Jak działa cefazolina?

Cefazolina należy do antybiotyków beta-laktamowych, a dokładniej do cefalosporyn pierwszej generacji. Działa bakteriobójczo, czyli zabija bakterie, poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej drobnoustrojów. Dzięki temu bakterie tracą możliwość dalszego namnażania się i giną123. Cefazolina podawana jest wyłącznie pozajelitowo, czyli w formie wstrzyknięć lub infuzji dożylnych, ponieważ nie wchłania się skutecznie z przewodu pokarmowego45.

Ważne: Cefazolina nie jest skuteczna wobec wszystkich bakterii. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie posiewu i określenie wrażliwości bakterii na ten antybiotyk. Istnieją szczepy bakterii, które są oporne na cefazolinę, dlatego skuteczność leczenia zależy od odpowiedniego doboru terapii. W przypadku ciężkich zakażeń lub niepowodzenia leczenia konieczna jest konsultacja z lekarzem, który może zlecić dodatkowe badania mikrobiologiczne67.

Wskazania do stosowania cefazoliny u dorosłych

Cefazolina stosowana jest w leczeniu i zapobieganiu zakażeniom wywołanym przez bakterie wrażliwe na tę substancję. Wskazania mogą się nieco różnić w zależności od produktu i dawki, ale najczęściej obejmują:

Wskazania do stosowania cefazoliny u dzieci

Cefazolina może być stosowana u dzieci, jednak nie należy jej podawać wcześniakom oraz noworodkom w pierwszym miesiącu życia, ponieważ nie określono bezpieczeństwa jej stosowania w tej grupie wiekowej151617. U starszych dzieci wskazania są podobne jak u dorosłych:

  • Leczenie zakażeń skóry i tkanek miękkich810.
  • Leczenie zakażeń kości i stawów810.
  • Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych810.
  • W przypadku innych ciężkich zakażeń (np. dróg oddechowych, moczowych, posocznica) – decyzja o zastosowaniu należy do lekarza, z uwzględnieniem wieku i masy ciała dziecka1112.

Stosowanie cefazoliny u dzieci wymaga odpowiedniego dostosowania dawki do masy ciała oraz ścisłej kontroli ze względu na ryzyko działań niepożądanych1517. Wskazania dopuszczone u dorosłych, ale przeciwwskazane u dzieci poniżej 1. miesiąca życia, to przede wszystkim wszelkie wskazania do stosowania cefazoliny – w tej grupie wiekowej nie należy jej stosować.

Uwaga na profilaktykę okołozabiegową:

  • Cefazolina jest szeroko stosowana w zapobieganiu zakażeniom pooperacyjnym, zwłaszcza w chirurgii ortopedycznej, ginekologicznej, kardiologicznej oraz zabiegach na przewodzie pokarmowym.
  • W przypadku zabiegów, gdzie istnieje ryzyko zakażenia bakteriami beztlenowymi (np. operacje jelita grubego), zaleca się stosowanie cefazoliny w połączeniu z innym antybiotykiem działającym na bakterie beztlenowe910.
  • Stosowanie w profilaktyce powinno być zawsze zgodne z oficjalnymi wytycznymi i zaleceniami lekarza.

Stosowanie cefazoliny w innych grupach pacjentów

  • Osoby starsze: Cefazolina może być stosowana u osób starszych, jednak ze względu na częstsze zaburzenia czynności nerek w tej grupie wiekowej, konieczne może być dostosowanie dawki1518.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: W przypadku znacznej niewydolności nerek należy zmniejszyć dawkę cefazoliny lub wydłużyć przerwy między kolejnymi dawkami, aby uniknąć jej kumulacji w organizmie1518.

Tabela: Wskazania do stosowania cefazoliny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Zakażenia skóry i tkanek miękkich Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia kości i stawów Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia dolnych dróg oddechowych Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia układu moczowego Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Zakażenia dróg żółciowych Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Posocznica Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Zapalenie wsierdzia Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją
Profilaktyka okołooperacyjna Tak Tak Tak, z modyfikacją Tak Tak, z modyfikacją

W przypadku dzieci poniżej 1. miesiąca życia stosowanie cefazoliny jest przeciwwskazane1517. U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest indywidualna modyfikacja dawkowania.

Cefazolina – skuteczny antybiotyk w leczeniu zakażeń i profilaktyce pooperacyjnej

Cefazolina od lat stanowi ważny element leczenia poważnych zakażeń bakteryjnych oraz zapobiegania infekcjom podczas zabiegów chirurgicznych. Dzięki szerokiemu spektrum działania i skuteczności wobec wielu bakterii Gram-dodatnich i niektórych Gram-ujemnych, jest chętnie wykorzystywana w praktyce szpitalnej23. Jej stosowanie wymaga jednak ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, osób starszych oraz u dzieci, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki. Cefazolina jest przeciwwskazana u noworodków w pierwszym miesiącu życia. Przed zastosowaniem zawsze należy uwzględnić lokalne wytyczne dotyczące antybiotykoterapii oraz wykonać badania wrażliwości bakterii, jeśli to możliwe.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby stosuje się cefazolinę?

Cefazolina jest stosowana w leczeniu zakażeń skóry i tkanek miękkich, kości i stawów, zakażeń dróg oddechowych, układu moczowego, dróg żółciowych, posocznicy oraz zapalenia wsierdzia. Wykorzystywana jest także w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych12.

Czy cefazolina może być stosowana u dzieci?

Cefazolina może być stosowana u dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Nie wolno jej stosować u wcześniaków i noworodków w pierwszym miesiącu życia34.

Czy cefazolina nadaje się do profilaktyki zakażeń pooperacyjnych?

Tak, cefazolina jest często wykorzystywana w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych, zwłaszcza w zabiegach o podwyższonym ryzyku infekcji25.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania cefazoliny?

Przeciwwskazaniem jest uczulenie na cefazolinę, inne cefalosporyny lub antybiotyki beta-laktamowe oraz wiek poniżej 1. miesiąca życia34.