aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Cierpisz na niedoczynność tarczycy? Sprawdź, jakie leki mogą Ci pomóc!

Poznaj objawy niedoczynności tarczycy. Jak ją leczyć?

Uważa się, że niedoczynność tarczycy jest jedną z najczęściej występujących chorób endokrynologicznych. Według statystyk, z dolegliwością mierzy się nawet 300 mln osób w odniesieniu do populacji światowej, przy czym częściej są to kobiety. Jakie są jej objawy? Jak je leczyć?
Jakie są leki na niedoczynność tarczycy? (fot. Canva)

Niedoczynność tarczycy – co to za choroba?

Niedoczynność tarczycy to stan, w którym dochodzi do zbyt niskiej produkcji hormonów wytwarzanych przez gruczoł tarczowy, czyli tarczycę (organ położony poniżej krtani, w przedniej części szyi). W wynikach laboratoryjnych obserwuje się wówczas najczęściej obniżone stężenie wolnej trójjodotyroniny (fT3) oraz wolnej tyroksyny (fT4).

Z krwi oznacza się również hormon tyreotropowy (TSH), który jest wydzielany przez przysadkę mózgową. W przypadku niedoczynności tarczycy występuje zbyt wysokie stężenie TSH we krwi [1].

Jakie są objawy niedoczynności tarczycy?

Niedoczynność tarczycy powoduje szereg specyficznych i mniej specyficznych symptomów. Wśród typowych objawów niedoczynności tarczycy wymienia się:

  • zmęczenie i ogólne osłabienie siły mięśniowej;
  • suchość i bladość skóry;
  • nadmierne wypadanie włosów;
  • zaparcia;
  • przyrost masy ciała;
  • obrzęki wokół oczu;
  • szczególną wrażliwość na zimno (np. zimne stopy, dłonie);
  • chrypkę;
  • obniżenie nastroju;
  • problemy z koncentracją i zapamiętywaniem;
  • podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL.

Symptomy są dosyć niespecyficznie i co ważne – nie wszystkie objawy rzeczywiście mogą wystąpić. Dlatego diagnoza stawiana jest na podstawie wyników laboratoryjnych badań biochemicznych z krwi [1,2].

Niedoczynność tarczycy – jakie badania przeprowadzić?

Aby zdiagnozować niedoczynność tarczycy, niezbędne będzie oznaczenie stężenia hormonu tyreotropowego. Wynik jest zależny od wielu czynników, m.in. wieku pacjenta (np. dzieci mają wysokie TSH) lub stanu fizjologicznego (np. ciąży). W przypadku niedoczynności tarczycy wynik TSH będzie oczywiście powyżej normy. Należy również oznaczyć stężenie hormonów tarczycy – wolnej trójjodotyroniny oraz wolnej tyroksyny. I tu zaczynają się schody, ponieważ nie zawsze jest tak, że wysokiemu stężeniu hormonu tyreotropowego (TSH) towarzyszy niski poziom fT3 i fT4. 

Niedoczynność tarczycy - jak zdiagnozować.

Zdarza się bowiem, że pomimo wysokiego TSH poziom hormonów tarczycy mieści się w normach podanych przez laboratorium (obniżony może być również tylko jeden parametr). Może się okazać, że mamy wówczas do czynienia z subkliniczną niedoczynnością tarczycy. Jednak ostateczną interpretację wyniku należy pozostawić lekarzowi prowadzącemu.

Specjalista endokrynolog może zlecić również oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych anty TG oraz anty TPO. Pozwala to ustalić, czy pacjent nie zmaga się z chorobą autoimmunologiczną tarczycy, czyli w tym przypadku Hashimoto.

Ponadto warto przeprowadzić badanie ultrasonograficzne (USG) gruczołu tarczowego, dzięki któremu można ocenić rozmiar i strukturę tarczycy, a także wykryć obecność ewentualnych nieprawidłowości w obrębie organu (np. guzy, torbiele). Badanie USG służy również kontrolowaniu skuteczności leczenia chorób tarczycy [1,2].

Jakie są leki na niedoczynność tarczycy?

Lewotyroksyna sodowa

Podstawowym lekiem stosowanym w terapii niedoczynności tarczycy jest lewotyroksyna sodowa. Substancja występuje w postaci tabletek (Euthyrox N, Letrox, Eferox, Eltroxin, Althyxin) oraz roztworów doustnych (Tirosint Sol, Althyxin). Wszystkie preparaty z lewotyroksyną sodową są w Polsce dostępne jedynie na receptę.

Lewotyroksyna naśladuje działanie endogennych (wytwarzanych przez organizm) hormonów, czyli trójjodotyroniny i tyroksyny, dlatego m.in. pobudza metabolizm i przemianę materii, przyspiesza podziały komórkowe oraz procesy spalania, zwiększa objętość krwi krążącej, a także wpływa korzystnie na serce. 

Lewotyroksyna sodowa jest dostępna w wielu dawkach, a to jaką ilość powinien stosować pacjent ustala lekarz prowadzący. Uważa się, że maksymalna dawka dobowa nie powinna przekroczyć 1,6 µg/kg masy ciała (przykładowo, kobieta o masie ciała 55 kg może stosować maksymalną dawkę 88 µg dziennie). Zależy to jednak od wielu czynników, np. wieku pacjenta oraz chorób współistniejących, m.in. choroby niedokrwiennej serca czy zaburzeń psychotycznych.

Leczenie rozpoczyna się najczęściej od niskich dawek rzędu 25-50 µg na dobę. Jeśli jest taka konieczność, dawkowanie zwiększa się stopniowo, zwykle co 4-6 tygodni. Zastosowanie zbyt wysokiej dawki lewotyroksyny może spowodować objawy typowe dla nadczynności tarczycy, np. kołatanie serca i zaburzenia rytmu, uderzenia gorąca, nadmierną potliwość, biegunkę czy bezsenność [1-5].

Liotyronina

Liotyronina to nic innego jak odpowiednik trójjodotyroniny (T3) otrzymywany zwykle na drodze syntezy chemicznej. W Polsce dostępna jest jedynie w połączeniu z lewotyroksyną sodową (Novothyral). Co ciekawe, przeprowadzono badania, które nie wykazują istotnych różnic jeśli chodzi o wyższość skuteczności terapii skojarzonej (liotyronina + lewotyroksyna) nad monoterapią (tylko lewotyroksyna). Jest to jednak wciąż przedmiotem licznych dyskusji.

Okazuje się bowiem, że niektóre osoby odczuwają wyraźną poprawę stosując połączenie liotyroniny i lewotyroksyny sodowej. Specjaliści uważają więc, że terapia skojarzona może być pomocna szczególnie w tej grupie pacjentów, u których pomimo stosowania odpowiednich dawek lewotyroksyny, objawy niedoczynności tarczycy wciąż się utrzymują. [6,7].

Jak stosować leki na niedoczynność tarczycy?

Zarówno preparaty z lewotyroksyną sodową, jak i stanowiące połączenie lewotyroksyny z liotyroniną należy zażywać rano, na czczo, przynajmniej pół godziny przed pierwszym posiłkiem. Tabletki można popić niewielką ilością przegotowanej, ostudzonej wody [4,6].

Jeśli chodzi o sposób stosowania roztworu doustnego, niemal nie różni się on od zażywania tabletek. Płyn należy przyjmować pół godziny przed śniadaniem, na czczo. Roztwór jednodawkowy można zażyć bezpośrednio lub rozprowadzić uprzednio w filiżance bądź szklance wody i od razu wypić. Producent leku Tirosint Sol zaleca również, aby w przypadku rozcieńczania preparatu dodatkowo przepłukać szklankę lub filiżankę niewielką ilością wody i niezwłocznie spożyć. Ma to na celu zapewnienie dostarczenia pełnej dawki leku [8].

Warto również zachować przynajmniej dwugodzinny odstęp pomiędzy zażyciem leku na niedoczynność tarczycy a takimi produktami jak np. mleko, preparaty zawierające wapń, żelazo, chrom oraz glin (glin znajduje się w niektórych lekach zobojętniających stosowanych na zgagę, nadkwaśność i refluks), a także soki cytrusowe oraz kawa. Mogą one bowiem zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny [9].

Jak długo się żyje z niedoczynnością tarczycy?

Niedoczynność tarczycy, o ile jest prawidłowo zdiagnozowana i leczona, nie przeszkadza w codziennym, normalnym funkcjonowaniu. Z tego powodu bardzo ważne jest skrupulatne przestrzeganie zaleceń lekarskich, regularne przyjmowanie leków i okresowe wykonywanie badań laboratoryjnych oraz jeśli jest taka potrzeba, obrazowych.

Nieleczona niedoczynność tarczycy może natomiast prowadzić do uogólnionych problemów zdrowotnych, np. miażdżycy naczyń krwionośnych (spowodowanej podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi), pogorszenia pracy serca, przyrostu masy ciała, a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego [1, 2].

Bibliografia

  1. Chakera, Ali J., Simon HS Pearce, and Bijay Vaidya. „Treatment for primary hypothyroidism: current approaches and future possibilities.” Drug design, development and therapy (2011): 1-11.
  2. Canaris GJ, Manowitz NR, Mayor G, Ridgway EC. The Colorado thyroid disease prevalence study. Arch Intern Med. 2000;160(4):526–534.
  3. Roberts CG, Ladenson PW. Hypothyroidism. Lancet. 2004;363(9411): 793–803.
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Letrox
  5. Roos A, Linn-Rasker SP, van Domburg RT, Tijssen JP, Berghout A. The starting dose of levothyroxine in primary hypothyroidism treatment: a prospective, randomized, double-blind trial. Arch Intern Med. 2005;165(15):1714–1720.
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Novothyral
  7. Ahluwalia, Rupa, et al. „Use of liothyronine (T3) in hypothyroidism: Joint British Thyroid Association/Society for endocrinology consensus statement.” Clinical Endocrinology (2023).
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tirosint Sol
  9. Wiesner, Agnieszka, Danuta Gajewska, and Paweł Paśko. „Levothyroxine interactions with food and dietary supplements–a systematic review.” Pharmaceuticals 14.3 (2021): 206.

Omawiane substancje

  • Lewotyroksyna

    Lewotyroksyna jest syntetycznym hormonem tarczycy stosowanym w leczeniu niedoczynności tarczycy. Jest to biały proszek o słabym zapachu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Liotyronina

    Liotyronina jest syntetycznym hormonem tarczycy stosowanym w leczeniu niedoczynności tarczycy. Substancja ta pomaga regulować metabolizm organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Niedoczynność tarczycy

    Niedoczynność tarczycy to choroba, która polega na niedostatecznej produkcji hormonów tarczycy przez gruczoł tarczowy. Objawy tej choroby są zwykle niespecyficzne i obejmują zmęczenie, osłabienie, przyrost masy ciała oraz problemy z koncentracją.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .