Zgaga to jeden z głównych objawów, który towarzyszy pacjentom cierpiącym na refluks żołądkowo-przełykowy (GERD). Do najczęstszych objawów tego schorzenia należy uczucie pieczenia w żołądku i klatce piersiowej oraz mimowolne cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku, któremu towarzyszy pieczenie i uczucie gorzkości w ustach. Dzieje się tak najczęściej, jeśli zwieracz przełyku niedokładnie się domyka. Inne objawy refluksu są dość niespecyficzne, bo może to być przewlekły kaszel, chrypka, zapalenie gardła, strun głosowych, przełyku lub migdałków. Pieczenie w klatce może być na tyle silne, że chory rozpoznaje to jako ból i łączy z problemami z sercem. Co zrobić, jeśli dokucza ci zgaga? Jakie są najlepsze tabletki na zgagę [1]?

Które tabletki na zgagę wybrać?

Do leczenia zgagi i objawów refluksu żołądkowo-przełykowego można skorzystać z tabletek na zgagę bez recepty. Są to klasyczne preparaty do połykania, ale również istnieją tabletki na zgagę do ssania. Poniżej omówimy główne grupy tych leków i wyjaśnimy kiedy je najlepiej przyjmować.

Tabletki na zgagę bez recepty

Dlaczego się tak dzieje, że mamy zgagę? W ścianie żołądka są specjalne komórki, które produkują kwas solny. Jest on niezbędny do trawienia pokarmów, jednak jeśli zachodzi jego nadprodukcja lub zwieracz, który oddziela przełyk od żołądka działa nieprawidłowo, to dochodzi do cofania się treści żołądka do przełyku, co powoduje pieczenie. Naszym celem jest zmniejszenie wydzielania kwasu żołądkowego. Taki efekt można uzyskać, stosując leki z grupy Inhibitorów Pompy Protonowej (IPP). Tabletki na zgagę bez recepty z IPP to substancje, takie jak pantoprazol (np. Anesteloc Max, Controloc Control, Contix ZRD, Gerdin Max, Panzol Pro), omperazol (np. Goprazol Max, Helicid Control, Bioprazol Bio Max, Ortanol Max, Polprazol Max) lub esomeprazol (Esomeprazol Alugastrin). Jak je stosować i czy któryś jest lepszy [1,2]?

Leki z grupy IPP zwykle stosuje się raz na dobę – na czczo, czyli 1 godzinę przed posiłkiem. Przy mocnych objawach, takich jak zgaga można zastosować dawkę podwójną, czyli 2 tabletki. Można je przyjąć rano lub rano i wieczorem, pamiętając o godzinnej przerwie przed kolacją. IPP swoją pełną moc działania prezentują z lekkim opóźnieniem – zwykle trwa to 2 lub 3 dni.

Jakie tabletki na zgagę z IPP są najlepsze? Ogólnie wszystkie działają dobrze i największą różnicę prezentują w sile hamowania produkcji kwasu solnego. Pantoprazol wypada najgorzej, potem jest omeprazol, a najsilniejszy jest esomeprazol [1].

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty.
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.
• Lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia.
• Podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem.
• Lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania.
• Lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Anesteloc Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• jeden z tańszych względem liderów rynku.

Istnieją także tabletki na zgagę bez recepty z inną substancją – famotydyną (Famotydyna Ranigast). Efekt działania leku jest podobny jak wcześniej wymieniony, jednak mechanizm jest odmienny. Famotydyna nie jest polecana jako lek I rzutu w terapii refluksu, gdyż badania wykazały, że IPP lepiej i szybciej radzą sobie z terapią stanów zapalnych. Jednak famotydyna jest bardziej polecana dla ludzi, u których zgaga pojawia się w nocy. Plusem tej substancji jest też to, że może być przyjmowana niezależnie od posiłku. Zwykle stosuje się jedną tabletkę na dobę, ale w intensywnych objawach można dawkę zwiększyć do dwóch tabletek [1,3].

Famotydyna Ranigast, tabletki powlekane

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty.
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.  Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć. Jeśli nie ma poprawy po 14 dniach stosowania leku, to należy skontaktować się z lekarzem.
• Jeśli pacjent cierpi na zaburzenia czynności nerek, to należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć decyzję o zmniejszeniu dawki leku lub wydłużeniu odstępów pomiędzy stosowaniem.
• Lek nie powinien być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.
• Pełne działanie leku osiągane jest szybciej niż podczas stosowania IPP. Famotydyna to antagonista receptorów H2. Lek działa przez około 10 do 12 godzin po podaniu.

Tabletki na zgagę do ssania

Kolejna grupa leków, którą stosuje się do leczenia zgagi, to tzw. tabletki na zgagę do ssania, czyli leki zobojętniające. Zawierają one związki glinu, wapnia, magnezu lub alginiany. Działają bezpośrednio na kwas żołądkowy i zobojętniają go, czyli sprawiają, że jest mniej kwaśny (powodują wzrost pH). To zdecydowanie najszybciej działające tabletki na zgagę, bo efekt obserwuje się już nawet po minucie. Niestety działanie nie utrzymuje się długo [1,4].

Tabletki na zgagę do ssania ze związkami wapnia i magnezu (np. Rennie) bądź glinu (np. Alugastrin, Maalox) działają dość podobnie. Warto wybierać preparaty zawierające dodatkowo alginiany, gdyż niektóre badania wykazują przewagę tego związku nad innymi (np. Ranigast SOS, Gaviscon). Jak stosować te tabletki? Zwykle przyjmuje się od 1 do 2 jednocześnie po posiłku. Najlepiej przyjmować je doraźnie – nie częściej niż kilka razy na dobę (od 4 do 6 razy). Są to tabletki do ssania, ale można je również gryźć. Co warto wspomnieć, mogą być one stosowane podczas ciąży. Przeciwwskazane są jedynie te, które zawierają związki glinu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą biegunka i wymioty, ale zwykle pojawiają się jedynie przy przedawkowaniu [1].

Rennie, tabletki do ssania

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• występuje w dwóch smakach (miętowy i owocowy);
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Ranigast SOS, tabletki do ssania

O produkcie

• wyrób medyczny;
• nie zawiera laktozy;
• ma dobry smak;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• zawiera związki alginianowe, które najmocniej działają na zgagę.

Gaviscon, tabletki do rozgryzania i żucia

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• bez dodatku cukru i glutenu;
• zawiera substancje słodzące;
• ma miętowy smak;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• zawiera związki alginianowe, które najmocniej działają na zgagę.

Maalox, tabletki do ssania i żucia

O produkcie

• duże opakowanie;
• łatwe do podania;
• może wchodzić w liczne interakcje;
• lek dostępny bez recepty;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• nie może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• zawiera związki glinu.
• ma miętowy smak;
• nie zawiera laktozy.

Czy tabletki na zgagę można stosować razem?

Przedstawiliśmy 3 grupy leków, które stosuje się w terapii refluksu. Czy można je stosować razem? Substancji z grupy IPP i famotydyny nie stosuje się razem, gdyż działają podobnie. Nie ma tam co prawda interakcji, jednak zwykle nie łączy się ich w terapii. Do tabletek na zgagę bez recepty można dołączyć tabletki na zgagę do ssania. Istnieje nawet produkt leczniczy o nazwie Manti Extra, który zawiera famotydynę i związki wapnia i magnezu. Są to tabletki do rozgryzania i żucia, które stosuje się zwykle maksymalnie dwa razy na dobę po 1 tabletce. Dzięki temu uzyskujemy bardzo szybki efekt zmniejszenia zgagi, który utrzymuje się długo.

Manti Extra, tabletki do rozgryzania i żucia

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek, który zawiera substancje na zgagę z dwóch grup;
• działa szybko, a efekt utrzymuje się długo;
• ma miętowy smak;
• nie zawiera laktozy, ale ma glukozę.

Podsumowanie

Utrzymująca się zgaga to poważny problem, który wymaga szerszej diagnostyki. Zwykle zalecenia obejmują wykonanie gastroskopii, aby odkryć przyczynę problemu. Jakie tabletki na zgagę wybrać? Do doraźnej terapii można wykorzystać tabletki na zgagę bez recepty do połykania. Stosuje się je na czczo, a najsilniejszy efekt osiąga się po paru dniach. Bez konsultacji lekarskiej nie powinno się ich stosować dłużej, niż 2 tygodnie. Pomocniczo warto stosować tabletki na zgagę do ssania, które przynoszą ulgę szybko, ale i na krótko.

Oprócz farmakoterapii ważna jest także zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych. Zaleca się stosowanie diety lekkostrawnej i unikanie potraw pikantnych i mocno pieczonych lub smażonych. Lepiej spożywać więcej posiłków, ale o mniejszych objętościach. Nie zaleca się także objadania na noc. Warto wprowadzić aktywność fizyczną do swojej codziennej rutyny.

Co to za leki SSRI?

SSRI to leki należące do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, które stosowane są w leczeniu depresji, w tym depresji poporodowej. Do innych wskazań należą [1]:

• zespół lęku napadowego;
• fobie społeczne i zespół stresu pourazowego;
• niektóre SSRI można stosować również w leczeniu zaburzeń lękowych oraz lęku społecznego;
• zaburzenia snu oraz kontrola bólu, ale dotyczy to tylko niektórych leków z tej grupy, stosowanych w ściśle określonych dawkach.

Jak działa citalopram, a jak fluoksetyna?

Oba leki posiadają ten sam mechanizm działania (blokowanie transportu serotoniny z powrotem do komórki nerwowej) i oba są skuteczne w leczeniu depresji oraz lęków. Citalopram jest mieszaniną racemiczną dwóch enancjomerów (dwóch form): r-citalopramu i s-citalopramu, które różnią się właściwościami farmakologicznymi. R-citalopram nie hamuje transportera serotoniny, działa przeciwhistaminowo, a więc nieco wyciszająco. S-citalopram hamuje wychwyt zwrotny serotoniny czyli działa przeciwdepresyjnie. Fluoksetyna pod względem budowy chemicznej nie wykazuje podobieństwa do klasycznych leków przeciwdepresyjnych [1]. 

Czy któryś z tych leków jest bezpieczniejszy?

Citalopram w porównaniu z innymi antydepresantami cechuje się małym ryzykiem interakcji, co wynika z niskiego potencjału hamowania układów enzymatycznych CYP450, oraz mniejszym wiązaniem z białkami krwi (poniżej 80 %). Stosowany w standardowych, zarejestrowanych dawkach nie powoduje istotnego zagrożenia kardiologicznego. Fluoksetyna ma nieco mniejszą skuteczność niż inne leki przeciwdepresyjne oraz częściej niż inne SSRI wywołuje agitację i niepokój.

Czy citalopram można stosować zamiennie z fluoksetyną?

Pomimo, że są to leki należące do tej samej grupy farmakologicznej, to odpowiedź brzmi: NIE. Fluoksetyna stosowana jest raczej u pacjentów z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi, bulimią. Citalopram natomiast przeznaczony jest raczej dla pacjentów z depresją, z dominującymi objawami psychopatologicznymi, takimi jak nasilony lęk, nadmierne pobudzenie, drażliwość czy impulsywność.

Czy citalopram i fluoksetynę dawkuje się tak samo?

W przypadku fluoksetyny stosowanej u pacjentów dorosłych, dawką początkową jest dawka 10 mg/d, którą można zwiększać (w zależności od nasilenia choroby) do 60 mg/d. Jeśli chodzi o citalopram, sytuacja jest nieco bardziej złożona. Dlaczego? Ponieważ citalopram wykazuje zależne od dawki ryzyko wydłużenia odstępu QT. Jego maksymalne dawki wynoszą [2]:

• 40 mg na dobę u osób dorosłych i 20 mg na dobę u osób w wieku powyżej 65 lat i (lub) z niewydolnością wątroby.

Przed rozpoczęciem leczenia niezbędne jest wyrównanie poziomu elektrolitów (hipokaliemia lub hipomagnezemia zwiększają ryzyko arytmii).

Kiedy nie można stosować citalopramu i fluoksetyny?

Citalopramu nie wolno stosować przede wszystkim [2]:

• w połączeniu z innymi lekami, o których wiadomo, że powodują wydłużenie odstępu QT, w tym:
  • lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III;
  • lekami przeciwpsychotycznymi i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi;
  • niektórymi lekami przeciwbakteryjnymi (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna, lekami przeciwmalarycznymi, zwłaszcza halofantryna);
  • niektórymi lekami przeciwhistaminowymi (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna).
• u pacjentów z nabytym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT.

Fluoksetyny nie wolno stosować:

• w przypadku stosowania niewybiórczych, nieodwracalnych inhibitorów MAO równolegle lub w ciągu ostatnich 14 dni;
• u pacjentów przyjmujących metoprolol z powodu niewydolności serca.

Obu leków nie należy łączyć z substancjami, które również mogą hamować wychwyt zwrotny serotoniny (np. tramadol, inne leki z grupy SSRI, tryptany – leki stosowane w leczeniu migreny) ze względu na duże ryzyko wystąpienia niebezpiecznego dla zdrowia i życia zespołu serotoninowego charakteryzującego się gorączką, przyspieszonym oddechem lub tętnem, nadmiernym poceniem, sztywnością lub drżeniem mięśni, dezorientacją, skrajnym pobudzeniem lub sennością. 

Czy fluoksetynę i citalopram można łączyć z alkoholem?

Nie – podczas leczenia tymi lekami nie można spożywać alkoholu.

Czy fluoksetynę i citalopram można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?

Stosowanie fluoksetyny w czasie ciąży jest możliwe (klasa L2 wg klasyfikacji prof. Hale’a), ale wymaga ostrożności, szczególnie w trzecim trymestrze i przed porodem. Fluoksetyna i jej metabolit, norfluoksetyna, przenikają do mleka matki. Zaleca się zatem przerwanie karmienie piersią na czas leczenia. W przypadku konieczności zastosowania leku i jednoczesnego karmienia piersią, lekarz powinien rozważyć zastosowanie najmniejszej skutecznej dawki. Citalopram jest także dopuszczony do stosowania u kobiet w ciąży i w czasie karmienia piersią (klasa L2 wg klasyfikacji prof. Hale’a) jednak zawsze należy ocenić czy korzyści wynikające z użycia leku będą większe niż ryzyko. Ważną informacją jest to, że w okresie ciąży należy unikać nagłego odstawiania citalopramu [3]. 

Jakie są skutki uboczne fluoksetyny i citalopramu?

Najczęściej pojawiające się działania niepożądane fluoksetyny to:

• trudności ze snem;
• bóle głowy;
• biegunka;
• nudności;
• uczucie zmęczenia.

Dodatkowo mogą pojawić się:

• uczucie osłabienia, senność lub dezorientację – zazwyczaj u osób starszych oraz osób przyjmujących leki moczopędne;
• przedłużona lub bolesna erekcja;
• drażliwość lub intensywne pobudzenie.
• bóle urogenitalne – ból podczas oddawania moczu, który może pojawić się zarówno
  u kobiet jak i u mężczyzn (to działanie niepożądane ustępuje po odstawieniu leku, ale niestety trzeba na nie chwilę poczekać – ze względu na długi czas wydalania norfluoksetyny – metabolitu fluoksetyny). 

Jeśli chodzi o działania niepożądane citalopramu, przede wszystkim należy pamiętać o zależnym od dawki ryzyku wydłużenia odstępu QTc, które może nakładać się z podobnym działaniem niepożądanym charakterystycznym dla innych leków. W takiej sytuacji dojdzie do opisywanego w literaturze “sumowania działań niepożądanych”. Poza tym do często występujących działań niepożądanych należą:

• nudności, bóle głowy;
• zatkanie nosa;
• zmniejszenie apetytu;
• lęk, niepokój, nietypowe sny, problemy ze snem, nadmierna senność, zawroty głowy, drgawki, wrażenie pieczenia skóry;
• suchość w jamie ustnej;
• nadmierne pocenie się;
• bóle mięśni i stawów;
• problemy sfery seksualnej (opóźniony wytrysk, zaburzenia erekcji, zmniejszony popęd płciowy, problemy z osiągnięciem orgazmu u kobiet);
• zwiększone odczuwanie bólu u pacjentów z bólem.

Jakie są leki zawierające citalopram i fluoksetynę?

Citalopram dostępny jest w postaci tabletek powlekanych: Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citronil. Fluoksetyna dostępna jest w postaci kapsułek: Andepin; kapsułek twardych: Fluoksetyna EGIS, Fluoxetin Polpharma, Fluoxetin Aurovitas, Fluxemed, Seronil; tabletek: Bioxetin; tabletek powlekanych: Seronil.

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny należy dobrać do profilu objawów depresji. Każdy lek z grupy SSRI charakteryzuje się innym działaniem klinicznym. Dlatego nie jest prawdą, że można stosować którykolwiek z nich. Trzeba spojrzeć na charakterystykę kliniczną leku i dobrać go do danego pacjenta. Terapia musi być terapią indywidualizowaną – szytą “na miarę”. 

Czy magnez wpływa na pracę serca? Zdecydowanie tak. Magnez wpływa na układ sercowo-naczyniowy w wielu aspektach. Przede wszystkim chroni przed arytmią, nadciśnieniem tętniczym i zawałem serca. Oprócz potasu to jeden z najważniejszych pierwiastków potrzebnych do prawidłowej pracy serca. Magnez to pierwiastek szczególnie istotny dla pobudliwości nerwowo-mięśniowej (działa przeciwnie do wapnia). Zmniejsza pobudliwość mięśnia sercowego, zapobiegając niedoborom tlenu i arytmii. Z tego względu pacjenci często pytają, jaki magnez brać przy nadciśnieniu, jaki magnez wybrać przy kołataniu serca albo po prostu – jaki magnez jest najlepszy. Tego wszystkiego dowiecie się z naszego artykułu. Najpierw dowiedzmy się, do czego może prowadzić jego niedobór [1]. 

Czy niedobór magnezu jest groźny?

Zmniejszenie stężenia tego pierwiastka we krwi nazywane jest hipomagnezemią. Stan ten powoduje „ucieczkę” potasu z komórek, prowadząc do hipokaliemii, czyli obniżenia poziomu potasu. Obniżony poziom magnezu zaburza także syntezę i wydzielanie parathormonu (PTH), wywołując hipokalcemię (niedobór wapnia). To wszystko brzmi zawile i skomplikowanie, ale sedno problemu jest następujące. Hipokaliemia i hipokalcemia powodują zaburzenia pracy serca i objawy przedstawione poniżej [1]. 

Jakie są objawy niedoboru magnezu?

Niedobory magnezu występują stosunkowo często i mogą uwidaczniać się w postaci różnych symptomów. Do najczęstszych objawów niedoboru magnezu należą między innymi:

• ból w klatce piersiowej – z powodu niewystarczającej ilości tego pierwiastka dochodzi do skurczu naczyń krwionośnych. Jeśli skurczą się tętnice wieńcowe, zaopatrujące mięsień sercowy w tlen, pojawia się silny, gniotący ból za mostkiem;
• nadciśnienie tętnicze;
• kołatanie serca – przedwczesne pobudzenia nadkomorowe i komorowe, migotanie przedsionków, a w skrajnych przypadkach częstoskurcz komorowy.

Magnez na serce jest potrzebny. To już wiemy. Ile potrzeba tego pierwiastka, aby najważniejszy narząd naszego organizmu działał poprawnie?

Jaka jest zalecana dawka magnezu na dzień?

Dobowe zapotrzebowanie na magnez zależy od wieku, płci i aktualnego stanu organizmu. Zgodnie z aktualnymi normami zalecane dzienne spożycie (RDA) magnezu dla dorosłych mężczyzn wynosi 420 mg, a dla kobiet 310-320 mg. Wyższe zapotrzebowanie mają dorastające dziewczęta (360 mg, czyli więcej niż dorosłe kobiety) oraz kobiety w ciąży – do 400 mg na dobę [2].

Tymczasem badania epidemiologiczne przeprowadzone w Polsce w ramach Narodowego Programu Zdrowia wykazały, że przeciętne spożycie magnezu wśród dorosłych Polaków wynosi 309 mg na dobę, przy czym mężczyźni przyjmują z dietą średnio 338 mg, a kobiety 279 mg magnezu dziennie. Niedostateczne spożycie tego składnika stwierdzono u ponad połowy osób w wieku 19-64 lata (53%), a w grupie wiekowej powyżej 65 lat problem ten dotyczył aż 70% badanych [2]. Oznacza to, że uwzględniając typową dietę, przeciętny Polak powinien uzupełniać dziennie około 80 mg magnezu, a Polka około 40 mg, aby pokryć zalecane dzienne zapotrzebowanie.

Jaki jest najlepszy magnez na kołatanie serca?

Dostępność preparatów z magnezem jest olbrzymia. Niestety jakość wielu z nich pozostawia sporo do życzenia. Zawsze warto zwrócić uwagę na to, ile jonów magnezowych zawiera dany preparat oraz w postaci jakiego związku występuje. Warto zwrócić uwagę czy jest zarejestrowany jako suplement diety, czy jako lek.

Co do form magnezu – często zdarza się, że tańsze suplementy zawierają w swoim składzie tlenek magnezu. Nie rozpuszcza się on w wodzie, więc jego przyswajalność jest znikoma, a właściwie żadna. Najlepszy magnez powinien mieć postać soli organicznej (np. mleczanu magnezu, jak w leku Magvit B6). To wysoko przyswajalne związki magnezu, tak samo jak chlorek magnezu, który zaliczany jest do związków nieorganicznych.

Warto jednak pamiętać, że sama forma chemiczna to nie wszystko, kluczowe znaczenie ma również to, gdzie w przewodzie pokarmowym magnez zostanie uwolniony. Ze względu na to, że głównym miejscem wchłaniania magnezu jest jelito cienkie (a konkretnie jelito czcze), szczególnie warto zwrócić uwagę na tabletki dojelitowe. Są one pokryte specjalną otoczką, która nie rozpuszcza się w kwaśnym środowisku żołądka, a dopiero w jelicie cienkim, dzięki czemu praktycznie cała dawka magnezu trafia tam, gdzie jego wchłanianie jest najefektywniejsze. Dla porównania, w przypadku zwykłych tabletek powlekanych, do jelita cienkiego dociera zaledwie ok. 16% przyjętej dawki. Dodatkowym atutem tabletek dojelitowych jest to, że nie podrażniają błony śluzowej żołądka, co ma szczególne znaczenie dla osób z problemami żołądkowymi, np. chorobą wrzodową [3,4].

Jaki najlepszy magnez wybrać z apteki?

Preparaty z magnezem na nadciśnienie, kołatanie serca i arytmię nie różnią się zazwyczaj niczym od zwykłych leków czy suplementów z magnezem. Jeśli chodzi o to, jaki magnez przy nadciśnieniu warto wybrać, to należy skupić się na dodatkowych składnikach. Naturalnym środkiem, który w bardzo niewielkim stopniu obniża ciśnienie, jest głóg. Jaki magnez kupić na kołatanie serca? Wśród najpopularniejszych można wyróżnić te przedstawione poniżej.

MAGVIT B6tabletki, 48 mg + 5 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• Formuła Magvit B6 zostałą opracowana tak, aby magnez uwalniał się w miejscu o najwyższej wchłanialności, co pozwala ograniczyć dawkowanie do 2 tabletek na dobę;^1,2,3
• jedna tabletka zawiera 48 mg jonów magnezu (w postaci mleczanu magnezu) oraz 5 mg witaminy B6;
• przeznaczony do uzupełniania niedoborów magnezu i witaminy B6 oraz jako wsparcie w wybranych zaburzeniach pracy serca i mięśni;
• stosowany profilaktycznie m.in. w stanach przewlekłego zmęczenia fizycznego i psychicznego oraz w okresach zwiększonego wysiłku i stresu;
• witamina B6 zwiększa efektywność wchłaniania magnezu o około 40%, dzięki czemu wspiera utrzymanie prawidłowego poziomu magnezu w organizmie;
• magnez w produkcie Magvit B6 występuje w formie bardzo dobrze przyswajalnej soli organicznej (mleczan magnezu);
• kształt i otoczka tabletki ułatwiają połykanie;
• tabletka dojelitowa łagodna dla żołądka – uwalnia substancje czynne dopiero w jelicie cienkim;
• może być stosowany u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia;
• w przypadku kobiet ciężarnych i karmiących piersią lek może być stosowany wyłącznie w porozumieniu z lekarzem;
• dostępny w opakowaniach po 50 tabletek.

1. A. Jabłecka, K. Korzeniowska, A. Skołuda, A. Cieślewicz; Preparaty magnezu Farmacja Współczesna 2011; 4: 29-32
2. J. Masiakowski, Porównanie uwalniania substancji aktywnych z dwóch wybranych preparatów magnezowych przeprowadzone w farmakopealnych warunkach badania preparatów dojelitowych, Terapia i Leki, 2001/XXI/LI/5
3. przy dawkowaniu 1 raz na dobę 2 tabletki lub 2 razy na dobę 1 tabletka

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku zmęczenia, stresu, osteoporozy, nadpobudliwości, niewydolności serca, zaburzeń snu, bólu mięśni, niedoboru magnezu, niedobór witaminy b6 oraz nadciśnienia tętniczego.

Dawkowanie

Dla osób dorosłych oraz dzieci w wieku 12 lat i powyżej, zalecane dawkowanie w celach profilaktycznych wynosi 2 tabletki raz na dobę lub 1 do 2 tabletek przyjmowanych dwa razy na dobę. Dla młodszych dzieci należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniego dawkowania. W przypadku stosowania leku w celach leczniczych, należy przestrzegać wyłącznie zaleceń lekarza.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Czy warto brać magnez przy nadciśnieniu?

Jeśli zastanawiasz się, jaki magnez przy nadciśnieniu wybrać i czy w ogóle warto go stosować, to już odpowiadamy na pytanie. Niedobory magnezu mogą powodować problemy z pracą serca i podwyższenie ciśnienia krwi. Z tego względu warto dbać o jego prawidłowe stężenie. Jaki magnez stosować przy nadciśnieniu? Najlepiej wybierać tabletki lub kapsułki z formami organicznymi zarejestrowane jako lek. Jeśli stosujesz leki na nadciśnienie, to musisz uważać na potas, który czasami znajduje się w preparatach z magnezem. Przy niektórych jego suplementacja jest wskazana, przy niektórych nie. Omów to z lekarzem lub farmaceutą. Możesz wybrać też magnez z głogiem, który dobrze wpływa na serce, ale pamiętaj, że to nie zastąpi leków na nadciśnienie.

Czy magnez obniża tętno?

Jak zostało już wcześniej powiedziane, niedobory magnezu mogą spowodować kołatanie serca i arytmię. Czy magnez obniża tętno? Nie jest to pierwiastek, który wyraźnie zmniejszy nam szybkość bicia serca, ale jego niedobór może rozregulować pracę narządu, co może objawiać się, np. podwyższonym tętnem. Z tego względu suplementacja magnezu jest odpowiednia dla osób z chorobami sercowo-naczyniowymi oraz chcącymi działać prewencyjnie. A jak dokładnie niedobór magnezu wpływa na pracę serca?

Która z arytmii jest typowa dla niedoboru magnezu?

Niedobór magnezu określany jako hipomagnezemia może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym migotania przedsionków oraz częstoskurczu komorowego. Te arytmie są wynikiem wpływu magnezu na równowagę elektrolitową i funkcję mięśnia sercowego, ponieważ pierwiastek ten stabilizuje błony komórkowe i wspiera działanie kanałów jonowych. Typowymi objawami mogą być kołatanie serca i przyspieszone bicie serca. Leczenie obejmuje suplementację magnezu, która może znacząco poprawić stan pacjenta [5].

Podsumowanie

Magnez odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, dlatego warto wiedzieć, jaki magnez na kołatanie serca wybrać. Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do arytmii, w tym migotania przedsionków, które jest jedną z typowych arytmii związanych z niskim poziomem magnezu. Regularna suplementacja pomaga nie tylko zapobiegać takim problemom, ale również wspierać leczenie nadciśnienia – odpowiedź na pytanie, jaki magnez przy nadciśnieniu wybrać, wskazuje na leki lub suplementy w formie soli organicznych. Choć magnez nie wpływa bezpośrednio na obniżenie tętna, jego niedobór może skutkować zaburzeniami, które zwiększają puls, dlatego warto go stosować także prewencyjnie. Wybierając najlepszy preparat, warto zwrócić uwagę na skład i przyswajalność. Takie formy jak mleczan czy cytrynian będą najbardziej skuteczne. Dzięki właściwej suplementacji można zadbać o serce, unikając poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Hydroksyzyna jest pochodną piperazyny, lekiem działającym na  ośrodkowy układ nerwowy. Jej mechanizm działania jest związany z zahamowaniem aktywności ośrodków w warstwie podkorowej OUN. Nie hamuje czynności kory mózgowej, ale zmniejsza stan napięcia wewnętrznego, niepokój, napięcie lękowe oraz napięcie mięśniowe. Wykazuje więc przede wszystkim działanie uspokajające, przeciwświądowe, przeciwlękowe oraz w niewielkim stopniu przeciwbólowe. W Polsce zarówno tabletki (np. Atarax czy Hydroxyzinum VP), jak i syrop (np. Hydroxyzinum Espefa czy Hydroxyzinum Hasco) dostępne są tylko i wyłącznie z przepisu lekarza [1].

Kiedy stosowana jest hydroksyzyna?

• leczenie stanów napięcia, niepokoju czy lęku;
• w przypadku występowania zaburzeń nerwicowych czy psychotycznych;
• gdy pacjent jest pobudzony psychoruchowo;
• przed lub po zabiegach operacyjnych jako lek uspokajający;
• wystąpienie świądu skóry z pokrzywką, wyprysku atopowego lub wyprysku kontaktowego [2].

Hydroksyzyna dla dzieci — jak działa?

• łagodzi uczucie niepokoju;
• zmniejsza napięcie mięśniowe;
• ułatwia zasypianie i zmniejsza liczbę wybudzeń dziecka w nocy;
• zmniejsza objawy zaburzeń lękowych;
• ma działanie przeciwwymiotne;
• łagodzi wszelkiego rodzaju alergie, świąd, wypryski, pokrzywkę czy zapalenia skóry [3].

Hydroksyzyna — dawka śmiertelna i dawkowanie

• maksymalna dawka dobowa podawana doustnie dla osób dorosłych i dzieci o masie ciała przekraczającej 40 kg nie powinna przekraczać 100 mg;
• u dzieci i młodzieży o masie ciała poniżej 40 kg nie powinno przekraczać się doustnej dawki dobowej wynoszącej 2 mg na kilogram masy ciała;
• w przypadku podania domięśniowego u osób dorosłych dawka dobowa wynosi 25-100 mg, a u dzieci od 0,6 mg/kg mc. do 1 mg/kg mc.;
• w przypadku przedawkowania konieczna jest jak najszybsza pomoc medyczna (może dojść m.in. do senności, omdlenia, nudności czy wymiotów);
• dawka śmiertelna hydroksyzyna na szczęście jest stosunkowo duża i wynosi od 500 mg, do nawet 5 g, ale wymienione wyżej objawy przedawkowania pojawiają się znacznie szybciej [1,2].

Po jakim czasie działa hydroksyzyna?

Działanie uspokajające hydroksyzyny z reguły pojawia się po ok. 30 do 45 minut od podania tabletek lub nawet  po 5–10 minutach od wypicia syropu. Jeżeli chodzi o działanie przeciwhistaminowe hydroksyzyny, to najczęściej pierwsze efekty pojawiają się nie wcześniej niż przed upływem godziny [2].

Jak długo działa hydroksyzyna?

Działanie hydroksyzyny utrzymuje się z reguły od 6 do 8 godzin. U osób dorosłych okres półtrwania, czyli czas, po którym stężenie leku zmniejszy się do połowy jego początkowej wartości, wynosi około 14 godzin [1].

Czy hydroksyzyna uzależnia?

Hydroksyzyna jest lekiem stosunkowo bezpiecznym, może być stosowana już od 12. miesiąca życia (syrop). Co najważniejsze, nie powoduje zaburzeń funkcji poznawczych i nie uzależnia. Nie ma po niej jednocześnie objawów odstawienia. Ze względu na skutki uboczne powinna być jednak stosowana w najmniejszej skutecznej dawce i przez jak najkrótszy czas [3].

Czy hydroksyzyna obniża ciśnienie?

Hydroksyzyna nie jest lekiem na nadciśnienie w pełnym tego słowa rozumieniu. Jednakże, przez zahamowanie aktywacji współczulnej (osłabieniu działania noradrenaliny, która podwyższa ciśnienie w sytuacjach stresowych), może oprócz uspokojenia obniżyć w danej chwili ciśnienie krwi [3].

Jakie są przeciwwskazania do stosowania hydroksyzyny?

• nadwrażliwość na którykolwiek ze składników leku lub cetyryzynę, lewocetyryzynę i inne pochodne piperazyny, aminofilinę lub etylenodiaminę,;
• kobiety będące w ciąży i karmiące piersią;
• porfiria czy jaskra;
• osłabiona perystaltyka przewodu pokarmowego;
• zaburzenia w odpływie moczu z pęcherza;
• nabyte lub wrodzone wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca;
• hipokaliemia czy hipomagnezemia;
• bradykardia;
• napady drgawkowe;
• choroby nerek i wątroby;
• powiększenie prostaty;
• choroby tarczycy;
• problemy z oddychaniem lub astma;
• wrzody lub niedrożność jelit;
• nadciśnienie.

Nie wszystkie wyżej wymienione objawy stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania hydroksyzyny. Osoby jednak, których dotyczą, muszą skonsultować się z lekarzem przed jej użyciem [3].

Jakie są  działania niepożądane hydroksyzyny?

• bóle głowy;
• suchość w jamie ustnej;
• ospałość, senność, zmęczenie i problemy z zasypianiem;
• depresja, nerwowość;
• nudności, biegunki, bóle brzucha, wzrost masy ciała;
• obniżenie ciśnienia krwi;
• kołatanie serca;
• wysypka;
• utrudnione oddawanie moczu;
• nadmierna potliwość;
• zaburzenia widzenia;
• problemy z układem oddechowym [3].

Hydroksyzyna a alkohol?

Podczas stosowania hydroksyzyny należy unikać picia alkoholu. Zarówno hydroksyzyna,  jak i alkohol, działają depresyjnie na OUN, przez co ich połączenie może powodować m.in. senność, nadmierne uspokojenie czy osłabienie zdolności psychomotorycznych [3].

Podsumowanie

Hydroksyzyna działa na ośrodkowy układ nerwowy, wykazując m.in. działanie uspokajające, przeciwlękowe, nasenne i przeciwalergiczne. Pomimo tego, że dostępna jest tylko i wyłącznie na receptę lekarską, to jest zaliczana do leków bezpiecznych. Może być stosowana nawet przez małe dzieci (syrop). To, że nie powoduje uzależnienia, nie oznacza jednak, że nie powoduje żadnych działań niepożądanych. Zawsze powinna być używana zgodnie ze wskazaniami lekarza, w jak najniższych dawkach.

Infekcje wirusowe są najczęstszymi przyczynami bólu brzucha. Dotykają zarówno dzieci, jak i dorosłych. Przenoszą się drogą pokarmową i potrafią ponownie zaatakować organizm. Najczęściej wywołują je Rotawirusy. Infekcja może przebiegać z podwyższoną lub bardzo wysoką temperaturą ciała, dreszczami, rozbiciem i osłabieniem. Oprócz skurczowego i napadowego bólu nadbrzusza może wystąpić biegunka, a także wymioty. Chory nie ma apetytu, odczuwa nudności.

Co stosować na ból brzucha w wyniku infekcji?

Na ból brzucha sprawdzi się drotaweryna (np. No-Spa, No-Spa Max, Drotafemme, Drotafemme Forte), substancja o działaniu rozkurczowym. Jest zarejestrowana od szóstego roku życia. Oprócz stanów spastycznych żołądka i jelit jest z powodzeniem stosowana w skurczach dróg żółciowych i pomocniczo w chorobie wrzodowej i dwunastnicy. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku biegunki może nasilić jej przebieg. U starszych osób stosujących leki przeciwnadciśnieniowe, a także u pacjentów z niskim skurczowym ciśnieniem tętniczym może nasilić jego spadek.

No-Spa Max, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera drotawerynę;
• produkt z laktozą;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• dostępny preparat o niższej dawce (No-Spa);
• do stosowania od 12. roku życia.

Drotafemme Forte, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera drotawerynę;
• produkt z laktozą;
• tańszy niż lider kategorii;
• dostępny preparat o niższej dawce (Drotafemme);
• do stosowania od 12. roku życia.

Bezpiecznymi lekami w infekcjach wirusowych przewodu pokarmowego są probiotyki. Regulują one prawidłowy wzrost i rozwój pożądanej flory bakteryjnej jelit i przyczyniają się do wyrównania ich pracy. Pozytywny wpływ na jelita mają zarówno szczepy bytujące w jelicie cienkim (Lactobacillus), jak i te żyjące w jelicie grubym (Bifidobacterium). Bardzo dobre wyniki leczenia infekcji rotawirusowej i innych schorzeń (zakażenie Clostridium difficile, które też objawia się silną biegunką i bólami brzucha) ma szczep drożdży Saccharomyces boulardii. Może być on równocześnie stosowany z przepisanym przez lekarza antybiotykiem, gdyż jest odporny na jego działanie. Reguluje pracę jelit, gdyż stwarza niekorzystne dla wirusów i bakterii środowisko w jelitach, prowadząc do zahamowania namnażania się patogenów.

Ból brzucha wywołany stresem lub zespół jelita drażliwego

Stres i napięcie, szybkość życia i nadmiar obowiązków nie sprzyja dobremu funkcjonowaniu naszego przewodu pokarmowego. Nieregularne posiłki, niezdrowa dieta sprawiają, że odczuwamy dyskomfort i ból brzucha. W tych przypadkach najlepsza jest profilaktyka. Przeznaczenie odpowiedniej pory na posiłki z dbałością o ich jakość będzie kluczowe. Jeśli odczuwamy dolegliwości warto zastosować probiotyki. Przy wyborze odpowiedniego preparatu należy zwrócić uwagę na jego właściwe przechowywanie (niektóre wymagają przechowywania w lodówce w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza), a także na właściwe dawkowanie.

Maślan sodu jako wsparcie przy nadwrażliwych jelitach

Przy bólu brzucha związanym ze stresem lub zespołem jelita drażliwego pomocne może być także wsparcie prawidłowego funkcjonowania jelit. Preparaty z maślanem sodu nie działają doraźnie przeciwbólowo ani rozkurczowo, ale mogą wspierać błonę śluzową jelit i prawidłową pracę bariery jelitowej. Maślan jest ważnym źródłem energii dla komórek jelita grubego, a jego odpowiednia podaż może mieć znaczenie u osób z wrażliwym przewodem pokarmowym, u których ból brzucha, wzdęcia czy zaburzenia rytmu wypróżnień nawracają pod wpływem stresu. Przykładami preparatów zawierających maślan sodu są m.in. Tributron, który łączy go z wcześniej wspomnianymi probiotykami, oraz Debutir Forte.

Tributron, kapsułki

O produkcie

• kompleksowy preparat składający się z maślanu sodu, probiotyku i prebiotyku;
• maślan sodu to źródło energii dla komórek jelita;
• 5 wyselekcjonowanych szczepów bakterii kwasu mlekowego zasiedlających jelito cienkie i grube; 
• Actilight® (fruktooligosacharydy) – pożywka niezbędna do wzrostu bakterii probiotycznych (prebiotyk);
• zastosowana technologia chroni bakterie kwasu mlekowego przed tlenem, temperaturą, wilgocią i pH żołądka;
• składniki pomagają w zachowaniu równowagi mikrobioty jelit;
• produkt polecany jest podczas i w trakcie antybiotykoterapii, dla osób z wrażliwymi jelitami i stosujących dietę lekkostrawną i ubogobłonnikową;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Debutir forte, kapsułki twarde

O produkcie

• żywność specjalnego przeznaczenia medycznego;
• zawiera maślan sodu;
• duże opakowanie;
• dość duże kapsułki – mogą być dla niektórych trudne do połknięcia;
• nie zawiera laktozy;
• przyjmować w trakcie posiłku;
• nie rozgryzać i nie otwierać kapsułki;
• do stosowania od 7. roku życia.

Trimebutyna przy bólu brzucha i zaburzeniach czynności jelit

W przypadku stanów skurczowych żołądka i jelit pomocna może okazać się trimebutyna. Jest to substancja regulująca czynność przewodu pokarmowego, dlatego stosuje się ją m.in. przy bólach brzucha, wzdęciach, uczuciu pełności, nudnościach oraz zaburzeniach czynności jelit wywołanych stresem, takich jak biegunka lub zaparcia. Przykładem leku z trimebutyną dostępnego bez recepty jest Tribux Bio.

Stosując trimebutynę, należy pamiętać o możliwości nasilenia działania antycholinergicznego, co może mieć znaczenie zwłaszcza u osób starszych. Objawami mogą być m.in. zawroty głowy, nasilenie zaparć, zaostrzenie jaskry czy zatrzymanie oddawania moczu. Trimebutyna może również wpływać na pracę serca, dlatego ostrożność powinny zachować osoby z zaburzeniami rytmu serca lub nadciśnieniem tętniczym.

Tribux Bio, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny lek z trimebutyną bez recepty;
• zawiera laktozę;
• stosować krótkotrwale – maksymalnie do 3. dni;
• przyjmować przed posiłkiem;
• nie stosować u kobiet w ciąży;
• do stosowania od 12. roku życia.

Ból brzucha związany z zaburzeniem wydzielania kwasu solnego przez komórki żołądka

Występuje najczęściej w chorobach błony śluzowej żołądka, gdzie dochodzi do powstania nadżerki, która jest podrażniona i nie może się wygoić pod wpływem wydzielania kwasu solnego.

Jakie leki stosować?

Lekami stosowanymi w chorobie wrzodowej żołądka i jelit, a także w refluksie są inhibitory pompy protonowej. Działają one poprzez hamowanie działania pompy protonowej zlokalizowanej na komórkach błony śluzowej żołądka, prowadząc do zahamowania wydzielania kwasu solnego.

Bez konsultacji lekarskiej leki te mogą być stosowane przez 14 dni, czyli najczęściej do wygojenia się nadżerki i zmniejszenia odczuwania bólu. Jeśli objawy się utrzymują, należy skierować pacjenta do lekarza. Jest to bardzo ważne, ponieważ ciągłe hamowanie wydzielania kwasu solnego jest niekorzystne, może prowadzić bowiem do wzrostu niekorzystnych patogenów, a także zmniejszać objawy bólowe w przypadku choroby nowotworowej żołądka. Leki z grupy IPP osłabiają ochronne działanie błony śluzowej żołądka i kwasu solnego, dlatego ważne jest ich stosowanie jedynie w uzasadnionych przypadkach.

Do najczęściej stosowanych, dostępnych bez recepty należą: omeprazol (Ortanol MAX, Polprazol Max, Helicid Control, Goprazol Max) i pantoprazol (Anesteloc Max, Controloc Control, Contix ZRD). Pantoprazol jest częściej polecany w przypadku pacjentów stosujących leki kardiologiczne, nie wchodzi on w interakcje z lekami przeciwpłytkowymi czy przeciwzakrzepowymi. Inhibitory pompy protonowej może polecić farmaceuta w przypadku silnej zgagi czy refluksu, a także w przypadku bólu brzucha związanego z infekcją żołądkowo-jelitową. Leki te należy przyjmować na czczo minimum pół godziny przed posiłkiem, raz na dobę. Mogą one zmniejszać stężenie magnezu i witaminy B12 w organizmie, należy o tym pamiętać jedynie podczas długotrwałego stosowania, zleconego przez lekarza.

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Controloc Control, tabletki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera pantoprazol;
• nie zawiera laktozy;
• pierwsze efekty leczenia obserwuje sie po 2-3 dniach;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić niedobór witaminy B12 i magnezu;
• lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią (po konsultacji lekarskiej).

Ból brzucha związany z długotrwałym stosowaniem leków przeciwzapalnych

Jest to bardzo niebezpieczny objaw wymagający interwencji lekarza. Ból brzucha pojawiający się podczas lub po stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, a także krwawienie z przewodu pokarmowego świadczy o uszkodzeniu błony śluzowej żołądka, a nawet perforacji, przerwaniu jego ciągłości.

Jest to najczęstsza przyczyna hospitalizacji, szczególnie niebezpieczna dla pacjentów w podeszłym wieku.  Objawy u tych pacjentów są z reguły mniej nasilone, a konsekwencje bardzo poważne, włączając anemię i stan zagrożenia życia. Szczególnie narażeni są pacjenci leczeni przeciwzakrzepowo, bo krwawienie może być masywne i trudne do opanowania. Pacjent z podejrzeniem uszkodzenia błony śluzowej powinien zostać poinformowany o zaprzestaniu stosowania leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i skierowany do lekarza.

Łagodne dolegliwości bólowe wynikające z niestrawności

Po zjedzeniu obfitego i ciężkostrawnego posiłku mogą pojawić się objawy dyspeptyczne. Częściej występują u osób po wycięciu woreczka żółciowego niż u osób zdrowych. Charakteryzują się uczuciem pełności, wzdęciami, zaparciami i odbijaniem.

Co pomaga na ból brzucha wywołany niestrawnością i wzdęciami?

Środkami z aptecznej półki, które mogą nam pomóc w tej sytuacji, są zioła takie jak: rozmaryn, karczoch, mięta, melisa, ostropest, dziurawiec. Występują one w formie tabletek ziołowych, herbat do zaparzania, kropli, a także wyciągów płynnych. Mięta i melisa zwiększają wydzielanie soków trawiennych, które pomagają strawić posiłek. Karczoch ma działanie obniżające poziom cholesterolu i również ułatwia trawienie. Dziurawiec zwiększa wydzielanie enzymów trawiennych i wspiera funkcje wątroby.

W problemach z niestrawnością pomocny może być także simtetikon (Spumax, Espumisan, Espumisan Max, Simetigast Forte). Jest substancją, która dobrze się sprawdza przy wzdęciach i nadmiarze gazów w jelitach. Rozbija pęcherzyki gazu i zmniejsza uczucie pełności i wzdęć. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, dlatego też jest lekiem bezpiecznym. Stosuje się go również w postaci kropli u niemowląt, cierpiących na bóle brzuszka wywołane kolką.

Espumisan, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bardzo małe kapsułki, proste do połknięcia;
• mała dawka symetykonu – wymóg spożycia dużej ilości kapsułek, aby osiągnąć efekt;
• występują opakowania o różnych wielkościach;
• do stosowania od 6. roku życia;
• uznaje się za bezpieczny dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• substancja czynna nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• występuje również pod innymi nazwami, z większym stężeniem substancji czynnej, np. Espumisan MAX;
• występuje również w formie kropli.

Esputicon, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera dimetykon – substancję, która rozbija pęcherzyki gazu w jelitach i redukuje wzdęcia;
• nie zawiera cukru;
• do stosowania u osób dorosłych (u dzieci z przepisu lekarza);
• występuje również jako produkt z większą dawką (200 mg);
• dostępne również krople;
• duże opakowanie.

Simetigast Forte, kapsułki

O produkcie

• wyrób medyczny;
• największa na rynku dawka substancji czynnej;
• małe kapsułki, łatwe do połknięcia;
• nie zawiera cukru;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.

W tym miejscu należy wspomnieć również o laktazie, czyli enzymie trawiącym laktozę. W przypadku nietolerancji laktozy zarówno u dorosłych, jak i przy niewystarczającej aktywności naturalnej laktazy u niemowląt podawanie preparatu laktazy do posiłków mlecznych jest uzasadnione. Należy pamiętać, żeby niemowlętom podawać preparat po konsultacji z lekarzem i odstawiać go stopniowo najpóźniej po 3-4 miesiącach od pierwszego zastosowania. Organizm przyzwyczajony do podaży laktazy może zmniejszać jej endogenne wytwarzanie.

Leki przeciwbakteryjne i antybiotyki stosowane w infekcjach układu pokarmowego

Czasami, gdy przyczyną bólu brzucha jest infekcja, konieczne jest sięgnięcie po tabletki z antybiotykiem. Zleca je lekarz w wyniku przedłużających się objawów dyspeptycznych i biegunki. Jednym z antybiotyków jest ryfaksymina. Zalecana jest w zakażeniu bakteryjnym jelit, przebiegającym bez gorączki, gdy liczba luźnych stolców nie przekracza 8 na dobę i brak jest biegunek krwawych. Również stosuje się ją u pacjentów w biegunce podróżnych, a także u dorosłych pacjentów z encefalopatią wątrobową i w niepowikłanej uchyłkowej chorobie jelita grubego. Należy zachować ostrożność, stosując lek u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, gdyż obserwuje się wahania wartości wskaźnika INR.

Metronidazol ma szerokie zastosowanie w lecznictwie. Stosuje się go jako profilaktykę operacyjną i pooperacyjną, a także w leczeniu skojarzonym z innymi lekami wrzodu trawiennego. Metronidazol wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (warfaryną i acenokumarolem) nasilając ich działanie. Łączne stosowanie z fenytoiną i fenobarbitalem z kolei sprawia, że metronidazol działa słabiej. Pacjenci stosujący terfenadynę lub stemizol powinni zachować ostrożność, bowiem metronidazol z tymi lekami może powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG i przyczynić się do zaburzenia rytmu serca.

Podsumowanie

Przyczyny i objawy bólu brzucha mogą być bardzo różne – od typowych dolegliwości dyspeptycznych wynikających z mniej efektywnego trawienia, przez kolki jelitowe, aż po ból i krwawienie związane z uszkodzeniem przewodu pokarmowego. Dlatego tak ważne są właściwa diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie. Każdy niepokojący objaw warto skonsultować z farmaceutą, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do lekarza. W aptece dostępny jest szeroki wybór preparatów bez recepty na dolegliwości bólowe brzucha, zarówno działających doraźnie, jak i preparatów wspomagających prawidłową pracę jelit (np. Tributron, Espumisan, Controloc Control, Tribux Bio).

O zapaleniu żołądka mówimy, kiedy dochodzi do jakiegokolwiek uszkodzenia błony śluzowej w żołądku. Błona śluzowa jest najbardziej wewnętrzną warstwą ściany narządu. Zapalenie jest najczęściej wynikiem działania na żołądek bakterii Helicobacter pylori. Kolejnym powodem są nadżerki, które mogą powstać w wyniku licznych czynników takich jak:

• aktywność destrukcyjna na błonę śluzową żołądka leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), czyli np. ibuprofenu, diklofenaku czy naproksenu;
• działanie na żołądek alkoholu;
• stosowanie żelaza w formie doustnych preparatów;
• chemioterapia;
• wrzody żołądka na tle stresowym;
• wrzody powstające w wyniku innych chorób takich jak zespół Cushinga czy sepsa [1].

Jakie są objawy zapalenia żołądka?

W praktyce wyróżniamy ostre i przewlekłe zapalenie żołądka. Ostre najczęściej występuje z mocnym bólem brzucha, nudnościami i wymiotami. Są to jednak objawy na tyle niespecyficzne, że bez wykonania gastroskopii nie da się jednoznacznie stwierdzić jego obecności. Z diagnozą przewlekłego zapalenia żołądka jest podobnie. Część osób uskarża się na długotrwale występującą niestrawność, bóle brzucha czy uczucie pełności po spożyciu posiłku. Co gorsza bywają pacjenci, którzy mają zapalenie żołądka, a nie obserwują żadnych objawów. Najczęściej są oni diagnozowani przypadkowo [1].

Jak zregenerować i odbudować błonę śluzową żołądka?

Przede wszystkim terapię zapalenia żołądka zawsze należy rozpocząć od dokładnej diagnostyki. Bez określenia przyczyn nie ma możliwości wyeliminowania problemu. Inne leki dobiera się pacjentom z Helicobacter pylori, a inne u osób z autoimmunologicznym zapaleniem żołądka. W związku z tym, jeśli odczuwasz jakiekolwiek niepokojące objawy, udaj się jak najszybciej do lekarza w celu wykonania badań [1]. 

Zapalenie żołądka – jak leczyć?

Zanim doczekamy się wyników badań, możemy sobie pomóc, stosując leki na zapalenie żołądka bez recepty. W aptece otrzymamy szereg preparatów, które w tym przypadku powinny należeć do jednej z poniższych grup:

Inhibitory pompy protonowej (IPP)

Leki na zapalenie błony śluzowej żołądka zawierający IPP znajdziesz w aptece pod nazwami handlowymi takimi jak: Nolpaza Control, Ortanol Max czy Goprazol Max. Jest to grupa leków działająca na błonę śluzową żołądka w taki sposób, którego skutkiem jest zahamowanie wydzielania kwasu solnego do żołądka. Dzięki temu podrażniona błona śluzowa nie ulega dalszemu uszkodzeniu przez kwas. Leki te, przez ich działanie, mogą zaburzać uwalnianie i metabolizm niektórych innych leków. W związku z tym dla bezpieczeństwa należy zachować kilkugodzinny odstęp czasowy pomiędzy zażywanymi produktami leczniczymi [2]. 

Anesteloc Max, tabletki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• jeden z tańszych względem liderów rynku.

Ortanol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Większość pacjentów osiąga poprawę, rozumianą jako zniknięcie zgagi lub zarzucania treści żołądkowej do przełyku, po 7 dniach. Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć;
• Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• Podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• Lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• Lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• Lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• Podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• Lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• Lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Antagoniści receptora H2

Leki z tej grupy działają na receptory H2 znajdujące się w żołądku. Hamowanie tych receptorów prowadzi do zmniejszenia wydzielania kwasu solnego, jednocześnie nie podrażniając uszkodzonych błon śluzowych. W aptece bez recepty możemy dostać leki z tej grupy pod nazwą np. Famotydyna Ranigast [3]. 

Famotydyna Ranigast, tabletki powlekane

O produkcie

• Lek dostępny bez recepty;
• Bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć. Jeśli nie ma poprawy po 14 dniach stosowania leku, to należy skontaktować się z lekarzem;
• Jeśli pacjent cierpi na zaburzenia czynności nerek, to należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć decyzję o zmniejszeniu dawki leku lub wydłużeniu odstępów pomiędzy stosowaniem;
• Lek nie powinien być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią;
• Pełne działanie leku osiągane jest szybciej niż podczas stosowania IPP. Famotydyna to antagonista receptorów H2. Lek działa przez około 10 do 12 godzin po podaniu.

Zioła na zapalenie błony śluzowej żołądka

W zapaleniu błony śluzowej żołądka można stosować wspomagająco zioła – jednym z nich jest korzeń lukrecji. Badania dowodzą, że przyspiesza gojenie się wrzodów żołądka, jednak warto pamiętać, że nie można go stosować w przypadku marskości wątroby, zastoju żółci czy niewydolności nerek. Dobrze sprawdzają się zioła rozkurczające mięśniówkę gładką takie jak na przykład rumianek. W zapaleniu błony śluzowej żołądka przed diagnozą lepiej jest unikać nalewek na spirytusie, ponieważ alkohol może dodatkowo zaognić zapalenie. W tym przypadku lepiej sięgnąć po suszone zioła i samodzielnie wykonać napar [4]. Można stosować także złożone leki ziołowe, takie jak Iberogast.

Iberogast, krople doustne

O produkcie

• Lek działa poprzez pobudzenie motoryki jelit, co dzieje się za sprawą wzmocnienia napięcia odcinków przewodu pokarmowego, które są osłabione;
• Drugi kierunek działania polega na rozkurczaniu mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co skutkuje uczuciem ulgi w bólu i towarzyszących wzdęciach bardzo częstych w zespole jelita drażliwego;
• Iberogast stymuluje produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Ekstrakty roślinne zawarte w leku wykazują działanie przeciwzapalne, wiatropędne;
• Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do uszkodzenia wątroby, przy objawach takich jak zażółcenie oczu, bóle w nadbrzuszu powinno się udać do lekarza.

O czym pamiętać stosując leki na zapalenie żołądka bez recepty?

Zazwyczaj leki te powodują bardzo szybką ulgę. Jednak nie jest to w żadnym wypadku powód odwołania wizyty lekarskiej. Brak ustalenia przyczyny wiąże się z tym, że nie eliminujemy problemu, jaki wywołał zapalenie, a jedynie maskujemy objawy. W ten sposób można doprowadzić do groźnych, często nieodwracalnych powikłań. 

Podsumowanie

Zapalenie błony śluzowej żołądka może być wywołane przede wszystkim przez takie czynniki jak bakterie Helicobacter pylori, leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, alkohol czy chemioterapię. Zazwyczaj pacjenci odczuwają bóle brzucha, nudności, wymioty i niestrawność, choć u niektórych mogą nie występować żadne dolegliwości. Leczenie zapalenia błony śluzowej żołądka powinno być oparte na dokładnej diagnostyce i dostosowane do przyczyny zapalenia, a preparaty dostępne bez recepty, takie jak inhibitory pompy protonowej i antagoniści receptora H2, mogą znacząco pomóc w łagodzeniu objawów. Wspomagająco można także stosować zioła, takie jak korzeń lukrecji i rumianek, jednak należy pamiętać o tym, że wizyta u lekarza jest kluczowa w celu ustalenia właściwego leczenia.

Refluks u dzieci – jak się objawia?

Objawy refluksu żołądkowo-przełykowego można podzielić na dwie grupy — na objawy przełykowe i pozaprzełykowe. Do symptomów przełykowych należą:

• zgaga;
• kwaśne odbijanie;
• nieprzyjemny zapach z ust;
• zaburzenia połykania;
• uczucie cofania się pokarmu;
• nudności;
• wymioty;
• ślinotok;
• bóle nadbrzusza;
• uczucie pełności w nadbrzuszu;
• ulewanie (niemowlęta).

Z kolei do objawów pozaprzełykowych zalicza się:

• kołatanie serca i ból w klatce piersiowej;
• przewlekły kaszel i świszczący oddech;
• chrypka, chrząkanie;
• bezdech nocny;
• próchnica i zapalenie dziąseł [1].

Jak diagnozuje się GERD u dzieci i młodzieży?

Kluczową rolę w rozpoznaniu GERD odgrywa dobrze przeprowadzony wywiad lekarski. W gabinecie warto wykonać test przy użyciu inhibitorów pompy protonowej. Przez kolejnych 14 dni dziecku podaje się lek z tej grupy, a potwierdzeniem rozpoznania GERD jest dobra odpowiedź na powyższy test farmakologiczny i poprawa zdrowia. W przypadku braku efektu diagnostykę należy poszerzyć o pH-metrię i wykonać badanie endoskopowe [1,5].

Domowe sposoby na refluks u dzieci

Leczenie choroby refluksowej przełyku u dzieci powinno opierać się na metodach farmakologicznych i niefarmakologicznych. Naturalne sposoby na refluks czyli leczenie niefarmakologiczne polega głównie na zmianie nawyków żywieniowych, unikaniu przyjmowania pozycji leżącej tuż po posiłku, spaniu z uniesionym tułowiem i ograniczeniu wykonywania dużych wysiłków fizycznych. Niekiedy okazuje się, że zmniejszenie napięcia dolnego zwieracza przełyku jest skutkiem brania niektórych leków, np. antycholinergicznych lub teofiliny — wówczas konieczne jest ich odstawienie. Należy również zadbać o to, żeby w najbliższym otoczeniu dziecka nie było dymu tytoniowego, gdyż bierne palenie może nasilać objawy GER. A jak leczyć tą dolegliwość? Co na refluks u dziecka najlepiej kupić z apteki [1,6]?

Co na refluks u dziecka – apteczne sposoby

Jeśli chodzi o najmłodsze dzieci to, refluks żołądkowo-przełykowy u niemowląt zazwyczaj mija samoistnie i nie wymaga interwencji specjalisty. Zmniejszenie objawów można uzyskać dzięki modyfikacji sposobu żywienia m.in. zmniejszając jednorazową porcję karmienia, zagęszczając posiłek mleczny lub stosując specjalistyczne mieszanki antyrefluksowe [1].

Często jeśli refluks u dzieci pojawia się w starszym wieku lub jeśli trwa długo to trzeba wdrożyć odpowiednie leczenie. Farmakoterapia refluksu żołądkowo-przełykowego opiera się głównie na stosowaniu inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol). Dawkę leku ustala się na podstawie masy ciała pacjenta — przyjęto, że u dzieci stosuje się 1 mg/kg masy ciała dziennie. Można także stosować syropy łagodzące nieprzyjemne pieczenie. Wśród tabletek z inhibitorami pompy protonowej dostępnych bez recepty można wyróżnić Nolpaza Control, Helicid Control, Ortanol Max, Controloc Control, Polprazol Max, Panzol Pro, Anesteol Max, Goprazol Max. Do syropów i roztworów doustnych stosowanych w celu łagodzenia uciążliwego pieczenie w trakcie refluksu należą Gaviscon, Maalox, Alugastrin, Dicogel Gastro, Avilin Gastro, Gastrotuss, Gastrotuss Baby, Gelatum Aluminii phosphorici [1].

Goprazol Max, kapsułki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania;
• lek może być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią.

Maalox, tabletki do ssania i żucia

O produkcie

• duże opakowanie;
• łatwe do podania;
• może wchodzić w liczne interakcje;
• lek dostępny bez recepty;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• nie może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• zawiera związki glinu.
• ma miętowy smak;
• nie zawiera laktozy.

Gastrotuss, syrop

O produkcie

• wyrób medyczny;
• łagodzi objawy refluksu żołądkowo-przełykowego;
• tworzy barierę, która osłania śluzówkę przełyku przed kwasem z żołądka;
• bezglutenowy i bezlaktozowy;
• do stosowania od 12. roku życia;
• posiada miarkę, która ułatwia dawkowanie;
• występuje też w wersji Gastrotuss Light oraz Gastrotuss Baby dla dzieci, a także jako tabletki do rozgryzania i żucia.

Avilin Gastro, płyn

O produkcie

• wyrób medyczny;
• tworzy warstwę ochronną na błonie śluzowej przełyku – coś w rodzaju opatrunku;
• redukuje objawy refluksu żołądkowo-przełykowego;
• do stosowania od 12. roku życia.

Gaviscon, tabletki do rozgryzania i żucia

O produkcie

• lek dostepny bez recepty;
• redukuje objawy refluksu żołądkowo-jelitowego, np. zgagę i zarzucanie treści pokarmowej;
• tworzy warstwę ochronną na powierzchni treści żołądkowej, co zapobiega jej cofaniu się do przełyku;
• nie zawiera cukru, glutenu ani laktozy;
• do stosowania od 12. roku życia.

Czy refluks da się wyleczyć? Sprawdźmy, co mówią badania

Analiza naukowca Carre dowodzi, że objawy GER ustępują u 60% dzieci do ukończenia 2. roku życia. Jednocześnie aż u 30% dzieci dolegliwości te utrzymały się co najmniej do ich 4. urodzin. Jastrzębska i Fyderek zakwalifikowali do swoich badań grupę 163 pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym. W badaniu ankietowym stwierdzono ustąpienie objawów po 3,5 roku u 45% dzieci z grupy pacjentów poniżej 1. roku życia, u 14,3% dzieci z grupy 1-4 lat oraz u 13,4% dzieci z grupy powyżej 4 lat. Astley wraz ze swoimi współpracownikami przeprowadzili długo trwające badanie — po 20 latach obserwacji zauważono, że u 50% pacjentów cierpiących na GER przed 2. rokiem życia, stwierdzono ponowne występowanie dolegliwości refluksowych. Leczenie GERD u dzieci nie jest prostym zadaniem. Często bagatelizują one zalecane niefarmakologiczne metody leczenia i nie przestrzegają zaleceń dietetycznych. Sama farmakoterapia nie jest w stanie złagodzić wszystkich objawów refluksu — konieczne jest również zmodyfikowanie dotychczasowego stylu życia. Jeśli refluks wynika, np. z przepukliny przełyku to wtedy wyleczenie jest praktycznie niemożliwy, bo mamy upośledzoną przegrodę, która oddziela przełyk od kwasu. Trzeba wtedy bazować na modyfikacji stylu życia i naturalnych sposobach na refluks [2-4].

Podsumowanie

Refluks u dzieci to częsta dolegliwość, polegająca na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku, co może powodować zgagę, odbijanie i ból w nadbrzuszu. U niemowląt refluks zwykle ustępuje samoistnie około 1. roku życia, jednak w starszym wieku może wymagać leczenia. Skuteczne domowe sposoby na refluks u dzieci to zmiana diety, unikanie leżenia po posiłku i podnoszenie głowy podczas snu. W przypadku nasilonych objawów warto sięgnąć po leki, takie jak Gaviscon lub inhibitory pompy protonowej, np. Goprazol Max. Jeśli zastanawiasz się, czy refluks jest wyleczalny, to w wielu przypadkach objawy można skutecznie złagodzić, ale konieczna jest modyfikacja stylu życia.

Tężyczka to choroba, która polega na wzmożonej pobudliwości nerwów kontrolujących skurcze mięśni. W efekcie dochodzi do nadmiernych skurczów. Dotyczy to zarówno mięśni szkieletowych jak i gładkich. Istnieją dwie postacie choroby:

• tężyczka jawna: w jej przypadku dochodzi do zaburzeń gospodarki wapnia. Pierwiastek ten bierze udział w kurczliwości mięśni oraz przesyłaniu bodźców nerwowych. U chorych z tężyczką diagnozuje się niedobór wapnia oraz zaburzenia pogłębiające ten niedobór, czyli nadmiar fosforu w organizmie oraz silną alkalozę. 
• tężyczka utajona: charakteryzuje się niespecyficznymi objawami. Poziom wapnia może być w normie. Obserwuje się jednak niedobory magnezu i podwyższenie poziomu pH w organizmie [1,2]. 

Jakie są przyczyny tężyczki?

Przyczyny tężyczki mogą być różnorodne, wśród nich najważniejsze to:

1. hipokalcemia, czyli zbyt niski poziom wapnia we krwi;
2. hipomagnezemia, czyli zbyt niski poziom magnezu we krwi;
3. hipokaliemia, czyli zbyt niski poziom potasu we krwi;
4. niewydolność przytarczyc, które regulują poziom wapnia we krwi;
5. nadużywanie alkoholu, prowadziące do niedoborów elektrolitowych;
6. leki, takie jak diuretyki, które mogą zaburzać równowagę elektrolitów.

Stres a tężyczka. Czy to choroba zestresowanych ludzi?

Stres może bezpośrednio wpłynąć na pojawienie się tężyczki, ponieważ wywołuje w organizmie szereg reakcji, które zakłócają normalne funkcjonowanie mięśni i nerwów. Kiedy jesteśmy pod wpływem stresu, nasze ciało traci ważne minerały, takie jak wapń i magnez, które są niezbędne do prawidłowej pracy mięśni. Dodatkowo, stres zwiększa produkcję adrenaliny, co może obniżyć poziom wapnia w krwi, prowadząc do skurczów mięśniowych. Ponadto, reakcja na stres może prowadzić do przyspieszonego oddychania, co zmniejsza ilość dwutlenku węgla w krwi i może wywołać skurcze. Stres również zachęca do przyjmowania niezdrowych nawyków, które mogą dodatkowo pogarszać równowagę minerałów w organizmie. W ten sposób stres tworzy warunki sprzyjające rozwojowi tężyczki, wpływając negatywnie na zdrowie mięśni i nerwów.

Jakie są objawy tężyczki?

Do typowych objawów tężyczki zaliczamy drętwienie i mrowienie w ciele. Najczęściej dotyczy to opuszków palców i okolicy ust. Podczas napadu tężyczki dochodzi do skurczów mięśni w całym ciele. Czasem taki napad przypomina padaczkę i właśnie od różnicowania między padaczką a tężyczką rozpoczyna się diagnostykę. Do niespecyficznych objawów tężyczki jawnej, które są charakterystyczne dla tężyczki utajonej, należą:

• przewlekłe zmęczenie;
• zaburzenia nastroju;
• drażliwość;
• potliwość;
• bóle głowy;
• bóle brzucha;
• drżenie mięśni [1-3].

Tężyczka: jakie badania wykonać w celu zdiagnozowania choroby?

Standardem w diagnozie tężyczki jest tak zwana próba tężyczkowa, w której przeprowadza się badanie potencjałów z elektrody igłowej umieszczonej w dłoni w odpowiednich warunkach. Niestety dzięki temu badaniu można odczytać jedynie, czy w mięśniach doszło do zaburzeń elektrolitowych, co nie zawsze jest jednoznaczne z występowaniem tężyczki. Kolejnym badaniem jest podanie pacjentowi soli wapnia i magnezu, a następnie obserwowanie efektów. Poprawa stanu zdrowia jest często interpretowana jako występowanie tężyczki. Często jednak zdarza się, że pomimo badań niewskazujących na występowanie schorzenia, stawiana jest diagnoza na podstawie samego wywiadu. Z tej przyczyny tężyczka jest uznawana za chorobę ciężką do diagnozy, ze względu na różnorakość postaci i przyczyn występowania [1]. 

Jak leczyć tężyczkę?

To jak leczyć tężyczkę zależy od zdiagnozowanych zaburzeń. Jeśli występują niedobory magnezu oraz wapnia, leczenie rozpoczyna się od uzupełnienia pierwiastków. Warto też wdrożyć dietę uzupełniającą pokarm w wapń i magnez. Jeśli tężyczka jest wynikiem występującej choroby, to leczenie schorzenia opiera się o terapię choroby podstawowej [2]. 

Czy tężyczka jest groźna?

Tężyczka sama w sobie może być nieprzyjemna i powodować dyskomfort, ale zazwyczaj nie jest bezpośrednio groźna dla życia. Objawy tężyczki mogą być alarmujące i nieprzyjemne dla osoby doświadczającej tych symptomów. W przypadkach łagodnych, tężyczka może być zarządzana poprzez <a href=”/tag/suplementacja-mineralow/” title=”suplementacja minerałów” class=”to-tag” data-termid=”32900″>suplementację minerałów (takich jak wapń i magnez) oraz poprzez zmiany w stylu życia, które pomagają utrzymać równowagę elektrolitów w organizmie.

Jednak w niektórych sytuacjach, jeśli tężyczka jest wynikiem poważniejszych zaburzeń metabolicznych, takich jak hipokalcemia (niski poziom wapnia we krwi) spowodowana przez hipoparatyreoidyzm, czy zaburzenia równowagi elektrolitowej, może wymagać bardziej intensywnego leczenia. Nieleczona, może prowadzić do komplikacji, takich jak trwałe skurcze mięśni, które mogą wpływać na oddychanie lub powodować inne poważne problemy zdrowotne.

Czy można zapobiec wystąpieniu tężyczki?

O zapobieganiu tężyczce powinny pomyśleć osoby, które przebyły zabieg usunięcia przytarczyc, cierpią na nowotwór tarczycy. Także dla osób, które mają zaburzenia wchłaniania pokarmu, czyli takich z chorobami jelit suplementacja magnezu i wapnia jest dobrym wyborem. Warto pamiętać o lekach, które mogą spowodować zaburzenia elektrolitowe. Są to leki moczopędne stosowane w nadciśnieniu tętniczym, takie jak diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid: Furosemidum, Diured, Toramide, Trifas) [2,3].

Podsumowanie

Tężyczka jest zaburzeniem charakteryzującym się nadmierną pobudliwością nerwowo-mięśniową, co prowadzi do skurczów, mrowienia oraz drętwienia, głównie w obrębie dłoni, stóp i twarzy. Związana jest przede wszystkim z niskim poziomem wapnia w organizmie, ale również może być wywołana przez niedobory magnezu lub potasu, a także przez zmiany w równowadze pH krwi. Stres, nadużywanie alkoholu, niektóre leki oraz zaburzenia funkcjonowania przytarczyc mogą również przyczyniać się do jej wystąpienia. Chociaż tężyczka często wiąże się z dyskomfortem, to w większości przypadków nie jest stanem zagrażającym życiu i może być efektywnie leczona poprzez suplementację odpowiednich minerałów i zmiany w stylu życia. Ważne jest, aby osoby doświadczające jej objawów skonsultowały się z lekarzem, aby wykluczyć poważniejsze przyczyny i zapobiec ewentualnym komplikacjom.

Tak naprawdę pieczenie w przełyku może być czymś jednorazowym i przemijającym, ale może dawać sygnał do występowania znacznie bardziej skomplikowanej choroby. Popularnie określana zgaga, czyli pieczenie w przełyku może być objawem choroby refluksowej. Choroba refluksowa to przewlekła dolegliwość objawiająca się właśnie zgagą i zarzucaniem treści pokarmowej do przełyku, czyli uczuciem powracających płynów lub pożywienia, np. po “odbiciu się”. Często pacjentom ze zgagą towarzyszą też takie objawy jak kaszel, chrypka, podrażnienie gardła i częste pochrząkowanie. Pojawia się pytanie – skąd mogę wiedzieć, czy cierpię na chorobę refluksową, czy tylko zgagę, która może pojawić się, np. po zjedzeniu obfitego i ciężkiego posiłku, która szybko przeminie [1]?

Choroba refluksowa to przewlekła dolegliwość, której objawy pojawiają się u pacjenta 2 lub więcej razy w tygodniu i towarzyszą mu dłuższy czas. Do potwierdzenia choroby refluksowej często niezbędne są inne badania, które wykażą, np. podrażnienie i nadżerki w przełyku bądź obecność zmian przednowotworowych. Choroba refluksowa najczęściej dotyka ludzi starszych, otyłych i kobiet w ciąży (ale pamiętajmy, że może pojawić się także u innych). Pieczenie w przełyku, czyli zgaga jest dolegliwością, która pojawia się tylko czasami i nie powoduje poważnych komplikacji. Natomiast pamiętajmy o tym, że zgaga może być objawem choroby refluksowej, dlatego nawet jeśli doświadczamy pieczenia w przełyku tylko czasami, to lepiej udać się na konsultację lekarską. Natomiast pojawia się pytanie – od czego ta zgaga się bierze? Wyjaśniamy to poniżej [1].

Jakie są przyczyny zgagi?

Poza chorobą refluksową przełyku, o której wspomniano powyżej, zgaga może mieć również inne przyczyny, w tym:

• spowolnienie opróżniania żołądka;
• palenie papierosów;
• nadużywanie alkoholu;
• spożywanie dużych posiłków;
• spożywanie ostrych potraw;
• przeciążenie emocjonalne;
• otyłość;
• ciąża;
• stosowanie niektórych leków;
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy zapalenie trzustki.

Co jest najlepsze na zgagę i pieczenie w przełyku?

Zawsze jeśli jakaś dolegliwość towarzyszy nam dłużej i nas niepokoi powinniśmy udać się do lekarza. Na początku lekarz najpewniej przepisze nam popularne leki na zgagę, które dokładniej omawiamy w dalszej części tekstu. Mogą być to inhibitory pompy protonowej bez recepty lub na receptę, ale także inne grupy leków, np. antagoniści receptorów H2, leki zobojętniające kwas żołądowy oraz preparaty, które wspomagają gojenie śluzówki i tworzą barierę ochronną na powierzchni śluzówki przełyku.

Tabletki i syropy na zgagę o działaniu ochronnym

Jeśli chodzi o ranking preparatów na zgagę, to warto zacząć od preparatów o działaniu ochronnym na śluzówkę przełyku. Będą to leki bez recepty lub wyroby medyczne. Przykładowy preparat to Esoxx^® One. Zawiera on trzy składniki aktywne, z których każdy pełni określoną funkcję: siarczan chondroityny wspomaga proces gojenia śluzówki, kwas hialuronowy tworzy barierę ochronną na powierzchni śluzówki przełyku, a poloxamer 407 utrzymuje na niej aktywny kompleks, zapewniając dłuższe działanie. Dzięki takiej kompozycji składników preparat łagodzi objawy refluksu – co potwierdzają liczne badania kliniczne dotyczące skuteczności tego typu połączeń.

Esoxx Onesyrop

Wyrób medyczny

O produkcie

• wyrób medyczny przeznaczony do łagodzenia objawów refluksu żołądkowo-przełykowego;
• zawiera kwas hialuronowy i siarczan chondroityny, które chronią śluzówkę. Siarczan chondroityny ma również działanie wspomagające w procesie gojenia błony śluzowej przełyku.;
• nośnik termoadhezyjny (poloxamer 407) umożliwia przyleganie substancji do śluzówki i utrzymanie warstwy ochronnej w przełyku;
• tworzy mechaniczną barierę chroniącą przed działaniem kwasu solnego i cofającej się treści żołądkowej;
• działa miejscowo w przełyku;
• szybko zmniejsza objawy zgagi i refluksu (u około 60% pacjentów w ciągu 30 minut);*
• może być stosowany doraźnie lub jako uzupełnienie standardowego leczenia;
• pomocny także przy objawach pozaprzełykowych, takich jak chrypka czy kaszel związany z refluksem;
• przeznaczony dla młodzieży powyżej 12. roku życia i dorosłych;
• dostępny w opakowaniach po 14 i 20 saszetek;
• podmiot prowadzący reklamę i dystrybutor: Alfasigma Polska Sp. z o.o. Wytwórca: Biofarma, Włochy.

*1. Palmieri B et al., Eur Rev Med Pharmacol 2013;17:3272-78, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24379055.
2. Di Simone MP et al. Clin Expt Gastroenterol 2012;5:103-107, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3387832.
3. Savarino et all Aliment Pharmacol Ther. 2017 Mar;45(5):631-642, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdfdirect/10.1111/apt.13914.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku zgagi oraz kaszlu.

Skrócona informacja o leku

OPAKOWANIE: 14 saszetek (ESOXXetek) jednodawkowych po 10 ml WSKAZANIA: to wyrób medyczny działający jako bioadhezyjna bariera ochronna, który pozwala na szybkie złagodzenie objawów związanych z refluksem żołądkowo-przełykowym, takich jak zgaga, ból w nadbrzuszu, zarzucanie treści żołądkowej do przełyku, kaszel podrażnieniowy, dysfonia (chrypka). PRZECIWWSKAZANIA: Brak jest szczególnych przeciwwskazań, z wyjątkiem przypadków nadwrażliwości na którykolwiek ze składników. W takiej sytuacji należy przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem. Pomimo że nie są znane działania niepożądane, nie zaleca się stosowania ESOXX® ONE w okresie ciąży lub w pierwszych miesiącach karmienia. W każdym przypadku należy najpierw skonsultować się z lekarzem. Nie są znane interakcje z innymi produktami podawanymi doustnie. OSTRZEŻENIA: Nie należy przekraczać zalecanej dawki. Jeżeli dolegliwości nie ustępują należy skonsultować się z lekarzem. Ze względu na brak badan klinicznych u dzieci poniżej 12 lat, nie podawać produktu dzieciom poniżej 12 lat. Nie należy stosować produktu po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Przechowywać w chłodnym, suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła. Nie zamrażać. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. DAWKOWANIE I SPOSÓB UZYCIA: 1 ESOXXetka (pojedyncza saszetka) 10 ml po głównych posiłkach i/lub przed snem lub zgodnie z zaleceniami lekarza. Syrop można wypić bezpośrednio z saszetki. SKŁAD: kwas hialuronowy, siarczan chondroityny, poliwinylopirolidon, ksylitol, benzoesan sodu, sorbinian potasu, aromat winogronowy, woda demineralizowana, poloxamer 407. PODMIOT PROWADZĄCY REKLAMĘ I DYSTRYBUTOR: Alfasigma Polska Sp. z o.o., Al. Jerozolimskie 96, 00-807 Warszawa; tel.: +48 22 8240364. Wytwórca: Biofarma, via Castelliere, 2 – 33036 – Metro di Tomba -Włochy.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Inne syropy na zgagę o podobnym działaniu, to np. Gastrotuss lub Avilin Gastro. W tej grupie dobrych leków na zgagę bez recepty warto wymienić jeszcze Gaviscon w formie tabletek do rozgryzania lub żucia oraz syropu na zgagę. On tworzy warstwę alginianowego żelu o prawie obojętnym pH, która utrzymuje się na powierzchni treści żołądkowej skutecznie hamując refluks żołądkowo-przełykowy. Takie grupy produktów są bezpieczne dla zdrowia, praktycznie nie mają skutków ubocznych i można je bez obawy stosować często. Trzeba pamiętać, aby po zażyciu produktu nie jeść przez 2-3 godziny, aby utrzymać efekt. Jakie jeszcze inne, popularne leki na zgagę mamy?

Gastrotuss, syrop

O produkcie

• wyrób medyczny;
• łagodzi objawy refluksu żołądkowo-przełykowego;
• tworzy barierę, która osłania śluzówkę przełyku przed kwasem z żołądka;
• bezglutenowy i bezlaktozowy;
• do stosowania od 12. roku życia;
• posiada miarkę, która ułatwia dawkowanie;
• występuje też w wersji Gastrotuss Light oraz Gastrotuss Baby dla dzieci, a także jako tabletki do rozgryzania i żucia.

Avilin Gastro, płyn

O produkcie

• wyrób medyczny;
• tworzy warstwę ochronną na błonie śluzowej przełyku – coś w rodzaju opatrunku;
• redukuje objawy refluksu żołądkowo-przełykowego;
• do stosowania od 12. roku życia.

Gaviscon, tabletki do rozgryzania i żucia

O produkcie

• lek dostepny bez recepty;
• redukuje objawy refluksu żołądkowo-jelitowego, np. zgagę i zarzucanie treści pokarmowej;
• tworzy warstwę ochronną na powierzchni treści żołądkowej, co zapobiega jej cofaniu się do przełyku;
• nie zawiera cukru, glutenu ani laktozy;
• do stosowania od 12. roku życia.

Co wziąć na zgagę? Leki zobojętniające kwas żołądkowy

Kolejna omawiana grupa leków to te, które zobojętniają kwas żołądkowy (antacida). Tabletki na zgagę bez recepty oraz zawiesiny doustne działają one szybko, ale i krótko. Nie stosuje się ich do leczenia refluksu jako osobną grupę leków. Natomiast można je używać, jeśli cierpimy na pieczenie w przełyku tylko czasami i nieregularnie bądź jako doraźna interwencja przy standardowym leczeniu refluksu. Za działanie neutralizujące kwas żołądkowy odpowiadają sole magnezu, wapnia (Rennie, Ranigast S-O-S), glinu (Maalox, Manti, Alugastrin, Gelatum Aluminii Phosphorici), sodu lub alginiany. W aptekach wszystkie dostępne preparaty są bez recepty [3,5].

Rennie, tabletki do ssania

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• występuje w dwóch smakach (miętowy i owocowy);
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi.

Maalox, tabletki do ssania i żucia

O produkcie

• duże opakowanie;
• łatwe do podania;
• może wchodzić w liczne interakcje;
• lek dostępny bez recepty;
• dobry do doraźnej i szybkiej neutralizacji zgagi;
• nie może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• zawiera związki glinu.
• ma miętowy smak;
• nie zawiera laktozy.

Leki z grupy antacida są stosunkowo bezpieczne. Mogą być stosowane nawet w trakcie ciąży lub karmienia piersią w najmniejszej działającej dawce i przez jak najkrótszy czas. Należy natomiast uważać, aby stosując je nie doprowadzić do nadmiernego spożycia magnezu lub wapnia. Omawiane leki zobojętniają kwas żołądkowy. Może to wpłynąć na słabsze wchłanianie, a więc i działanie famotydyny. Jeśli stosujemy leki antacida podczas terapii famotydyną, to należy je przyjmować minimum 2 godziny po zażyciu famotydyny. W przypadku przedawkowania leków zobojętniających kwas żołądkowy najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, np.: nudności i wymioty, biegunki lub zaparcia, wzdęcia [4,6,7].

Dobre leki na zgagę bez recepty – IPP

Kolejne dobre leki na zgagę bez recepty to IPP. Inhibitory pompy protonowej zmniejszają produkcję kwasu żołądkowego wydzielanego podstawowo jak i poposiłkowo. W aptece dostępne są różne leki z grupy IPP: lanzoprazol (Lanzul, Lanzul S, Zalanzo), dekslanzoprazol (Dexilant), omeprazol (np. Bioprazol, Goprazol, Goprazol Max, Helicid, Helicid Control, Ortanol Max, Polprazol Max), esomeprazol (Emanera, Helides, Mesopral), pantoprazol (Anesteloc, Anesteloc Max, Contix, Contix ZRD, Controloc, Controloc Control, IPP), rabeprazol (Zulbex). Inhibitory pompy protonowe bez recepty dostępny to omeprazol, esomeprazol i pantoprazol [2].

Goprazol Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni;
• lek zawiera omeprazol, czyli substancję z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Całkowita siła działania leku zostaje osiągnięta najczęściej 2 do 3 dni po rozpoczęciu leczenia;
• podczas długiego stosowania leku (np. 3 miesiące) może wystąpić hipomagnezemia. U pacjentów cierpiących na niedobór magnezu można rozważyć suplementację magnezem;
• lek może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B12 podczas długiego stosowania.

Anesteloc Max, kapsułki dojelitowe

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• nie zawiera laktozy;
• jeden z tańszych względem liderów rynku.

Jak stosować inhibitory pompy protonowe bez recepty?

IPP – niezależnie czy są dostępne na receptę czy bez – stosuje się zwykle raz lub dwa razy na dobę. Przy stosowaniu raz na dobę zaleca się przyjąć lek na czczo 30 do 60 minut przed posiłkiem. Jeśli wymagana jest druga dawka, to powinno się ją zażyć 30 do 60 minut przed ostatnim posiłkiem. Takie dawkowanie wynika z mechanizmu działania leków. Blokują one tylko aktywne pompy protonowe. Ich działanie stymulowane jest poprzez np. przyjmowanie posiłku. Nie zaleca się przyjmowania IPP przed snem. Inhibitory pompy protonowej powinny być lekami I rzutu w terapii choroby refluksowej. Standardowo przyjmuje się je przez 8 tygodni. Jeśli objawy takie jak pieczenie przełyku ustąpią po takiej kuracji, zaleca się zwykle jej przerwanie. Oczywiście to tylko zalecenia i każdy przypadek jest inny, dlatego pojawiają się różne warianty terapii. Czasami zasadna może być dłuższa terapia. U niektórych pacjentów w dalszym etapie choroby może wystarczyć również doraźnie przyjmowane leku [3].

Należy też pamiętać o tym, że IPP to dobre tabletki na zgagę bez recepty, ale należy uważać przy ich stosowaniu. Nadużywanie i zbyt długie stosowanie bez wskazań lekarskich może prowadzić do obniżenia poziomu witaminy B12 lub żelaza, co jest niebezpieczne dla zdrowia. Zbyt małe wydzielanie kwasu żołądkowego, co czasami jest porządanym efektem tych leków, może zaburzyć mikrobiotę jelit i zwiększyć ryzyko rozwoju niekorzystnych bakterii. W efekcie będziemy bardziej narażeni na problemy trawienie, zespół jelita drażliwe lub SIBO. Jeśli nie masz typowych wskazań medycznych do stosowania inhibitorów pompy protonowej bez recepty, to lepiej wybrać syropy na zgagę, np. omawiane wcześniej Esoxx^® One, Avilin Gastro, neoBianacid lub Gastrotuss, które szybko przynoszą ulgę i bezpiecznie można stosować je przez dłuższy czas. A który IPP będzie najlepszym lekiem na zgagę? Czy są różnice pomiędzy konkretnymi substancjami?

Który IPP wybrać?

Czy któreś IPP lepiej łagodzi objaw pieczenia w przełyku? Według badań IPP stosowane w dawkach standardowych mają podobne efekty terapeutyczne. W jednej metaanalizie na prowadzenie wysuwa się esomeprazol, który osiągał nieznacznie lepsze wyniki leczenia, jednak były to różnice bez znaczenia klinicznego [3].

Antagoniści receptorów H2 – popularne leki na zgagę

Ostatnia grupa leków najczęściej stosowana do leczenia refluksu i łagodzenia zgagi to antagoniści receptorów H2. Leki te podobnie jak IPP hamują wydzielanie kwasu żołądkowego jednak na drodze innego mechanizmu. Działają na receptory H2 zlokalizowane w komórkach okładzinowych żołądka. W aptece dostępne są jedynie leki z famotydyną, takie jak Famogast, Ulfamid – kategoria Rp oraz tabletki na zgagę bez recepty Famotydyna Ranigast [4].

Famotydyna Ranigast, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bez konsultacji lekarskiej leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Po ustąpieniu objawów leczenie należy zakończyć. Jeśli nie ma poprawy po 14 dniach stosowania leku, to należy skontaktować się z lekarzem;
• jeśli pacjent cierpi na zaburzenia czynności nerek, to należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć decyzję o zmniejszeniu dawki leku lub wydłużeniu odstępów pomiędzy stosowaniem;
• lek nie powinien być stosowany podczas ciąży i karmienia piersią;
• pełne działanie leku osiągane jest szybciej niż podczas stosowania IPP. Famotydyna to antagonista receptorów H2. Lek działa przez około 10 do 12 godzin po podaniu.

Leki ziołowe na zgagę

Jasne — krótki akapit do artykułu:

W łagodnych dolegliwościach związanych ze zgagą i dyskomfortem trawiennym pomocne mogą być także niektóre leki roślinne. Przykładem jest Iberogast, czyli złożony preparat z wyciągami ziołowymi, który wspiera pracę przewodu pokarmowego, działa rozkurczowo i może łagodzić objawy takie jak uczucie pełności, ból brzucha czy wzdęcia. W przypadku zgagi utrzymującej się przez dłuższy czas, nasilającej się lub nawracającej, warto skonsultować się z lekarzem.

Który lek lepszy na zgagę i pieczenie w przełyku?

Który lek lepiej wybrać, jeśli cierpimy na chorobę refluksową lub chcemy pozbyć się pieczenia w przełyku? Według wytycznych lekiem pierwszego wyboru powinien być IPP. Jednak w niektórych sytuacjach klinicznych zasadne jest wdrożenie terapii famotydyną. Można tak zrobić w przypadku, np. nietolerancji pacjenta na IPP. Famotydyna zmniejsza nocne wydzielanie kwasu żołądkowego, więc czasami można zmodyfikować terapią poprzez przyjmowanie rano IPP a przed snem blokera H2. Natomiast porównując mechanizmy działania famotydyny i leków z grupy IPP, wydaje się zasadne stosowanie famotydyny przy doraźnym leczeniu pieczenia w przełyku. Famotydyna zaczyna działać już po około godzinie i jej aktywność utrzymuje się do 12 godzin. Leki z grupy IPP natomiast swoją całkowitą aktywność osiągają dopiero po kilku dniach stosowania. Jednak jeśli stosujemy je dłuższy czas, to silniej działają IPP. Warto wspomnieć również o złożonych lekach roślinnych, takich jak Iberogast. Nie jest to preparat typowo ukierunkowany wyłącznie na szybkie zniesienie pieczenia w przełyku, ale może być pomocny, gdy zgadze lub refluksowi towarzyszą objawy dyspeptyczne, takie jak uczucie pełności, ból brzucha, skurcze czy wzdęcia. [3-4].

Co wziąć na zgagę, jeśli nie chcemy przyjmować leków bez recepty takich jak IPP lub antagoniści receptorów H2? W takiej sytuacji preparatami pierwszego wyboru wydają sie być syropy na zgagę, np. Esoxx One, Avilin Gastro lub Gastrotuss. Zawarte w nich składniki tworzą barierę ochronną na błonie śluzowej przełyku, co zmniejsza kontakt z kwasem solnym z żołądka. Poloksamer 407, kwas hialuronowy i siarczan chondroityny wspierają regenerację podrażnionej śluzówki. Takie preparaty można stosowac przez dłuższy czas, co będzie korzystne dla ludzi z, np. przepukliną przełyku, którzy są szczególnie narażeni na cofanie się treści z żołądka do przełyku.

Jakie są domowe sposoby na zgagę?

Oprócz stosowania dobrych leków na zgagę bez recepty istnieje kilka domowych sposobów, które mogą pomóc złagodzić zgagę. Warto włączyć je do codziennego życia, aby poprawić komfort i zredukować negatywne objawy refluksu żołądkowo-przełykowego. Oto niektóre z nich:

• soda oczyszczona – rozpuszczenie jednej łyżeczki sody oczyszczonej w szklance wody i jej wypicie może pomóc zneutralizować kwas żołądkowy, ale należy stosować to tylko okazjonalnie, ponieważ soda oczyszczona może zakłócać naturalne pH organizmu.
• imbir – spożywanie imbiru, np. w postaci herbaty imbirowej,  może przynieść ulgę w zgadze.
• herbata rumiankowa – picie herbaty rumiankowej może pomóc zmniejszyć objawy zgagi.
• sok z aloesu – wypicie małej ilości soku z aloesu może pomóc złagodzić ból przełyku i zmniejszyć objawy zgagi.

Czy nasz styl życia wpływa na występowanie zgagi i pieczenia w przełyku? Zmiana stylu życia może odgrywać istotną rolę w leczeniu zgagi. Oto, jakie kroki można podjąć w celu złagodzenia objawów zgagi:

• zmiana diety – unikaj jedzenia dużych posiłków i spożywania ostrych, tłustych, pikantnych potraw. Staraj się jeść mniejsze posiłki, które są lekkostrawne. Zaleca się unikanie używania kofeiny, alkoholu, czekolady oraz napojów gazowanych;
• unikanie późnego spożycia posiłków przed snem – najlepiej zjadać ostatni posiłek co najmniej 2-3 godziny przed pójściem spać. Unikaj jedzenia tuż przed snem, aby zapobiec cofaniu się kwasów żołądkowych do przełyku;
• unikanie palenia papierosów i nadużywania alkoholu – palenie i nadużywanie alkoholu mogą przyczyniać się do zmniejszenia działania dolnego zwieracza przełyku, co zwiększa ryzyko wystąpienia zgagi;
• unikanie wysiłku fizycznego tuż po jedzeniu – poczekaj przynajmniej 1-2 godziny po jedzeniu, zanim podejmiesz aktywność fizyczną. Wysiłek fizyczny tuż po posiłku może powodować cofanie się treści żołądkowej i nasilać objawy zgagi;
• utrzymywanie zdrowej wagi – nadwaga może zwiększać ciśnienie na dolny zwieracz przełyku i sprzyjać refluksem żołądkowym. Regularna aktywność fizyczna i zdrowa dieta mogą pomóc w utrzymaniu odpowiedniej wagi;
• redukowanie stresu – stres i emocje mogą wpływać na objawy zgagi. Warto zastosować techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, joga, czy oddychanie głębokie, aby zmniejszyć napięcie i stres.

Kiedy pójść do lekarza ze zgagą?

Pamiętaj o tym, że objawy takie jak częste odbijanie i zarzucanie treści pokarmowej do przełyku, kaszel, chrypka, chrząkanie, uczucie pieczenia w przełyku, wrażenie guli w gardle to nie są normalne sytuacje i nie powinny się u nas pojawiać. Warto skonsultować się z lekarzem w przypadku zgagi w następujących sytuacjach:

• jeśli zgaga występuje często, przynajmniej 2 razy w tygodniu, przez dłuższy czas;
• jeśli objawy zgagi utrzymują się pomimo wprowadzenia zmian w stylu życia i diety;
• jeśli zgaga towarzyszy innym niepokojącym objawom, takim jak trudności z przełykaniem, ból w klatce piersiowej, trwałe chrypka, utrata masy ciała, czy obecność krwi w wymiocinach lub stolcu;
• jeśli masz historię chorób żołądka, przełyku lub inne poważne schorzenia [8].

Podsumowanie

Zgaga, czyli pieczenie w przełyku, to dolegliwość, która może występować sporadycznie lub być objawem choroby refluksowej. Jeśli zastanawiasz się, co wziąć na zgagę, warto sięgnąć po tabletki na zgagę bez recepty, takie jak inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol) lub leki zobojętniające kwas żołądkowy (np. Gaviscon, Rennie). Bardzo skuteczne są również preparaty ochronne, takie jak Esoxx® One, który tworzy barierę ochronną na błonie śluzowej przełyku, łagodząc pieczenie i wspierając regenerację śluzówki. Alternatywą może być syrop na zgagę, który działa szybko i łagodzi objawy refluksu. Warto także wprowadzić zmiany w diecie i stylu życia, aby ograniczyć występowanie zgagi. Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, należy skonsultować się z lekarzem, który dobierze najlepszy lek na zgagę dostosowany do Twoich potrzeb.

Cukrzyca ciążowa — patogeneza

Cukrzyca ciążowa rozwija się najczęściej w II połowie ciąży. Jest to związane ze wzrostem w tym okresie stężenia takich hormonów jak: estrogeny, progesteron, czy kortyzol. Prowadzi to do fizjologicznego nasilenia insulinooporności. Co więcej, łożysko wydziela insulinazy, czyli enzymy rozkładające insulinę. Zapotrzebowanie organizmu na insulinę pod koniec ciąży może być nawet 2-krotnie wyższe niż w jej początkowym okresie. Jest ono najczęściej rekompensowane poprzez zwiększoną produkcję jej przez trzustkę. Jednak zdarza się, że jej wydzielanie jest zbyt małe. Wtedy, dochodzi do hiperglikemii, co ma odzwierciedlenie w zbyt wysokim stężeniu glukozy we krwi [1,2].

Cukrzyca ciążowa — czynniki ryzyka

Do czynników predysponujących do wystąpienia cukrzycy ciążowej zaliczymy przede wszystkim te, które nasilają zjawisko insulinooporności. Należy tu wymienić:

• nadmiar tkanki tłuszczowej;
• niską aktywność fizyczną;
• wiek przyszłej mamy powyżej 35 lat;
• poronienie/a we wcześniejszych ciążach;
• zespół policystycznych jajników;
• stwierdzone nadciśnienie tętnicze;
• występowanie cukrzycy w rodzinie;
• stwierdzenie cukrzycy ciążowej we wcześniejszych ciążach;
• wielorództwo [2].

Cukrzyca ciążowa — objawy i diagnostyka

Cukrzyca ciążowa zazwyczaj rozwija się całkowicie bezobjawowo. W związku, z czym można ją zdiagnozować tylko i wyłącznie poprzez badanie stężenia glukozy we krwi. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego badanie przesiewowe w kierunku wykrycia cukrzycy ciążowej powinno odbywać się już na początku ciąży, najlepiej przy pierwszym kontakcie przyszłej mamy z lekarzem ginekologiem. Powinno ono polegać na:

• szczegółowym wywiadzie pozwalającym ocenić występowanie czynników zwiększających ryzyko wystąpienia cukrzycy w trakcie ciąży;
• zleceniu oznaczenia stężenia glukozy we krwi na czczo.

W przypadku stwierdzenia czynników ryzyka cukrzycy ciążowej bądź gdy oznaczone stężenie glukozy we krwi jest zbyt wysokie, zaleca się wykonanie doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT) już na początku ciąży [2,4].

W przypadku pozostałych kobiet OGTT należy wykonać między 24. a 28. tygodniem ciąży. Cukrzycę ciążową rozpoznaje się w przypadku, gdy chociaż jedno z poniższych kryteriów zostaje spełnione [3]:

Cukrzyca ciążowa — leczenie

Terapia cukrzycy ciążowej powinna opierać się przede wszystkim na dwóch aspektach:

Wybor właściwej diety

U kobiet w ciąży z prawidłową wagą ciała, dzienne zapotrzebowanie energetyczne wynosi ok. 35 kcal/1 kg masy ciała, a u kobiet z nadwagą 25-30 kcal/1 kg masy ciała. Ponadto, istotne jest, aby przyrost masy ciała w trakcie ciąży nie był większy niż 8-12 kg. Aby osiągnąć te założenia, należy stosować się do kilku zaleceń dietetycznych:

• spożywać w równych odstępach czasu 5-6 posiłków dziennie;
• spożywane węglowodany powinny charakteryzować się niskim indeksem glikemicznym;
• spożywać posiłki zawierające zarówno tłuszcze nasycone jak i nienasycone.

Aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna pozytywnie wpływa na regulację gospodarki węglowodanowej. Wysiłek fizyczny zwiększa wrażliwość komórek na insulinę, dzięki czemu obniżona zostaje glikemia. Aktywność fizyczna u kobiet w ciąży powinna być umiarkowana. Zalecane są spacery, gimnastyka, joga, czy pływanie [3,4].

Jeśli po wdrożeniu właściwej diety, a także zwiększeniu aktywności fizycznej nie uzyskuje się poprawy wartości glikemii, należy wdrożyć insulinoterapię. Dotyczy to nawet 20-30% przypadków cukrzycy ciążowej. Zaleca się, aby stosowane były insuliny długodziałające, a ich podawanie było ściśle skorelowane z uzyskanymi wynikami codziennych pomiarów glikemii. Co ważne, samokontrola stężenia glukozy we krwi powinna być standardowym działaniem jako element terapii cukrzycy ciążowej [3].

U kobiet w ciąży niezalecane jest natomiast stosowanie doustnych leków przeciwcukrzycowych. Jest to związane z obawą o wystąpienie skutków ubocznych wobec rozwijającego się płodu, a także wątpliwościami wynikającymi z braku badań potwierdzających ich skuteczność w leczeniu cukrzycy ciążowej  [5].

Cukrzyca ciążowa — powikłania

Nieleczona cukrzyca ciążowa może prowadzić do ciężkich powikłań, które mogą stanowić zagrożenie zarówno dla matki, jak i nowo narodzonego dziecka. Do najczęstszych należy zaliczyć:

• makrosomia noworodka: stwierdza się ją u nawet 40% noworodków urodzonych przez kobiety, u których stwierdzono cukrzycę ciążową. Noworodek z makrosomią charakteryzuje się dużą masą urodzeniową (4000-4500g), cushoidalnym wyglądem (okrągła, pełna twarz), a także żywoczerwoną skórą. Występowanie makrosomii wiąże się ponadto z większym ryzykiem wystąpienia urazów okołoporodowych;
• wcześniactwo: przedwczesne rozwiązanie ciąży dotyczy nawet 30% ciąż, w trakcie których stwierdzono cukrzycę. Wiąże się to z większym ryzykiem wystąpienia niedotleniania u dziecka, zaburzeń funkcjonowania jego układu oddechowego, czy różnego rodzaju infekcji;
• występowanie wad wrodzonych: cukrzyca ciążowa zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych, dotyczących m.in. układu sercowo- naczyniowego i układu nerwowego;
• zaburzenia metaboliczne u noworodków: cukrzyca ciążowa zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia takich zaburzeń metabolicznych jak insulinooporność, hipomagnezemia, czy hipokalcemia. Również predysponuje ona do rozwoju cukrzycy, a także otyłości.

Odpowiednio wczesne rozpoznanie cukrzycy ciążowej daje szansę na zmniejszenie ryzyka wystąpienia potencjalnych powikłań u przyszłej mamy, a także urodzenie zdrowego dziecka. W tym celu niezbędne jest stosowanie się do kilku podstawowych zasad. Po pierwsze należy stale monitorować glikemię, wdrożyć nowe zasady żywieniowe, a także zwiększyć swoją aktywność fizyczną. Kobieta ze stwierdzoną cukrzycą ciążową musi zrozumieć, jak bardzo są to istotne aspekty — nie tylko dla jej zdrowia, ale również dla jej dziecka (czytaj też: Jakie leki są przeciwwskazane u diabetyków?).