Dawkowanie imatynibu – ogólne zasady

Imatynib jest dostępny w postaci tabletek powlekanych lub kapsułek twardych, zawierających 100 mg lub 400 mg substancji czynnej. Lek podaje się doustnie, najlepiej podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, co pomaga zminimalizować podrażnienie przewodu pokarmowego. Tabletki o mniejszych dawkach można dzielić, a pacjentom mającym trudności z połykaniem można rozpuścić zawartość tabletek lub kapsułek w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym i podać zawiesinę od razu po przygotowaniu.12345678

Standardowe dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie imatynibu zależy od typu i zaawansowania choroby:

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie u dzieci ustala się na podstawie powierzchni ciała (mg/m²). Standardowo stosuje się dawkę 340 mg/m² na dobę, nie przekraczając 800 mg na dobę. Dawkę można podać jednorazowo lub podzielić na dwie części – rano i wieczorem. U dzieci, które dobrze tolerują leczenie i nie mają ciężkich działań niepożądanych, dawkę można zwiększyć do 570 mg/m² na dobę, również nie przekraczając 800 mg na dobę. Brak doświadczenia w stosowaniu u dzieci poniżej 2 lat (CML) oraz poniżej 1 roku (Ph+ ALL).910111213141516

Specjalne grupy pacjentów

  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Imatynib jest metabolizowany głównie w wątrobie. U pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 400 mg na dobę, którą można zmniejszyć w razie nietolerancji.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Zaleca się ostrożność i stosowanie minimalnej dawki 400 mg na dobę. Dawkę można zmniejszyć w przypadku nietolerancji lub zwiększyć w razie braku skuteczności.
  • Pacjenci w podeszłym wieku: Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób starszych, gdyż nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych.
Ważne: Imatynib należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, nie przerywając leczenia bez konsultacji. W przypadku problemów z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek lub kapsułek, którą należy wypić od razu po przygotowaniu. Monitorowanie krwi oraz czynności wątroby i nerek jest niezbędne dla bezpieczeństwa terapii.13
Ważne: W trakcie leczenia imatynibem mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak zatrzymanie płynów, zaburzenia krwi czy uszkodzenia wątroby. W razie pojawienia się niepokojących objawów należy niezwłocznie poinformować lekarza. Dawkę leku można modyfikować w zależności od tolerancji i skuteczności terapii.1718

Modyfikacja dawki w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka neutropenia (niedobór białych krwinek) lub trombocytopenia (niedobór płytek krwi), zaleca się:

  • Przerwanie podawania leku do momentu poprawy parametrów krwi (ANC ≥ 1,5 x 10⁹/l, płytki ≥ 75 x 10⁹/l).
  • Wznowienie leczenia z dawką zmniejszoną o 100-200 mg w zależności od stopnia nasilenia objawów.
  • W przypadku ponownego pogorszenia – ponowne przerwanie i dalsze dostosowanie dawki.
  • W trakcie przerw i modyfikacji dawkowania należy monitorować parametry krwi oraz ocenić przyczynę niedoborów (np. czy jest to efekt choroby czy leku).

Czas trwania leczenia

Imatynib jest zwykle stosowany tak długo, jak pacjent odnosi korzyści z terapii. W przypadku niektórych nowotworów, takich jak GIST, leczenie może trwać nawet kilka lat (np. 36 miesięcy w leczeniu adjuwantowym po usunięciu guza). Nie zaleca się zaprzestania terapii bez konsultacji z lekarzem.19202122

Podsumowanie dawkowania imatynibu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli z CML w fazie przewlekłej 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę
Dorośli z CML w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego 600 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w niektórych przypadkach do 800 mg podzielone na 2 dawki
Dorośli z Ph+ ALL 600 mg/dobę, doustnie, raz na dobę, zwykle w skojarzeniu z chemioterapią
Dzieci i młodzież z CML lub Ph+ ALL 340 mg/m² pc. na dobę, doustnie, dawka może być podzielona; maksymalnie 800 mg/dobę
Dorośli z MDS/MPD 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę
Dorośli z HES/CEL 100 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w razie potrzeby do 400 mg/dobę
Dorośli z GIST 400 mg/dobę, doustnie, raz na dobę; w przypadku progresji możliwe zwiększenie dawki
Dorośli z DFSP 800 mg/dobę, doustnie, raz na dobę

232425262728298

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę imatynibu stosuje się w przewlekłej białaczce szpikowej u dorosłych?

Standardowa dawka to 400 mg na dobę, podawana doustnie raz na dobę.

Czy dawkowanie imatynibu u dzieci różni się od dawkowania u dorosłych?

Tak, u dzieci dawkę ustala się na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² na dobę), maksymalnie do 800 mg na dobę.

Co zrobić w przypadku działań niepożądanych związanych z krwią podczas leczenia imatynibem?

Lekarz może zalecić przerwanie leczenia do czasu poprawy parametrów krwi oraz zmniejszenie dawki po ich ustąpieniu.

Czy imatynib można stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby?

Tak, ale należy rozpocząć leczenie od minimalnej dawki 400 mg na dobę i uważnie monitorować stan pacjenta.

Jak podawać imatynib pacjentom, którzy mają trudności z połykaniem tabletek?

Można rozpuścić zawartość tabletek lub kapsułek w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym i podać zawiesinę natychmiast po przygotowaniu.