, , , , , , , , , , , , ,

Na co pomaga siemie lniane?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Siemię lniane – jak jeść i pić?

Siemię lniane to produkt często spotykany w aptekach, których chętnie wykorzystywany jest przez pacjentów do różnych celów. Nasiona lnu zwyczajnego posiadają wiele cennych składników odżywczych. W artykule przedstawiamy, w jaki sposób jeść i pić siemię lniane oraz na co jest skuteczne.
Zastosowania siemienia lnianego

Siemię lniane – co to jest?

Siemię lniane to popularna nazwa nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum). Nasiona lnu zwyczajnego są małe (2-3 mm), mają płaski kształt i są koloru jasnobrązowego. Siemię lniane bogate jest w kwasy tłuszczowe, głównie te najbardziej pożądane, czyli omega-3 i omega-6. Jest dobrym źródłem białka. Nasiona lnu zwyczajnego to surowiec znany z zawartości śluzów i błonnika pokarmowego. Nie brak w nim również witamin (np. A, C, E) oraz minerałów (magnez, potas, sód, fosfor, żelazo, miedź, mangan, cynk). Tabela 1. przedstawia ilości składników, jakie zawiera siemię lniane [1].

Tabela 1. Siemię lniane i jego substancje [2].

Substancja Zawartość [%]
Olej 30-45
Białko 20-27
Woda 5-14
Błonnik pokarmowy 4-7
Śluzy 3-6
Minerały 3-5
Witaminy, enzymy, prekursory lignanów, glikozydy cyjanogenne 0,1-1,5

Siemie lniane – na co pomaga?

Siemię lniane to surowiec o szerokim zastosowaniu. Jedno z najczęstszych zastosowań siemienia lnianego to działanie przeczyszczające. Odpowiadają za to głównie 2 składniki: śluzy i błonnik pokarmowy [2].

Przewód pokarmowy

Śluzy to składniki, które wiążą się z wodą w jelitach i zwiększają swoją objętość. Dzięki temu odpowiadają za zwiększenie objętości mas kałowych. Z drugiej strony formują także śliski żel, który wyściela ścianę jelit i usprawnia przemieszczenia się kału. Żel sprawia, że mniej wody wchłania się przez jelita, co dodatkowo rozmiękcza masy kałowe. Z racji, że to surowiec śluzowy, to aby poprawnie spełniał swoją rolę, należy wypić sporą ilość wody razem z siemieniem lnianym. Bez odpowiedniej ilości wody efekt nie będzie zadowalający. Cały proces usprawnia także błonnik [2].

Dzięki śluzom, które mają działanie łagodzące, siemię lniane stosuje się także do zmniejszania zgagi i uczucia pieczenia w przełyku. Śluzy powlekają błonę śluzową przewodu pokarmowego, dlatego kleik dobrze złagodzi również inne podrażnienia.

Siemię lniane i układ sercowo-naczyniowy

Na co jeszcze pomaga siemię lniane? Pewna metaanaliza porównała wpływ siemienia lnianego na profil lipidowy u pacjentów z dyslipidemią i zdrowych. W przypadku ludzi zdrowych codzienne spożywanie siemienia lnianego pozwoliło na obniżenie cholesterolu całkowitego i wzrost poziomu HDL-C. U chorych z dyslipidemią okazało się, że doszło do spadku cholesterolu całkowitego, LDL-C i triglicerydów. Badani spożywali około 50 g siemienia lnianego dziennie. Dobroczynne działanie na profil lipidowy związane jest z dużą zawartością kwasów omega-3 i 6 w siemieniu lnianym [2,3].

Istnieje również metaanaliza, z której wynika, że długotrwałe stosowanie siemienia lnianego (powyżej 12 tygodni) pozwala zredukować ciśnienie tętnicze krwi. Badani uzyskali średnio spadek o około 1,5 mmHg w ciśnieniu skurczowym i rozkurczowym [4].

Działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne

Siemię lniane działa także antyoksydacyjnie. Powoduje redukcję reaktywnych form tlenu, zmniejsza także wątrobową peroksydację lipidów. Spożywanie siemienia lnianego może okazać się zasadne, jeśli chcemy wspomóc z regenerację naszej wątrobie. Jeszcze większe stężenie dobroczynnych składników znajduje się w oleju lnianym [1,2].

Siemię lniane i podrażnienia skóry oraz błon śluzowych

Kleik z siemienia lnianego będzie dobrym wyborem, jeśli cierpimy na chrypkę lub podrażnienie gardła. Śluzy działają powlekająco na błony śluzowe, dzięki czemu doznamy ulgi.

Na co jeszcze pomaga siemię lniane? Kleiki można stosować także zewnętrznie. Znajdują zastosowanie w podrażnieniach skóry i błon śluzowych, gdyż siemię lniane ma działanie nawilżające, odżywcze, regenerujące, powlekające i ochronne.

Siemię lniane – jak przygotować?

Wiemy już, na co pomaga siemię lniane, ale jak je przygotować, aby dobrze działało? Siemię lniane to surowiec śluzowy i z definicji powinno przygotowywać się z niego macerat. Co to jest?

Macerat to wyciąg wodny otrzymywany z surowca roślinnego w temperaturze pokojowej. Książkowo na 1 część surowca (czyli np. 1 łyżkę) powinno użyć się 20 części wody (czyli 20 łyżek). Do maceracji powinniśmy użyć wody o temperaturze pokojowej. Po zalaniu nasion i odczekaniu kilkunastu minut otrzymamy charakterystyczną żelową konsystencję – kleik, który jest gotowy do spożycia [5].

Siemię lniane – całe czy mielone?

Nie ma potrzeby rozdrabniania siemienia lnianego. Do przygotowania kleiku można wykorzystać całe nasiona lnu. Śluz, o który głównie chodzi, znajduje się w zewnętrznej warstwie nasion i łatwo przechodzi do wody. Czy to znaczy, że nie powinno się używać nasion rozdrobnionych? Oczywiście, że nie! Można je używać, jednak niektóre składniki nasion (np. tłuszcze) są wrażliwe na tlen i mogą łatwo ulec utlenieniu – szybciej się zepsują. Idealnym rozwiązaniem będzie samoczynne zmielenie nasion lnu, aby zapobiec utracie ważnych składników.

Jak parzyć siemię lniane?

Wcześniej zostało napisane, żeby używać chłodnej wody lub o temperaturze pokojowej. Jednak czy można użyć gorącej wody i jak parzyć siemię lniane? Najlepiej używać wody o temperaturze pokojowej – wtedy do wody przejdzie jak najwięcej składników. Jednak nie znaczy to, że użycie ciepłej wody jest błędne. Co prawda może dojść do pewnej degradacji śluzów, bo są to surowce wrażliwe na ciepło, ale nie znaczy to, że całkowicie znikną! Siemię lniane zalane ciepłą wodą również będzie dobre!

Tylko kleik czy także nasiona?

Po zalaniu siemienia lnianego wodą otrzymamy dwie części – kleik i pozostałe nasiona. Najlepiej spożyć wszystko – dostarczymy wtedy najwięcej składników odżywczych.

Jakie produkty z siemienia lnianego dostępne są w aptekach?

W aptekach znajdziemy kilka rodzajów produktów z siemienia lnianego, takich jak:

  • Siemię lniane w formie całych nasion.
  • Zmielone siemię lniane, często spotykane także w wersji odtłuszczonej.
  • Tabletki z siemieniem lnianym.
  • Produkt, który nie jest dosłownie siemieniem lnianym, ale który z niego pochodzi i bogaty jest w wiele cennych składników, czyli olej lniany.

Siemię lniane – działania niepożądane

Siemię lniane to bezpieczny produkt, jednak trzeba pamiętać o kilku aspektach podczas jego stosowania.

Z racji tego, że to surowiec śluzowy, to nie można jednocześnie przyjmować innych leków. Śluzy mogą osłabić lub zahamować ich działanie. Zaleca się, aby stosować siemię lniane około 2 godzin przed lub po zażyciu leków.

Siemię lniane poprawia perystaltykę jelit i ułatwia wypróżnianie. Z tego względu nie powinniśmy stosować go razem z lekami, które hamują motorykę jelit i działają zapierająco, gdyż może dojść do wzajemnego zniesienia się efektów leczniczych.

Siemię lniane zawiera niewielką ilość glikozydów cyjanogennych. To niebezpieczny dla zdrowia składnik. W rzeczywiści jest ich tak mało, że spożywanie nieobrobionych w żaden sposób nasion lnu, w ilościach zalecanych, nie powoduje ryzyka zatrucia. Natomiast związki te rozkładają się pod wpływem wody lub wyższej temperatury, dlatego jeśli spożywamy siemię lniane prażone lub po maceracji, to nie powinny zawierać tych niebezpiecznych składników [5].

Bibliografia

  1. B. Ebrahimi i in., „Biomedical features of flaxseed against different pathologic situations: A narrative review”, Iran. J. Basic Med. Sci., t. 24, nr 5, s. 551–560, maj 2021, doi: 10.22038/ijbms.2021.49821.11378.
  2. „Assessment report on Linum usitatissimum L., semen”. 10 March 2015 EMA/HMPC/377674/2014 Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC).
  3. M. Sadat Masjedi, P. Mohammadi Pour, Y. Shokoohinia, i S. Asgary, „Effects of Flaxseed on Blood Lipids in Healthy and Dyslipidemic Subjects: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials”, Curr. Probl. Cardiol., s. 100931, lip. 2021, doi: 10.1016/j.cpcardiol.2021.100931.
  4. S. Khalesi, C. Irwin, i M. Schubert, „Flaxseed Consumption May Reduce Blood Pressure: A Systematic Review and Meta-Analysis of Controlled Trials”, J. Nutr., t. 145, nr 4, s. 758–765, kwi. 2015, doi: 10.3945/jn.114.205302.
  5. Sznitowska M. (red), Farmacja stosowana. Technologia postaci leku. Warszawa: PZWL, 2017. ISBN 978-83-200-5371-5.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Len

    Len to roślina z rodziny lnu, która jest wykorzystywana do produkcji tkanin i oleju.
    Surowce roślinne

Omawiane schorzenia

  • Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia

    Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia jest chorobą skórną wywołaną przez kontakt z drażniącymi substancjami. Objawia się zaczerwienieniem, swędzeniem i pieczeniem skóry.
  • Zaparcia

    Zaparcia to schorzenie, które charakteryzuje się trudnościami w wypróżnianiu oraz nieregularnymi wypróżnieniami. Może być spowodowane przez różne czynniki, takie jak dieta, brak aktywności fizycznej czy też choroby przewodu pokarmowego.
  • Zgaga

    Schorzenie zgagi polega na odczuwaniu pieczenia i dyskomfortu w okolicy przełyku i żołądka. Może być spowodowane przez nieprawidłową dietę, stres, palenie papierosów oraz niektóre leki.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , , , , , , , , , , .