Jak działa cefazolina?
Cefazolina należy do antybiotyków beta-laktamowych, a dokładniej do cefalosporyn pierwszej generacji. Działa bakteriobójczo, czyli zabija bakterie, poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej drobnoustrojów. Dzięki temu bakterie tracą możliwość dalszego namnażania się i giną123. Cefazolina podawana jest wyłącznie pozajelitowo, czyli w formie wstrzyknięć lub infuzji dożylnych, ponieważ nie wchłania się skutecznie z przewodu pokarmowego45.
Wskazania do stosowania cefazoliny u dorosłych
Cefazolina stosowana jest w leczeniu i zapobieganiu zakażeniom wywołanym przez bakterie wrażliwe na tę substancję. Wskazania mogą się nieco różnić w zależności od produktu i dawki, ale najczęściej obejmują:
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich – leczenie zakażeń bakteryjnych, takich jak ropnie, czyraki czy zakażenia ran8910.
- Zakażenia kości i stawów – stosowana w leczeniu zapaleń kości i stawów wywołanych przez bakterie wrażliwe na cefazolinę8910.
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych – np. bakteryjne zapalenie płuc, zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli111213.
- Zakażenia układu moczowego – w tym ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek oraz inne zakażenia dróg moczowych111213.
- Zakażenia dróg żółciowych – leczenie zakażeń wywołanych przez wrażliwe bakterie1213.
- Posocznica – czyli zakażenie ogólnoustrojowe (sepsa) wywołane przez bakterie wrażliwe na cefazolinę111213.
- Zapalenie wsierdzia – leczenie bakteryjnego zapalenia wsierdzia, czyli wewnętrznej warstwy serca111213.
- Zakażenia okołozabiegowe (profilaktyka chirurgiczna) – cefazolina jest często stosowana przed, w trakcie i po operacjach chirurgicznych, aby zapobiec zakażeniom pooperacyjnym, zwłaszcza w zabiegach o podwyższonym ryzyku infekcji1114810.
Wskazania do stosowania cefazoliny u dzieci
Cefazolina może być stosowana u dzieci, jednak nie należy jej podawać wcześniakom oraz noworodkom w pierwszym miesiącu życia, ponieważ nie określono bezpieczeństwa jej stosowania w tej grupie wiekowej151617. U starszych dzieci wskazania są podobne jak u dorosłych:
- Leczenie zakażeń skóry i tkanek miękkich810.
- Leczenie zakażeń kości i stawów810.
- Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych810.
- W przypadku innych ciężkich zakażeń (np. dróg oddechowych, moczowych, posocznica) – decyzja o zastosowaniu należy do lekarza, z uwzględnieniem wieku i masy ciała dziecka1112.
Stosowanie cefazoliny u dzieci wymaga odpowiedniego dostosowania dawki do masy ciała oraz ścisłej kontroli ze względu na ryzyko działań niepożądanych1517. Wskazania dopuszczone u dorosłych, ale przeciwwskazane u dzieci poniżej 1. miesiąca życia, to przede wszystkim wszelkie wskazania do stosowania cefazoliny – w tej grupie wiekowej nie należy jej stosować.
- Cefazolina jest szeroko stosowana w zapobieganiu zakażeniom pooperacyjnym, zwłaszcza w chirurgii ortopedycznej, ginekologicznej, kardiologicznej oraz zabiegach na przewodzie pokarmowym.
- W przypadku zabiegów, gdzie istnieje ryzyko zakażenia bakteriami beztlenowymi (np. operacje jelita grubego), zaleca się stosowanie cefazoliny w połączeniu z innym antybiotykiem działającym na bakterie beztlenowe910.
- Stosowanie w profilaktyce powinno być zawsze zgodne z oficjalnymi wytycznymi i zaleceniami lekarza.
Stosowanie cefazoliny w innych grupach pacjentów
- Osoby starsze: Cefazolina może być stosowana u osób starszych, jednak ze względu na częstsze zaburzenia czynności nerek w tej grupie wiekowej, konieczne może być dostosowanie dawki1518.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: W przypadku znacznej niewydolności nerek należy zmniejszyć dawkę cefazoliny lub wydłużyć przerwy między kolejnymi dawkami, aby uniknąć jej kumulacji w organizmie1518.
Tabela: Wskazania do stosowania cefazoliny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia skóry i tkanek miękkich | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia kości i stawów | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia dolnych dróg oddechowych | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia układu moczowego | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zakażenia dróg żółciowych | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Posocznica | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zapalenie wsierdzia | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Profilaktyka okołooperacyjna | Tak | Tak | Tak, z modyfikacją | Tak | Tak, z modyfikacją |
W przypadku dzieci poniżej 1. miesiąca życia stosowanie cefazoliny jest przeciwwskazane1517. U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest indywidualna modyfikacja dawkowania.
Cefazolina – skuteczny antybiotyk w leczeniu zakażeń i profilaktyce pooperacyjnej
Cefazolina od lat stanowi ważny element leczenia poważnych zakażeń bakteryjnych oraz zapobiegania infekcjom podczas zabiegów chirurgicznych. Dzięki szerokiemu spektrum działania i skuteczności wobec wielu bakterii Gram-dodatnich i niektórych Gram-ujemnych, jest chętnie wykorzystywana w praktyce szpitalnej23. Jej stosowanie wymaga jednak ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, osób starszych oraz u dzieci, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki. Cefazolina jest przeciwwskazana u noworodków w pierwszym miesiącu życia. Przed zastosowaniem zawsze należy uwzględnić lokalne wytyczne dotyczące antybiotykoterapii oraz wykonać badania wrażliwości bakterii, jeśli to możliwe.


















