Dawkowanie imatynibu – ogólne zasady
Imatynib jest dostępny w postaci tabletek powlekanych lub kapsułek twardych, zawierających 100 mg lub 400 mg substancji czynnej. Lek podaje się doustnie, najlepiej podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, co pomaga zminimalizować podrażnienie przewodu pokarmowego. Tabletki o mniejszych dawkach można dzielić, a pacjentom mającym trudności z połykaniem można rozpuścić zawartość tabletek lub kapsułek w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym i podać zawiesinę od razu po przygotowaniu.12345678
Standardowe dawkowanie u dorosłych
Dawkowanie imatynibu zależy od typu i zaawansowania choroby:
- Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie przewlekłej: 400 mg na dobę.
- CML w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego: 600 mg na dobę.
- Ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL): 600 mg na dobę, zwykle w skojarzeniu z chemioterapią.
- Zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD): 400 mg na dobę.
- Zaawansowany zespół hipereozynofilowy (HES) i przewlekła białaczka eozynofilowa (CEL): 100 mg na dobę, z możliwością zwiększenia dawki do 400 mg w przypadku braku skuteczności.
- Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) oraz leczenie adjuwantowe po usunięciu guza: 400 mg na dobę.
- Guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP): 800 mg na dobę.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
Dawkowanie u dzieci ustala się na podstawie powierzchni ciała (mg/m²). Standardowo stosuje się dawkę 340 mg/m² na dobę, nie przekraczając 800 mg na dobę. Dawkę można podać jednorazowo lub podzielić na dwie części – rano i wieczorem. U dzieci, które dobrze tolerują leczenie i nie mają ciężkich działań niepożądanych, dawkę można zwiększyć do 570 mg/m² na dobę, również nie przekraczając 800 mg na dobę. Brak doświadczenia w stosowaniu u dzieci poniżej 2 lat (CML) oraz poniżej 1 roku (Ph+ ALL).910111213141516
Specjalne grupy pacjentów
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Imatynib jest metabolizowany głównie w wątrobie. U pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 400 mg na dobę, którą można zmniejszyć w razie nietolerancji.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Zaleca się ostrożność i stosowanie minimalnej dawki 400 mg na dobę. Dawkę można zmniejszyć w przypadku nietolerancji lub zwiększyć w razie braku skuteczności.
- Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób starszych, gdyż nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych.
Modyfikacja dawki w przypadku działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka neutropenia (niedobór białych krwinek) lub trombocytopenia (niedobór płytek krwi), zaleca się:
- Przerwanie podawania leku do momentu poprawy parametrów krwi (ANC ≥ 1,5 x 10⁹/l, płytki ≥ 75 x 10⁹/l).
- Wznowienie leczenia z dawką zmniejszoną o 100-200 mg w zależności od stopnia nasilenia objawów.
- W przypadku ponownego pogorszenia – ponowne przerwanie i dalsze dostosowanie dawki.
- W trakcie przerw i modyfikacji dawkowania należy monitorować parametry krwi oraz ocenić przyczynę niedoborów (np. czy jest to efekt choroby czy leku).
Czas trwania leczenia
Imatynib jest zwykle stosowany tak długo, jak pacjent odnosi korzyści z terapii. W przypadku niektórych nowotworów, takich jak GIST, leczenie może trwać nawet kilka lat (np. 36 miesięcy w leczeniu adjuwantowym po usunięciu guza). Nie zaleca się zaprzestania terapii bez konsultacji z lekarzem.19202122
Podsumowanie dawkowania imatynibu
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z CML w fazie przewlekłej | 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę |
| Dorośli z CML w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego | 600 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w niektórych przypadkach do 800 mg podzielone na 2 dawki |
| Dorośli z Ph+ ALL | 600 mg/dobę, doustnie, raz na dobę, zwykle w skojarzeniu z chemioterapią |
| Dzieci i młodzież z CML lub Ph+ ALL | 340 mg/m² pc. na dobę, doustnie, dawka może być podzielona; maksymalnie 800 mg/dobę |
| Dorośli z MDS/MPD | 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę |
| Dorośli z HES/CEL | 100 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w razie potrzeby do 400 mg/dobę |
| Dorośli z GIST | 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w przypadku progresji możliwe zwiększenie dawki |
| Dorośli z DFSP | 800 mg/dobę, doustnie, raz na dobę |


















