- Czym jest neurosensyna i jak różni się od zwykłych składników kojących?
- Jak neurosensyna działa na poziomie nerwów skóry – co to jest Substancja P i receptor NK-1R?
- Jakie wyniki przyniosły badania kliniczne z neurosesyną?
- Dla kogo dermokosmetyki z neurosesyną są szczególnie odpowiednie?
- Kiedy warto skonsultować się z dermatologiem lub lekarzem?
Czym jest neurosensyna i co ją wyróżnia spośród składników kojących?
Neurosensyna to syntetyczny dipeptyd znany pod nazwą INCI acetyl dipeptide-1 cetyl ester – krótki łańcuch dwóch aminokwasów zmodyfikowanych chemicznie, aby dobrze wnikał w strukturę skóry i działał na poziomie zakończeń nerwowych2. To odróżnia go od klasycznych składników łagodzących (np. alantoinę czy pantenol), które działają głównie na powierzchni naskórka. Neurosensyna celuje w układ nerwowy skóry – dlatego klasyfikuje się ją jako składnik neurokosmety czny.
Skóra wrażliwa i reaktywna to problem, który dotyka wielu osób – objawia się pieczeniem, zaczerwienieniem i nadmierną reakcją na czynniki zewnętrzne (zimno, wiatr, kosmetyki, stres). U podłoża tych odczuć leży często nadaktywność czuciowych zakończeń nerwowych w skórze właściwej, a nie tylko uszkodzona bariera naskórkowa. Właśnie tu wkracza neurosensyna5.
Jak neurosensyna działa na nerwy skóry – mechanizm działania
Kluczem do zrozumienia neurosensyny jest Substancja P – neuropeptyd uwalniany przez czuciowe włókna nerwowe w odpowiedzi na bodźce takie jak ciepło, podrażnienie chemiczne czy stres. Gdy Substancja P wiąże się z receptorem NK-1R (receptor neurokininy 1) na komórkach skóry, uruchamia kaskadę zapalną: naczynia krwionośne rozszerzają się, mastocyty uwalniają histaminę, a komórki odpornościowe wydzielają cytokiny prozapalne i CGRP (peptyd związany z genem kalcytoniny)1. Efektem widzialnym jest zaczerwienienie, uczucie pieczenia i nadwrażliwość.
Neurosensyna działa jako antagonista Substancji P – blokuje receptor NK-1R, zanim neuropeptyd zdąży wywołać reakcję zapalną16. Działanie jest więc przyczynowe, a nie objawowe – składnik nie „przykrywa” zaczerwienienia, lecz tłumi sygnał nerwowy, który je wywołuje. W efekcie zmniejsza się też reaktywność skóry na kolejne bodźce7.
Mechanizm naczyniowy to drugi wymiar działania neurosensyny – przez ograniczenie uwalniania mediatorów wazodylatacyjnych peptyd pomaga zmniejszyć widoczne rozszerzenie drobnych naczyń krwionośnych, które odpowiada za trwałe zaczerwienienie skóry8.
Co mówią badania kliniczne – wyniki stosowania neurosensyny
Dane kliniczne dotyczące neurosensyny pochodzą głównie z badań prowadzonych z użyciem dermokosmetyków, w których jest ona jednym z aktywnych składników – warto o tym pamiętać, interpretując wyniki.
W badaniu na 48 osobach z wrażliwą skórą, stosujących produkt z neurosesyną dwa razy dziennie przez 4 tygodnie, odnotowano następujące efekty oceniane przez dermatologów310:
| Objaw | Redukcja po 4 tygodniach |
|---|---|
| Uczucie pieczenia | –69% |
| Suchość skóry | –54% |
| Złuszczanie (desquamacja) | –46% |
Dodatkowo zmierzono 48-godzinne nawilżenie (korneometria, n=24) oraz poprawę funkcji bariery naskórkowej metodą tewametrii na 24 kobietach10. Wyniki sugerują, że neurosensyna – poza działaniem na układ nerwowy skóry – może wspierać odbudowę bariery ochronnej naskórka.
Osobną grupę badań stanowią prace poświęcone skórze skłonnej do trądziku różowatego. W badaniu opublikowanym w recenzowanym Journal of Drugs in Dermatology (2013) oceniano dermokosmetyk zawierający neurosensyne, ambofenol i wodę termalną La Roche-Posay. Przeprowadzono trzy badania obejmujące łącznie ponad 100 pacjentów z trądzikiem różowatym stopnia I i II11:
- W monoterapii (37 kobiet, 4 tygodnie) uzyskano istotną poprawę kliniczną przy doskonałej tolerancji12.
- W badaniu z oceną dermatologiczną (trądzik różowaty I/II stopnia, 2 miesiące) stwierdzono poprawę objawów klinicznych i zmniejszenie reaktywności na czynniki wyzwalające rumień12.
- W badaniu uzupełniającym (65 pacjentów po kuracji metronidazolem, 8 tygodni) dermokosmetyk z neurosesyną pomógł przedłużyć efekty leczenia farmakologicznego12.
W 2023 roku przedstawiono na kongresie EADV wyniki badania split-face (po jednej stronie twarzy stosowano krem z neurosesyną, po drugiej – kontrolę) u pacjentów z trądzikiem różowatym przebiegającym z rumieniem i nadwrażliwością skóry. Oceniano korzyść kliniczną, tolerancję miejscową i satysfakcję pacjentów13.
Warto podkreślić, że badania te dotyczyły preparatów wieloskładnikowych – wyniki odzwierciedlają działanie całej formuły, a nie samej neurosensyny w izolacji.
Dla kogo przeznaczone są dermokosmetyki z neurosesyną?
Neurosensyna pojawia się przede wszystkim w produktach dla skóry nadwrażliwej, reaktywnej i skłonnej do zaczerwienień. Składnik stosowany jest też w kosmetykach przeznaczonych do okolic oczu – delikatnej strefy podatnej na podrażnienia i stany zapalne1516. W typowych formulacjach dermokosmetycznych neurosensyna występuje w stężeniu 0,1%17.
Składnik bywa łączony z innymi aktywnymi substancjami – niacynamidem (witamina B3 wspierająca barierę naskórkową), wodą termalną o właściwościach łagodzących czy ambofenol em (antyoksydant). Połączenia te mają działać synergistycznie: neurosensyna tłumi sygnał nerwowy, a pozostałe składniki działają na dalsze etapy odpowiedzi zapalnej716.
Dermokosmetyki z neurosesyną są zazwyczaj bezzapachowe i bezalkoholowe, a produkty zawierające ten składnik przeszły testy okulistyczne i dermatologiczne – co czyni je odpowiednimi dla osób z alergiczną i atopową skórą18.
Kiedy skontaktować się z lekarzem?
Neurosensyna jest składnikiem dermokosmetycznym – nie lekiem. Oznacza to, że choć może skutecznie łagodzić dyskomfort skóry wrażliwej, nie leczy przyczyn chorób skóry. Skonsultuj się z dermatologiem lub lekarzem, jeśli:
- Zaczerwienienie, pieczenie lub nadwrażliwość skóry nie ustępują mimo stosowania dermokosmetyków przez kilka tygodni.
- Podejrzewasz trądzik różowaty – objawia się on trwałym rumieniem środkowej części twarzy, krostkami lub poszerzonymi naczynkami; wymaga diagnozy i leczenia.
- Po zastosowaniu produktu z neurosesyną pojawią się objawy alergii kontaktowej: silne swędzenie, pokrzywka, obrzęk lub nasilone podrażnienie.
- Zmiany skórne dotyczą okolic oczu i towarzyszą im pieczenie gałki ocznej, łzawienie lub pogorszenie widzenia.
- Jesteś w ciąży lub karmisz piersią – przed wprowadzeniem nowych dermokosmetyków do rutyny warto zapytać lekarza o ich bezpieczeństwo.
Dermokosmetyki z neurosesyną mogą być wartościowym uzupełnieniem pielęgnacji przy wrażliwej i reaktywnej skórze. Najlepiej działają jako element szerszej strategii – obok odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej, unikania czynników drażniących i, w razie potrzeby, leczenia dermatologicznego. Jeśli masz wątpliwości co do wyboru produktu lub nasilenia objawów, farmaceuta lub dermatolog pomogą dobrać właściwe postępowanie.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest neurosensyna?
Neurosensyna to syntetyczny dipeptyd o nazwie INCI acetyl dipeptide-1 cetyl ester, stosowany jako składnik aktywny w dermokosmetykach przeznaczonych dla skóry wrażliwej i reaktywnej. Działa na zakończenia nerwowe skóry, ograniczając nadmierną odpowiedź zapalną2.
Jak działa neurosensyna na skórę?
Neurosensyna blokuje receptor NK-1R i hamuje aktywność Substancji P – neuropeptydu, który uruchamia kaskadę neurogennego stanu zapalnego prowadzącą do pieczenia, zaczerwienienia i nadwrażliwości. Działając „u źródła” sygnału nerwowego, zmniejsza reaktywność skóry na bodźce zewnętrzne1.
Czy neurosensyna jest bezpieczna?
Neurosensyna jest składnikiem dermokosmetycznym, który w badaniach klinicznych wykazał dobrą tolerancję miejscową. Produkty z tym składnikiem przeszły testy dermatologiczne i okulistyczne. Jak w przypadku każdego kosmetyku, u osób z atopią lub alergią kontaktową mogą wystąpić reakcje – wówczas należy odstawić produkt i skonsultować się z dermatologiem1318.
W jakim stężeniu stosuje się neurosensyne w kosmetykach?
W typowych formulacjach dermokosmetycznych neurosensyna występuje w stężeniu 0,1% składu produktu17.
Czy neurosensyna pomaga na trądzik różowaty?
Badania kliniczne oceniały dermokosmetyki z neurosesyną u pacjentów z trądzikiem różowatym stopnia I i II – stwierdzono poprawę objawów klinicznych i zmniejszenie reaktywności skóry na czynniki wyzwalające rumień. Jednak trądzik różowaty wymaga diagnozy i leczenia dermatologicznego; dermokosmetyk może stanowić wsparcie terapii, a nie jej zamiennik12.
Czy neurosensyna może przedłużyć działanie leczenia dermatologicznego?
W jednym z badań klinicznych 65 pacjentów po kuracji metronidazolem stosowało dermokosmetyk z neurosesyną przez 8 tygodni. Zaobserwowano, że produkt pomógł przedłużyć efekty leczenia farmakologicznego w porównaniu z grupą kontrolną12.
Jakie efekty daje stosowanie neurosensyny w badaniach?
W badaniu klinicznym na 48 osobach z wrażliwą skórą (4 tygodnie, 2 aplikacje dziennie) zanotowano: redukcję uczucia pieczenia o 69%, suchości o 54% i złuszczania o 46%. Odnotowano też poprawę nawilżenia (48 godzin) i odbudowę bariery naskórkowej3.
Czy neurosensyna nadaje się do okolic oczu?
Tak – neurosensyna bywa stosowana w dermokosmetykach przeznaczonych do delikatnej skóry wokół oczu. Badania kliniczne oceniały tolerancję i skuteczność takiego produktu u osób podatnych na stany zapalne w okolicy oka i wykazały dobre wyniki16.
Czy neurosensyna jest lekiem?
Nie – neurosensyna jest składnikiem dermokosmetycznym (aktywnym składnikiem kosmetycznym), nie substancją czynną leku. Produkty zawierające ten peptyd są dostępne bez recepty jako kosmetyki lub dermokosmetyki, a nie preparaty lecznicze2.
Co to jest Substancja P i dlaczego ma znaczenie dla skóry wrażliwej?
Substancja P to neuropeptyd uwalniany przez czuciowe włókna nerwowe skóry w odpowiedzi na podrażnienie. Gdy wiąże się z receptorem NK-1R, wywołuje rozszerzenie naczyń, uwalnianie histaminy i cytokin zapalnych – co objawia się zaczerwienieniem i pieczeniem. Przy skórze nadwrażliwej ten mechanizm odpala się zbyt łatwo, a neurosensyna pomaga go wyciszyć15.
Czy neurosensyna działa od razu?
Część efektów (np. zmniejszenie uczucia pieczenia) może być odczuwalna stosunkowo szybko, jednak pełna poprawa reaktywności skóry w badaniach oceniana była po 4 tygodniach regularnego stosowania dwa razy dziennie10.
Z jakimi składnikami łączy się neurosensyna w kosmetykach?
Neurosensyna bywa łączona z niacynamidem, wodą termalną, ambofenol em (antyoksydant) oraz składnikami nawilżającymi takimi jak gliceryna i osmolity. Połączenia te mają działać synergistycznie – neurosensyna tłumi sygnał nerwowy, a pozostałe składniki wspierają odbudowę bariery i działają przeciwzapalnie716.
























