Indeks substancji czynnych
strona nr 41
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Idekabtagen wikleucel to spersonalizowana terapia CAR-T z własnych komórek T pacjenta, skierowana przeciwko białku BCMA na komórkach szpiczaka plazmocytowego. Stosowana u dorosłych z nawrotową lub oporną postacią choroby po co najmniej dwóch wcześniejszych liniach leczenia. Podawana jednorazowo dożylnie; najczęstszy efekt uboczny to zespół uwalniania cytokin (ok. 80–88% pacjentów).
- syntetyczne i biologiczne
Idelalizyb to innowacyjny lek stosowany w terapii wybranych nowotworów układu chłonnego. Hamuje wzrost komórek nowotworowych, dostępny wyłącznie dla dorosłych, wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego.
- syntetyczne i biologiczne
Ifosfamid to cytostatyk alkilujący stosowany w terapii nowotworów, m.in. raka jądra i mięsaków. Wyróżnia się skutecznością przy oporności na inne leczenie, wymaga ścisłej kontroli lekarskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Ikarydyna to syntetyczny repelent odstraszający komary i kleszcze porównywalny skutecznością z DEET. Przez skórę wchłania się w mniej niż 6% dawki, jest bezwonna i nie niszczy tkanin. Nie zaleca się jej u dzieci poniżej 3. miesiąca życia.
- syntetyczne i biologiczne
Ikatybant jest lekiem podawanym podskórnie, szybko łagodzącym objawy dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, o potwierdzonej skuteczności klinicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Iksekizumab to innowacyjny lek biologiczny stosowany w terapii łuszczycy i chorób zapalnych, działający poprzez hamowanie procesów zapalnych i redukcję objawów skórnych oraz stawowych.
- surowce roślinne
Imbir cytwarowy (Zingiber officinale) zawiera gingerole, shogaole i paradole, które działają przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie i przeciwwymiotnie. Najlepiej potwierdzone kliniczne zastosowanie to łagodzenie nudności w ciąży i po chemioterapii. Przed stosowaniem wysokich dawek wyciągu skonsultuj się z farmaceutą lub lekarzem, zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe.
- surowce roślinne
Imbir czarny (Kaempferia parviflora) to tajska roślina lecznicza bogata w polimetoksyflawony, badana pod kątem wpływu na wydolność fizyczną, krążenie i funkcje seksualne. Wyciąg z kłącza dostępny jest w suplementach w kapsułkach.
- surowce roślinne
Imbir lekarski to zioło bogate w gingerole i shogaole. Badania potwierdzają jego skuteczność w łagodzeniu nudności (ciąża, okres pooperacyjny) i bólu menstruacyjnego. Stosuje się go w dawkach 0,5–2 g dziennie; ostrożność wskazana przy lekach przeciwzakrzepowych.
- syntetyczne i biologiczne
Imdevimab to ludzkie przeciwciało monoklonalne IgG1 blokujące domenę RBD białka kolca SARS-CoV-2 i zapobiegające wnikaniu wirusa do komórek. Stosowany z kasirivimabem redukował ryzyko hospitalizacji o ~70% u pacjentów ambulatoryjnych. Z powodu braku aktywności wobec wariantu Omikron jego autoryzacja awaryjna została cofnięta w styczniu 2022 roku.
Imepitoina to lek weterynaryjny przeciwpadaczkowy dla psów, działający poprzez modulację receptorów GABAA i blokadę kanałów wapniowych. Stosowana w idiopatycznej epilepsji, cechuje się łagodnym profilem działań niepożądanych.
Imidaklopryd to neonikotynoidowy insektycyd działający selektywnie na układ nerwowy owadów, stosowany w rolnictwie do zwalczania szkodników, nieposiadający właściwości leczniczych ani zastosowań medycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Imidapril jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Imidapril działa poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Imidokarb dipropionianowy to weterynaryjny lek przeciwpierwotniakowy stosowany w babeszjozie i anaplazmozach u psów, koni, bydła i owiec. Podawany domięśniowo lub podskórnie, działa przez zaburzenie metabolizmu pasożyta w krwinkach czerwonych. Ma wąski indeks terapeutyczny; najczęstsze działania niepożądane to objawy cholinergiczne łagodzone atropiną.
- syntetyczne i biologiczne
Imigluceraza to enzym stosowany w leczeniu choroby Gauchera, poprawiający parametry krwi i zmniejszający powiększenie narządów. Terapia wymaga indywidualizacji i regularnej kontroli.
- syntetyczne i biologiczne
Imikwimod pobudza układ odpornościowy do zwalczania zmian skórnych, takich jak brodawki narządów płciowych, rogowacenie słoneczne czy rak podstawnokomórkowy. Dostępny jako krem do stosowania miejscowego.
- syntetyczne i biologiczne
Imipenem to antybiotyk karbapenemowy do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych, często podawany z cylastatyną. Stosowany głównie w szpitalach przy zakażeniach opornych na inne leki.
- syntetyczne i biologiczne
Imipramina to trójcykliczny lek przeciwdepresyjny hamujący wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny. Stosowana w depresji, moczeniu nocnym u dzieci oraz bólu neuropatycznym. Efekt terapeutyczny pojawia się po 2–6 tygodniach. Wymaga regularnej kontroli lekarskiej ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko zaburzeń rytmu serca.
- syntetyczne i biologiczne
Imlifidaza to innowacyjny enzym stosowany u dorosłych oczekujących na przeszczep nerki, który redukuje przeciwciała, obniżając ryzyko odrzucenia przeszczepu i poprawiając wyniki transplantacji.
- Immunoglobulina G
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Immunoglobulina królicza przeciw ludzkim tymocytom to poliklonalny lek immunosupresyjny podawany dożylnie, który usuwa limfocyty T z krwiobiegu. Stosowana jest po przeszczepie nerki oraz w chorobie przeszczep przeciwko gospodarzowi i ciężkiej aplazji szpiku. Wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i profilaktyki przeciwinfekcyjnej.
- syntetyczne i biologiczne
Immunoglobulina ludzka to preparat z osocza dawców zawierający poliklonalne IgG. Stosuje się ją w niedoborach odporności oraz chorobach autoimmunologicznych. Efekt utrzymuje się 1–4 tygodnie, a poważne działania niepożądane są rzadkie, lecz wymagają nadzoru medycznego.
- syntetyczne i biologiczne
Immunoglobulina ludzka anty-D to lek w iniekcji dla kobiet Rh-ujemnych, który zapobiega konfliktowi serologicznemu w ciąży. Podany do 72 godzin po porodzie lub ekspozycji zmniejsza ryzyko uczulenia z 13–16% do poniżej 1–2%. Stosuje się ją też w małopłytkowości immunologicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Immunoglobulina ludzka przeciw cytomegalii (CMV-IGIV) to dożylny preparat z osocza ludzkiego bogaty w przeciwciała IgG przeciw wirusowi CMV. Stosuje się ją głównie w profilaktyce zakażenia CMV u biorców przeszczepów narządów, szczególnie gdy dawca był CMV-seropozytywny, a biorca – nie. Preparat działa przez neutralizację wirusa, opsonizację i modulację odpowiedzi immunologicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B chroni przed zakażeniem HBV, szczególnie po przeszczepach, ekspozycji na wirusa oraz u noworodków matek-nosicielek.
Immunoglobulina ludzka przeciwtężcowa dostarcza gotowe przeciwciała neutralizujące toksynę tężcową, stosowana w profilaktyce i leczeniu tężca, szczególnie u osób bez pełnej ochrony szczepiennej oraz w sytuacjach nagłych.
- syntetyczne i biologiczne
Indakaterol to długo działający lek inhalacyjny łagodzący objawy POChP, ułatwiający oddychanie dzięki rozkurczowi mięśni oskrzeli. Stosowany raz dziennie, nie jest przeznaczony do leczenia astmy.
- syntetyczne i biologiczne
Indapamid obniża ciśnienie tętnicze, wspiera układ sercowo-naczyniowy i umożliwia indywidualizację leczenia nadciśnienia dzięki różnym dawkom i formom podania.
- syntetyczne i biologiczne
Indolo-3-karbinol (I3C) pochodzi z warzyw krzyżowych i w żołądku przekształca się w aktywny DIM. Moduluje metabolizm estrogenów, aktywuje enzymy detoksykacji wątrobowej i był badany klinicznie w dysplazji szyjki macicy. Indukuje CYP1A2, co może zmieniać stężenie wielu leków – przed stosowaniem skonsultuj się ze specjalistą.
- surowce roślinne
Indrajao (Holarrhena antidysenterica) to roślina ajurwedyjska zawierająca steroidalne alkaloidy, m.in. konessyne. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwbiegunkowe, przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne, jednak brakuje potwierdzenia w rzetelnych badaniach klinicznych u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Indygotyna to niebieski barwnik diagnostyczny podawany dożylnie w urologii i ginekologii. Barwi mocz na granatowo w ciągu 3–10 minut, pomagając chirurgom ocenić drożność moczowodów. Okres półtrwania wynosi 4–5 minut. Może powodować przejściowy wzrost ciśnienia tętniczego.
- surowce roślinne
Indygowiec barwierski (Indigofera tinctoria) zawiera indyrubinę, indigotyną, flawonoidy i alkaloidy. Badania przedkliniczne sugerują działanie hepatoprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwutleniające. Stosowany zewnętrznie w preparatach na łuszczycę i egzemę. Brak ustalonej dawki; kobiety w ciąży i osoby z chorobami wątroby lub nerek powinny zachować ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Indynawir to inhibitor proteazy HIV blokujący dojrzewanie wirusa. Stosowany wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami antyretrowirusowymi w dawce 800 mg co 8 h. Główne działania niepożądane to kamica nerkowa i hiperbilirubinemia. Wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego.
- syntetyczne i biologiczne
Inebilizumab to przeciwciało monoklonalne stosowane u dorosłych z NMOSD. Selektywnie eliminuje limfocyty B, modyfikując przebieg choroby i wymagając specjalistycznego nadzoru podczas terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Infliksymab to lek biologiczny hamujący stany zapalne w chorobach autoimmunologicznych, takich jak RZS, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- syntetyczne i biologiczne
Inhibitor alfa1 proteinazy to lek podawany dożylnie osobom z wrodzonym niedoborem alfa1-antytrypsyny. Zastępuje brakujące białko ochronne, hamuje elastazę neutrofilową w płucach i spowalnia postęp rozedmy. Standardowa dawka to 60 mg/kg raz w tygodniu.
