Jak działa tikagrelor?

Tikagrelor należy do grupy leków hamujących agregację płytek krwi, co oznacza, że zapobiega ich zlepianiu się i tworzeniu zakrzepów. Działa jako selektywny i odwracalny antagonista receptora P2Y12, który uczestniczy w aktywacji płytek. Dzięki temu tikagrelor pomaga zmniejszyć ryzyko zawału serca, udaru mózgu oraz innych poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób z ostrym zespołem wieńcowym lub po przebytym zawale123.

Wskazania do stosowania tikagreloru

Tikagrelor jest stosowany u dorosłych pacjentów w celu zapobiegania zdarzeniom sercowo-naczyniowym, zwłaszcza u osób:

Wskazania dotyczą stosowania tikagreloru w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA). Lek jest dostępny w różnych postaciach tabletek powlekanych oraz tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, które różnią się dawką (60 mg lub 90 mg tikagreloru) i kolorem45678910.

Wskazania u dzieci

Tikagrelor nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z ostrym zespołem wieńcowym ani po zawale serca. Badania prowadzone u dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową nie wykazały korzyści w zmniejszeniu powikłań naczyniowo-okluzyjnych. Z tego powodu lek jest wskazany tylko dla dorosłych pacjentów1112.

Ważne: Tikagrelor stosuje się wyłącznie u dorosłych pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym lub po zawale serca, którzy mają wysokie ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nie jest zalecany u dzieci.

Specjalne grupy pacjentów i środki ostrożności

Stosowanie tikagreloru wymaga ostrożności u osób ze zwiększonym ryzykiem krwawień, np. z powodu niedawnych urazów, zabiegów chirurgicznych, zaburzeń krzepnięcia lub czynnych krwawień z przewodu pokarmowego. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby131415.

Tikagrelor może zwiększać ryzyko wystąpienia duszności, która jest zwykle łagodna do umiarkowanej i często ustępuje bez odstawienia leku. U pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) ryzyko duszności może być większe, dlatego wymagana jest ostrożność1617.

U niektórych pacjentów podczas leczenia tikagrelorem obserwowano bezobjawowe pauzy komorowe i inne zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u osób z przewlekłą niewydolnością serca lub zwiększonym ryzykiem bradykardii. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie i ocena ryzyka1819.

Ważne: Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi tikagrelor należy odstawić na co najmniej 5 dni, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia. Pacjenci powinni informować lekarzy o stosowaniu tego leku.

Tabela wskazań i stosowania tikagreloru

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ostry zespół wieńcowy (OZW) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością
Zawał mięśnia sercowego w wywiadzie i wysokie ryzyko zdarzeń Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością

Skuteczność tikagreloru w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym

Tikagrelor wykazuje szybkie i silne działanie przeciwpłytkowe, osiągając znaczące zahamowanie agregacji płytek już po 30 minutach od podania dawki nasycającej. W badaniach klinicznych (PLATO i PEGASUS) wykazano, że w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym tikagrelor skuteczniej zmniejsza ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu niż klopidogrel lub sam ASA202122.

W badaniu PLATO leczenie tikagrelorem przez 12 miesięcy przyniosło znaczącą redukcję zgonów sercowo-naczyniowych i incydentów zakrzepowych, zarówno u pacjentów leczonych zachowawczo, jak i po zabiegach przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) lub pomostowaniu aortalno-wieńcowemu (CABG). W badaniu PEGASUS wykazano korzyści także u pacjentów z przebytym zawałem i dodatkowymi czynnikami ryzyka, przy stosowaniu tikagreloru w dawce 60 mg dwa razy na dobę2324.

Bezpieczeństwo stosowania tikagreloru

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są krwawienia oraz duszność. Tikagrelor może powodować zwiększenie stężenia kreatyniny i kwasu moczowego, dlatego u pacjentów z chorobami nerek lub dną moczanową należy zachować ostrożność i kontrolować parametry laboratoryjne1625.

Przedwczesne przerwanie leczenia tikagrelorem może znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, dlatego należy unikać niespodziewanego zaprzestania terapii2627.

Pytania i odpowiedzi

Do czego stosuje się tikagrelor?

Tikagrelor stosuje się u dorosłych pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym lub po zawale serca, aby zapobiegać kolejnym zdarzeniom sercowo-naczyniowym.

Czy tikagrelor można stosować u dzieci?

Nie, tikagrelor nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z ostrym zespołem wieńcowym ani po zawale serca.

Jakie są najważniejsze środki ostrożności podczas stosowania tikagreloru?

Należy zachować ostrożność u pacjentów ze skłonnością do krwawień, zaburzeniami wątroby, chorobami układu oddechowego oraz u osób z ryzykiem bradykardii.

Co zrobić przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, jeśli pacjent przyjmuje tikagrelor?

Tikagrelor należy odstawić co najmniej 5 dni przed zabiegiem, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia.