Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 38
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Halit to substancja lecznicza, która wykorzystywana jest w leczeniu chorób układu oddechowego i gardła.
Halofuginon to syntetyczny alkaloid stosowany głównie w weterynarii jako lek przeciwpierwotniaczy i immunomodulujący, zwalczający Cryptosporidium u zwierząt gospodarskich oraz hamujący bliznowacenie.
- syntetyczne i biologiczne
Haloperydol to lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu schizofrenii, psychoz i tików. Wyróżnia się skutecznością, szerokim zakresem wskazań i możliwością dopasowania formy podania.
- surowce roślinne
Hedychium spicatum (kuchri) to himalajska roślina z rodziny imbirowatych, której kłącze dostarcza olejku eterycznego bogatego w 1,8-cyneol, diterpeny labdanowe i flawonoidy. Badania przedkliniczne wskazują na właściwości przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i antyoksydacyjne, choć potwierdzenia w badaniach klinicznych na ludziach wciąż brakuje.
- Heksadecylamid hialuronianu sodu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Heksafluorek siarki stosowany jest jako środek kontrastowy w ultrasonografii, poprawiając widoczność naczyń, serca i układu moczowego oraz wspomagając diagnostykę wielu schorzeń.
- syntetyczne i biologiczne
Heksametafosforan sodu (E452i) to substancja pomocnicza stosowana w lekach, pastach do zębów i kosmetykach. Chelatuje jony wapnia i magnezu, stabilizuje zawiesiny i chroni składniki aktywne przed degradacją. Dopuszczony przez FDA (GRAS) i EFSA jako bezpieczny dodatek do żywności i produktów farmaceutycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Heksametyldisiloksan to bezpieczny środek ułatwiający usuwanie plastrów i opatrunków, skutecznie rozpuszczający klej bez podrażnień skóry, stosowany także u niemowląt i kobiet w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Heksamidyna to miejscowy antyseptyk z grupy diamidyn. Niszczy błony komórkowe bakterii i grzybów, przez co skutecznie zwalcza powierzchowne zakażenia skóry i błon śluzowych. Stosowana też w okulistyce jako profilaktyka przed operacjami.
- Heksapeptyd Adifyline
Opis w przygotowaniu
- Heksapeptyd-11
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Heksapeptyd-2 (Argireline, acetyl hexapeptide-8) to kosmetyczny peptyd przeciwzmarszczkowy. Jego działanie polega na hamowaniu kompleksu SNARE, ale badania dają niejednoznaczne wyniki, a przenikanie przez skórę pozostaje poważnym ograniczeniem skuteczności.
- Heksapeptyd-40
Opis w przygotowaniu
- Heksapeptyd-6
Opis w przygotowaniu
- Heksapeptyd-8
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Heksapeptyd-9 to syntetyczny peptyd sygnałowy naśladujący fragment kolagenu IV i XVII. Pobudza fibroblasty do produkcji kolagenu i kwasu hialuronowego, wzmacnia barierę skórną i działa antyoksydacyjnie. Stosowany w kremach i serum przeciwstarzeniowych zazwyczaj w stężeniu 1–3%.
- syntetyczne i biologiczne
Heksetydyna to antyseptyk stosowany w płukankach do ust i gardła. Niszczy bakterie, grzyby i zmniejsza odkładanie się płytki nazębnej. Działa też łagodnie znieczulająco na błony śluzowe. Stężenie robocze w preparatach wynosi zwykle 0,1%.
- Heksylocynamal
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Heksylorezorcynol działa miejscowo znieczulająco i odkażająco, łagodząc ból gardła i stany zapalne. Najczęściej stosowany w pastylkach do ssania, przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 7 lat.
Hel to gaz szlachetny bez działania farmakologicznego, stosowany wyłącznie technicznie w mieszankach oddechowych (heliox) u pacjentów z chorobami układu oddechowego oraz w medycynie nurkowej.
- surowce roślinne
Helenina to aktywny lakton seskwiterpenowy z korzenia omanu wielkiego, znany też pod nazwą alantolakton. Wykazuje działanie antybakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne i przeciwpasożytnicze. Stosowana jest w preparatach wspierających układ oddechowy, pokarmowy i odpornościowy. Korzeń omanu wielkiego, będący jej źródłem, to surowiec farmakopealny o długiej tradycji w ziołolecznictwie.
- syntetyczne i biologiczne
Hemicelulaza to enzym trawienny, który rozkłada hemicelulozę – wielocukier zawarty w ścianach komórkowych roślin. Organizm człowieka nie wytwarza go samodzielnie. Wspomaga trawienie błonnika roślinnego, ułatwia wchłanianie składników odżywczych z pokarmów roślinnych i może łagodzić wzdęcia oraz dyskomfort po posiłkach bogatych w błonnik.
- Hemiskwalan
Opis w przygotowaniu
- Hemoglobina
Opis w przygotowaniu
Hemoglobina betafumarynowa (bydlęca) to modyfikowany nośnik tlenu pozyskiwany z krwinek bydła, stosowany w leczeniu niedotlenienia, trudno gojących się ran oraz jako alternatywa transfuzji, wspierający regenerację i poprawę mikrokrążenia.
- syntetyczne i biologiczne
Hemoglobina karbonylowa (COHb) tworzy się po wdychaniu tlenku węgla, który wypiera tlen z hemoglobiny z siłą 200–270 razy większą. Efektem jest niedotlenienie tkanek mimo pozornie prawidłowych wyników pulsoksymetru. Leczenie polega na podaniu czystego tlenu lub tlenu hiperbarycznego, który skraca czas półtrwania COHb z kilku godzin do kilkunastu minut.
- Henna naturalna
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Heparyna to substancja czynna o działaniu przeciwzakrzepowym, wykorzystywana w profilaktyce i leczeniu zakrzepów, chorób żył, urazów oraz blizn w różnych formach i dawkach.
- syntetyczne i biologiczne
Heparynoidy to leki przeciwzakrzepowe naśladujące działanie naturalnej heparyny. Hamują krzepnięcie przez wzmocnienie antytrombiny III, która blokuje trombinę i czynnik Xa. Stosuje się je przy zakrzepicy, zatorowości płucnej i podczas zabiegów kardiochirurgicznych. Główne ryzyko to krwawienie i małopłytkowość poheparynowa.
- Heptapeptyd-7
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Herbata biała to minimalnie przetworzona herbata bogata w katechiny (zwłaszcza EGCG), L-teaninę i polifenole. Badania wskazują na działanie przeciwutleniające, potencjalne korzyści dla serca i jamy ustnej, choć większość dowodów pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach.
- surowce roślinne
Herbata chińska (Camellia sinensis) zawiera katechiny (zwłaszcza EGCG), kofeinę i L-teaninę. Badania sugerują korzystny wpływ na cholesterol, ciśnienie krwi i stres oksydacyjny, choć jakość dowodów jest umiarkowana. Wysokie dawki suplementów z EGCG mogą uszkadzać wątrobę.
- surowce roślinne
Herbata czarna cejlońska to napar z utlenionych liści Camellia sinensis, bogaty w teaflawiny, tearubiginy, L-teaninę i kofeinę (50–90 mg/filiżankę). Przyczynia się do ochrony przed stresem oksydacyjnym i wspiera prawidłowy profil lipidowy. Może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami – warto o tym wiedzieć.
- surowce roślinne
Herbata oolong to półutleniona herbata z Camellia sinensis, bogata w katechiny, teaflawiny, kofeinę i L-teaninę. Wspiera metabolizm, profil lipidowy i funkcje poznawcze. Zawiera 30–100 mg kofeiny na filiżankę i może wchodzić w interakcje z wieloma lekami.
- syntetyczne i biologiczne
Hesperydyna to flawonoid z cytrusów, który w dawkach powyżej 500 mg/dobę może obniżać LDL, cholesterol całkowity i markery zapalne. Biodostępność jest niska, a dowody kliniczne – obiecujące, ale niejednoznaczne. Dawki do 1 g/dobę są dobrze tolerowane.
- Heterogalaktan
Opis w przygotowaniu
- Heterozydy kwasu azjatykowego i madekasowego
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Hiacynt wodny (Eichhornia crassipes) to roślina bogata w kwas ferulowy, kwercetynę i garbniki. Badania laboratoryjne potwierdzają aktywność antyoksydacyjną i przeciwbakteryjną ekstraktów, choć dowody kliniczne u ludzi są wciąż wstępne.
- syntetyczne i biologiczne
Hialuronian cynku to połączenie kwasu hialuronowego z jonami cynku. Nawilża skórę, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, wspiera gojenie ran. Stosowany w dermokosmetykach, kroplach do oczu i preparatach na rany.