Jak działa tikagrelor?
Tikagrelor należy do grupy leków hamujących agregację płytek krwi, co oznacza, że zapobiega ich zlepianiu się i tworzeniu zakrzepów. Działa jako selektywny i odwracalny antagonista receptora P2Y12, który uczestniczy w aktywacji płytek. Dzięki temu tikagrelor pomaga zmniejszyć ryzyko zawału serca, udaru mózgu oraz innych poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób z ostrym zespołem wieńcowym lub po przebytym zawale123.
Wskazania do stosowania tikagreloru
Tikagrelor jest stosowany u dorosłych pacjentów w celu zapobiegania zdarzeniom sercowo-naczyniowym, zwłaszcza u osób:
- z ostrym zespołem wieńcowym (OZW), obejmującym niestabilną dusznicę bolesną, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) oraz zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI),
- z przebytym zawałem mięśnia sercowego i wysokim ryzykiem kolejnych zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Wskazania dotyczą stosowania tikagreloru w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA). Lek jest dostępny w różnych postaciach tabletek powlekanych oraz tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, które różnią się dawką (60 mg lub 90 mg tikagreloru) i kolorem45678910.
Wskazania u dzieci
Tikagrelor nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z ostrym zespołem wieńcowym ani po zawale serca. Badania prowadzone u dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową nie wykazały korzyści w zmniejszeniu powikłań naczyniowo-okluzyjnych. Z tego powodu lek jest wskazany tylko dla dorosłych pacjentów1112.
Specjalne grupy pacjentów i środki ostrożności
Stosowanie tikagreloru wymaga ostrożności u osób ze zwiększonym ryzykiem krwawień, np. z powodu niedawnych urazów, zabiegów chirurgicznych, zaburzeń krzepnięcia lub czynnych krwawień z przewodu pokarmowego. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby131415.
Tikagrelor może zwiększać ryzyko wystąpienia duszności, która jest zwykle łagodna do umiarkowanej i często ustępuje bez odstawienia leku. U pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) ryzyko duszności może być większe, dlatego wymagana jest ostrożność1617.
U niektórych pacjentów podczas leczenia tikagrelorem obserwowano bezobjawowe pauzy komorowe i inne zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u osób z przewlekłą niewydolnością serca lub zwiększonym ryzykiem bradykardii. W takich przypadkach konieczne jest monitorowanie i ocena ryzyka1819.
Tabela wskazań i stosowania tikagreloru
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Ostry zespół wieńcowy (OZW) | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Zawał mięśnia sercowego w wywiadzie i wysokie ryzyko zdarzeń | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
Skuteczność tikagreloru w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym
Tikagrelor wykazuje szybkie i silne działanie przeciwpłytkowe, osiągając znaczące zahamowanie agregacji płytek już po 30 minutach od podania dawki nasycającej. W badaniach klinicznych (PLATO i PEGASUS) wykazano, że w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym tikagrelor skuteczniej zmniejsza ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu niż klopidogrel lub sam ASA202122.
W badaniu PLATO leczenie tikagrelorem przez 12 miesięcy przyniosło znaczącą redukcję zgonów sercowo-naczyniowych i incydentów zakrzepowych, zarówno u pacjentów leczonych zachowawczo, jak i po zabiegach przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) lub pomostowaniu aortalno-wieńcowemu (CABG). W badaniu PEGASUS wykazano korzyści także u pacjentów z przebytym zawałem i dodatkowymi czynnikami ryzyka, przy stosowaniu tikagreloru w dawce 60 mg dwa razy na dobę2324.
Bezpieczeństwo stosowania tikagreloru
Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są krwawienia oraz duszność. Tikagrelor może powodować zwiększenie stężenia kreatyniny i kwasu moczowego, dlatego u pacjentów z chorobami nerek lub dną moczanową należy zachować ostrożność i kontrolować parametry laboratoryjne1625.
Przedwczesne przerwanie leczenia tikagrelorem może znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, dlatego należy unikać niespodziewanego zaprzestania terapii2627.


















