Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 6
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Anetholea anisata to australijska roślina bogata w anetol. Jej ekstrakt działa antyoksydacyjnie i przeciwdrobnoustrojowo, a w kosmetyce stosowany jest jako składnik kondycjonujący skórę i włosy w stężeniach 0,1–1%.
- syntetyczne i biologiczne
Anetol to naturalny składnik olejków eterycznych anyżu i kopru włoskiego. Badania laboratoryjne wskazują na jego właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i spazmolityczne. Dotychczas brak potwierdzenia tych działań w badaniach klinicznych u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Angiotensyna II to hormon układu RAAS zwężający naczynia krwionośne i stymulujący wydzielanie aldosteronu. Jej nadmiar powoduje nadciśnienie i uszkodzenie narządów. Syntetyczna postać stosowana dożylnie leczy wstrząs oporny na standardowe leki, a inhibitory ACE i sartany blokują jej działanie w leczeniu nadciśnienia i chorób serca.
Anhydryt to bezwodny siarczan wapnia, twardszy od gipsu, wykorzystywany w budownictwie do wylewek ogrzewania podłogowego oraz w medycynie jako gips palony do unieruchamiania złamań.
- syntetyczne i biologiczne
Anidulafungina to lek przeciwgrzybiczy z grupy echinokandyn, skuteczny w terapii ciężkich zakażeń Candida, stosowany dożylnie u dorosłych i dzieci powyżej 1. miesiąca życia.
- syntetyczne i biologiczne
Anifrolumab to innowacyjny lek biologiczny stosowany w terapii aktywnego tocznia rumieniowatego układowego, ukierunkowany na hamowanie mechanizmów zapalnych w przebiegu tej choroby autoimmunologicznej.
- surowce roślinne
Wyciąg z kwiatów anigozantosa pomarańczowego (łapy kangura) dostarcza skórze kwasu ferulowego, rutyny, kwasu linolowego i aminokwasów – składników, które nawilżają, łagodzą podrażnienia i wspierają barierę naskórkową.
- syntetyczne i biologiczne
Antocyjanidyny to naturalne barwniki flawonoidowe z owoców i warzyw – działają jako antyoksydanty, hamują stan zapalny i wspierają układ sercowo-naczyniowy. Badania kliniczne potwierdzają skromne, ale realne korzyści dla naczyń, lipidów i funkcji poznawczych, a bezpieczeństwo ich stosowania jest dobrze udokumentowane.
- syntetyczne i biologiczne
Antocyjany to flawonoidowe barwniki z jagód, wiśni i ciemnych warzyw o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na profil lipidowy, ciśnienie tętnicze i funkcje poznawcze przy dawkach 160–320 mg dziennie. Suplementy w wysokich dawkach mogą wchodzić w interakcje z lekami.
- Antygen Helicobacter pylori
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Antygen SARS-CoV-2, czyli białko kolca wirusa, jest głównym celem leków stosowanych w COVID-19. Przeciwciała monoklonalne, inhibitory proteaz i inhibitory polimerazy blokują różne etapy zakażenia. Są to wyłącznie leki na receptę, stosowane pod nadzorem lekarza u pacjentów z grup ryzyka.
- Antygeny wirusa RSV
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Antyleukina 6 to ekstrakt z algi Laminaria ochroleuca stosowany w dermokosmetykach. Hamuje cytokiny zapalne po ekspozycji na UV, zmniejsza zaczerwienienie, stymuluje kolagen i chroni DNA skóry przed uszkodzeniami słonecznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Antytoksyna botulinowa stosowana jest w leczeniu zatruć jadem kiełbasianym, neutralizując toksynę botulinową i zapobiegając poważnym powikłaniom neurologicznym.
- syntetyczne i biologiczne
Antytoksyna jadu żmii neutralizuje toksyny po ukąszeniu żmii zygzakowatej, zmniejszając ryzyko powikłań i wspierając szybki powrót do zdrowia. Skuteczność potwierdzona w praktyce klinicznej.
- syntetyczne i biologiczne
Antytrombina III to kluczowy naturalny regulator krzepnięcia krwi, stosowany w profilaktyce i leczeniu niedoboru tej substancji oraz powikłań zakrzepowych u pacjentów z podwyższonym ryzykiem.
- surowce roślinne
Anyż gwiaździsty (Illicium verum) zawiera trans-anetol (72–92% olejku) i kwas szikimowy. EMA uznaje go za środek wykrztuśny i stomachiczny. Dawka lecznicza to 3 g owoców lub 0,3 g olejku na dobę. Nie stosować u niemowląt ani małych dzieci – ryzyko drgawek. Nie mylić z toksycznym japońskim anyżem gwiaździstym.
Apalutamid to doustny inhibitor receptorów androgenowych stosowany w leczeniu opornego na kastrację i przerzutowego raka prostaty, hamujący wzrost nowotworu poprzez blokadę działania męskich hormonów.
- syntetyczne i biologiczne
Apigenina to flawon z rumianku i pietruszki o właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych. Spożywana z dietą jest bezpieczna, ale w izolowanej formie jest niestabilna i słabo wchłanialna. Badania kliniczne z ekstraktem rumianku potwierdzają korzystny wpływ na lęk i nastrój.
- syntetyczne i biologiczne
Apiksaban to innowacyjny doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz zapobieganiu udarom, ceniony za skuteczność i wygodę stosowania u różnych grup pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Apolaktoferyna to bezżelazna forma laktoferyny obecna w mleku i wydzielinach ciała. Działa przeciwdrobnoustrojowo przez sekwestrację żelaza, ogranicza stres oksydacyjny i moduluje odpowiedź immunologiczną. Badania kliniczne dotyczą głównie niedokrwistości z niedoboru żelaza, zakażeń i trądziku.
- syntetyczne i biologiczne
Apomorfina to lek szybko łagodzący objawy zaawansowanej choroby Parkinsona, umożliwiający indywidualne dopasowanie dawki i wygodne podanie podskórne w nagłych pogorszeniach ruchowych.
Apramycyna to aminoglikozydowy antybiotyk weterynaryjny o szerokim spektrum działania przeciw bakteriom Gram-ujemnym, stosowany głównie u świń i drobiu, z ryzykiem nefro- i ototoksyczności oraz ograniczeniem oporności.
- syntetyczne i biologiczne
Aprepitant to lek przeciwwymiotny stosowany głównie w zapobieganiu nudnościom i wymiotom u pacjentów poddawanych chemioterapii nowotworowej, skuteczny w terapii o różnym stopniu ryzyka.
- syntetyczne i biologiczne
Aprocitentan to innowacyjny lek na oporne nadciśnienie tętnicze, działający poprzez blokowanie receptorów endoteliny i rozszerzanie naczyń, co prowadzi do skutecznego obniżenia ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Aprotynina ogranicza utratę krwi podczas operacji serca, hamując rozpuszczanie skrzepów. Stosowana w kardiochirurgii wymaga ścisłej kontroli i indywidualnej oceny bezpieczeństwa.
- Aqua posae filiformis
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Aquamin F® to proszek z czerwonych wodorostów Lithothamnion sp., zawierający co najmniej 32% wapnia, ok. 2,2% magnezu i ponad 70 minerałów śladowych. Stosowany jako składnik suplementów i żywności wzbogaconej, z wstępnymi danymi o lepszej biodostępności wapnia niż w przypadku węglanu wapnia.
- syntetyczne i biologiczne
Aquaphilus dolomiae to bakteria z wód termalnych Avène. Jej wyciąg (AD-S0, I-modulia) łagodzi świąd i stan zapalny w atopowym zapaleniu skóry oraz wspiera gojenie – potwierdzają to badania in vitro i na modelach tkankowych.
- Aquaxyl
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Arabinogalaktan z modrzewia to prebiotyczny polisacharyd, który wspiera odporność poprzez aktywację komórek NK i makrofagów oraz stymulację wzrostu Bifidobacterium w jelitach. W badaniach klinicznych dawka 4,5 g/dobę zmniejszała częstość przeziębień i poprawiała odpowiedź na szczepienia. Jest dobrze tolerowany, choć może wchodzić w interakcje z lekami immunosupresyjnymi.
- Arabinoksylan z otrębów ryżowych modyfikowany enzymatycznie przez grzyby shiitake
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Aralia wysoka to roślina lecznicza z rodziny araliowatych, bogata w triterpenowe saponiny (aralozydy A, B, C), flawonoidy i związki fenolowe. Tradycyjnie stosowana przy osłabieniu, cukrzycy i bólach reumatycznych. Przed użyciem skonsultuj się ze specjalistą – może wchodzić w interakcje z lekami na cukrzycę i potencjalnie obciążać wątrobę.
- surowce roślinne
Araukaria chilijska to drzewo iglaste, którego żywica ma tradycyjne zastosowanie przy ranach i owrzodzeniach. Zawiera diterpeny labdanowe i polifenole badane in vitro pod kątem działania gastroprotekcyjnego i antyoksydacyjnego – bez potwierdzenia w badaniach klinicznych.
- surowce roślinne
Arbuz zwyczajny to wyjątkowe źródło likopenu (~6 888 µg/152 g), L-cytruliny, flawonoidów i witamin A i C. Składniki te wspierają układ krążenia, działają antyoksydacyjnie i mogą wspomagać regenerację po wysiłku. Wyciąg z arbuza dostępny jest też w suplementach diety.
- surowce roślinne
Arcydzięgiel litwor to zioło bogate w olejki eteryczne, kumaryny i gorzkie związki. Tradycyjnie stosowany przy problemach trawiennych, kaszlu i zaburzeniach krążenia. Zawiera furanocumaryny, które mogą uczulać na słońce – przeciwwskazany w ciąży i przy lekach przeciwzakrzepowych.
- surowce roślinne
Olej arganowy z arganii żelaznej to bogate źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, witaminy E i polifenoli. Stosowany doustnie wspiera profil lipidowy, a zewnętrznie poprawia nawilżenie i elastyczność skóry. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Arginina to aminokwas niezbędny do produkcji tlenku azotu – cząsteczki rozszerzającej naczynia. Suplementacja może obniżać ciśnienie krwi, łagodzić objawy zaburzeń erekcji i wspierać przebieg ciąży. Bezpieczna dawka dzienna wynosi do ok. 20 g, jednak po zawale serca argininy nie należy stosować.