Reklama

Dlaczego stosowanie leków w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności?

W czasie ciąży i karmienia piersią kobieta odpowiada nie tylko za swoje zdrowie, ale również za zdrowie dziecka. Substancje lecznicze mogą przenikać przez łożysko lub do mleka matki, co może wpłynąć na rozwijający się płód lub niemowlę. Dlatego każda kobieta w ciąży lub karmiąca piersią powinna skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek leku, w tym preparatów antykoncepcyjnych zawierających etonogestrel1.

Bezpieczeństwo stosowania etonogestrelu w ciąży

Etonogestrel to substancja czynna wykorzystywana w różnych postaciach leków antykoncepcyjnych – zarówno jako implant podskórny (np. Implanon NXT), jak i w systemach dopochwowych (np. w połączeniu z etynyloestradiolem). W zależności od postaci i sposobu podania, zalecenia dotyczące bezpieczeństwa w okresie ciąży mogą się różnić.

Implant podskórny z etonogestrelem

  • Stosowanie implantu podskórnego z etonogestrelem jest przeciwwskazane w ciąży. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas używania implantu, należy go usunąć1.
  • Badania na zwierzętach wykazały, że bardzo duże dawki progestagenów mogą prowadzić do maskulinizacji płodów żeńskich, jednak obszerne badania epidemiologiczne u ludzi nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci, których matki stosowały doustne środki antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę ani działania teratogennego przy niezamierzonym stosowaniu w czasie ciąży1.
  • Nie ma pewności, czy te dane odnoszą się również do implantu podskórnego1.

Systemy dopochwowe z etonogestrelem i etynyloestradiolem

  • Systemy dopochwowe (np. Circlet, PolaRing, Ginoring, Adaring, NuvaRing) zawierające etonogestrel w połączeniu z etynyloestradiolem nie są wskazane do stosowania w ciąży. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas ich stosowania, powinna jak najszybciej usunąć system terapeutyczny23456.
  • Szerokie badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci, których matki przed ciążą stosowały złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, ani działania teratogennego tych produktów, gdy były one stosowane nieświadomie we wczesnej ciąży23456.
  • Nie ma wystarczających danych na temat wpływu zakończenia ciąży podczas stosowania tych systemów789106.
Ważne: Jeśli dojdzie do zajścia w ciążę podczas stosowania jakiejkolwiek postaci leku zawierającej etonogestrel (zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z etynyloestradiolem), preparat powinien zostać jak najszybciej usunięty. Dotyczy to zarówno implantów podskórnych, jak i systemów dopochwowych. Badania nie wykazały ryzyka dla płodu przy przypadkowym stosowaniu na początku ciąży, ale stosowanie tych preparatów w ciąży jest przeciwwskazane123456.

Bezpieczeństwo stosowania etonogestrelu podczas karmienia piersią

Implant podskórny z etonogestrelem

  • Dane kliniczne pokazują, że implant podskórny nie wpływa na ilość ani skład mleka kobiecego (białko, laktoza, tłuszcz)11.
  • Niewielkie ilości etonogestrelu mogą przenikać do mleka matki, ale ilość ta stanowi zaledwie ułamek dawki przyjmowanej przez matkę (ok. 2,2% dobowej dawki na kilogram masy ciała matki po miesiącu stosowania)11.
  • Stężenie etonogestrelu w mleku zmniejsza się wraz z upływem czasu stosowania implantu11.
  • W badaniach długoterminowych (do 36 miesięcy) nie wykazano negatywnego wpływu na rozwój dzieci karmionych piersią przez matki z implantem12.
  • Implant podskórny z etonogestrelem może być stosowany podczas karmienia piersią, ale należy monitorować rozwój dziecka12.

Systemy dopochwowe z etonogestrelem i etynyloestradiolem

  • Stosowanie systemów dopochwowych zawierających etonogestrel i etynyloestradiol nie jest zalecane w okresie karmienia piersią7891013.
  • Estrogen zawarty w tych preparatach może zmniejszać ilość produkowanego mleka oraz zmieniać jego skład7891013.
  • Małe ilości hormonów i ich metabolitów mogą przenikać do mleka, jednak nie udowodniono ich negatywnego wpływu na dziecko14891013.
  • Stosowanie tych preparatów powinno być odłożone do momentu całkowitego zakończenia karmienia piersią7891013.
Ważne dla mam karmiących:

  • W przypadku stosowania implantu podskórnego z etonogestrelem nie stwierdzono wpływu na ilość i jakość mleka oraz rozwój dziecka, ale należy regularnie obserwować wzrost i rozwój niemowlęcia.
  • Systemy dopochwowe zawierające etonogestrel i etynyloestradiol mogą obniżać produkcję mleka i nie są zalecane do czasu zakończenia karmienia piersią.
  • Niewielkie ilości hormonów mogą przenikać do mleka, jednak nie udowodniono ich szkodliwego działania na dziecko.

Wpływ etonogestrelu na płodność

  • Działanie antykoncepcyjne etonogestrelu jest odwracalne. Po usunięciu implantu lub zakończeniu stosowania systemu dopochwowego, cykl miesiączkowy i płodność powracają do normy, co potwierdzają obserwacje kliniczne152161718.
  • Przed próbą zajścia w ciążę po zakończeniu stosowania systemów dopochwowych zaleca się odczekać do wystąpienia naturalnego krwawienia miesiączkowego, co ułatwia ustalenie terminu porodu2161718.

Podsumowanie: Etonogestrel – bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża – implant podskórny Nie Przeciwwskazany w ciąży. W razie zajścia w ciążę implant należy usunąć1.
Ciąża – system dopochwowy (złożony z etynyloestradiolem) Nie Przeciwwskazany w ciąży. W razie zajścia w ciążę należy usunąć system23456.
Karmienie piersią – implant podskórny Tak Można stosować, ale należy obserwować rozwój dziecka12.
Karmienie piersią – system dopochwowy (złożony z etynyloestradiolem) Nie Nie zaleca się stosowania do czasu zakończenia karmienia piersią7891013.

Pytania i odpowiedzi

Czy można stosować implant z etonogestrelem w ciąży?

Nie, stosowanie implantu podskórnego z etonogestrelem jest przeciwwskazane w ciąży. W przypadku zajścia w ciążę implant należy usunąć.1

Czy system dopochwowy z etonogestrelem można stosować w ciąży?

Nie, systemy dopochwowe z etonogestrelem (w połączeniu z etynyloestradiolem) są przeciwwskazane w ciąży. W razie zajścia w ciążę należy je usunąć.2

Czy etonogestrel przenika do mleka matki?

Tak, niewielkie ilości etonogestrelu przenikają do mleka matki, ale implant podskórny nie wpływa na ilość i jakość mleka.11

Czy można stosować implant z etonogestrelem podczas karmienia piersią?

Tak, implant podskórny z etonogestrelem może być stosowany w okresie karmienia piersią, ale zaleca się obserwację rozwoju dziecka.12

Czy systemy dopochwowe z etonogestrelem można stosować podczas karmienia piersią?

Nie, systemy dopochwowe zawierające etonogestrel i etynyloestradiol nie są zalecane do czasu zakończenia karmienia piersią.7

Reklama
Reklama