Indeks substancji czynnych
strona nr 49
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- surowce roślinne
Kolendra siewna to roślina lecznicza zawierająca olejek eteryczny (głównie linalol), flawonoidy i kwasy fenolowe. Tradycyjnie stosowana przy problemach trawiennych, wzdęciach i braku apetytu. Może obniżać poziom cukru i ciśnienie krwi – co wymaga ostrożności u osób przyjmujących leki na cukrzycę lub nadciśnienie.
- syntetyczne i biologiczne
Kolesewelam obniża poziom cholesterolu, wiążąc kwasy żółciowe w jelitach. Stosowany u osób z hipercholesterolemią, zwłaszcza gdy inne terapie są niewskazane lub nieskuteczne.
- surowce roślinne
Kolibło egipskie (Balanites aegyptiaca) to roślina lecznicza bogata w saponiny, polifenole i kwasy tłuszczowe. Wyciąg z owoców był badany pod kątem właściwości przeciwutleniających, przeciwzapalnych i hipoglikemizujących – wyłącznie w modelach laboratoryjnych i zwierzęcych. Brak potwierdzonych badań klinicznych u ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Kolistyna to suplement diety zawierający naturalne składniki, które wspierają zdrowie serca i układu krążenia. Dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym, Kolistyna może pomóc w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym.
- syntetyczne i biologiczne
Kombucha to fermentowany napój herbaciany z witaminami B i C, polifenolami, kwasami organicznymi i probiotykami. Dostarcza ok. 29 kcal/240 ml. Badania na ludziach są nieliczne, a większość twierdzeń zdrowotnych opiera się na danych przedklinicznych. Bezpieczna dawka dla zdrowego dorosłego to ok. 120 ml dziennie.
- surowce roślinne
Ekstrakt z komórek macierzystych jabłoni domowej to składnik dermokosmetyków pozyskiwany z hodowli komórkowej rzadkiej odmiany Uttwiler Spätlauber. Chroni naskórkowe komórki macierzyste, pobudza fibroblasty do syntezy kolagenu i elastyny oraz neutralizuje wolne rodniki. Badanie kliniczne (2% stężenie, 28 dni) wykazało redukcję zmarszczek u wszystkich uczestników.
- surowce roślinne
Komosa piżmowa (Dysphania ambrosioides) to roślina lecznicza bogata w askaridol – związek o silnym działaniu przeciwpasożytniczym, ale też wyraźnej toksyczności. Zawiera też α-terpinen, limonen, karwakrol oraz flawonoidy. Stosowana tradycyjnie przy pasożytach jelitowych i dolegliwościach trawiennych; bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży.
- surowce roślinne
Komosa ryżowa to bezglutenowe pseudozboże z pełnowartościowym białkiem, błonnikiem i bogatym zestawem fitochemikaliów – flawonoidów, saponin, betalin i fitosteroli. Wspiera kontrolę poziomu cukru i lipidów we krwi oraz zdrowie jelit. Dostępna jako nasiona, mąka i wyciągi.
- syntetyczne i biologiczne
Bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus) to probiotyki produkujące kwas mlekowy, który chroni jelita przed patogenami. Mają udokumentowane działanie przy biegunce poantybiotykowej, rotawirusowej i nietolerancji laktozy. Skuteczność zależy od szczepu i dawki – nie każdy preparat działa tak samo.
- surowce roślinne
Preparaty przeciwcelulitowe łączą składniki pobudzające lipolizę (kofeina, L-karnityna), poprawiające mikrokrążenie (escyna, niacynamid) i wspierające odbudowę kolagenu (Centella asiatica, peptydy). Działają miejscowo lub ogólnoustrojowo jako suplementy doustne.
- syntetyczne i biologiczne
Diglukozydu kwasu galusowego (DGA) to biotechnologicznie stworzony składnik kosmetyczny aktywowany przez mikrobiom skóry. Hamuje produkcję melaniny, działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Stosowany w stężeniu 1–4% w preparatach na przebarwienia, nierówny koloryt i zaczerwienienia.
- Kompleks enzymów trawiennych DigeZyme
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks Hydrafeel-3 (Polyglyceryl-3 PCA) to składnik kosmetyczny o właściwościach nawilżających i filmogennych. Tworzy na skórze film ochronny, który wspiera utrzymanie odpowiedniego nawilżenia naskórka. Stosowany w kremach, balsamach i kosmetykach do włosów.
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks Intense Revive to substancja lecznicza, która ma na celu przywrócenie zdrowia i poprawę stanu organizmu. Jest to mieszanka składników o działaniu regenerującym i wzmacniającym, która może być stosowana w różnych schorzeniach.
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks kwasów owocowych AHA to naturalne alfa-hydroksykwasy złuszczające martwy naskórek, stymulujące kolagen i rozjaśniające przebarwienia. Produkty domowe zawierają 5–10% AHA przy pH 3–4; wyższe stężenia wymagają nadzoru specjalisty. Stosowanie AHA bezwzględnie wymaga ochrony przeciwsłonecznej SPF.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas glicyretynowy to aktywny metabolit glicyryzyny z korzenia lukrecji. Hamuje enzym 11β-HSD2, wykazuje działanie przeciwzapalne, hepatoprotekcyjne i przeciwwirusowe. Przy nadmiernym spożyciu może powodować zatrzymanie sodu, hipokaliemię i nadciśnienie. Limit spożycia glicyryzyny wynosi ≤ 100 mg/dobę.
- surowce roślinne
Substancja lecznicza to kompleks lipidowy pozyskiwany z małży nowozelandzkich, który wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest stosowany w terapii chorób stawów oraz skóry.
- Kompleks Miedź/Cynk
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks osseinowo–hydroksyapatytowy (OHC) to forma wapnia wzbogacona o białka kostne i czynniki wzrostu. Badania pokazują, że skuteczniej zapobiega utracie masy kostnej niż węglan wapnia i jest lepiej tolerowany. Stosowany w osteoporozie, osteopenii i przy gojeniu złamań.
- syntetyczne i biologiczneKompleks Poly-2P
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks proteinowo-cynkowy to forma cynku związanego z białkiem lub aminokwasem, charakteryzująca się lepszą biodostępnością niż sole nieorganiczne. Organizm sam tworzy takie kompleksy (albumina, metalotioneina), a suplementy i leki oparte na tej zasadzie są badane w kontekście wrzodów żołądka, ochrony błon śluzowych i wsparcia odporności. Bezpieczna dawka dla dorosłych wg EFSA wynosi 25 mg/dobę.
- Kompleks przeciwutleniaczy Vine Essence
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks sylimarynowo-fosfolipidowy łączy sylimarynę (z owoców ostropestu) z fosfolipidami, co podnosi biodostępność sylibiny nawet dziesięciokrotnie. Działa ochronnie na wątrobę – antyoksydacyjnie, przeciwzapalnie i przeciwzwłóknieniowo – i jest stosowany w stłuszczeniu, zapaleniu oraz marskości wątroby. Dostępny w postaci tabletek powlekanych (Sylimarol Plus, Essylimar) oraz kremów pielęgnacyjnych, wymaga przyjmowania po posiłkach, a działania niepożądane są rzadkie i łagodne.
- Kompleks tetrapeptydów
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Vin-upLift to kosmetyczny składnik aktywny ze szwajcarskiego wina lodowego i gumy tara, wolny od alkoholu i konserwantów. Badania kliniczne potwierdzają redukcję głębokości zmarszczek o ponad 13% po 30 minutach oraz wzrost nawilżenia skóry o 50,9% po 28 dniach stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Kompleks Vital Hair łączy witaminy, minerały i ekstrakty roślinne wspierające wzrost i kondycję włosów. Najsilniejsze dowody dotyczą uzupełniania niedoborów żelaza, witaminy D i cynku. Przed rozpoczęciem suplementacji warto zbadać poziom tych składników we krwi.
- surowce roślinne
Kompleks Wamino Bon-Bon to japoński ekstrakt z osadu sake i melasy wasanbon, wolny od konserwantów i substancji syntetycznych. Nawilża skórę i włosy, poprawia teksturę kosmetyków oraz wspiera równowagę mikrobiomu skóry. Zawiera aminokwasy, cukry i witaminę B2. Stosowany w dermokosmetykach do pielęgnacji skóry i włosów.
- Kompleks z karmazynowej algi i minerałów morskich
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Koncentrat białka serwatkowego jest substancją leczniczą stosowaną w suplementacji diety oraz w leczeniu chorób układu mięśniowo-szkieletowego. Jest bogaty w aminokwasy, które wpływają na regenerację mięśni oraz wzrost masy mięśniowej.
- surowce roślinne
Koncentrat z buraków i marchwi to zagęszczony sok warzywny bogaty w azotany (burak), beta-karoten (marchew) oraz betalainy i polifenole. Azotany wspierają prawidłowe krążenie, beta-karoten jest prekursorem witaminy A, a antyoksydanty chronią komórki przed stresem oksydacyjnym.
- surowce roślinne
Koncentrat z dyni i jabłek łączy beta-karoten, pektyny, kwercetynę i witaminę C w jednym naturalnym produkcie. Wspiera odporność, trawienie i pracę serca, a dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu może być stosowany przez osoby dbające o stabilny poziom cukru we krwi. Zawiera błonnik, potas i antyoksydanty z obu surowców.
- syntetyczne i biologiczne
Konestat alfa jest innowacyjnym lekiem stosowanym w leczeniu ostrych napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, charakteryzującym się szybkim działaniem i skutecznością u różnych grup wiekowych.
- Koniugat amfetaminy
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Konopie siewne zawierają ponad 500 związków aktywnych, w tym CBD i THC działające na receptory CB1 i CB2. Mają potwierdzone zastosowanie w opornej padaczce dziecięcej, bólu neuropatycznym i spastyczności. Mogą wchodzić w interakcje z wieloma lekami i nie są bezpieczne dla każdego.
- surowce roślinne
Konwalia majowa zawiera ponad 30 glikozydów nasercowych, które wzmacniają skurcze serca, ale mają wąski indeks terapeutyczny. Wszystkie części rośliny są trujące. Stosowanie wyłącznie pod nadzorem lekarza – samoleczenie jest niebezpieczne.
- surowce roślinne
Konwalnik japoński (Ophiopogon japonicus, Mai Men Dong) to zioło TCM zawierające steroidal saponiny, polisacharydy i homoisoflawonoidy. Tradycyjnie stosowany przy suchym kaszlu, suchości błon śluzowych i zaburzeniach snu. Standardowa dawka ziołowa wynosi 6–12 g. Nie stosować przy biegunce; ostrożność wskazana w ciąży i przy lekach na cukrzycę.
- surowce roślinne
Koper indyjski (Foeniculum vulgare) łagodzi wzdęcia, kolkę niemowlęcą i bóle miesiączkowe. Nasiona zawierają trans-anetol i fenchon. EMA uznaje jego zastosowanie przy dolegliwościach trawiennych i katarze górnych dróg oddechowych. Wykazuje słabe działanie estrogenopodobne – ostrożność wskazana przy chorobach hormonozależnych.
- surowce roślinne
Koper morski (Crithmum maritimum) to roślina nadmorska bogata w kwas chlorogenowy, polifenole i witaminę C. Wykazuje działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i wspomagające trawienie. Wyciąg z kopru morskiego jest składnikiem dermokosmetyków wspierających regenerację i kondycję skóry.
- surowce roślinne
Koper ogrodowy (Anethum graveolens) zawiera olejek eteryczny z karwonem i limonem, flawonoidy i garbniki. Wyciąg może łagodzić bóle menstruacyjne, wspierać trawienie, obniżać LDL i glikemię. Wymaga ostrożności przy lekach na cukrzycę, licie i przed planowaną operacją.
- surowce roślinne
Koper włoski (Foeniculum vulgare) działa rozkurczowo i wiatropędnie, łagodzi kolkę niemowlęcą i bóle menstruacyjne. Zawiera trans-anetol i fenchon o aktywności fitoestrogenowej. Wchodzi w interakcje z ciprofloksacyną, lekami estrogenowymi i antykoagulantami – przed stosowaniem w celach leczniczych warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.
