Czym jest alergiczne zapalenie spojówek?

Podczas sezonu pylenia ok. 40% Polaków dotykają choroby alergiczne. Oprócz alergicznego nieżytu nosa najczęstszym objawem alergii jest alergiczne zapalenie spojówek (często występują jednocześnie). Objawia się ono stanem zapalnym, który powoduje pieczenie, świąd, obrzęk, łzawienie i zaczerwienienie spojówek. Podział alergicznego zapalenia spojówek:

• sezonowe alergiczne zapalenie spojówek — zwykle od wiosny do jesieni (w sezonie pylenia);
• całoroczne alergiczne zapalenie spojówek — występuje cały rok, niezależnie od pylenia (najczęściej roztocza, sierść zwierząt);
• wiosenne zapalenie spojówki i rogówki — głównie w klimacie tropikalnym, najczęściej dotyczy chłopców w wieku 4-12 lat, zanika samoistnie po okresie dojrzewania;
• atopowe zapalenie spojówki i rogówki — najczęściej dotyka młodych dorosłych;
• kontaktowe zapalenie spojówki i rogówki — w wyniku bezpośredniego kontaktu spojówki lub powieki z alergenem [1,2].

Jakie są przyczyny alergicznego zapalania spojówek?

Alergiczne zapalenie spojówek najczęściej ma charakter sezonowy (ale nie zawsze!) i jest związane z alergią na:

• pyłki roślin (drzewa, trawy i inne rośliny pylące);
• roztocza;
• kurz;
• grzyby;
• pleśń;
• sierść zwierząt lub ich wydzieliny (wystarczy kontakt z właścicielem zwierzęcia, który przeniesie sierść na ubraniu);
• metale np. platyna, chrom, nikiel, aluminium (może się nasilać podczas tygodnia pracy i ustępować w weekend, jeżeli w pracy występuje kontakt z alergizującym metalem);
• środki do dezynfekcji;
• kosmetyki (najczęściej konserwanty w nich zawarte);
• farby, lakiery do włosów;
• chloramina;
• kalafonia;
• chlorek winylu;
• sztuczne barwniki [1,2];

Jakie są objawy alergicznego zapalenia spojówek?

Alergiczne zapalenie spojówek jest jednym z najczęściej występujących problemów okulistycznych związanych z reakcjami alergicznymi. Jego objawy są charakterystyczne i mogą znacząco wpływać na komfort życia osób dotkniętych tą dolegliwością. Do najczęstszych należą:

• zaczerwienienie spojówek;
• świąd oczu;
• obrzęk powieki i spojówki;
• obfite łzawienie;
• pieczenie oczu;
• nadwrażliwość na światło;
• często towarzyszy im: alergiczny nieżyt nosa, astma, pokrzywka, atopowe zapalenie skóry [1,2].

Jak odróżnić alergiczne zapalenie spojówek od innych schorzeń?

Alergiczne zapalenie spojówek różni się od innych schorzeń oczu ze względu na charakterystyczne objawy i kontekst ich występowania. Głównym i bardzo charakterystycznym objawem, który odróżnia alergiczne zapalenie spojówek, jest swędzenie. Towarzyszy mu również zaczerwienienie oczu, łzawienie oraz obrzęk spojówek. Przebieg tego schorzenia często ma charakter sezonowy, związany z okresem pylenia roślin, co dodatkowo pomaga w odróżnieniu go od innych problemów.

W przeciwieństwie do tego, wirusowe zapalenie spojówek charakteryzuje się występowaniem gródek w spojówce, obfitą wydzieliną i często jest związane z przebytymi infekcjami, takimi jak zapalenie płuc, gardła czy ucha, trwając zazwyczaj 2-3 tygodnie. Bakteryjne zapalenie spojówek objawia się obfitą wydzieliną ropną i trwa krócej – około 7 dni. Z kolei zespół suchego oka objawia się pieczeniem oczu i często towarzyszącą suchością ust, nie ustępując samoistnie. Jak w takim razie leczyć to schorzenie i które leki na alergiczne zapalenie spojówek warto kupić [1,2]?

Leki na alergiczne zapalenie spojówek

Leczenie alergicznego zapalenia spojówek powinno zacząć się od profilaktyki, która obejmuje unikanie alergenu oraz częste płukanie oka roztworem soli fizjologicznej lub stosowanie kropli do oczu zwanymi sztucznymi łzami. Chłodne kompresy mogą skutecznie łagodzić opuchliznę i dyskomfort. Inną metodą łagodzenia objawów jest płukanie oczu wywarami z ziół o działaniu przeciwzapalnym, takich jak nagietek, kolendra, koper włoski czy świetlik. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne może być odczulanie prowadzone pod kontrolą alergologa. Jakie leki na alergiczne zapalenie spojówek warto stosować? Mamy tutaj do dyspozycji dwa rodzaje preparatów: tabletki doustne i krople do oczu na alergię. Wszystko omówimy w dalszej części tekstu [1,2].

Jakie są krople na alergiczne zapalenie spojówek?

Jeśli chodzi o leki na alergiczne zapalenie spojówek, to istnieje wiele kropli do oczu na alergię bez recepty. Jedną z nich jest kromoglikan (Allergo-Comod, Allergocrom, Polcrom). Jest to substancja hamująca uwalnianie mediatorów reakcji alergicznej. Nie ma działania przeciwhistaminowego, ale oddziałuje na błonę komórkową w taki sposób, aby nie uwalniać substancji indukujących alergie. Co to znaczy? Będą dobre, jeśli nie masz jeszcze objawów alergii i chcesz im przeciwdziałać. Powinno się je stosowac około 4. tygodni przed np. pyleniem i przez cały okres pylenia. Nie działają doraźnie.

Polcrom, krople do oczu

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako lek;
• zawiera 2 butelki po 5 ml;
• zawiera kromoglikan;
• po pierwszym otwarciu butelki można stosować do 4. tygodni;
• zalecane dawkowanie to 1-2 krople 4 razy na dobę.

Allergocrom, krople do oczu

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako lek;
• butelka zawiera 10 ml leku;
• można stosować po otwarciu do 6. tygodni;
• zawiera kromoglikan;
• zalecane dawkowanie to 2 kropla 4 razy na dobę;
• można stosować od 4. r.ż.

Allergo-Comod, krople do oczu

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• substancja lecznicza — kromoglikan sodu;
• ważne przez 3 miesiące po pierwszym otwarciu;
• opakowanie wielodawkowe, butelka 10 ml;
• bez konserwantów.

Bardziej uniwersalne działanie ma ketotifen (Zabak), azelastyna (Allergodil, Azel-Drop Alergia, Azelamed, Azelastin Comod) i olopatadyna (Oftahist, Starazolin Alergia). Obie dostępne są bez recepty. Ketotifen można stosować nawet od 3. miesiąca życia, a olopatadyna bez recepty jest dla dorosłych. Preparaty z azelastyną bez recepty można podawać dzieciom od 4. roku życia. Te leki na alergiczne zapalenie spojówek w formie kropli do oczu są proste w stosowaniu. Wystarczy aplikacja po 1 kropli do oka 2 razy dziennie. Można je stosować przez dłuższy czas, ale również krótkoterminowo – doraźnie.

Zabak, krople do oczu

O produkcie

• Produkt zarejestrowany jako lek;
• Butelka zawiera 5 ml leku;
• Nie zawiera konserwantów;
• Można stosować do 3 miesięcy po otwarciu butelki;
• Można stosować u dzieci w wieku od 3 lat;
• Zalecane dawkowanie to 1 kropla do oka 2 razy na dobę.

Allergodil, krople do oczu

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• leku nie można stosować w leczeniu zakażeń oczu;
• substancja pomocnicza, chlorek benzalkoniowy, może powodować punkcikowe zapalenie rogówki, toksyczne wrzodziejące zapalenie rogówki, podrażnienie oczu lub odbarwienie soczewek miękkich;
• podczas stosowania leku nie należy stosować soczewek;
• nie ma wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku w ciąży i w trakcie karmienia;
• krople mogą wywołać podrażnienie oczu. Jeśli pacjent cierpi na tę dolegliwość, nie powinien prowadzić pojazdów mechanicznych.

Azelastin Comod, krople do oczu

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• krople nie są wskazane w leczeniu zakażeń oczu;
• w trakcie ich stosowania nie należy używać soczewek kontaktowych;
• brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią;
• jeśli u pacjenta wystąpi podrażnienie oka po zastosowaniu kropli, wówczas nie powinien prowadzić pojazdów mechanicznych.

Oftahist, krople do oczu

O produkcie

• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość produktu;
• lek może być stosowany tylko u dorosłych;
• substancja czynna (chlorek benzalkoniowy) może powodować podrażnienie oczu;
• jeśli nie ma poprawy o 3 dniach stosowania leku, należy skontaktować się z lekarzem;
• należy unikać kontaktu kropli z soczewkami kontaktowymi;
• nie należy stosować kropli w trakcie ciąży i w okresie karmienia piersią;
• lek nie ma wpływu lub ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów.

Starazolin Alergia, krople do oczu

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera olopatadynę;
• nie zawiera konserwantów;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości (1 lub 2 butelki);
• dla dorosłych;
• po otwarciu zużyć w ciągu 90. dni.

Jakie są tabletki na alergiczne zapalenie spojówek?

Poza kroplami do oczu można zastosować przeciwhistaminowe leki doustne. Są one dostępne bez recepty w aptekach. Warto sięgnąć po substancje nowej generacji takie jak cetyryzyna (Allertec WZF, AlleMax, Amertil Bio, Zyrtec UCB), feksofenadyna (Allegra, Allertec Fexo), lewocetyryzyna (Contrahist Allergy, Levalergedd, Lirra Gem), desloratadyna (Aleric Deslo Active, Hitaxa Fast Kids), loratadyna (Claritine Allergy, Loratadyna Pylox). Od niedawna bez recepty dostępna jest też bilastyna (Allertec Effect, Bilastyna Hitaxa). Leki na alergiczne zapalenie spojówek w formie tabletek lub kapsułek można stosować jako jedyne leczenie lub jako dodatek do kropli – nie zachodzi tu interakcja, a zwiększają się efekty leczenia. Jest to dobra opcja, jeśli oprócz typowe łzawienia czy swędzenia towarzyszy nam, np. obrzęk powiek lub katar.

Warto tu pamiętać, że praktycznie większość leków może być podawana dzieciom od 6. roku życia. Należy tylko zwrócić uwagę, bo w niektórych przypadkach trzeba wybrać wersję dla dziecka lub zmniejszyć dawkę – w takim przypadku pomocne są syropy, np. (Aleric Deslo Active, Claritine Allergy, Hitaxa Fast Kids). Jedynie bilastyna i feksofenadyna bez recepty jest od 12. roku życia.

Contrahist Allergy, tabletki powlekane

O produkcie

• leku bezwzględnie nie wolno łączyć z alkoholem;
• nie zawiera laktozy;
• nie stosować u dzieci poniżej 6. roku życia;
• może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów;
• nie powoduje senności;
• stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią omówić z lekarzem.

Hitaxa Fast, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

O produkcie

• łatwa forma podania – szybko się rozpuszcza
• szybko zaczyna działać;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia;
• nie powoduje uczucia senności;
• istnieje wersja Hitaxa Fast Kids (od 2. roku życia) i Hitaxa Fast Junior (od 6. roku życia).

Zyrtec UCB, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• bezwzględnie nie łączyć z alkoholem;
• nie powoduje senności;
• nie stosować u dzieci poniżej 6. roku życia;
• nie stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Claritine Allergy, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• proste dawkowanie;
• działa aż 24 godziny;
• można stosować u dzieci od 6. roku życia i powyżej 30. kg masy ciała;
• zawiera laktozę;
• nie powoduje senności;
• skonsultować się z lekarzem w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Bilastyna Hitaxa, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 tabletka na dobę;
• można stosować u dzieci od 12. roku życia;
• nie zawiera laktozy;
• nie powoduje senności;
• skonsultować się z lekarzem w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• stosować na czczo w celu osiągnięcia najlepszych efektów.

Leki na alergiczne zapalenie spojówek dla kobiet karmiących piersią

Kobiety karmiące piersią i w ciąży powinny szczególnie zwracać uwagę na stosowane leki. Wiele produktów leczniczych jest przeciwwskazana w tym okresie. Jednak nie znaczy to, że muszą unikać wszystkiego. Bazując na doniesieniach naukowych można stwierdzić, że leki na alergiczne zapalenie spojówek do stosowania doustnego, które zawierają loratadynę, desloratadynę, cetyryzynę i feksofenadynę, są stosunkowo bezpieczne podczas karmienia piersią. Natomiast i tak warto skonsultować to z lekarzem.

Podsumowanie

Alergiczne zapalenie spojówek objawia się łzawieniem, swędzeniem, zaczerwienieniem i obrzękiem oczu, a jego najczęstszą przyczyną są pyłki roślin, kurz, roztocza czy sierść zwierząt. Podstawą leczenia jest unikanie alergenów, przemywanie oczu solą fizjologiczną i stosowanie kropli nawilżających, które pomagają mechanicznie usuwać alergeny. Skuteczne leki na alergiczne zapalenie spojówek to krople do oczu na alergię bez recepty, jak Zabak (ketotifen), Allergodil (azelastyna), Oftahist (olopatadyna) oraz krople profilaktyczne z kromoglikanem (Allergocrom, Polcrom, Allergo-COMOD). Dodatkowo warto stosować doustne leki przeciwhistaminowe, takie jak cetyryzyna, feksofenadyna czy bilastyna, aby zmniejszyć ogólne objawy alergii.