Co to jest ból neuropatyczny?

Pewnie słyszeliście o tym, że niektórzy mogą cierpieć na bóle neuropatyczne, ale tak właściwie co to jest ból neuropatyczny? Powstający ból nazywany jest obwodowym bólem neuropatycznym, nerwobólem, neuralgią, lub neuropatią. Symptomy towarzyszące temu schorzeniu są nieswoiste i uzależnione osobniczo. Leczenie bólu neuropatycznego jest niezwykle trudne, a to ze względu na fakt, że pospolite leki przeciwbólowe okazują się nieskuteczne. Często konieczne jest wdrożenie złożonej farmakoterapii pod okiem doświadczonego lekarza [1,2]. 

Jakie są przyczyny bólu neuropatycznego?

Pojawienie się bólu neuropatycznego powstałego na skutek zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego może wynikać z różnorodnych przyczyn. Do najczęstszych należy zaliczyć:

• cukrzycę (wzrost stężenia glukozy we krwi prowadzi do zaburzenia budowy włókien nerwowych); 
• choroby nowotworowe (naciekający guz może prowadzić do ucisku nerwów obwodowych);
• choroby reumatologiczne oraz zwyrodnieniowe kręgosłupa; 
• miażdżycę naczyń krwionośnych [2].

Może on także być efektem stosowania niektórych leków, m.in. przeciwnowotworowych, przeciwpadaczkowych (np. fenytoiny), czy przeciwgruźliczych (np. izoniazydu).  Innymi przyczynami bólu neuropatycznego mogą być nieprawidłowa dieta, wyniszczenie alkoholowe, czy zatrucie metalami ciężkimi [3]. 

Jakie są objawy bólu neuropatycznego?

Ból neuropatyczny pacjenci najczęściej odczuwają jako palący, piekący i przeszywający. Pojawia się on w sposób spontaniczny lub w efekcie działania czynnika, np. dotyku, ciepła czy zimna. Objawom tym towarzyszy mrowienie, drętwienie kończyn, a także uczucie ich osłabienia. Pojawiające się objawy bólowe mogą mieć charakter stały bądź napadowy. 

Symptomy te najczęściej pojawiają się w nocy. Powoduje to zaburzenia snu i prowadzi do rozwoju bezsenności. Innymi objawami bólu neuropatycznego są także obrzęki i zmiany skórne powstające w efekcie uszkodzenia nerwów. Również mogą pojawić się zaburzenia krążenia obwodowego objawiające się bladymi i zimnymi kończynami. Co więcej, pacjent cierpiący na tego typu przypadłość może skarżyć się na nadmierną potliwość.  Objawy bólu neuropatycznego mogą utrzymywać się nawet przez długie lata. Przez to znacznie obniżają jakość życia i negatywnie wpływają na wykonywanie obowiązków życia codziennego [1,4]. 

Diagnoza czyli jak rozpoznać bóle neuropatyczne?

Diagnostyka bólu neuropatycznego polega przede wszystkim na zebraniu dokładnego wywiadu od pacjenta. Ustalenie występujących objawów skorelowane ze stwierdzoną chorobą układu nerwowego w danej lokalizacji daje dopiero właściwy obraz tego schorzenia. Lekarz przeprowadza u pacjenta dokładne badanie neurologiczne mające na celu stwierdzenie lub zanegowanie występowania zaburzeń przewodzenia w nerwach obwodowych [2]. 

Dlaczego tak ważna jest szybka diagnostyka?

Szacuje się, że bóle neuropatyczne mogą dotykać nawet 6-8% społeczeństwa. Wielu z nas, jednak zupełnie nie jest świadomym tego, że odczuwane symptomy mogą mieć podłoże w nieprawidłowo funkcjonującym układzie nerwowym. Ze względu na fakt, iż w większości przypadków pospolite leki przeciwbólowe okazują się nieskuteczne, dochodzi do ich nadmiernego zażywania, co generuje powstawanie nieprzyjemnych skutków ubocznych. Dlatego tak ważna jest szybka diagnostyka bólu neuropatycznego i wdrożenie właściwej farmakoterapii, która będzie skuteczna i dostosowana pod danego pacjenta.

Czy ból neuropatyczny można wyleczyć?

Leczenie bólu neuropatycznego jest niezwykle trudne i wymaga dużej cierpliwości i zaangażowania ze strony pacjenta. Szacuje się, że zaledwie połowa pacjentów zmagających się z tym schorzeniem pozytywnie reaguje na leki przeciwbólowe. Z tego względu konieczne jest wdrożenie bardziej złożonego leczenia uwzględniającego występujące objawy, choroby współistniejące, a także indywidualne dla pacjenta przeciwwskazania. 

Jak uśmierzyć ból neuropatyczny – poznaj leki

Lekami pierwszego wyboru są pregabalina oraz gabapentyna wykazujące działanie przeciwdrgawkowe, oraz przeciwbólowe. Ponadto stosowane są leki przeciwdepresyjne, jak inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. amitryptylina, wenlaflaksyna) i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Zalecany schemat leczenia bólu neuropatycznego uwzględnia także zastosowanie silnych przeciwbólowych leków opioidowych. Dodatkowo przyjmowane są także preparaty wspomagające pracę uszkodzonych struktur nerwowych, np. zawierające w składzie witaminy z grupy B (Neurovit, Milgamma – na receptę).

Jakie suplementy pomogą uśmierzyć ból neuropatyczny?

Choć farmakoterapia stanowi podstawę leczenia bólu neuropatycznego, uzupełnienie jej o odpowiednią suplementację może wspierać regenerację uszkodzonych nerwów i poprawę przewodnictwa nerwowego. Kluczową rolę odgrywają witaminy z grupy B (zawarte w preparatach, takich jak Streboxar Se+, Vitaminum B Complex, Prewenit Intensive B, Vitaminum B12-SF, Neurobion Advance) – witamina B1 (tiamina) i B6 (pirydoksyna) wspomagają metabolizm komórek nerwowych, a B12 (metylokobalamina lub cyjanokobalamina) bierze udział w odbudowie osłonek mielinowych, co może złagodzić objawy takie jak drętwienie czy mrowienie kończyn. Równie ważny jest kwas foliowy, który w połączeniu z B12 wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego [5].

Streboxar Se+kapsułki

Suplement diety

O produkcie

• zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
• witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
• witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
• zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
• zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
• opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku zmęczenia, stresu, osłabienia, zaburzeń koncentracji, zaburzeń pamięci oraz zaburzeń nastroju (afektywnych).

Skład

W skład preparatu wchodzi monofosforan urydyny, selen, kwas foliowy, witamina b1 (tiamina), witamina b6, witamina b12 (kobalamina) oraz cholina.

Dawkowanie

Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Vitaminum B12-SF, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• nie zawiera laktozy.

Neurobion Advance, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera największą ilość witaminy B12 dostępnej bez recepty;
• witamina B12 w formie cyjanokobalaminy;
• przeznaczony do leczenia niedoborów witaminy B12;
• dodatkowo zawiera witaminę B1 i B6;
• nie zawiera laktozy;
• 1 tabletka na dobę.

Coraz większe zainteresowanie budzi monofosforan urydyny (np. Streboxar Se+, Fosydyna Plus, Mieloguard lub Urydynox), który uczestniczy w syntezie RNA i fosfolipidów niezbędnych do regeneracji błon komórkowych neuronów. W połączeniu z choliną (Streboxar Se+), prekursorem acetylocholiny – neuroprzekaźnika kluczowego dla przewodnictwa nerwowego – może korzystnie wpływać na odbudowę uszkodzonych struktur nerwowych. Dodatkowo selen (Streboxar Se+, Naturell Selen Organiczny, Nuion, Swanson SelenoExcell Selen), jako silny antyoksydant, wspiera ochronę komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym, który często towarzyszy przewlekłym stanom zapalnym układu nerwowego [5-7].

Mieloguard, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• dla dorosłych;
• zawiera 9 składników, które wspierają obwodowy układ nerwowy, mięśnie i kości;
• posiada urydynę, witaminy z grupy B, a także cytydynę, witaminę D i magnez;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• receptura opracowana zgodnie ze standardami jakościowymi;
• działanie składników potwierdzone badaniami naukowymi.

Urydynox, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera witaminy B1, B6, B12 i kwas foliowy, a także urydynę;
• wystarczy 1 kapsułka dziennie;
• nie zawiera laktozy.

Naturell Selen Organiczny, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera 200 µg selenu pochodzenia drożdżowego;
• małe tabletki;
• może zawierać śladowe ilości skorupiaków, ryb, soi i ich produktów pochodnych;
• produkt wegański;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• bez laktozy, cukru i glutenu;
• 1 tabletka na dobę;
• dla dorosłych.

Zastosowanie suplementów zawierających te składniki może być pomocne jako element terapii wspomagającej w bólach neuropatycznych – zwłaszcza w przypadku przewlekłych dolegliwości towarzyszących np. neuropatii cukrzycowej czy polineuropatii. Oczywiście, każdorazowo warto skonsultować ich stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Niefarmakologiczne metody leczenia

Terapia bólu neuropatycznego polega także na zastosowaniu metod niefarmakologicznych. Skuteczne w jego łagodzeniu mogą okazać się zabiegi krioterapii, fizykoterapii, magnetoterapii, czy hydroterapii [1,3]. 

Podsumowanie

Ból neuropatyczny to przewlekły stan wynikający z uszkodzenia lub dysfunkcji układu nerwowego, objawiający się paleniem, mrowieniem i drętwieniem kończyn. Standardowe leki przeciwbólowe często nie przynoszą ulgi, dlatego leczenie wymaga zastosowania pregabaliny, gabapentyny lub leków przeciwdepresyjnych. Skuteczne może być też wsparcie układu nerwowego suplementami zawierającymi witaminy z grupy B, kwas foliowy, monofosforan urydyny, cholinę oraz selen. Te składniki wspomagają regenerację neuronów i przewodnictwo nerwowe. Warto również rozważyć zabiegi fizjoterapeutyczne oraz wczesną diagnostykę, aby poprawić jakość życia i uniknąć przewlekłych dolegliwości.