Dlaczego chcemy obniżyć cholesterol?

Cholesterol dzielimy na dwie frakcje: HDL o wysokiej gęstości, który nazywamy “dobrym” cholesterolem i LDL o niskiej gęstości, czyli tak zwany “zły” cholesterol. Do funkcji cholesterolu należy między innymi budowanie błon komórkowych, produkcja hormonów, kwasów żółciowych czy też witaminy D. Jednak zbyt wysoka jego wartość, zwłaszcza frakcji LDL prowadzi do odkładania się go w naczyniach. Powoduje to powstawanie blaszki miażdżycowej, co bezpośrednio wpływa na występowanie zawałów serca. Niestety obecnie choroby sercowo-naczyniowe stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów, a obniżanie poziomu lipidów jest podstawą profilaktyki [1].

Wysoki cholesterol — jakie ma przyczyny?

Istnieje wiele czynników ryzyka podwyższonego poziomu cholesterolu. Wśród najważniejszych rzeczy, które mogą spowodować zbyt wysoki poziom cholesterolu warto wspomnieć o tych poniższych:

• genetyka;
• dieta;
• brak aktywności fizycznej;
• otyłość;
• palenie papierosów;
• niektóre choroby, takie jak cukrzyca, choroba wątroby lub nerek;
• pewne leki, takie jak beta-blokery i sterydy anaboliczne, również mogą przyczyniać się do podwyższonego poziomu cholesterolu [8].

Jak leczyć wysoki cholesterol?

Wysoki poziom cholesterolu można leczyć za pomocą różnych metod, które obejmują zmiany w stylu życia i stosowanie leków. Oto kilka sposobów leczenia podwyższonego poziomu cholesterolu:

• Dieta – ważne jest, aby ograniczyć spożycie tłuszczów nasyconych i cholesterolu, takich jak tłuste mięso, pełnotłuste produkty mleczne i jaja. Zaleca się spożywanie zdrowych tłuszczów, takich jak oleje roślinne, orzechy i nasiona. Włączenie pokarmów bogatych w błonnik, takich jak owoce, warzywa i pełnoziarniste produkty zbożowe, może również pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu.
• Aktywność fizyczna – regularna aktywność fizyczna może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu, poprawiając rozkład tłuszczów we krwi. Zaleca się wykonywanie co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej lub 75 minut intensywnej aktywności fizycznej w ciągu tygodnia.
• Utrata wagi – jeśli jesteś z nadwagą lub otyły, utrata wagi może pomóc w obniżeniu poziomu cholesterolu. Nawet umiarkowana utrata wagi może mieć pozytywny wpływ na zdrowie serca i obniżyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
• Leki – w niektórych przypadkach, gdy zmiany w stylu życia nie są wystarczające, lekarz może zalecić stosowanie leków obniżających cholesterol. Są to zazwyczaj statyny, które hamują produkcję cholesterolu w organizmie. Inne leki, takie jak inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), mogą być stosowane w przypadku towarzyszącemu wysokiemu poziomowi cholesterolu nadciśnieniu tętniczemu.

Ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem w celu odpowiedniego zdiagnozowania i leczenia podwyższonego poziomu cholesterolu. Lekarz będzie w stanie dostosować terapię do indywidualnych potrzeb i okoliczności pacjenta [7].

Jakie są bezpieczne leki na cholesterol bez recepty?

Po stwierdzeniu podwyższonego poziomu cholesterolu lekarze zalecają terapię lekami na receptę, najczęściej są to statyny. Jednak nie tylko na preparatach syntetycznych kończą się możliwości terapeutyczne. Można zastosować lek na cholesterol bez recepty, który skutecznie obniży poziomu cholesterolu. Co można stosować zamiast statyn?

Bergamotka na cholesterol

Warty uwagi ziołowy preparat na cholesterol może zawierać m.in. ekstrakty z bergamoty. Jest to roślina obfitująca w polifenole, spośród których wyróżniamy dwa związki chemiczne: brutierdynę i melitydynę. Ich działanie opiera się o hamowanie reduktazy HMG-CoA, czyli dokładnie tego samego enzymu co w przypadku statyn. Enzym ten odpowiada za przekształcanie i produkcję cholesterolu. Wskutek jego zahamowania w organizmie cholesterol nie jest w stanie się wytworzyć, więc jego poziom automatycznie się obniża. Dodatkową korzyścią stosowania preparatów z bergamotą jest działanie antyoksydacyjne, które przyczynia się do profilaktyki chorób serca. Między innymi powoduje ochronę naczyń krwionośnych. Do preparatów zawierających bergamotę można zaliczyć Berimal Forte oraz Bergamil Forte [3].

Bergamil Forte, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• w jego składzie znajdują się: wyciąg z bergamoty zawierający polifenole (400 mg), witaminę C oraz wyciąg z czosnku pospolitego;
• wyciągi są standaryzowane;
• pomaga utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu i glukozy, wspierając zdrowie układu krążenia i serca;
• bez glutenu;
• bez laktozy;
• odpowiedni dla wegan i wegetarian;
• proste dawkowanie – należy przyjmować 1-2 kapsułki dziennie, popijając szklanką wody;
• dostępny w opakowaniach po 30 i 90 kapsułek.

Berimal Forte, kapsułki

O produkcie

• suplement diety
• w jego składzie znajdują się: wyciąg z bergamoty zawierający polifenole (500 mg), witamina C;
• wyciąg z bergamoty jest standaryzowany;
• wskazania podobne do Bergamilu Forte;
• nie należy stosować w ciąży i podczas karmienia piersią;
• proste dawkowanie – należy przyjmować 1-2 kapsułki dziennie, popijając szklanką wody;
• dostępny w opakowaniach po 30, 60 i 90 kapsułek.

Preparaty z kwasami omega-3

Suplementacja kwasami omega 3 powinna być obowiązkowa w prewencji chorób sercowo naczyniowych. Same w sobie poprawiają profil lipidowy, stosowanie ich obniża poziom LDL, czyli “złego” cholesterolu. Ponadto wykazują działanie ochronne na śródbłonek naczyń krwionośnych. W trakcie suplementacji kwasami omega-3 należy nadal monitorować poziom cholesterolu w badaniach krwi, ponieważ w zaawansowanych zaburzeniach może się okazać, że jest to niewystarczające. Preparatów zawierających kwasy omega-3 jest wiele. Znajdziemy nawet lek dostępny wyłącznie na receptę pod nazwą Omacor. Warto zwrócić uwagę, aby wybrany przez nas preparat zawierał przynajmniej 1000 mg kwasów [4].

Möller’s Tran Norweski, płyn doustny

O produkcie

• suplement diety;
• naturalny tran, czyli olej z wątroby dorsza;
• w swoim składzie zawiera: kwasy omega-3 oraz witaminy A, D i E;
• w jednej dawce znajduje się 600 IU witaminy D oraz 500 mg kwasów DHA i 360 mg kwasów EPA;
• działa wielotorowo, wspomagając prawidłowe widzenie, układ odpornościowy oraz pracę mózgu i serca;
• do stosowania od 3. roku życia;
• po otwarciu można przechowywać przez 3 miesiące w lodówce;
• występuje w różnych smakach: owocowy, cytrynowy, jabłkowy i neutralny;
• zawiera naturalne aromaty;
• bez dodatku zbędnych substancji;
• należy stosować 5 ml dziennie;
• dostępny w opakowaniach po 250 ml.

Naturell Omega-3, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera olej pozyskiwany z małych ryb zimnowodnych poławianych z certyfikowanych łowisk najczystszych obszarów Oceanu Spokojnego;
• w każdej kapsułce znajduje się 1000 mg oleju z ryb w skład którego wchodzą kwasy DHA (220 mg) i EPA (330 mg);
• należy stosować w celu wspierania prawidłowego widzenia oraz pracy serca i mózgu;
• może być stosowany przez kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz dzieci;
• rybi zapach i smak produktu są ograniczone do minimum;
• produkt nie jest wegański;
• duże kapsułki mogą być dla niektórych pacjentów trudne do połknięcia – osobom mającym problem z połykaniem można wycisnąć zawartość kapsułki;
• dzieci powyżej 2. roku życia powinny zażywać 1 kapsułkę dziennie, osoby dorosłe 2 kapsułki, natomiast kobiety w ciąży i karmiące piersią 3 kapsułki.
• preparat dostępny jest w opakowaniach po 60 i 120 kapsułek.

Monakolina K na cholesterol

Monakolina K jest substancją powstającą w wyniku fermentacji czerwonego ryżu. Fermentację przeprowadzają drożdże. Mechanizm działania monakoliny jest identyczny jak w przypadku statyn, czyli leków dostępnych na receptę. Monakolina hamuje enzym biorący udział w produkcji cholesterolu. Dzięki temu mniejsza ilość jego zostaje wytwarzana i jednocześnie jego poziom spada. Struktura monakoliny jest podobna do lowastatyny, jednak charakteryzuje się mniejszą wchłanialnością w organizmie. Podobieństwa ze statynami nie tylko dotyczą struktury i działania, ale także występowania działań niepożądanych. Monakolina ma potwierdzone badaniami działanie obniżające cholesterol, zatem suplementując ją mamy pewność efektu hipolipemizującego [1,2].

Obecnie na rynku są dostępne preparaty z monakoliną takie jak np. Lipiforma czy Anticholesteran. 22 czerwca 2022 w życie weszło rozporządzenie Komisji Europejskiej dotyczące dziennej dawki monakoliny, jaką można przyjąć. Po wprowadzeniu rozporządzenia, na rynku aptecznym mogą być dostępne tylko suplementy zawierające poniżej 3 mg w dziennej porcji.

Lipiforma, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• w swoim składzie zawiera monokalinę K (poniżej 3 mg) z czerwonych drożdży z ryżu oraz wyciąg z czosnku;
• preparat pomaga w utrzymaniu prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi;
• nie należy zażywać jednocześnie z sokiem grejpfrutowym;
• osoby poniżej 18. roku życia, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby powyżej 70. roku życia nie powinny stosować tego preparatu;
• proste dawkowanie – należy przyjmować 1 kapsułkę dziennie, popijając wodą (najlepiej wieczorem);
• preparat dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek.

Skąd wysoki cholesterol u szczupłej osoby?

Wysoki poziom cholesterolu u szczupłej osoby może wynikać z kilku różnych przyczyn, które nie zawsze są związane z nadwagą czy otyłością. Oto kilka potencjalnych przyczyn:

• Genetyka – niektóre osoby mają skłonność genetyczną do wysokiego poziomu cholesterolu, co jest związane z rodzinną hipercholesterolemią. Ta stan może powodować wysoki poziom LDL (tzw. “złego” cholesterolu), niezależnie od masy ciała i diety.
• Dieta – nawet szczupłe osoby mogą spożywać żywność bogatą w nasycone tłuszcze i cholesterol, które znajdują się w tłustych mięsach, pełnotłustych produktach mlecznych, fast foodach czy wypiekach. Spożywanie tych produktów może prowadzić do podwyższenia poziomu cholesterolu.
• Aktywność fizyczna – brak wystarczającej aktywności fizycznej może przyczynić się do wzrostu poziomu LDL i obniżenia poziomu HDL (tzw. “dobrego” cholesterolu), nawet u osób szczupłych.
• Choroby – pewne schorzenia, takie jak choroby tarczycy, zwłaszcza niedoczynność tarczycy, mogą wpływać na metabolizm lipidów i prowadzić do podwyższonego poziomu cholesterolu.
• Leki – niektóre leki, w tym hormonalne środki antykoncepcyjne czy sterydy, mogą wpływać na poziom cholesterolu w organizmie.
• Palenie tytoniu i alkohol – palenie papierosów i nadmierne spożywanie alkoholu mogą negatywnie wpływać na poziom cholesterolu, nawet u osób szczupłych.

Zarządzanie wysokim cholesterolem, niezależnie od budowy ciała, wymaga kompleksowego podejścia, które obejmuje zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną oraz kontrolę medyczną. W przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu cholesterolu, warto skonsultować się z lekarzem w celu opracowania odpowiedniego planu działania [5,6].

Podsumowanie

Wysoki poziom cholesterolu może dotknąć każdego, niezależnie od wagi czy wieku, dlatego regularnie kontroluj jego poziom poprzez badania krwi. Jeśli zmagasz się z podwyższonym cholesterolem, wprowadź zmiany w stylu życia – ogranicz spożycie tłuszczów nasyconych, zwiększ aktywność fizyczną i przestań palić papierosy. Oprócz leków na receptę (statyn), możesz wypróbować preparaty dostępne bez recepty, takie jak suplementy z bergamotką, kwasami omega-3 czy monakaliną K, jednak zawsze skonsultuj ich stosowanie z lekarzem. Pamiętaj, że skuteczne obniżanie cholesterolu wymaga kompleksowego podejścia, łączącego odpowiednią dietę, regularny ruch i właściwie dobrane leki lub suplementy. Dzięki systematycznemu przestrzeganiu zaleceń możesz skutecznie zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych.