Bezpieczeństwo stosowania epoetyny beta – najważniejsze informacje
Stosowanie epoetyny beta wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niektórymi schorzeniami, zwłaszcza z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz u osób, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na tę substancję. Lekarz powinien zawsze indywidualnie ocenić ryzyko i korzyści terapii, szczególnie u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami wątroby lub nerek oraz u pacjentów onkologicznych12.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Brakuje jednoznacznych danych klinicznych dotyczących stosowania epoetyny beta u kobiet w ciąży, dlatego lek ten powinien być stosowany tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka34.
- Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży czy rozwój płodu, jednak odnotowano odwracalne zmniejszenie masy ciała płodu w związku z podawaniem leków z tej grupy4.
- Nie wiadomo, czy epoetyna beta przenika do mleka ludzkiego. Decyzję o kontynuowaniu karmienia piersią podczas terapii podejmuje się indywidualnie, uwzględniając korzyści dla matki i dziecka34.
- W badaniach na zwierzętach wykazano, że substancja może przenikać do mleka matki4.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Epoetyna beta nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn56.
- W przypadku wystąpienia nietypowych objawów, takich jak nagłe bóle głowy, należy skonsultować się z lekarzem7.
Interakcje z alkoholem
- Nie ma danych dotyczących interakcji epoetyny beta z alkoholem910.
- Nie odnotowano reakcji niebezpiecznych po jednoczesnym spożyciu alkoholu, jednak zawsze należy zachować ostrożność, zwłaszcza u osób z chorobami wątroby lub innymi schorzeniami przewlekłymi.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Epoetyna beta jest najczęściej stosowana właśnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek1112.
- U tej grupy pacjentów należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki, ponieważ zbyt szybki wzrost stężenia hemoglobiny może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych1314.
- Nie zaleca się przekraczania zalecanego poziomu hemoglobiny oraz zbyt szybkiego wzrostu jej stężenia w krótkim czasie1516.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Nie jest konieczna zmiana dawki początkowej ani schematu dawkowania u osób z zaburzeniami czynności wątroby17.
- W badaniach nie wykazano różnic w farmakokinetyce leku u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby w porównaniu do osób zdrowych18.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
- Nie jest wymagane dostosowanie dawki u pacjentów w wieku powyżej 65 lat1917.
- W badaniach klinicznych znaczny odsetek pacjentów w podeszłym wieku przyjmował epoetynę beta bez konieczności zmiany dawkowania19.
- Podczas leczenia epoetyną beta należy regularnie kontrolować poziom żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, ponieważ ich niedobór może zmniejszać skuteczność terapii2021.
- Nie wolno przekraczać zalecanych stężeń hemoglobiny oraz należy unikać zbyt szybkiego ich wzrostu.
- U pacjentów z chorobami nowotworowymi epoetyna beta nie jest zalecana do leczenia niedokrwistości spowodowanej nowotworem, gdyż może zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i niekorzystnie wpływać na przeżycie2223.
- Stosowanie epoetyny beta jest przeciwwskazane u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym21.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z chorobami serca, naczyń mózgowych lub obwodowych powinni być leczeni ze szczególną ostrożnością, a tempo wzrostu hemoglobiny powinno być dostosowane indywidualnie24.
- U pacjentów z padaczką, przewlekłą niewydolnością wątroby, nadmiarem komórek blastycznych w fazie transformacji, podwyższoną liczbą płytek krwi oraz oporną na leczenie niedokrwistością, leczenie należy prowadzić z rozwagą13.
- U wcześniaków i dzieci przed 12-14 dniem życia może dojść do przejściowego zwiększenia liczby płytek krwi – konieczna jest regularna kontrola morfologii25.
- Pacjenci z fenyloketonurią powinni zwrócić uwagę na obecność fenyloalaniny w preparacie26.
- Osoby z wybiórczą aplazją czerwonokrwinkową (PRCA) nie powinny otrzymywać epoetyny beta27.
- U osób zdrowych stosowanie epoetyny beta może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu hemoglobiny i powikłań sercowo-naczyniowych2326.
Podsumowanie: Profil bezpieczeństwa epoetyny beta w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży | Zachować ostrożność | Brak danych klinicznych; decyzja indywidualna |
| Karmiące piersią | Zachować ostrożność | Brak danych; decyzja indywidualna |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Można stosować | Kontrola hemoglobiny i ciśnienia krwi, ostrożność przy zmianie dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Można stosować | Bez konieczności modyfikacji dawki |
| Prowadzenie pojazdów | Można | Brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach |
| Niektóre choroby serca, naczyń, padaczka | Zachować ostrożność | Indywidualne dostosowanie terapii |
| Niepoddające się leczeniu nadciśnienie | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Pacjenci z wybiórczą aplazją czerwonokrwinkową (PRCA) | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Dzieci | Można stosować (od 3 miesięcy) | Kontrola liczby płytek, szczególna ostrożność u wcześniaków |
| Pacjenci onkologiczni | Nie zalecane | Może zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowych i śmiertelności |


















