Reklama

Dalbawancyna, daptomycyna i orytawancyna to nowoczesne antybiotyki dożylne na zakażenia skóry i tkanek miękkich, różniące się wskazaniami, wiekiem pacjentów i profilem bezpieczeństwa.

Dalbawancyna, daptomycyna i orytawancyna – podobieństwa i przynależność do grupy leków

Dalbawancyna, daptomycyna oraz orytawancyna to nowoczesne antybiotyki stosowane w leczeniu poważnych zakażeń skóry i tkanek miękkich. Wszystkie należą do leków podawanych dożylnie i są przeznaczone głównie do zwalczania bakterii Gram-dodatnich, w tym szczepów opornych na inne antybiotyki123. Dalbawancyna i orytawancyna to przedstawiciele grupy glikopeptydów, natomiast daptomycyna jest lipopeptydem, ale podobnie jak pozostałe działa bakteriobójczo poprzez zaburzanie funkcjonowania ściany komórkowej bakterii456. Są to leki zarezerwowane do leczenia ciężkich zakażeń, szczególnie gdy inne antybiotyki okazują się nieskuteczne.

Wskazania terapeutyczne i różnice w zastosowaniu

Wszystkie trzy substancje stosuje się przede wszystkim w leczeniu ostrych bakteryjnych zakażeń skóry i tkanek miękkich (ABSSSI)123. Dalbawancyna i orytawancyna są wskazane głównie w tym jednym typie zakażenia, zarówno u dorosłych, jak i dzieci od 3. miesiąca życia (dalbawancyna) lub powyżej 3 miesięcy (orytawancyna – w postaci 400 mg; postać 1200 mg zarejestrowana jest tylko dla dorosłych)137. Daptomycyna natomiast znajduje zastosowanie także w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI), bakteriemii wywołanej przez Staphylococcus aureus oraz prawostronnego infekcyjnego zapalenia wsierdzia u dorosłych2. Daptomycyna nie jest przeznaczona do leczenia zapalenia płuc8.

  • Dalbawancyna: leczenie ostrych zakażeń skóry i tkanek miękkich u dorosłych, dzieci i młodzieży od 3. miesiąca życia1.
  • Daptomycyna: powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, bakteriemia S. aureus, prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia u dorosłych i dzieci od 1. roku życia2.
  • Orytawancyna: leczenie ostrych zakażeń skóry i tkanek miękkich – u dorosłych i dzieci powyżej 3 miesięcy (w przypadku postaci 400 mg); postać 1200 mg – tylko dorośli37.

Dalbawancyna i orytawancyna mają rejestrację dla najmłodszych dzieci (od 3 miesięcy), podczas gdy daptomycyna jest zarejestrowana dla dzieci od 1. roku życia91011. Orytawancyna w dawce 1200 mg nie jest przeznaczona dla dzieci.

1237

Ważne: Dalbawancyna i orytawancyna są podawane najczęściej w pojedynczej infuzji dożylnej, co może być wygodniejsze dla pacjentów w porównaniu z codziennym podawaniem daptomycyny. Jednak wybór leku zawsze powinien być dostosowany do rodzaju zakażenia, wieku pacjenta oraz innych indywidualnych czynników. Każdy z tych antybiotyków jest przeznaczony do stosowania wyłącznie pod kontrolą medyczną, często w warunkach szpitalnych.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Dalbawancyna i orytawancyna należą do tej samej grupy leków (glikopeptydy), a daptomycyna to lipopeptyd. Wszystkie działają bakteriobójczo na bakterie Gram-dodatnie, ale ich mechanizmy działania różnią się w szczegółach:

  • Dalbawancyna: blokuje syntezę ściany komórkowej bakterii poprzez przyłączanie się do D-alanylo-D-alaniny, co uniemożliwia budowę ściany i prowadzi do śmierci bakterii4.
  • Daptomycyna: łączy się z błoną komórkową bakterii, powoduje jej depolaryzację, co prowadzi do szybkiej śmierci komórki bakteryjnej bez rozkładu ściany komórkowej5.
  • Orytawancyna: działa trójtorowo – hamuje syntezę ściany komórkowej na dwóch etapach (transglikozylacja i transpeptydacja) oraz zaburza ciągłość błony komórkowej bakterii, co powoduje jej śmierć612.

Pod względem farmakokinetyki dalbawancyna i orytawancyna mają bardzo długi okres półtrwania, dzięki czemu można je podać w jednej dawce (dalbawancyna: ok. 372 godziny, orytawancyna: ok. 245 godzin), natomiast daptomycyna wymaga codziennego podawania131415.

45612131415

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co łączy, a co różni te antybiotyki?

Wszystkie trzy substancje są przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub którykolwiek składnik leku161718. Orytawancyna dodatkowo nie powinna być podawana razem z heparyną sodową przez 5 dni po jej zastosowaniu ze względu na ryzyko fałszywych wyników badań krzepliwości krwi1819. Dalbawancyna i orytawancyna mogą powodować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję2021. Daptomycyna natomiast wiąże się z ryzykiem powikłań mięśniowych (miopatii) i koniecznością regularnego oznaczania kinazy kreatynowej (CPK) w trakcie leczenia22.

Wszystkie trzy leki wymagają zachowania ostrożności u osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, jednak dalbawancyna i orytawancyna nie wymagają zwykle modyfikacji dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach tych narządów92324. Daptomycyna wymaga dostosowania dawki przy ciężkiej niewydolności nerek25. Każdy z leków może powodować biegunki związane z zakażeniem Clostridioides difficile202627.

1617181920212292324252627

Bezpieczeństwo u dzieci, kobiet w ciąży i innych szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie u dzieci: Dalbawancyna może być podawana dzieciom już od 3. miesiąca życia, orytawancyna (postać 400 mg) również od 3. miesiąca, natomiast daptomycyna jest przeznaczona dla dzieci od 1. roku życia91011. Orytawancyna 1200 mg nie jest zarejestrowana dla dzieci.

Kobiety w ciąży: Dla wszystkich trzech substancji nie zaleca się rutynowego stosowania w ciąży ze względu na brak wystarczających danych u ludzi. W przypadku dalbawancyny i orytawancyny badania na zwierzętach wykazały pewne ryzyko toksyczności dla płodu, dlatego leki te można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem28293031.

Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy dalbawancyna lub orytawancyna przenikają do mleka kobiecego. Daptomycyna została wykryta w bardzo niskim stężeniu w mleku matki, jednak zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas stosowania tego leku28293031.

Kierowcy i osoby obsługujące maszyny: Dalbawancyna i orytawancyna mogą wywołać zawroty głowy, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Daptomycyna nie wykazuje istotnego wpływu na prowadzenie pojazdów323334.

9101128293031323334

Ważne dla pacjentów z chorobami nerek i wątroby:

  • Dalbawancyna i orytawancyna nie wymagają modyfikacji dawki u większości pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami nerek lub wątroby, jednak w ciężkich przypadkach należy zachować ostrożność92324.
  • Daptomycyna wymaga zmiany dawkowania przy ciężkiej niewydolności nerek25.
  • Wszystkie leki powinny być stosowane pod ścisłą kontrolą lekarza u osób z poważnymi schorzeniami narządów.

Podsumowanie: Dalbawancyna, daptomycyna i orytawancyna w leczeniu zakażeń skóry – kluczowe różnice

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Dalbawancyna Ostre bakteryjne zakażenia skóry i tkanek miękkich Od 3. miesiąca życia Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Możliwy niewielki wpływ (zawroty głowy)
Daptomycyna Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, bakteriemia S. aureus, prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia Od 1. roku życia Nie zaleca się rutynowo Brak wpływu
Orytawancyna Ostre bakteryjne zakażenia skóry i tkanek miękkich Od 3. miesiąca życia (postać 400 mg); postać 1200 mg – tylko dorośli Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Możliwy niewielki wpływ (zawroty głowy)

Pytania i odpowiedzi

Czym różnią się dalbawancyna, daptomycyna i orytawancyna?

Dalbawancyna i orytawancyna to glikopeptydy, daptomycyna to lipopeptyd. Różnią się wskazaniami, długością działania i możliwością stosowania u dzieci oraz sposobem podania123.

Który z tych antybiotyków można podać najmłodszym dzieciom?

Dalbawancyna i orytawancyna (postać 400 mg) mogą być stosowane od 3. miesiąca życia, daptomycyna od 1. roku życia123.

Czy dalbawancyna lub orytawancyna mogą być podawane w ciąży?

Nie zaleca się ich stosowania w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko dla płodu123.

Czy daptomycyna wpływa na mięśnie?

Tak, daptomycyna może powodować bóle mięśniowe i zwiększenie poziomu kinazy kreatynowej (CPK), dlatego podczas leczenia zalecane są regularne badania CPK1.

Reklama
Reklama