Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie kluczowe informacje powinna zawierać etykieta dobrego suplementu diety
• Jak rozpoznać wysokiej jakości formy składników aktywnych
• Dlaczego warto wybierać witaminy metylowane i dla kogo są szczególnie ważne
• Jakie certyfikaty jakości świadczą o bezpieczeństwie suplementu
• Jak rozpoznać pułapki marketingowe i nierealistyczne obietnice na etykietach
• Które popularne suplementy mogą wchodzić w interakcje z lekami
• Jakie specjalne potrzeby mają różne grupy osób (seniorzy, kobiety w ciąży, sportowcy)
• Jak krok po kroku ocenić jakość suplementu przed zakupem

Umiejętne czytanie etykiet suplementów diety to kluczowa umiejętność każdego świadomego konsumenta¹. Etykieta zawiera najważniejsze informacje o produkcie, jednak często ukrywa skomplikowane terminy i dane, które mogą wprowadzać w błąd². Czy wiesz, że świadome wybory konsumentów sprawiają, że produkty z kiepskim składem finalnie znikają z rynku, ustępując miejsca tym lepszym jakościowo i bezpieczniejszym?¹ Dlatego tak ważne jest zrozumienie, jak analizować informacje zawarte na opakowaniu suplementu diety.

Co kryje się na etykiecie suplementu?

Analiza składu to najważniejszy element oceny suplementu diety². Zgodnie z polskimi przepisami, etykieta musi zawierać nazwy substancji odżywczych wraz z ich dokładną ilością na porcję^3,4,5. Formy aktywne składników mają kluczowe znaczenie dla przyswajalności suplementu⁶. Na co zwrócić szczególną uwagę? Oto niektóre z przykładów:

• minerały (np. magnez, cynk) – organiczne formy (np. chelaty, cytryniany) zazwyczaj wchłaniają się znacznie lepiej niż ich nieorganiczne odpowiedniki (np. tlenki, węglany);^6,2
• witamina D – cholekalcyferol (D3) jest bardziej efektywny niż ergokalcyferol (D2);⁶
• witaminy metylowane – 5-metylotetrahydrofolian (5-MTHF) zamiast kwasu foliowego jest lepiej przyswajalny dla około 30-40% populacji z defektem enzymatycznym MTHFR;⁷
• witamina B12 – metylokobalamina jest formą biologicznie aktywną, natychmiast dostępną dla organizmu.⁷

Poniższa tabela przedstawia niektóre z popularnych składników suplementów diety, wraz z ich przykładowymi formami.

Informacje o zawartości witamin i składników mineralnych podaje się również w procentach w stosunku do referencyjnych wartości spożycia (RWS), co pozwala ocenić, jaką część dziennego zapotrzebowania pokrywa dana porcja suplementu^4,8,9.

Dlaczego warto sprawdzić datę ważności i producenta?

Data ważności to czas, do którego suplement zachowuje ważność w oryginalnym opakowaniu⁴. Zwykle oznacza się ją w formacie dzień-miesiąc-rok lub miesiąc-rok⁴. Każdy suplement musi zawierać nazwę i adres producenta z krajowym adresem lub numerem telefonu^4,10. Numer partii to kluczowa informacja pozwalająca na identyfikację produktu w przypadku problemów jakościowych lub wycofania z rynku¹¹. Brak krajowego adresu lub numeru telefonu uniemożliwia zgłaszanie działań niepożądanych producentowi¹⁰. Profesjonalni producenci dbają o przejrzystość tych danych, co jest dobrym wskaźnikiem jakości produktu.

Jakie ostrzeżenia i certyfikaty są ważne?

Każda etykieta suplementu diety musi zawierać^3,4:

• ostrzeżenie o nieprzekraczaniu zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia;
• stwierdzenie, że suplementy diety nie mogą zastępować zróżnicowanej diety;
• informację o przechowywaniu w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Czy wiesz, że etykiety suplementów nie mogą zawierać oświadczeń, że produkt zapobiega chorobie lub leczy ją?¹² Takie informacje są zarezerwowane wyłącznie dla leków. Certyfikaty jakości to ważne wskaźniki bezpieczeństwa i standardów produkcji^13,14. Najważniejsze z nich to:

• GMP (Good Manufacturing Practice) – potwierdza, że zakład produkcyjny stosuje systemy zapewniające jakość i powtarzalność produkcji^13,15;
• HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) – system identyfikujący zagrożenia biologiczne, chemiczne i fizyczne w procesie produkcji^13,15;
• BIO/EKO – potwierdza zgodność z przepisami żywności ekologicznej¹⁶;
• wegańskie – produkt nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego¹⁷.

Co oznaczają dodatki na etykiecie?

W Unii Europejskiej wszystkie substancje dodatkowe są oznaczone numerem E^18,19. Oto najważniejsze zakresy:

• 100-199: barwniki;
• 200-299: konserwanty;
• 300-399: przeciwutleniacze i regulatory kwasowości;
• 400-499: emulgatory, środki spulchniające, żelujące;
• 500-599: środki pomocnicze¹⁹.

Im mniej dodatków zawiera suplement, tym lepiej dla naszego zdrowia. Szczególnie warto unikać syntetycznych barwników, konserwantów i wypełniaczy, które mogą powodować reakcje alergiczne. Dobrej jakości suplementy zawierają tylko niezbędne składniki pomocnicze, takie jak naturalne kapsułki roślinne czy niewielkie ilości substancji przeciwzbrylających.

Jak rozpoznać pułapki marketingowe na etykietach?

Suplementy diety mogą wykazywać tylko efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, który należy rozumieć jako optymalizację prawidłowych funkcji organizmu²⁰. Zakazane są oświadczenia sugerujące właściwości lecznicze, zapobieganie chorobom czy przywracanie funkcji fizjologicznych²⁰. Czy wiesz, że tzw. “mieszanki zastrzeżone” (proprietary blends) to jedna z największych pułapek? Producent nie musi podawać dokładnych ilości poszczególnych składników w takiej mieszance, co utrudnia ocenę skuteczności produktu^21,22. Jedyną wskazówką dotyczącą ilości poszczególnych składników może być ich kolejność na liście – zgodnie z obowiązującym prawem, powinny być one wymieniane od składnika o najwyższej zawartości do tego o najniższej. Badania wykazują, że aż 73% produktów miało co najmniej jeden składnik deklarowany na etykiecie, który nie został wykryty w analizie laboratoryjnej²².

Jakie składniki mogą być niebezpieczne?

Lista szkodliwych składników opracowana przez Zespół ds. Suplementów Diety obejmuje substancje mogące wywołać poważne skutki uboczne, takie jak²³:

• wypadanie włosów i łysienie;
• halucynacje i stany lękowe;
• zaburzenia hormonalne;
• napady agresji;
• zawał mięśnia sercowego.

Należy także pamiętać, że niektóre popularne suplementy mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z powszechnie stosowanymi lekami²⁴. Do takich przykładów możemy zaliczyć:

• dziurawca, który osłabia działanie leków antykoncepcyjnych, przeciwpadaczkowych i przeciwzakrzepowych;
• miłorząb japoński i czosnek, które nasilają działanie leków przeciwzakrzepowych, zwiększając ryzyko krwawień;
• preparaty wapnia, które zmniejszają wchłanianie niektórych antybiotyków i leków na tarczycę.

Jak w praktyce ocenić jakość suplementu?

Wybór odpowiedniego suplementu diety nie powinien być przypadkowy — to decyzja, która może realnie wpływać na nasze zdrowie. Aby dokonać świadomego wyboru i uniknąć wątpliwej jakości produktów, warto zastosować metodyczne podejście do analizy etykiety. Poniższe kroki pomogą Ci w ocenie jakości suplementu⁹:

Krok 1 – Sprawdź podstawowe informacje

Na początek warto upewnić się, że produkt spełnia podstawowe wymogi jakości i bezpieczeństwa deklarowane na etykiecie:

• czy produkt jest oznaczony jako “suplement diety”;
• data ważności i warunki przechowywania;
• dane producenta z krajowym kontaktem.

Krok 2 – Przeanalizuj skład

Szczegółowa analiza składu pozwala ocenić rzeczywistą wartość produktu — zarówno pod względem obecności substancji aktywnych, jak i potencjalnie zbędnych dodatków:

• lista składników aktywnych z dokładnymi dawkami;
• forma chemiczna składników (np. cytrynian vs. tlenek);
• obecność zbędnych wypełniaczy i dodatków.

Krok 3 – Oceń dawkowanie

Odpowiednie dawkowanie to klucz do skuteczności i bezpieczeństwa suplementu — warto porównać je z aktualnymi normami i zaleceniami:

• porównanie z zalecanymi dawkami (RWS);
• sprawdzenie, czy dawki nie są zbyt wysokie;
• analiza liczby kapsułek/tabletek na porcję.

Dobra etykieta suplementu zawiera przejrzyste informacje o składzie, gdzie każdy składnik ma dokładnie określoną dawkę i formę chemiczną². Na przykład, zamiast ogólnego “magnez” podana jest informacja “cytrynian magnezu 400 mg (w tym 60 mg jonów magnezu)”^2,25. Zła etykieta często zawiera “mieszanki zastrzeżone” bez podania dokładnych ilości składników, liczne dodatki technologiczne, nierealistyczne obietnice zdrowotne oraz niepełne dane producenta^9,21.

Suplementy dla różnych grup – specjalne potrzeby

Dobór suplementów powinien uwzględniać nie tylko jakość składu, ale także indywidualne potrzeby zdrowotne konkretnej grupy osób. W praktyce oznacza to, że oprócz analizy etykiety pod kątem ogólnych zasad (jak dawki, formy chemiczne czy obecność zbędnych dodatków), należy zwrócić szczególną uwagę na składniki rekomendowane dla danej grupy. Ich obecność, forma i dawka mogą decydować o skuteczności i zasadności stosowania suplementu.

Seniorzy

U osób starszych często obserwuje się obniżone wchłanianie składników odżywczych oraz większe zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały. Dlatego etykieta powinna zawierać łatwo przyswajalne formy tych substancji, dostosowane do ich fizjologii:

• witamina D3 w wyższych dawkach (1000-2000 IU);
• witamina B12 w formie metylokobalaminy;
• łatwo przyswajalne formy magnezu i wapnia⁷.

Kobiety w ciąży

Suplementacja w ciąży pełni kluczową rolę w rozwoju płodu i utrzymaniu zdrowia matki. Preparaty powinny zawierać nie tylko niezbędne składniki, ale też ich właściwe formy i dawki zalecane przez instytucje medyczne:

• kwas foliowy (najlepiej w formie metylowanej);
• DHA (kwas dokozaheksaenowy);
• jod i żelazo w odpowiednich dawkach^{<a href=”https://ncez.pzh.gov.pl/ciaza-i-macierzynstwo/czy-suplementacja-w-okresie-ciazy-jest-konieczna-wnioski-z-najnowszych-rekomendacji-polskiego-towarzystwa-ginekologow-i-poloznikow-ptgip/”>26}.

Sportowcy

W przypadku osób aktywnych fizycznie suplementacja może wspierać regenerację, wydolność i zapobieganie niedoborom. Kluczowe jest tu zwracanie uwagi na źródła białka, składniki mineralne oraz bezpieczeństwo stosowania przy zwiększonym wysiłku:

• białko o wysokiej wartości biologicznej;
• kreatyna, BCAA;
• magnez, potas i elektrolity²⁷.

Osoby na dietach roślinnych

Diety roślinne, mimo wielu korzyści, mogą prowadzić do niedoborów niektórych mikroskładników. Przy wyborze suplementu ważne jest, aby zawierał składniki trudniej dostępne w diecie roślinnej — najlepiej w formach dobrze przyswajalnych i wegańskich:

• witamina B12;
• witamina D3;
• żelazo, cynk, jod;
• kwasy omega-3 z alg²⁸.

Podsumowanie

Najważniejsze zasady przy wyborze suplementów to: sprawdzanie form składników aktywnych (z preferencją dla form organicznych i biologicznie aktywnych), weryfikacja dawek pod kątem zgodności z zaleceniami i badaniami naukowymi, unikanie zbędnych dodatków technologicznych, wybieranie produktów od zaufanych producentów posiadających certyfikaty jakości oraz konsultacja z lekarzem lub farmaceutą — szczególnie w przypadku równoczesnego stosowania leków. Warto zacząć od przeanalizowania etykiet suplementów, które już się stosuje, porównać składy różnych produktów tego samego typu i zwrócić uwagę na jakość zastosowanych składników. Należy pamiętać, że suplementy to środki spożywcze, nie leki — co oznacza, że nie podlegają równie rygorystycznym regulacjom przed wprowadzeniem na rynek. Stosując te proste zasady, zwiększasz szanse na świadomy wybór produktu, który realnie wspiera zdrowie, zamiast obciążać organizm nieskutecznymi lub potencjalnie szkodliwymi substancjami. Warto poświęcić kilka minut na analizę etykiety — to niewielki wysiłek, który może mieć duże znaczenie dla Twojego zdrowia²⁹.

Pytania i odpowiedzi

Nowy rok to zawsze czas zmian – również w świecie medycyny. W styczniu 2025 roku na rynku pojawiło się wiele nowych leków, które mogą pomóc pacjentom lepiej kontrolować swoje choroby. Są to oczywiście zamienniki już dostępnych substancji, ale im większy wybór, tym lepiej. Pacjent i lekarz mają wtedy większe możliwości co do doboru konkretnego preparatu, np. pod względem ceny lub dostępności albo formy podania. Zaczniemy od leków dostępnych bez recepty, które kupisz w każdej aptece. Następnie zobaczymy co nowego słychać w kwestii leków stosowanych w chorobach sercowo-naczyniowych, urologicznych, oddechowych, a nawet tak poważnych schorzeniach jak stwardnienie rozsiane. Wspomnimy także o nowych preparatach dostępnych wyłącznie w szpitalach. Sprawdźmy, co nowego przyniósł początek roku!

Leki bez recepty – nowości, które warto znać

Na początek zacznijmy od styczniowych nowości bez recepty. Niektóre dolegliwości można leczyć samodzielnie, bez konieczności wizyty u lekarza. Jeśli szukasz czegoś na przeziębienie, bóle zatok lub chrypkę, warto sprawdzić nowe opcje dostępne bez recepty. Masz podrażnione gardło? Herbion Porost Islandzki (suchy wyciąg z porostu islandzkiego) pomoże złagodzić ból i chrypkę, przynosząc ulgę podczas infekcji. Zatkane zatoki? Ibunoven ZATOKI (ibuprofen + pseudoefedryna) łączy działanie przeciwbólowe i udrażniające nos, co ułatwia oddychanie i pomaga szybciej wrócić do formy. A jeśli potrzebujesz środka do odkażania ran, Symplisept (octenidyna + fenoksyetanol) to nowy preparat w formie żelu, który skutecznie dezynfekuje i przyspiesza gojenie drobnych urazów.

Zdrowe serce i lepsze krążenie – nowe leki dla pacjentów kardiologicznych

Nadciśnienie, zaburzenia lipidowe i inne choroby sercowo-naczyniowe to niestety plaga dzisiejszych czasów. Nazywa się je chorobami cywilizacyjnymi. Jednak pocieszający jest fakt, że lekarze dysponują szerokim wachlarzem możliwości leczenia tych schorzeń. Dla pacjentów z podwyższonym cholesterolem dostępne są nowe zamienniki klasycznych leków. Atorvastatin Teva B.V. (atorwastatyna) obniża poziom złego cholesterolu, pomagając chronić serce, natomiast Coatoris (ezetymib + atorwastatyna) łączy dwa składniki i działa na dwa sposoby – zmniejszając wchłanianie oraz produkcję cholesterolu. Osoby z nadciśnieniem mogą skorzystać z nowej terapii skojarzonej – Nesyrgy (nebiwolol + amlodypina), która skuteczniej obniża ciśnienie krwi. Dla pacjentów po zawale serca pojawił się także Tiscard (tikagrelor), zmniejszający ryzyko kolejnych problemów sercowo-naczyniowych.

Cukrzyca – nowe opcje dla lepszej kontroli

Kolejna choroba cywilizacyjna to cukrzyca. Niestety coraz częściej się ją diagnozuje. Po części wynika to z naszego stylu życia. Nie dbamy o siebie, jemy śmieciowe jedzenie, nie ćwiczymy. Oczywiście czasami nawet pomimo idealnego stylu życiu możemy zapaść na cukrzycę, ale warto pamiętać, że to jak żyjemy, ma ogromny wpływ na rozwój choroby. A co słychać w kwestii zamienników, które pojawiły się w styczniu 2025? Pacjenci z cukrzycą typu 2 mogą teraz sięgnąć po Diptivil (wildagliptyna), który wspiera naturalne mechanizmy regulujące poziom cukru we krwi. Alternatywą jest Jamesi Novum (sitagliptyna + metformina), które łączy dwie dobrze znane substancje, wspierając skuteczniejszą kontrolę glikemii.

Ulga w oddychaniu – nowe inhalatory dla astmatyków i pacjentów z POChP

Nie zabrakło także nowości związanych z leczeniem chorób układu oddechowego. Osoby z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc mają do dyspozycji nowe preparaty. Airiam (beklometazon + formoterol) otwiera drogi oddechowe i redukuje stan zapalny, natomiast Bromiduo (fenoterol + ipratropium) działa szybko, przynosząc ulgę w duszności. Długotrwałe wsparcie zapewnia Nuodil (tiotropium), który poprawia komfort oddychania przez cały dzień.

Problemy z pęcherzem i prostatą – nowe rozwiązania

Jakie nowości przyniósł styczeń w kwestiach urologicznych? Pacjenci cierpiący na nadreaktywny pęcherz mogą skorzystać z Mirabegron Teva (mirabegron), który pomaga kontrolować częstomocz i nagłe parcia na mocz. To dobrze, że pojawia się coraz więcej zamienników tej substancji, gdyż do tej pory nie było ich dużo. Niestety preparat oryginalny ma dość dużą cenę, co dla niektórych stanowiło poważną przeszkodę. Mężczyźni zmagający się z objawami powiększonej prostaty mogą natomiast sięgnąć po Tamsulosin Medical Valley (tamsulozyna), który ułatwia oddawanie moczu i łagodzi dolegliwości.

Zdrowie psychiczne – nowe leki na depresję, lęki i inne schorzenia

Choroby układu nerwowego to bardzo szeroka i skomplikowana dziedzina medycyny. Z tego też względu gama nowo wprowadzanych zamienników popularnych substancji rośnie z miesiąca na miesiąc. Dla osób z depresją dostępne są nowe preparaty, takie jak Abrix (wortioksetyna), który stosuje się w ciężkiej depresji z zaburzeniem koncentracji oraz Bucidar (bupropion), który ma podobne wskazania. W terapii stanów lękowych może pomóc Alprazolam Grindeks (alprazolam), który działa szybko, ale wymaga ostrożności, gdyż może uzależniać.

W kwestii zaburzeń układu nerwowego coraz częściej słyszy się o ADHD. Dotyka ona dzieci jak i dorosłych. Wzrost diagnozy tego schorzenia wynika pewnie z samoświadomości pacjentów i chęci uzyskania poprawnej diagnozy. Jednak niestety wpływa to na wzrost popytu na konkretne leki, za czym nie idzie wzrost podaży. Z tego powodu w aptekach coraz częściej można spotkać braki w lekach na ADHD. Dobrze, że pojawiają się nowe zamienniki. Dzieci powyżej 6. roku życia z ADHD mogą teraz skorzystać z preparatu Kamaptin (atomoksetyna), który poprawia koncentrację i zmniejsza nadpobudliwość, ułatwiając funkcjonowanie w codziennym życiu.

Pojawiły się także zamienniki dotyczące terapii u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Pacjenci z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (RRMS) mogą skorzystać z Dimethyl fumarate Sandoz (fumaran dimetylu), który zmniejsza częstość rzutów i spowalnia postęp choroby. Natomiast osoby z rzutowo-ustępującą postacią (RRMS) mogą sięgnąć po Teriflunomide Aurovitas (teryflunomid), który pomaga kontrolować chorobę.

Nowości dotyczące innych leków

Oprócz powyższych pojawiło się także sporo nowych leków z innych grup. Dla pacjentów z jaskrą pojawił się Dorzolamidum+Timololum Misom Labs (dorzolamid + tymolol), skutecznie obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe i chroniący nerw wzrokowy przed dalszym uszkodzeniem. Kobiety starające się o dziecko mogą teraz sięgnąć po Prolutex (progesteron), który wspiera organizm w terapii wspomaganego rozrodu, zwiększając szanse na powodzenie leczenia. Osoby cierpiące na alergie mogą wypróbować Bellix Allergy (bilastyna), który działa szybko i nie powoduje senności. Alternatywnie LECIX (lewocetyryzyna) sprawdzi się zarówno w alergiach sezonowych, jak i przewlekłych. Pacjenci cierpiący na neuropatię lub bóle nerwowe mogą teraz skorzystać z Invitaxon (benfotiamina + pirydoksyna + cyjanokobalamina), który wspiera układ nerwowy i pomaga łagodzić dolegliwości bólowe.

Nowe leki w szpitalach – skuteczniejsze leczenie w lecznictwie zamkniętym

Na sam koniec warto wspomnieć o preparatach stosowanych w sytuacjach krytycznych i wysoce zaawansowanej diagnostyce. Można je podawać jedynie w lecznictwie zamkniętym. W szpitalach pojawiły się dwa istotne nowe leki. Argipressin Farmak (argipresyna) jest stosowany w leczeniu ciężkiego niedociśnienia u pacjentów w stanie krytycznym, natomiast Radelumin 2000 MBq/ml (radioznacznik PSMA) wspiera diagnostykę nowotworów prostaty, umożliwiając precyzyjne obrazowanie zmian nowotworowych.

Podsumowanie

Początek roku przyniósł wiele nowości, które mogą znacząco wpłynąć na komfort życia pacjentów. Jeśli któryś z tych leków brzmi jak rozwiązanie dla Ciebie, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby dowiedzieć się, czy będzie odpowiedni. Nowe możliwości leczenia to krok w stronę lepszej kontroli zdrowia i większej wygody dla pacjentów!

Najczęstszą przyczyną zaburzeń pamięci u osób starszych jest choroba Alzheimera. Choroba ta powoduje także pojawienie się innych objawów takich jak zaburzenia orientacji w czasie, trudności z rozpoznawaniem innych osób, zapominanie słów, trudności w wykonywaniu złożonych zadań. Jednak nie wszystkie zaburzenia pamięci muszą wiązać się z tą chorobą.

Z wiekiem zmieniają się nasze zdolności poznawcze – zapamiętywanie i uczenie się najłatwiejsze jest w dzieciństwie i młodości, a zapominanie naturalnie zdarza się częściej u osób starszych. Szczególnie dotyczy to pamięci krótkotrwałej, pamięć długotrwała pozostaje bardziej odporna na fizjologiczne procesy starzenia się organizmu – czyli naturalne procesy, związane z wiekiem. Ale jak to się dzieje, że czasami jeden senior ma lepszą pamięć niż młodsza osoba. Skąd różnice w pamięci u osób starszych [1]?

Co wpływa na dobrą pamięć u starszej osoby?

Uważa się, że zdrowa osoba ma dobrą pamięć. Wiadomo jednak, że nawet wśród osób zdrowych zauważa się różnice w możliwościach zapamiętywania oraz przypominania sobie określonych informacji. Na jakość procesu zapamiętywania wpływ mają następujące czynniki [2]:

• ogólny poziom intelektualny osoby i jej aktywność poznawcza;
• poziom wykształcenia oraz aktywne pogłębianie swojej wiedzy;
• ogólny stan zdrowia;
• czynniki środowiskowe (warunki, w jakich dana osoba wykonuje swoje zadanie – np. cisza i komfort termiczny, hałas, bałagan);
• stan emocjonalny.

W takim razie, co jest dobre na pamięć? Jaki lek na poprawę pamięci wybrać? Czy istnieją tylko leki na pamięć dla starszych na receptę, czy można kupić coś bez recepty. A może witaminy? Jakie witaminy na pamięć warto kupić z apteki? To wszystko wyjaśniamy w dalszej części poradnika.

Jakie witaminy i inne składniki warto brać na pamięć?

Aby mózg i pamięć seniora właściwie funkcjonowały potrzebne są nie tylko ćwiczenia dla umysłu, ale też właściwe substancje odżywcze. Wśród takiej grupy substancji znajdują się witaminy z grupy B, które wspomagają proces przepływu impulsów nerwowych (B1, B2, B3, B5, B6, B12, kwas foliowy), węglowodany złożone, kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, żelazo, lecytyna, magnez, witamina D, witamina C, witamina A. Część z tych składników, m.in. witaminy z grupy B, witaminę D, żelazo i magnez, łączą wraz z wyciągiem z żeń-szenia właściwego gotowe preparaty dla seniorów, takie jak tabletki Bodymax Vital 50+.

Warto pamiętać także o składnikach, które wywierają pozytywny wpływ na układ nerwowy. Co powinny zawierać dobre tabletki na pamięć dla seniora? Podstawą są wymienione wcześniej witaminy z grupy B, głównie B1, B2, B3, B5, B6, B12 i kwas foliowy (np. Streboxar Se+, Neurobion Advance, Prewenit Intesiv B, Vitaminum B Complex). Wspierają działanie układu nerwowego i przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych [3]. Kolejne ciekawe składniki to cholina (Streboxar Se+) i monofosforan urydyny (np. Streboxar Se+, Fosydyna Plus, Urydynox, Mieloguard). Monofosforan urydyny uczestniczy w procesach metabolicznych komórek nerwowych oraz wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, a także może wspomagać procesy regeneracji i remienilizacji osłonki mielinowej, co jest ważne w lekach na poprawę pamięci dla osób starszych [3-5]. Warto wiedzieć, że urydyna uczestniczy w regulacji przekaźnictwa synaptycznego i tworzeniu nowych połączeń synaptycznych. A co z choliną? To też dobry składnik dla naszego mózgu. Cholina uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych [3-5].

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Warto podkreślić, że na prawidłowe funkcjonowanie pamięci i procesów poznawczych wpływają również określone substancje odżywcze. Kwas alfa-liponowy (ALA) działa jako silny przeciwutleniacz i wspiera ochronę komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym, co ma znaczenie w spowalnianiu procesów starzenia mózgu. Podobnie kwas gamma-linolenowy (GLA) z grupy kwasów omega-6 wspomaga integralność błon komórkowych neuronów. Ważną rolę odgrywają także witaminy z grupy B – np. B1, B2, B3, B5, B6 czy B12 – które uczestniczą w przemianach energetycznych i pomagają w prawidłowym przekazywaniu impulsów nerwowych. Ich odpowiedni poziom przyczynia się do utrzymania koncentracji, zdolności uczenia się oraz ograniczania uczucia zmęczenia i znużenia. Dzięki temu składniki te stanowią istotny element profilaktyki w zakresie wspierania pamięci i pracy mózgu. Ważny jest także selen oraz witamina E, które chronią nasze komórki przed stresem oksydacyjnym. Takie składniki występują, np. w preparacie Revitanerw.

Revitanerw witaminy z grupy Bkapsułki

Suplement diety

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest ochrona przed stresem oksydacyjnym oraz wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Dawkowanie

Zaleca się stosować 1 kapsułkę na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Bodymax Vital 50+, tabletki

O produkcie

• suplement diety dla osób po 50. roku życia;
• zawiera standaryzowany wyciąg z żeń-szenia właściwego (Panax ginseng, 8% ginsenozydów) oraz 11 witamin i 6 minerałów;
• w składzie m.in. witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B5, B6, B12, kwas foliowy), witamina D i C oraz żelazo, magnez, cynk, selen i jod;
• łączy składniki wspierające pamięć i pracę układu nerwowego, m.in. witaminy z grupy B, B12 i żeń-szeń właściwy;
• 1-2 tabletki dziennie, najlepiej rano podczas posiłku;

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Urydynox, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Prewenit Intensiv B, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy;
• dawkowanie: 1 tabl. dziennie po posiłku;
• nie zawiera laktozy;
• dla dorosłych;
• niska dawka witaminy B12.

Jaki jest najlepszy lek na pamięć dla seniora dostępny bez recepty?

Suplementy diety są coraz bardziej popularne. Jednak należy pamiętać, że preparaty te mają na celu uzupełnienie diety człowieka i nie zastąpią prawidłowej oraz zbilansowanej diety. Pośród dużej ilości różnych produktów na pamięć i koncentrację, warto zwrócić uwagę na skład suplementów diety i sprawdzić czy zawierają którąś z substancji wspomagającą pamięć i funkcje poznawcze:

• kwasy tłuszczowe omega-3;
• miłorząb japoński (Ginkgo Biloba);
• fosfatydyloseryna;
• żeń-szeń właściwy (Panax ginseng) – zawarty m.in. w przeznaczonych dla osób po 50. roku życia tabletkach Bodymax Vital 50+;
• witamina B12.

Vita Buerlecithin, płyn doustny

O produkcie:

• zawiera naturalną lecytynę;
• zalecana dawka to 20 ml 3 razy dziennie;
• przed użyciem butelkę należy wstrząsnąć;
• po pierwszym otwarciu należy zużyć w ciągu 12 tygodni.

Ginkofar, tabletki

O produkcie:

• preparat zawiera suchy wyciąg z miłorzębu japońskiego;
• maksymalna dawka dobowa wynosi 240 mg;
• leczenie przy użyciu preparatu powinno trwać przynajmniej 8 tygodni;
• nie wolno stosować preparatu razem z lekami przeciwzakrzepowymi oraz przeciwpłytkowymi.

Olimp Gold Lecytyna 1200, kapsułki

O produkcie:

• preparat zawierający 1200 mg lecytyny;
• zalecane spożycie to 1-2 kapsułek dziennie w czasie posiłku;
• postać kapsułek “softgel”, które łatwo połknąć.

Olimp Gold Żeń-szeń, tabletki

O produkcie:

• preparat zawiera ekstrakt trzech gatunków żeń-szenia;
• zalecana dawka to 1 tabletka dziennie;
• tabletkę należy popić dużą ilością wody.

Swanson Fosfatydyloseryna 100 mg, kapsułki

O produkcie:

• zalecana dawka to 1 kapsułka dziennie;
• postać kapsułek “softgel”, które łatwo połknąć;
• opakowanie 30 kapsułek pozwoli na miesiąc codziennej suplementacji w fosfolipidy pochodzenia sojowego.

Jakie są leki na receptę na zaburzenia pamięci?

Medycyna dysponuje kilkoma lekami sprawdzonymi w badaniach kontrolowanych i kilkoma zalecanymi, o działaniu niepotwierdzonym takimi badaniami, jednak stosowanymi w praktyce. Do leków (dostępnych na receptę) stosowanych w leczeniu zaburzeń pamięci należą:

• inhibitory acetylocholinoesterazy: donepezil, rywastygmina;
• inhibitory kwasu N-metylo-D-asparaginowego: memantyna;
• leki uważane za stymulujące i neuroprotekcyjne: piracetam;
• leki przeciwdepresyjne.

Jak można trenować pamięć?

Jak wynika z badań, dobre rezultaty we wsparciu pamięci i koncentracji dają:

• utrzymywanie aktywności fizycznej – udowodniono, że regularne ćwiczenia pozytywnie wpływają nie tylko na koordynację ruchów, ale również na procesy poznawcze;
• prowadzenie dziennika, zapisywanie ważnych wydarzeń (zarówno planowanych, jak i z przeszłości);
• regularne ćwiczenia umysłowe – krzyżówki, gry logiczne, szachy;
• zdrowa dieta bogata w antyoksydanty, kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy i minerały;
• angażowanie się w nowe, nieznane wcześniej aktywności;
• regularne spotkania z rodziną i przyjaciółmi, dyskusje i wymiana myśli.

Podsumowanie

Nadal prowadzone są badania mające udowodnić efektywność oraz bezpieczeństwo stosowania preparatów bez recepty na pamięć. Warto zaznaczyć, że mogą one pomóc w zmniejszeniu dolegliwości, ale również zaszkodzić. Wśród preparatów dla seniorów dostępne są tabletki łączące witaminy, minerały i żeń-szeń właściwy (Panax ginseng), takie jak Bodymax Vital 50+, jednak ze względu na zawartość żeń-szenia i możliwe interakcje najlepiej stosować je po konsultacji ze specjalistą. Należy bowiem zwrócić uwagę na to, że osoby starsze często stosują wiele leków na różne schorzenia, a jednoczesne przyjmowanie suplementów diety może zmniejszać lub nasilać działanie leków oraz powodować działania niepożądane wynikające z interakcji suplementu z lekiem.

Jakie witaminy brać na diecie wegańskiej?

Największe zagrożenie niedoborem witamin i minerałów może wystąpić w związku z brakiem witaminy B12 (cyjanokobalaminy), jodu, nienasyconych kwasów tłuszczowych (omega-3), oraz wapnia i witaminy D.

Witamina B12

Cyjanokobalamina (witamina B12) np. Vitaminum B12 Energamma jest obecna praktycznie tylko w produktach pochodzenia odzwierzęcego. W diecie roślinnej występuje, ale w mniejszej ilości. Jest enzymem zawierającym kobalt. Aby zadziałała w organizmie, musi być dostarczona z pożywieniem lub lekiem w formie metylokobalaminy.

Przeciętna dieta w Europie Zachodniej dostarcza od 5 do 25 ug witaminy B12, a dzienne zapotrzebowanie wynosi ok. 2-3 ug. Wchłanianie witaminy zależy od czynnika wewnętrznego-czynnika Castle’a (produkowanego przez komórki okładzinowe żołądka), który tworzy kompleks w proporcji 1:1 z witaminą B12. W jelicie kompleks rozpada się i witamina B12 w obecności jonów wapnia wchłania się z jelit do krążenia wrotnego. Witamina B12 gromadzona jest w wątrobie. Dzienne zapotrzebowanie jest tak niskie, że nawet w wyniku całkowitej resekcji żołądka objawy niedoboru witaminy B12 są widoczne po 2-4 latach od operacji.

Funkcje

Bierze udział w procesie wzrostu organizmu, podziału komórek, hematopoezy i syntezy mieliny. Przyspiesza także metabolizm białek, bierze udział w syntezie puryn i pirymidyn. Uczestniczy w dojrzewaniu komórek nabłonkowych, funkcjonowaniu komórek krwiotwórczych i układu nerwowego. Niedobór tej witaminy prowadzi do niedokrwistości megaloblastycznej. zmian w nerwach obwodowych, a następnie do zmian degeneracyjnych rdzenia kręgowego.

Lek z witaminą B12

• Vitaminum B12 Energamma 1000 mikrogramów, tabletki drażowane, 25 szt.

Suplementy wegańskie z witaminą B12

• Bicaps witamina B12 500ug, (60 kapsułek) zawiera inulinę 290 mg, składnikiem otoczki kapsułki jest pullulan.
• Veganicity witamina B12 50 ug (90 kapsułek)
• Witamina B12 HealthAid 1000 ug spray

Suplementy witaminy B12 powinny być stosowane podczas posiłku lub tuż po nim.

Jod

To mikroelement dość powszechnie występujący w przyrodzie, potrzebny organizmowi w procesie syntezy hormonów tarczycy (warunkuje przemianę tetrajodotyroniny FT4 do trójjodotyroniny FT3).

Funkcje i źródła pokarmowe

Hormony tarczycy biorą udział w metabolizmie, termogenezie, prawidłowym rozwoju mózgu i prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Bogatym źródłem jodu w pożywieniu są ryby morskie (dorsz, halibut, łosoś, makrela, śledź), a także algi, jaj, mięso wołowe. Jod znajduje się w powietrzu i glebie, a także wodzie. W terenach nadmorskich jod dostaje się do organizmu z powietrzem i przez skórę.

U wegan istnieje zagrożenie niedoborem jodu. Jedynie algi są nieodzwierzęcym składnikiem, który go zawiera. Należy pamiętać również o soli jodowanej, której można spożywać od 2,5 do 5 g (jedna łyżeczka od herbaty). Jod natomiast nie powinien być stosowany u pacjentów z problemami hormonalnymi, chorobą nowotworową, a także w przypadku nadczynności tarczycy. Niedobór jodu może stwierdzić tylko lekarz i on zwykle zaleca odpowiednie leki, dobierając właściwą dawkę.

Preparaty

• Bio Jod Kelp Pure Sea – od pochodzenia roślinnego, z alg uprawianych ekologicznie zawiera 200 ug jodu.
• Now Foods ekstrakt z wodorostów morskich, zawiera 325 ug jodu
• Silver Kelp ekologiczny ekstrakt spiruliny

Witamina D

Funkcje i źródła pokarmowe

W ostatnich latach witamina D bardzo zyskuje na znaczeniu. Oprócz działania wpływającego na przemianę tkanki kostnej, bada się jej wpływ na układ odpornościowy i sądzi się, że wykazuje działanie plejotropowe na układ krążenia. Głównymi źródłami witaminy D dla człowieka są:

• Ergokalcyferol (witamina D2), dostarczany w diecie, pochodzący z roślinnego ergosterolu;
• cholekacyferol (witamina D3), wytwarzany w skórze z 7-dehydrocholesterolu, pod wpływem promieniowania słonecznego.

Witamina D3 zostaje przekształcona w wątrobie o 25-hydroksywitaminy D3 (kalcyfediolu), która z kolei w nerkach ulega konwersji do m.in. 1,25 dihydroksywitaminy D3 (kalcytriolu). Wraz z wiekiem zmienia się zdolność zarówno wątroby i nerek do przemian w aktywną formę witaminy D3.

Polska leży zresztą w strefie klimatu umiarkowanego i w naszej szerokości geograficznej nasłonecznienie bywa niewystarczające do wytworzenia odpowiedniej ilości aktywnego związku witaminy D3. Zalecenia lekarskie mówią wyraźnie o stosowaniu suplementacji witaminy D u pacjentów po 65 roku życia (od 2000 do 4000 j.m.), a u pacjentów po 75 roku życia zalecają już dawkę od 4000 j.m. Osoby dorosłe powinny przyjmować witaminę d od 800 do 2000 j.m. w okresie od września do kwietnia, lub przez cały rok jeśli podaż słońca była w pozostałym okresie niewystarczająca.

Należy pamiętać, że w diecie wegańskiej najwyższa zawartość witaminy D znajduje się w pieczarkach, zielonych warzywach, roślinach strączkowych. Może to być jednak podaż niewystarczająca. Wtedy warto sięgnąć po wegański suplement witaminy D.

Preparaty

• Vitamin D Health Labs Care (D2 i D3)
• Vitamin D Vegetology (zawartość 2500j.m.)
• Bicaps D3 vege

Wapń

Funkcje i źródła pokarmowe

Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jest podstawowym materiałem budulcowym kości, zębów i aktywatorem wielu reakcji zachodzących w ustroju. Ma wpływ m.in. na prawidłowe funkcjonowanie mięśni, układu nerwowego i krzepnięcie krwi. W kościach znajduje się 99 % wapnia, pozostałe 1 % występuje w płynach pozakomórkowych i tkankach miękkich.

Bogatym źródłem wapnia jest mleko i nabiał. Duże jego ilości są zawarte w twarogu, serze żółtym. Weganie powinni pamiętać o spożyciu tego pierwiastka. Wiele roślinnych napojów (mlek roślinnych) jest wzbogacanych o wapń. Poza tym bogate roślinne źródło wapnia znajduje się w: białej fasoli, brokułach, kapuście pekińskiej, migdałach, suszonych figach, tofu, jarmużu. Wchłanianie wapnia z pokarmów roślinnych utrudniają szczawiany i fityniany, których ilość można zmniejszyć przez moczenie warzyw i ich blanszowanie. Ilość wchłanianego w jelitach wapnia zależy od obecności witaminy D w organizmie.

Zbyt małe spożycie wapnia grozi uwalnianiem jego rezerw z kości i może wpłynąć niekorzystnie na ich funkcjonowanie (prowadzi do osteoporozy). Zbyt duże dawki wapnia natomiast też są szkodliwe, gdyż mogą zaburzać pracę nerek, prowadzić do zwapnienia naczyń krwionośnych i do zaparć.

Zapotrzebowanie na wapń u osób dorosłych w wieku od 19 do 30 wynosi 1000 mg na dobę, u kobiet po 50 roku życia jest wyższe ze względu na przemiany hormonalne, zapoczątkowujące okres menopauzy i wynosi ok.1200 mg jonów wapnia. Taka sama norma dziennego zapotrzebowania jest dla mężczyzn po 65. roku życia.

Weganie, spożywając wymienione wyżej produkty roślinne, dostarczają wapń do swojego organizmu i często jest on lepiej przyswajalny niż ten znajdujący się w mleku czy jego przetworach. Przy zmniejszonej jego podaży w diecie, można uzupełnić jego poziom, stosując odpowiednią suplementację, przeznaczoną dla wegan.

Preparaty

• All Nutrition Calcium D3 K2 90 kapsułek
• Now Coral Calcium Powder 5 g produktu zawiera 1000 mg jonów wapnia

Omega-3

Funkcje i źródła pokarmowe

Kwasy omega-3 należą do nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. To tzw. dobre tłuszcze, które budują nasze błony komórkowe, biorą udział w syntezie wielu ważnych  związków i wykazują działanie przeciwnowotworowe, ponieważ są naturalnymi przeciwutleniaczami.

Do kwasów omega-3 zaliczamy:

• kwas alfa-linolenowy-z niego powstają kwasy EPA i DHA. Wspomaga wydolność tlenową mięśni. Jego źródłem są olej lniany i rzepakowy.
• kwas eikozapentaenowy-EPA-warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i serca. Bierze udział w wygaszaniu stanów zapalnych w organizmie. Jego źródłem są tłuste ryby – halibut, łosoś, mintaj, tilapia.
• kwas dokozaheksaenowy – DHA- powstaje na drodze syntezy z kwasu EPA w naszym organizmie. Reguluje pracę układu nerwowego. Wspomaga proces nauki i koncentracji. Warto zapewnić jego suplementację w trakcie wytężonej nauki i przemęczenia.

Objawem niedoboru kwasów omega-3 w naszym ustroju są: skurcze mięśni, sucha, podrażniona skóra, pękające pięty, kruche włosy i paznokcie, obniżona odporność, problemy z pamięcią i koncentracją.

Bogatym źródłem kwasów omega-3 są ryby morskie, owoce morza, olej arachidowy, lniany, migdały i orzechy (włoskie, laskowe, brazylijskie). Jeśli osoba na diecie wegańskiej nie jest w stanie zapewnić właściwej podaży tych związków w diecie, warto, aby rozważyła ich suplementację. Weganie wraz z pożywieniem roślinnym dostarczają przede wszystkim kwasu alfa-linolenowego. Dla nich pomocne mogą okazać się wegańskie suplementy kwasów omega-3.

Preparaty

• Omega Me Vege Health Labs
• Noyo Mega omega-3 plus witaminy A, D, E, K

Podsumowanie

Dieta wegańska jest w stanie zapewnić organizmowi zdrowie i dobrą kondycję. Dieta roślinna jest zdrowa, smaczna i przede wszystkim stanowi alternatywę dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych. Niekiedy jednak, z uwagi na indywidualne predyspozycje dietetyczne czy stan zdrowotny  nie jest w stanie zapewnić optymalnej podaży składników odżywczych w tym witamin i minerałów. Z pomocą przychodzą wówczas farmaceuci, którzy doradzą odpowiedni rodzaj suplementacji, przeznaczonej dla wegan.

Pomimo dynamicznego rozwoju terapii celowanych, chemioterapia nadal pozostaje najbardziej skuteczną metodą leczenia wielu rodzajów nowotworów. Niestety, ze względu na jej specyficzny mechanizm działania niszczy nie tylko chore komórki (komórki nowotworowe), ale także komórki zdrowie, co jest przyczyną występowania wielu działań niepożądanych związanych z chemioterapią. Jednym z najpoważniejszych i najczęściej występujących skutków ubocznych chemioterapii jest neurotoksyczność i związana z tym neuropatia po chemioterapii. A co to tak właściwie jest?

Objawy neurotoksyczność pojawiają się zazwyczaj w ciągu 2 miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Neuropatia obwodowa dotyka między 60% a 80% pacjentów onkologicznych, a u 30% z nich, utrzymuje się ona przez co najmniej pół roku po zakończeniu ostatniego cyklu leczenia. Neuropatia to ogólne określenie uszkodzenia nerwów obwodowych, czyli tych, które znajdują się poza mózgiem i rdzeniem kręgowym. Jej objawem może być drętwienie rąk i nóg, mrowienie kończyń, osłabienie mięśni lub ich ból. Mogą pojawić się też problemy z równowagą i koncentracją. Kluczowe w ograniczeniu negatywnego wpływu neurotoksyczności jest jej wczesne zdiagnozowanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Istotne jest zatem dokonanie oceny obecności objawów neurotoksyczności przed rozpoczęciem każdego kolejnego cyklu chemioterapii [1].

Dlaczego po chemioterapii drętwieją nogi i ręce?

Najczęstszym objawem neuropatii w przebiegu chemioterapii są zaburzenia czucia (np. drętwienie rąk i nóg lub palców), rzadziej funkcji ruchowych czy wegetatywnych. Objawami występującymi w przebiegu neurotoksyczności ostrej są: ból, uczucie kłucia i pieczenia, drętwienie i mrowienie dłoni oraz stóp, zaburzenia normalnego czucia, uczucie bólu wywołane bodźcami, które nie powinny wywoływać, na przykład ból odczuwany podczas „normalnego” dotyku czy schodzenia po schodach. Z uwagi na to, że zaburzenia czucia pojawiają się głównie w okolicach rąk i stóp, określane są mianem „skarpetek i rękawiczek”. Czynniki ryzyka wystąpienia neurotoksyczności w trakcie chemioterapii nie są dokładnie znane, uznaje się, że następujące czynniki predysponują do rozwoju neurotoksyczności [2]:

• wiek > 75 lat;
• cukrzyca;
• współistniejąca neuropatia;
• uzależnienie od alkoholu;
• zaburzenia funkcji nerek;
• nikotynizm;
• niedoczynność tarczycy;
• zakażenie wirusem HIV;
• choroby stawów o podłożu autoimmunulogicznym.

Jak leczyć drętwienie oraz ból rąk i nóg po chemioterapii?

Czy istnieją leki na drętwienie nóg po chemioterapii? Czy można jakoś leczyć problemy z chodzeniem po chemioteraii, które są wynikiem neuropatii? Leczenie przewlekłej neuropatii polega na redukcji bólu. Lekami stosowanymi w tym celu są tak zwane inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI): duloksetyna, wenlafaksyna.

W przypadku niepowodzenia terapii przy użyciu leków z grupy SSRI, można użyć leków z grupy trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych (TLPD): amitryptylina lub leków przeciwdrgawkowych takich jak: gabapentyna, pregabalina. Ulgę i poprawę komfortu życia przynosi również Thiogamma 600, preparat zawierający w swoim składzie kwas alfa-liponowy, który wskazany jest do stosowania w zaburzeniach czucia związanych z polineuropatią. Wszystkie wymienione leki dostępne są tylko na receptę, zatem mogą być włączone do leczenia tylko i wyłącznie pod kontrolą lekarza. W łagodzeniu objawów bólu neuropatycznego ulgę mogą przynieść również ćwiczenia fizyczne, akupunktura, masaże oraz fizjoterapia. Natomiast warto wiedzieć, że istnieją różne kapsułki i tabletki na drętwienie rąk lub leki na drętwienie palców u rąk, stóp bądź nóg. Są to najczęściej suplementy diety, a poniżej zapoznamy Państwa ze składnikami, na które warto zwrócić uwagę.

Drętwienie rąk i nóg – co stosować?

Jeśli mamy problemy z chodzeniem po chemioterapii lub cierpimy na neuropatię po chemioterapii, która objawia się mrowieniem lub drętwieniem rąk i nóg, to pierwszorzędowo należy udać się do lekarza na konsultację. Dodatkowo można rozważyć włączenie kapsułek i tabletek na drętwienie rąk. Przy wyborze suplementu diety warto kierować się jego renomą, obecnością badań, które potwierdzają skład jakościowy i ilościowy, certyfikatów, ale najważniejszy jest skład. Na co zwracać uwagę? Podstawę powinien stanowić monofosforan urydyny, który może wspomagać procesy regeneracji osłonek mielinowych w komórkach nerwowych oraz regulować przekaźnictwo nerwowe. Urydynę w formie monofosforanu, czyli w formie dostępnej dla naszego organizmu znajdziemy w Streboxar Se+, Fosydyna Plus, Mieloguard lub Urydynox [3-5].

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Urydynox, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Fosydyna Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę i miedź;
• dla dorosłych;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera żelatynę.

Drugi ważny składnik dla naszego układu nerwowego i problemów z funkcjonowaniem nerwów jest kwas alfa-liponowy. Działa ochronnie na neuronu, które doświadczają stresu oksydacyjnego, a podczas chemioterapii jest go dużo w naszym organizmie. Kwas alfa-liponowy znajdziemy w preparatach takich, jak Liponexin, Alfarydyna, AlaNervOn [6]. Jeśli mówimy o stresie oksydacyjnym, to warto wspomnić o selenie, bo to składnik, który chroni komórki przed nim. Możemy postawić na preparaty, które zawierają jedynie selen, np. Naturell Selen Organiczny, Nuion, Swanson SelenoExcell Selen, ale także te, które mają selen razem, np. z monofosforanem urydyny lub choliną, np. Streboxar Se+ [5,7]. Wspomnieliśmy o cholinie – czy ona też działa pozytywnie na komórki nerwowe? Oczywiście! Cholina uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych [3-5].

ALAnerv ON, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera kwas alfa-liponowy, kwas gamma-linolenowy, honokiol, witaminy B1, B2, B5, B6, E i selen;
• nie zawiera laktozy;
• stosuje się od 1 do 2 kapsułek dziennie.

Naturell Selen Organiczny, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera 200 µg selenu pochodzenia drożdżowego;
• małe tabletki;
• może zawierać śladowe ilości skorupiaków, ryb, soi i ich produktów pochodnych;
• produkt wegański;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• bez laktozy, cukru i glutenu;
• 1 tabletka na dobę;
• dla dorosłych.

Inny ważny element do prawidłowego funkcjonowanie komórek nerwowych i wsparcia ich prawidłowego działania to witaminy. Ważne dla układu nerwowego są głównie te z grupy B, a dokładnie B1, B6, B12. Wybierajmy preparaty, które mają je w swoim składzie (np. Streboxar Se+, Vitaminum B Complex, Prewenit Intesiv B, Vitaminum B12-SF).

Vitaminum B12-SF, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• nie zawiera laktozy.

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Czy jest coś jeszcze? Jako metodę przynoszącą ulgę w neurotoksyczności wykorzystuje się także między innymi zabiegi schładzające — preparatem dostępnym bez recepty jest REUMO TERAPIA – żel zawierający w swoim składzie mentol. W łagodzeniu uciążliwych objawów neurotoksyczności oraz często towarzyszącego bólu, pomocne są plastry z kapsaicyną: Czarci Plaster, Super Plast, Hot Plast.

Podsumowanie

Neuropatia po chemioterapii to uszkodzenie nerwów obwodowych objawiające się bólem, mrowieniem oraz drętwieniem kończyn. Występuje u większości pacjentów onkologicznych i może się utrzymywać nawet przez wiele miesięcy po zakończeniu leczenia. W terapii stosuje się leki na receptę, takie jak duloksetyna, gabapentyna czy pregabalina, a także suplementy zawierające urydynę, witaminy z grupy B, selen czy kwas alfa-liponowy. Objawy mogą złagodzić także ćwiczenia, masaże, fizjoterapia i produkty z kapsaicyną. Wczesne rozpoznanie objawów i odpowiednia suplementacja wspomagają proces regeneracji nerwów i poprawiają komfort życia pacjenta.

Anemia to inaczej niedokrwistość. Dolegliwość charakteryzuje się obniżeniem poziomu hemoglobiny w organizmie. Może przebiegać z towarzyszącą zmniejszoną ilością czerwonych krwinek, ale nie jest to reguła. Hemoglobina jest białkiem, który występuje w czerwonych krwinkach. Białko to odpowiedzialne jest za transport tlenu po całym organizmie [1].

Kiedy mówimy o anemii?

Anemię diagnozujemy, kiedy w wynikach laboratoryjnych poziom hemoglobiny u dzieci powyżej 15. roku życia i dorosłych spada do wartości:

• u mężczyzn poniżej 13 g/dl
• u kobiet poniżej 12 g/dl [1]

Jakie są przyczyny niedokrwistości, czyli anemii?

Do przyczyn anemii należą:

• zbyt niska produkcja hemoglobiny.

Czerwone krwinki zawierające hemoglobinę są produkowane w szpiku kostnym. Najczęstszą przyczyną ich niedoboru jest brak substancji niezbędnych do produkcji, takich jak kwas foliowy, żelazo, witamina B12. Innym powodem może być zaburzenie funkcji szpiku kostnego. Wtedy ilość składników jest wystarczająca, a mimo to krwinki nie są produkowane.

• utrata czerwonych krwinek.

Anemia może być spowodowana nagłą utratą dużej ilości krwi, na przykład w wyniku wypadku, lub rozpadem krwinek na skutek ich nieprawidłowej budowy, lub działania leków. Do leków, które mogą powodować zaburzenia hematologiczne, należą leki cytostatyczne, immunosupresyjne czy też niesteroidowe leki przeciwzapalne dostępne bez recepty [1].

Dobry lek na anemię bez recepty — jaki wybrać?

Anemia jest groźnym stanem dla każdego człowieka. W skrajnych przypadkach grozi nawet śmiercią. W związku z tym niezwykle istotne jest wdrożenie odpowiedniej terapii. Najistotniejsza jest diagnostyka przyczyn wystąpienia anemii. Tylko prawidłowa diagnoza może wskazać, jakie leki na anemię można podać. W leczeniu każdego rodzaju anemii dąży się do eliminacji przyczyny jej wystąpienia. Do najczęściej występujących niedokrwistości, które leczymy lekami dostępnymi zarówno na receptę jak i bez należą:

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

W przypadku jej wystąpienia stosujemy preparaty zawierające żelazo. Są one dostępne zarówno na receptę jak i bez. Dobry lek na anemię bez recepty będzie charakteryzował się formą dwuwartościową żelaza, która ma szansę się wchłonąć. W organizmie utlenia się do formy trójwartościowej, która wchłania się bardzo słabo. W celu zapobiegnięcia temu procesowi do preparatów z żelazem dodaje się witaminę C, która hamuje proces przemiany żelaza. Witamina C jest zawarta w preparatach Biofer Folic, Olimp Chela-Ferr Forte, czy Szelazo SR. Jeśli w składzie nie ma witaminy C, zaleca się jej dodatek przy zażywaniu. Bardzo popularnym lekiem bez recepty zawierającym samo żelazo jest Ascofer.

W wyniku suplementacji żelaza często dochodzi do dolegliwości układu pokarmowego. Niestety jest to całkowicie naturalne, w celu złagodzenia objawów można stosować żelazo po posiłku. Co prawda obniża to jeszcze bardziej wchłanianie, aczkolwiek dolegliwości żołądkowe często są przyczyną niestosowania się pacjentów do zaleceń i tym samym braku efektów terapeutycznych [1,2,3].

Niedokrwistość megaloblastyczna

Występuje na skutek niedoboru witaminy B12 i/lub kwasu foliowego. Warto skupić się na przyczynie wystąpienia niedoboru i jej eliminacji. Dodatkowo podaje się doustnie, lub w iniekcjach brakujące elementy.

Witamina B12 w suplementach diety i lekach najczęściej występuje w formie cyjanokobalaminy, czyli stosunkowo dobrze przyswajalnej postaci. Mimo to jej wchłanianie zachodzi jedynie w ograniczonym stopniu. Z tego względu zawartość witaminy B12 w preparatach często znacznie przekracza dzienne normy spożycia. Dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej wynosi 2,4 μg/dobę. W dostępnych preparatach obserwujemy między innymi następujące dawki:

• 1000 μg — Vitaminum B12 Energamma (lek)
• 700 μg — Olimp B12 MAX
• 500 μg — Olimp B12 Forte
• 250 μg — Molekin B12
• 100 μg — DiaB12
• 10 μg — Witamina B12 Polfa Łódź, MAX VitaB12
• 5 μg — Vegevit B12 [1,4,5].

Dieta w anemii. Co jeść, aby zwiększyć poziom hemoglobiny?

Dieta w anemii powinna być bogata w składniki odżywcze, które pomagają zwiększyć poziom hemoglobiny i czerwonych krwinek, zwłaszcza jeśli anemia jest spowodowana niedoborem żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. Oto ogólne zalecenia dotyczące diety w anemii.

1. Żelazo: Produkty bogate w żelazo powinny być częścią diety osób z niedokrwistością spowodowaną niedoborem żelaza. Źródła żelaza hemowego (łatwiej przyswajalnego przez organizm) to mięso, drób i ryby. Żelazo niehemowe (trudniej przyswajalne) znajduje się w produktach roślinnych, takich jak rośliny strączkowe (np. fasola, soczewica), ziarna pełnoziarniste, orzechy i nasiona. Aby zwiększyć przyswajalność żelaza niehemowego, można spożywać je w towarzystwie produktów bogatych w witaminę C (np. pomarańcze, kiwi, truskawki).
2. Witamina B12: Jeśli niedokrwistość wynika z niedoboru witaminy B12, warto spożywać produkty zwierzęce, takie jak mięso, ryby, jaja i produkty mleczne, które są bogatym źródłem tej witaminy.
3. Kwas foliowy: Kwas foliowy (folacyna) jest ważny w produkcji czerwonych krwinek. Produkty bogate w kwas foliowy to m.in. warzywa liściaste (szpinak, boćwina, sałata), brokuły, cytrusy, orzechy i nasiona, a także produkty zbożowe wzbogacone w ten składnik (np. chleb pszenny wzbogacony w kwas foliowy).
4. Witaminy i minerały: Upewnij się, że dostarczasz organizmowi odpowiednią ilość witamin i minerałów, zwłaszcza witaminy C (pomaga we wchłanianiu żelaza) oraz witamin grupy B, które są ważne dla produkcji czerwonych krwinek.
5. Unikaj potencjalnych inhibitorów: Ogranicz spożycie herbaty i kawy podczas posiłków, ponieważ zawierają one substancje, które mogą hamować wchłanianie żelaza. Unikaj również nadmiernego spożycia białka sojowego, które może hamować wchłanianie witaminy B12.

Jeśli masz anemię, zawsze najlepiej jest skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, aby dostosować dietę do swoich indywidualnych potrzeb. Leczenie niedokrwistości może również wymagać suplementacji żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, w zależności od przyczyny i stopnia niedokrwistości. Regularne badania krwi pomogą monitorować postępy w leczeniu.

Co to jest parestezja? Parestezjami nazywamy odczuwanie nieprzyjemnych doznań w ciele, bez adekwatnej przyczyny. Jest to na przykład uczucie mrowienia, swędzenia, parzenia czy rwania skóry po muśnięciu czy delikatnym dotyku. Często pacjenci określają parestezje jako uczucie igiełek na skórze lub uczucie wbijania szpilek na całym ciele. Czasem parestezje są obecne nawet bez bodźca zewnętrznego. Objawy mogą być odczuwalne w całym ciele, jednak najczęściej spotykamy parestezje kończyn, tułowia i twarzy [1,2].

Jak leczyć parestezje?

Ze względu na przyczyny powstawania parestezji, które mogą mieć podłoże w innych groźnych chorobach, leki na parestezje dobiera się indywidualnie dla każdego pacjenta. Brak uniwersalnej terapii spowodowany jest tym, że czasem jedynie eliminacja przyczyny pojawienia się objawów może skutecznie wyeliminować dolegliwości. Co więcej, zaniechanie diagnozy przykładowo w przypadku parestezji powstałych w wyniku niewykrytej cukrzycy, będzie prowadziło do dalszych uszkodzeń narządów przez chorobę. W związku z powyższym terapia choroby podstawowej jest najważniejsza w leczeniu parestezji [1].

Leki na parestezje bez recepty – co wybrać?

Parestezje są najczęściej spowodowane uszkodzeniem neuronów ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego. Może być ono wywołane chorobą demielinizacyjną taką jak na przykład stwardnienie rozsiane lub zakażeniem wirusowym jak na przykład półpasiec. Opisane zostały także przypadki, gdzie występowała parestezja po COVID. Uszkodzenia neuronów mogą powstawać wskutek chorób metabolicznych, z czego najczęstsza jest polineuropatia cukrzycowa. Kolejną jedną z najbardziej oczywistych przyczyn występowania parestezji są wszelkiego rodzaju urazy, wady postawy czy też uszkodzenia neuronów w wyniku udarów. Czasami doświadczamy dziwnego uczucia igiełek na skórze, np. gdy zbyt siedzimy w dziwnej pozycji i wtedy czujemy takie mrowienie w nogach lub zdrętwiałe nogi. Czy to to samo co parestezje? Nie do końca. Gdy zdrętwieje nam noga, to jest to efektem ucisku nerwu lub ucisku naczynia krwionośnego, gdzie może dojść do przejściowego niedokrwienia. Po pewnym czasie problem sam mija. Parestezje mogą natomiast pojawiać się bez wyraźnej przyczyny, mogą nawracać i mogą być objawem niektórych chorób. Jak w takim razie leczyć parestezje? Czy istnieją leki na parestezje bez recepty [1,2]?

W terapii parestezji można zastosować preparaty regenerujące uszkodzone neurony i poprawiające ich kondycję oraz funkcjonowanie. Składnikiem, na który warto zwrócić uwagę, jest monofosforan urydyny, który znajdziemy w takich produktach jak Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Mieloguard. Monofosforan urydyny może wspomagać procesy regeneracji osłonek mielinowych w komórkach nerwowych. Ich nieprawidłowa struktura może być właśnie podstawą występowania parestezji. Warto wiedzieć, że urydyna reguluje przekaźnictwo nerwowe i odgrywa istotną rolę na etapię rozwoju mózgu, dlatego to ważny składnik dla układu nerwowego [5,6].

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Parestezje, czyli uczucie mrowienia, pieczenia czy „igiełek” na skórze, są wynikiem zaburzonego przewodnictwa nerwowego. Mogą pojawiać się w przebiegu różnych chorób neurologicznych, ale także przy niedoborach kluczowych witamin i antyoksydantów. Szczególne znaczenie mają witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B5, B6 i B12), które odpowiadają za prawidłową pracę neuronów i syntezę neuroprzekaźników. Witamina E oraz selen pełnią rolę silnych antyoksydantów, chroniąc włókna nerwowe przed stresem oksydacyjnym. Uzupełnieniem są kwas alfa-liponowy (ALA) i gamma-linolenowy (GLA), wspierające odbudowę osłonek mielinowych, co ma kluczowe znaczenie w łagodzeniu objawów takich jak parestezje. Dzięki temu odpowiednia suplementacja (np. Revitanerw) może zmniejszać intensywność dolegliwości i wspierać proces regeneracji nerwów.

Revitanerw witaminy z grupy Bkapsułki

Suplement diety

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku oraz .

Dawkowanie

Zaleca się stosować 1 kapsułkę na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Fosydyna Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera monofosforan urydyny, witaminy: B6, B1 i B12, kwas foliowy i miedź;
• składniki preparatu wspierają układ nerwowy i funkcje psychologiczne;
• pomagają zmniejszać zmęczenie oraz wspierają produkcję krwi i odporność;
• dla osób dorosłych;
• należy przyjmować 1 kapsułkę dziennie;
• preparat dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Urydynox, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Ważne elementy, które wspierają funkcjonowanie układu nerwowego to witaminy. Warto wybierać preparaty, które zawierają witaminy z grupy B (np. Vitaminum B Compositum), np. B1, B6, kwas foliowy, ale jeśli towarzyszą Ci parestezje, to podstawę powinna stanowić witamina B12, bo to jej niedobory zwykle powodują dziwne uczucie wbijania szpilek na całym ciele. Wpływa na poprawną pracę układu nerwowego. Bierze ona udział w produkcji osłonek mielinowych neuronów. Suplementacja witamin z grupy B poprawia przewodnictwo nerwowe, stanowi budulec neuronów. W związku z tym suplementacja w przypadku występowania parestezji jest jak najbardziej wskazana Witaminę B12 znajdziemy w produktach, takich jak Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Prewenit Intensive B, Cefavit B12, Nerubion Advance lub leku Vitaminum B12-SF [4].

Benfogamma 50 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 50 mg benfotiaminy;
• preparat z witaminą B1; stosowany przy niedoborach tiaminy i w stanach zwiększonego zapotrzebowania;
• Dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka kilka razy dziennie;
• postać drażowana;
• opakowania: 100 tabletek drażowanych.

Vitaminum B12 Energamma 1 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 1000 mikrogramów cyjanokobalaminy, czyli witaminy B12;
• działanie i zastosowanie: stosowany w leczeniu niedoboru witaminy B12, także przy zaburzeniach wchłaniania i w niedokrwistości złośliwej;
• dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka na dobę; w cięższych przypadkach 2 tabletki na dobę;
• tabletki drażowane;
• opakowania: 25 tabletek drażowanych.

Vitaminum B12-SF, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• nie zawiera laktozy.

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Warto pamiętać także o cholinie, która jest prekursorem cząsteczek fosfolipidów wchodzących w skład błon komórkowych oraz uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych. To ważny składnik do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, który możemy znaleźć w Streboxar Se+. Ostatnia ważna substancja dla prawidłowej pracy układu nerwowego to kwas alfa-liponowy. Jego mechanizm działania polega na mocnej antyoksydacji. Dzięki temu badania udowodniły, że działa ochronnie na neurony, które zostają poddawane stresowi oksydacyjnemu. Kwas alfa liponowy jest szczególnie polecany dla osób, u których parestezje są wynikiem neuropatii cukrzycowej oraz stwardnienia rozsianego. Kwas alfa liponowy znajdziemy w preparatach dostępnych bez recepty: Liponexin, Alfarydyna, AlaNervOn [3].

ALAnerv ON, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera kwas alfa-liponowy, kwas gamma-linolenowy, honokiol, witaminy B1, B2, B5, B6, E i selen;
• nie zawiera laktozy;
• stosuje się od 1 do 2 kapsułek dziennie.

Liponexin, kapsułki

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera kwas alfa-liponowy, witaminę E i selen;
• do stosowania u osób z zaburzeniami przewodnictwa nerwowego;
• stosuje się od 1 do 2 kapsułek dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Co jeszcze można zrobić w celu złagodzenia objawów?

Pamiętając o tym, że parestezje występują w wyniku uszkodzeń nerwów, lekarze podkreślają, jak wysokie znaczenie w terapii mają nawyki żywieniowe oraz aktywność fizyczna. Ze względu na to, że objawy często występują w wyniku urazów czy chorób, w których ruchliwość pacjenta jest znacznie ograniczona, zaleca się zajęcia z fizjoterapeutą [1].

Podsumowanie

Parestezje to nieprzyjemne doznania takie jak mrowienie, pieczenie czy uczucie igiełek na skórze, które mogą być objawem chorób neurologicznych. Leki na parestezje bez recepty wspierają regenerację nerwów dzięki zawartości takich składników jak urydyna, witaminy z grupy B (zwłaszcza B12), cholina oraz kwas alfa-liponowy. Warto sięgnąć po preparaty jak Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Mieloguard, czy Vitaminum B12 Energamma, które poprawiają przewodnictwo nerwowe. Suplementacja powinna być uzupełniona zdrowym stylem życia, fizjoterapią i właściwą diagnostyką. Leczenie przyczyny podstawowej to klucz do skutecznego zwalczenia parestezji.

Witamina B12, znana również jako kobalamina, jest organicznym związkiem chemicznym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest ona odpowiedzialna za wiele istotnych procesów, takich jak produkcja czerwonych krwinek, synteza DNA oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Witamina B12 jest rozpuszczalna w wodzie i należy do grupy witamin z grupy B.

Witamina B12 jest produkowana głównie przez bakterie, które żyją w układzie pokarmowym zwierząt. U człowieka sama nie jest syntetyzowana, dlatego musi być dostarczana wraz z pokarmem.  Witamina B12 jest niezbędna dla utrzymania zdrowia, a jej niedobór może być skutkiem nieodpowiedniej diety lub pewnych zaburzeń wchłaniania pokarmu.

Ile witaminy B12 dziennie potrzebujemy?

Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile witaminy B12 dziennie potrzebujemy. Dziennie zapotrzebowanie na witaminę B12 jest bowiem zróżnicowane w zależności od wieku, płci, czy stanu pacjenta (np. ciąża). Generalnie dzienne zapotrzebowanie przedstawia się następująco:

• niemowlęta – 0,4-0,5 µg;
• dzieci – ok. 1,8 µg;
• osoby dorosłe – 2,4  µg;
• kobiety w ciąży – 2,6 µg;
• kobiety karmiące –  2,8 µg [1].

Jaka jest najlepsza witamina B12?

W aptekach witamina B12 występuje głównie w postaci tabletek i kapsułek doustnych. Można ją spotkać także w postaci tabletek do rozgryzania i życia lub w formie kropli. Wybór najlepszej witaminy B12 zależy od naszych preferencji – czy wolimy kapsułki, krople czy np. tabletki do ssania.

Kapsułki i tabletki z witaminą B12

Wsród kapsułek i tabletek z witaminą B12, które są przeznaczone do połykania, można wyróżnić następujące preparaty.

DiaB12, kapsułki

Vitaminum B12 Energamma 1 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 1000 mikrogramów cyjanokobalaminy, czyli witaminy B12;
• działanie i zastosowanie: stosowany w leczeniu niedoboru witaminy B12, także przy zaburzeniach wchłaniania i w niedokrwistości złośliwej;
• dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka na dobę; w cięższych przypadkach 2 tabletki na dobę;
• tabletki drażowane;
• opakowania: 25 tabletek drażowanych.

Molekin B12, tabletki

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 250 μg cyjanokobalaminy;
• osoby dorosłe stosują 1 lub 2 tabletki dziennie po posiłkach;
• cyjanokobalamina w średniej dawce [5].

Naturell Metylo-B12, tabletki

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 500 µg metylokobalaminy;
• osoby dorosłe stosują 1 tabletkę na dzień;
• odpowiednia dawka w formie metylokobalaminy [6].

Olimp B12 Max, tabletki

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 700 μg cyjanokobalaminy;
• osoby dorosłe stosują 1 tabletkę 1 raz dziennie w trakcie lub bezpośrednio po posiłku;
• tradycyjna forma cyjanokobalaminy w stosunkowo dużej dawce [7].

Witamina B12 Forte Polfa Łódź, tabletki

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 10 μg cyjanokobalaminy;
• młodzież i dorośli mogą stosować 1 tabletkę dziennie;
• bardzo mała dawka witaminy B12 w standardowej formie [9].

Tabletki do ssania z witaminą B12

Wśród dostępnych bez recepty tabletek do ssania z witaminą B12 wyróżnia się:

Naturell Witamina B12, tabletki do ssania

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 10µg metylokobalaminy;
• dorośli powinni stosować 1-2 tabletkę dziennie;
• bardzo niska dawka witaminy, wyróżnia się postacią leku, tabletki nie są tradycyjnie połykanie, tylko ssane [6].

Tabletki do rozgryzania i żucia w witaminą B12

Witamina B12 występuje często także w formie tabletek do rozgryzania i żucia. W aptece kupisz:

Cefavit B12, tabletki do żucia

O produkcie

• nie zawiera laktozy i glutenu;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• zarejestrowany jako suplement diety;
• proste dawkowanie.

Naturell Witamina B12 Forte, tabletki do żucia

O produkcie

• zarejestrowane jako suplement diety;
• bez cukru, bez laktozy, bez glutenu;
• odpowiedni dla wegan;
• wysoka dawka witaminy B12;
• proste dawkowanie;
• opakowanie wystarcza na 120 dni regularnego stosowania.

Krople z witaminą B12

Witaminę B12 można kupić także w kroplach. W aptekach bez recepty znajdują się następujące preparaty.

Allnutrition B12 Methyl drops, krople

O produkcie

• zarejestrowane jako suplement diety;
• wysoka dawka witaminy B12;
• proste dawkowanie;
• wydajne opakowanie.

OstroVit Pharma Witamina B12 Metylkobalamina, spray

O produkcie

• zarejestrowane jako suplement diety;
• w formie sprayu do jamy ustnej – prosta aplikacja;
• należy zużyć w ciągu 2 miesięcy od pierwszego otwarcia;
• duża dawka witaminy B12.

Viridian Witamina B12, krople

O produkcie

• zarejestrowane jako suplement diety;
• duża dawka witaminy B12;
• do opakowania dołączona jest specjalna pipeta, umożliwiająca właściwe dawkowanie.

Witamina B12 na receptę

Do niedawna na rynku nie było dostępnych preparatów doustnych z witaminą B12 jako produkty lecznicze OTC. Witamina B12 zarejestrowana jako lek była dostępna tylko i wyłącznie z przepisu lekarza jako iniekcje. Niedawno pojawił się również dostępny na receptę preparat w formie tabletek.

Vitaminum B12  WZF, ampułki

O produkcie

• 1 ampułka zawiera 100 μg cyjanokobalaminy;
• zastrzyki stosuje się domięśniowo lub głęboko podskórnie, a dawkowanie leku ustala lekarz;
• stosowane są w niedokrwistości z niedoborem witaminy B12 oraz ogólnym niedoborem witaminy B12 [10].

Vitaminum B12  WZF, ampułki

O produkcie

• 1 ampułka zawiera 1000 μg cyjanokobalaminy;
• zastrzyki stosuje się domięśniowo lub głęboko podskórnie, a dawkowanie leku ustala lekarz;
• stosowane są w niedokrwistości z niedoborem witaminy B12 oraz ogólnym niedoborem witaminy B12 [11].

Energamma, tabletki

O produkcie

• 1 tabletka zawiera 1000 μg cyjanokobalaminy;
• stosuje się 1 tabletkę dziennie, a w ciężkich przypadkach 2 tabletki na dobę;
• lek jest stosowany na zlecenie lekarskie w przypadku niedoborów witaminy B12.

Co jest lepsze — metylokobalamina czy cyjanokobalamina?

Kobalamina występuje w dwóch formach — jako metylokobalamina i cyjanokobalamina.

Metylokobalamina jest aktywną formą witaminy B12 i naturalnie występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jest łatwo przyswajana i wykorzystywana przez organizm. Metylokobalamina odgrywa rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego i może wywierać działanie neuroprotekcyjne.

Z drugiej strony, cyjanokobalamina np. Vitaminum B12 Energamma to syntetyczna forma witaminy B12, która jest powszechnie stosowana w większości suplementów. Jest mniej kosztowna w produkcji i ma dłuższy okres przydatności do spożycia w porównaniu z metylokobalaminą. Cyjanokobalamina w organizmie przekształca się w metylokobalaminę, więc i tak może zapewnić potrzebne korzyści. Jednak proces przekształcania może być niewystarczająco skuteczny dla niektórych osób, zwłaszcza tych z pewnymi schorzeniami zdrowotnymi.

Ostatecznie odpowiedź na pytanie “Metylokobalamina czy cyjanokobalamina?” może zależeć od czynników takich jak koszt, dostępność i indywidualna reakcja organizmu. Zaleca się skonsultowanie się z lekarzem lub dietetykiem w celu ustalenia odpowiedniej formy witaminy B12 dla Twoich indywidualnych potrzeb.

Gdzie występuje witamina B12? Naturalne źrodła

Naturalne źródła witaminy B12 w diecie obejmują przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego. Odpowiadając na pytanie gdzie występuje witamina B12, warto wskazać poniższe produkty spożywcze:

• Wątróbka, szczególnie kurza wątróbka;
• Mięso, w tym wieprzowina i wołowina;
• Ryby, takie jak łosoś, tuńczyk, dorsz i ośmiornica;
• Produkty mleczne, np. mleko, sery i jogurt;
• Jaja.

Witamina B12 – w jakich owocach i warzywach występuje?

Witamina B12 nie występuje naturalnie w większości owoców i warzyw, co czyni ją trudną do pozyskania dla osób na diecie wegańskiej lub wegetariańskiej. Witamina B12 jest obecna głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego.

Jakie jest dobre źródło witaminy B12 dla wegetarian i wegan?

Witamina B12 jest szczególnie ważna dla wegetarian i wegan, ponieważ jest przede wszystkim obecna w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niemniej jednak, istnieją również niektóre roślinne źródła witaminy B12, które mogą dostarczać tej niezbędnej substancji wielu wegetarianom i weganom.

Niektóre roślinne źródła zapewniających witaminę B12 dla wegetarian i wegan to:

1. Produkty wzbogacone: Niektóre produkty roślinne, takie jak płatki śniadaniowe, napoje roślinne (np. mleko sojowe, mleko orzechowe), woda mineralna i niektóre suplementy diety, są wzbogacane w witaminę B12.
2. Algi morskie;
3. Fermentowane produkty sojowe.

Warto jednak zauważyć, że witamina B12 w produktach roślinnych wzbogacana jest sztucznie i jest to syntetyczna forma tej witaminy, a nie naturalnie występująca forma. Dlatego suplementacja witaminą B12 może być zalecana dla wegetarian i wegan, aby zapewnić odpowiednie spożycie tej witaminy.

Podsumowanie

Która witamina B12 jest najlepsza? To zależy, w jakim celu jest stosowana. Z reguły osoby mające w swojej diecie produkty pochodzenia zwierzęcego i stosujące zbilansowaną dietę (również wegetarianie jedzą regularnie jajka i nabiał) nie muszą suplementować witaminy B12. W przypadku profilaktyki spokojnie wystarczą suplementy diety z małą lub średnią dawką. Oczywiście w przypadku stwierdzonego niedoboru lub osób będących w grupie ryzyka, lepsze będą preparaty z wyższą dawką. Jednakże najbezpieczniej niedobory zbadać, a suplementację ustalić wspólnie z lekarzem.

Pewnie słyszeliście o tym, że niektórzy mogą cierpieć na bóle neuropatyczne, ale tak właściwie co to jest ból neuropatyczny? Powstający ból nazywany jest obwodowym bólem neuropatycznym, nerwobólem, neuralgią, lub neuropatią. Symptomy towarzyszące temu schorzeniu są nieswoiste i uzależnione osobniczo. Leczenie bólu neuropatycznego jest niezwykle trudne, a to ze względu na fakt, że pospolite leki przeciwbólowe okazują się nieskuteczne. Często konieczne jest wdrożenie złożonej farmakoterapii pod okiem doświadczonego lekarza [1,2]. 

Jakie są przyczyny bólu neuropatycznego?

Pojawienie się bólu neuropatycznego powstałego na skutek zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego może wynikać z różnorodnych przyczyn. Do najczęstszych należy zaliczyć:

• cukrzycę (wzrost stężenia glukozy we krwi prowadzi do zaburzenia budowy włókien nerwowych); 
• choroby nowotworowe (naciekający guz może prowadzić do ucisku nerwów obwodowych);
• choroby reumatologiczne oraz zwyrodnieniowe kręgosłupa; 
• miażdżycę naczyń krwionośnych [2].

Może on także być efektem stosowania niektórych leków, m.in. przeciwnowotworowych, przeciwpadaczkowych (np. fenytoiny), czy przeciwgruźliczych (np. izoniazydu).  Innymi przyczynami bólu neuropatycznego mogą być nieprawidłowa dieta, wyniszczenie alkoholowe, czy zatrucie metalami ciężkimi [3]. 

Jakie są objawy bólu neuropatycznego?

Ból neuropatyczny pacjenci najczęściej odczuwają jako palący, piekący i przeszywający. Pojawia się on w sposób spontaniczny lub w efekcie działania czynnika, np. dotyku, ciepła czy zimna. Objawom tym towarzyszy mrowienie, drętwienie kończyn, a także uczucie ich osłabienia. Pojawiające się objawy bólowe mogą mieć charakter stały bądź napadowy. 

Symptomy te najczęściej pojawiają się w nocy. Powoduje to zaburzenia snu i prowadzi do rozwoju bezsenności. Innymi objawami bólu neuropatycznego są także obrzęki i zmiany skórne powstające w efekcie uszkodzenia nerwów. Również mogą pojawić się zaburzenia krążenia obwodowego objawiające się bladymi i zimnymi kończynami. Co więcej, pacjent cierpiący na tego typu przypadłość może skarżyć się na nadmierną potliwość.  Objawy bólu neuropatycznego mogą utrzymywać się nawet przez długie lata. Przez to znacznie obniżają jakość życia i negatywnie wpływają na wykonywanie obowiązków życia codziennego [1,4]. 

Diagnoza czyli jak rozpoznać bóle neuropatyczne?

Diagnostyka bólu neuropatycznego polega przede wszystkim na zebraniu dokładnego wywiadu od pacjenta. Ustalenie występujących objawów skorelowane ze stwierdzoną chorobą układu nerwowego w danej lokalizacji daje dopiero właściwy obraz tego schorzenia. Lekarz przeprowadza u pacjenta dokładne badanie neurologiczne mające na celu stwierdzenie lub zanegowanie występowania zaburzeń przewodzenia w nerwach obwodowych [2]. 

Dlaczego tak ważna jest szybka diagnostyka?

Szacuje się, że bóle neuropatyczne mogą dotykać nawet 6-8% społeczeństwa. Wielu z nas, jednak zupełnie nie jest świadomym tego, że odczuwane symptomy mogą mieć podłoże w nieprawidłowo funkcjonującym układzie nerwowym. Ze względu na fakt, iż w większości przypadków pospolite leki przeciwbólowe okazują się nieskuteczne, dochodzi do ich nadmiernego zażywania, co generuje powstawanie nieprzyjemnych skutków ubocznych. Dlatego tak ważna jest szybka diagnostyka bólu neuropatycznego i wdrożenie właściwej farmakoterapii, która będzie skuteczna i dostosowana pod danego pacjenta.

Czy ból neuropatyczny można wyleczyć?

Leczenie bólu neuropatycznego jest niezwykle trudne i wymaga dużej cierpliwości i zaangażowania ze strony pacjenta. Szacuje się, że zaledwie połowa pacjentów zmagających się z tym schorzeniem pozytywnie reaguje na leki przeciwbólowe. Z tego względu konieczne jest wdrożenie bardziej złożonego leczenia uwzględniającego występujące objawy, choroby współistniejące, a także indywidualne dla pacjenta przeciwwskazania. 

Jak uśmierzyć ból neuropatyczny – poznaj leki

Lekami pierwszego wyboru są pregabalina oraz gabapentyna wykazujące działanie przeciwdrgawkowe, oraz przeciwbólowe. Ponadto stosowane są leki przeciwdepresyjne, jak inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. amitryptylina, wenlaflaksyna) i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Zalecany schemat leczenia bólu neuropatycznego uwzględnia także zastosowanie silnych przeciwbólowych leków opioidowych. Dodatkowo przyjmowane są także preparaty wspomagające pracę uszkodzonych struktur nerwowych, np. zawierające w składzie witaminy z grupy B (Neurovit, Milgamma – na receptę).

Jakie suplementy pomogą uśmierzyć ból neuropatyczny?

Choć farmakoterapia stanowi podstawę leczenia bólu neuropatycznego, uzupełnienie jej o odpowiednią suplementację może wspierać regenerację uszkodzonych nerwów i poprawę przewodnictwa nerwowego. Kluczową rolę odgrywają witaminy z grupy B (zawarte w preparatach, takich jak Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Vitaminum B12 Energamma, Benfogamma) – witamina B1 (tiamina) i B6 (pirydoksyna) wspomagają metabolizm komórek nerwowych, a B12 (metylokobalamina lub cyjanokobalamina) bierze udział w odbudowie osłonek mielinowych, co może złagodzić objawy takie jak drętwienie czy mrowienie kończyn. Równie ważny jest kwas foliowy, który w połączeniu z B12 wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego [5].

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Benfogamma 50 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 50 mg benfotiaminy;
• preparat z witaminą B1; stosowany przy niedoborach tiaminy i w stanach zwiększonego zapotrzebowania;
• Dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka kilka razy dziennie;
• postać drażowana;
• opakowania: 100 tabletek drażowanych.

Vitaminum B12 Energamma 1 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 1000 mikrogramów cyjanokobalaminy, czyli witaminy B12;
• działanie i zastosowanie: stosowany w leczeniu niedoboru witaminy B12, także przy zaburzeniach wchłaniania i w niedokrwistości złośliwej;
• dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka na dobę; w cięższych przypadkach 2 tabletki na dobę;
• tabletki drażowane;
• opakowania: 25 tabletek drażowanych.

Fosydyna Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera monofosforan urydyny, witaminy: B6, B1 i B12, kwas foliowy i miedź;
• składniki preparatu wspierają układ nerwowy i funkcje psychologiczne;
• pomagają zmniejszać zmęczenie oraz wspierają produkcję krwi i odporność;
• dla osób dorosłych;
• należy przyjmować 1 kapsułkę dziennie;
• preparat dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Vitaminum B12-SF, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• nie zawiera laktozy.

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Coraz większe zainteresowanie budzi monofosforan urydyny (np. Fosydyna Plus), który uczestniczy w syntezie RNA i fosfolipidów niezbędnych do regeneracji błon komórkowych neuronów. W połączeniu z choliną (Streboxar Se+), prekursorem acetylocholiny – neuroprzekaźnika kluczowego dla przewodnictwa nerwowego – może korzystnie wpływać na odbudowę uszkodzonych struktur nerwowych. Dodatkowo selen (Streboxar Se+, Naturell Selen Organiczny, Nuion, Swanson SelenoExcell Selen), jako silny antyoksydant, wspiera ochronę komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym, który często towarzyszy przewlekłym stanom zapalnym układu nerwowego [5-7].

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Urydynox, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Naturell Selen Organiczny, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera 200 µg selenu pochodzenia drożdżowego;
• małe tabletki;
• może zawierać śladowe ilości skorupiaków, ryb, soi i ich produktów pochodnych;
• produkt wegański;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• bez laktozy, cukru i glutenu;
• 1 tabletka na dobę;
• dla dorosłych.

Zastosowanie suplementów zawierających te składniki może być pomocne jako element terapii wspomagającej w bólach neuropatycznych – zwłaszcza w przypadku przewlekłych dolegliwości towarzyszących np. neuropatii cukrzycowej czy polineuropatii. Oczywiście, każdorazowo warto skonsultować ich stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Niefarmakologiczne metody leczenia

Terapia bólu neuropatycznego polega także na zastosowaniu metod niefarmakologicznych. Skuteczne w jego łagodzeniu mogą okazać się zabiegi krioterapii, fizykoterapii, magnetoterapii, czy hydroterapii [1,3]. 

Podsumowanie

Ból neuropatyczny to przewlekły stan wynikający z uszkodzenia lub dysfunkcji układu nerwowego, objawiający się paleniem, mrowieniem i drętwieniem kończyn. Standardowe leki przeciwbólowe często nie przynoszą ulgi, dlatego leczenie wymaga zastosowania pregabaliny, gabapentyny lub leków przeciwdepresyjnych. Skuteczne może być też wsparcie układu nerwowego suplementami zawierającymi witaminy z grupy B, kwas foliowy, monofosforan urydyny, cholinę oraz selen, takie jak Fosydyna Plus, Urdynox czy Mieloguard. Te składniki wspomagają regenerację neuronów i przewodnictwo nerwowe. Warto również rozważyć zabiegi fizjoterapeutyczne oraz wczesną diagnostykę, aby poprawić jakość życia i uniknąć przewlekłych dolegliwości.

Jakie są najczęstsze powikłania po COVID-19?

Najczęściej pacjenci, którzy przebyli zakażenie COVID-19 skarżą się na zespół przewlekłego zmęczenia. Objawia się on brakiem sił, notorycznym osłabieniem i uczuciem zmęczenia po wykonaniu nawet pozornie prostych czynności. Często obserwowane są również powikłania układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Duża część pacjentów skarży się również na problemy z utrzymanie prawidłowej koncentracji, logicznym myśleniem lub czy z pamięcią. Opisane zostały również inne powikłania jak problemy z nerkami, wypadaniem włosów, ale występują one znacznie rzadziej [2].

Tabletki po covidzie – czy mogą przyspieszyć powrót do zdrowia?

Czy istnieją jakieś tabletki po covidzie, które mogą przyspieszyć powrót do zdrowia i sprawić, że szybciej się zregenerujemy? Odpowiedź na to pytanie może być niejednoznaczna. Z jednej strony preparaty, które zawierają witaminy z grupy B, np. kwas foliowy, B1, B6, B12 (np. Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Vitaminum B12 Energamma, Benfogamma) mogą być pomocne w szybszym dochodzeniu do zdrowia. Istnieją dowody naukowe, że witaminy B1, B6, B12 wspierają działanie układu nerwowego a B6, B12 i kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania prawidłowych funkcji psychologicznych [3]. Wtedy taka suplementacja nimi, w szczególności w przypadku problemów neurologicznych (problemy z pamięcią, koncentracją), osłabieniem czy przewlekłym zmęczeniem może być jak najbardziej zasadna. Ich prawidłowa suplementacja jest bezpieczna dla zdrowia i może przyspieszyć regenerację organizmu.

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Benfogamma 50 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 50 mg benfotiaminy;
• preparat z witaminą B1; stosowany przy niedoborach tiaminy i w stanach zwiększonego zapotrzebowania;
• Dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka kilka razy dziennie;
• postać drażowana;
• opakowania: 100 tabletek drażowanych.

Vitaminum B12 Energamma 1 mg, tabletki drażowane

O produkcie

• lek bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 1000 mikrogramów cyjanokobalaminy, czyli witaminy B12;
• działanie i zastosowanie: stosowany w leczeniu niedoboru witaminy B12, także przy zaburzeniach wchłaniania i w niedokrwistości złośliwej;
• dawkowanie u dorosłych: zwykle 1 tabletka na dobę; w cięższych przypadkach 2 tabletki na dobę;
• tabletki drażowane;
• opakowania: 25 tabletek drażowanych.

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Zaburzenia związane z układem nerwowym, jakie może wywołać infekcja SARS-CoV-2 mogą być zróżnicowane. Z tego względu warto sięgnąć po suplementy, który mają bogaty skład i oprócz witamin zawierają też inne składniki. Tutaj pomocny może okazać się monofosforan urydyny, który uczestniczy w procesach metabolicznych komórek nerwowych oraz wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, a także może wspomagać procesy regeneracji i remienilizacji osłonki mielinowej [3,4]. Ten składnik znajdziemy w popularnych suplementach, takich jak Fosydyna Plus, Streboxar Se+, Neurotynox D.

Fosydyna Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę i miedź;
• dla dorosłych;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy;
• zawiera żelatynę.

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Neurotynox D, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera monofosforan urydyny, kwas foliowy, witaminę B1, B6, B12 i D;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Czy istnieją jeszcze jakieś składniki, które mogą wspomóc nasz organizm po przebytej infekcji? Jak najbardziej. Warto sięgnąć po produkty z choliną i selenem (np. Naturell Selen Organiczny, Nuion, Swanson SelenoExcell Selen). Cholina uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych a selen chroni komórki przed stresem oksydacyjnym [3-5]. Można korzystać z suplementów, które każdy z wymienionych składników mają osobno lub postawić na preparat, który jest uniwersalny i ma wszystkie ważne składniki w 1 kapsułce, np. Streboxar Se+.

Naturell Selen Organiczny, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera 200 µg selenu pochodzenia drożdżowego;
• małe tabletki;
• może zawierać śladowe ilości skorupiaków, ryb, soi i ich produktów pochodnych;
• produkt wegański;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• bez laktozy, cukru i glutenu;
• 1 tabletka na dobę;
• dla dorosłych.

Nuion, Selen, płyn

O produkcie

• suplement diety;
• prosty skład – jedynie woda i selen;
• selen w formie selenianu (IV) sodu;
• płynna forma;
• 10 kropli zawiera 100 μg selenu;
• spożywać przed jedzeniem, po rozpuszczeniu w wodzie lub soku.

Jednak trzeba podejść do tematu rozsądnie! Liczenie na spektakularne efekty i pewnego rodzaju uzdrowienie, może okazać się złudne. Dochodzenie do siebie po tak poważnej chorobie jest długotrwałe i należy przestrzegać wielu zaleceń, aby je przyspieszyć. Warto pamiętać też o profilaktyce, tj. szczepieniach ochronnych, bo zawsze lepiej przeciwdziałać niż leczyć.

Podsumowanie

COVID-19 może pozostawić po sobie wiele powikłań, takich jak przewlekłe zmęczenie, problemy z pamięcią, koncentracją, a nawet zaburzenia układu nerwowego i krążenia. W regeneracji organizmu pomocne mogą być suplementy zawierające witaminy z grupy B, kwas foliowy, monofosforan urydyny, cholinę oraz selen. Składniki te wspierają pracę układu nerwowego, chronią przed stresem oksydacyjnym i wspomagają prawidłowe funkcje psychologiczne. Dobór odpowiedniego preparatu, np. Fosydyna Plus, Streboxar Se+, czy Neurotynox D, warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. Regularna suplementacja i profilaktyka, w tym szczepienia ochronne, mogą znacząco wspierać powrót do zdrowia po przebytej infekcji COVID-19.