Menu

,

Jak wygląda zakrzepica nóg? Objawy, leczenie i profilaktyka

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Co to jest zakrzepica żylna?

Zakrzepica żylna to poważna choroba objawiająca się bólem, obrzękiem i zaczerwienieniem nóg. Dowiedz się, jak wygląda zakrzepica nóg, jakie są jej przyczyny i jak rozpoznać zakrzepicę na wczesnym etapie. Poznaj skuteczne leki przeciwzakrzepowe na żylaki, dostępne zarówno na receptę, jak i bez niej. Sprawdź, jak zapobiegać zakrzepicy żylnej dzięki prostym działaniom, takim jak aktywność fizyczna, nawodnienie i odpowiednia profilaktyka.
Co to jest zakrzepica żylna?

Zakrzepica żylna i jej charakterystyka

Co to jest zakrzepica żylna? Zakrzepica żylna to choroba polegająca na powstawaniu zakrzepów, czyli skrzepów krwi, w naczyniach żylnych, najczęściej w żyłach głębokich nóg. Zakrzepy te mogą utrudniać lub blokować przepływ krwi, co prowadzi do obrzęku, bólu i zaczerwienienia w chorej kończynie. Nieleczona zakrzepica może być groźna, ponieważ fragment zakrzepu może oderwać się i spowodować, np. zatorowość płucną, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Choroba ta często występuje u osób unieruchomionych, po operacjach lub u pacjentów z żylakami. Leczenie zakrzepicy obejmuje stosowanie leków przeciwzakrzepowych, które zapobiegają powiększaniu się zakrzepów i powstawaniu nowych [1,2].

Zakrzepica żył głębokich a powierzchniowych – jakie są różnice?

Ogólnie wiemy już, co to jest zakrzepica żylna, ale często mówi się o niej w kontekście żył głębokich lub powierzchniowych. Co to za schorzenia i czy możemy mówić o nich zamiennie? Zakrzepica żył głębokich i zakrzepica żył powierzchniowych to dwie różne postacie choroby zakrzepowej. Zakrzepica żył głębokich dotyczy dużych naczyń krwionośnych położonych głęboko w mięśniach, najczęściej w kończynach dolnych, i niesie większe ryzyko powikłań, takich jak zatorowość płucna. Objawia się silnym bólem, obrzękiem i uczuciem napięcia w nodze. Zakrzepica żył powierzchniowych dotyczy mniejszych naczyń znajdujących się tuż pod skórą, jest mniej groźna, ale może powodować bolesne stany zapalne. W obu przypadkach kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwzakrzepowego. Wspomnieliśmy już krótko o czynnikach ryzyka powstania zakrzepicy, ale dowiedzmy się czegoś więcej na ten temat – i co najważniejsze – jakie mogą być tego skutki [1-3].

Objawy zakrzepicy żylnej (fot. Canva).
Jak rozpoznać zakrzepicę? Poznaj objawy (fot. Canva).

Dlaczego dochodzi do zakrzepów żył?

Zakrzepy żył powstają na skutek wielu czynników ryzyka, takich jak otyłość, brak aktywności fizycznej, długotrwałe siedzenie, przebyte operacje, urazy czy długotrwałe unieruchomienie kończyn. Do przyczyn należą również stosowanie antykoncepcji hormonalnej, ciąża, zaawansowany wiek, żylaki, nowotwory i genetycznie uwarunkowana nadkrzepliwość (trombofilia). Zakrzepica prowadzi do poważnych konsekwencji, w tym stanu zapalnego naczyń i tkanek, bólu, obrzęków oraz ryzyka zatorowości płucnej, co wymaga natychmiastowego leczenia przeciwzakrzepowego. Jednak pojawia się pytanie – jak rozpoznać zakrzepicę? Nie jest to prosta sprawa i często potrzeba dokładnych badań, ale przedstawimy najczęstsze objawy, które pojawiają się przy tym schorzeniu [1,2].

Jak rozpoznać zakrzepicę żył głębokich?

Czy rozpoznanie zakrzepicy żylnej jest proste? Najczęściej wskazuje się na takie objawy, jak ból oraz tkliwość kończyny, uczucie pieczenia, ciężkość nóg i obrzęki. Jednak to objawy wielu chorób układu żylnego, nie tylko zakrzepicy żył głębokich (ZŻG). Spektrum możliwych przyczyn zgłaszanych objawów jest naprawdę szerokie. Mogą one świadczyć o niewydolności żylnej, niedokrwieniu kończyny, ale również o schorzeniach dotyczących narządu ruchu (złamanie, uraz mięśnia). Zakrzepica żył głębokich często przebiega bezobjawowo. Dopiero w późniejszym okresie, kiedy zmiany zakrzepowe są większe i powodują istotne utrudnienia w przepływie krwi, pacjent zaczyna odczuwać dolegliwości. Dlatego rozpoznanie opiera się nie tylko na wywiadzie lekarskim, ale też dodatkowych badaniach krwi i badaniach obrazowych (USG Doppler) [1,2].

Jak wygląda zakrzepica nóg?

Czy można podać opis tego, jak wygląda zakrzepica nóg? Warto znać teorię na temat tego, co to jest zakrzepica żylna, ale i być świadomym tego, jak wygląda zakrzepica nóg, aby szybko zwrócić uwagę na coś niepokojącego. Zakrzepica nóg objawia się obrzękiem, bólem i zaczerwienieniem kończyny, najczęściej łydki lub uda. Skóra w miejscu zakrzepu może być napięta, cieplejsza niż reszta ciała, a chore żyły mogą być wyczuwalne jako twarde, bolesne zgrubienia. Często występuje uczucie ciężkości nogi, szczególnie podczas chodzenia lub stania. W cięższych przypadkach kończyna może stać się sina, a silny ból utrudniać poruszanie się. Objawy te wymagają szybkiej konsultacji medycznej i wdrożenia leczenia, aby zapobiec groźnym powikłaniom, takim jak zatorowość płucna. Jak w takim razie leczyć zakrzepicę [1,2]?

Jak leczyć zakrzepicę żylną?

Jak leczyć zakrzepicę żył? Leczenie zakrzepicy żył obejmuje stosowanie uciskowych wyrobów medycznych, takich jak pończochy lub rajstopy, które poprawiają krążenie i zmniejszają ryzyko powiększania się zakrzepu. W terapii wykorzystuje się także niesteroidowe leki przeciwzapalne, dostępne w formie maści do stosowania miejscowego lub tabletek (np. ibuprofen, diklofenak). W przypadku większych skrzeplin lub tych zlokalizowanych w pobliżu ważnych naczyń konieczne może być leczenie farmakologiczne z użyciem leków przeciwzakrzepowych lub nawet interwencja chirurgiczna, aby zapobiec groźnym powikłaniom, takim jak zatorowość płucna czy udar niedokrwienny. W dalszej części tekstu skupimy się na tym, jakie leki przeciwzakrzepowe na żylaki może przepisać lekarz. Dowiemy się też czy istnieją jakieś skuteczne leki przeciwzakrzepowe bez recepty na żylaki [1,2].

Jakie leki przeciwzakrzepowe na żylaki może przepisać lekarz?

Jeśli chodzi o leki przeciwzakrzepowe na żylaki dostępne na receptę, to leczenie farmakologiczne opiera się głównie na zastosowaniu środków przeciwzakrzepowych, zapobiegających powstaniu kolejnych skrzeplin i zmniejszeniu tych już obecnych. W zależności od etiologii zakrzepicy żył głębokich, ryzyka nasilenia objawów czy prawdopodobieństwa wystąpienia powikłań krwotocznych u pacjenta stosuje się różne opcje terapeutyczne w ustalonych przez lekarza konfiguracjach — podskórne zastrzyki heparyną drobnocząsteczkową (Clexane, Neoparin), doustną terapię antagonistami witaminy K (acenokumarol i warfaryna) lub innymi lekami przeciwzakrzepowymi — dabigatranem (Pradaxa, Gribero, Abagat, Daxanlo, Mirexan), apiksabanem (Eliquis, Poltixa), rywaroksabanem (Xarelto, Bevimlar, Rixacam, Runaplax, Xanirva, Xiltess). Wszystko zależy od stanu chorego. Leczenie dobierane jest indywidualnie. Czy istnieją jakieś leki przeciwzakrzepowe bez recepty [1,2]?

Czy istnieją leki przeciwzakrzepowe na żylaki bez recepty?

Trzeba o tym pamiętać, że jeśli zdiagnozowano u Ciebie zakrzepicę żylną, to leki bez recepty raczej nie pomogą. Mogą być stosowane dodatkowo, ale należy skupić się na lekach przeciwzakrzepowych na żylaki na receptę. A co w lżejszych przypadkach albo chęci przeciwdziałania rozwojowi zakrzepicy żylnej? W przypadku zaobserwowania u siebie jakichkolwiek zmian na skórze przy naczyniach żylnych (pojawienie się pajączków czy żylaków) lub odczucia nieprzyjemnych objawów w obrębie kończyn dolnych (obrzęki, bolesność i skurcze) warto już wcześniej wprowadzić leczenie wspomagające pracę układu żylnego. Wśród opcji terapeutycznych wymienia się przede wszystkim doustną terapię preparatami zawierającymi w składzie składniki uszczelniające i uelastyczniające ściany naczyń żylnych, np.: diosmina (Diosmnex Max, Diohespan Max, Phlebodia, DIH), hesperydyna, ekstrakt z ruszczyka kolczastego (Cyclo 3 Fort, Cyclovenox). Jako leczenie wspomagające w przypadku chorób żył powierzchniowych (m.in. zakrzepowym zapaleniu żył) można również zastosować maści i żele z heparyną (Lioton 1000, Heparin-Hasco Forte, Fortiven Activ Gel) o działaniu przeciwzakrzepowym, przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym. Substancje takie jak escyna (Aescin) lub wyciąg z kasztanowca również będą wspierać kondycję żył (Venescin) [1,2].


Cyclo 3 Fort, kapsułki

  • lek dostępny bez recepty;
  • zawiera wyciąg z ruszczyka, hesperydynę i witaminę C;
  • nieduże kapsułki, łatwe do połknięcia;
  • dawkowanie dwie kapsułki na dobę;
  • dobrze tolerowany i bezpieczny;
  • niekiedy może wywołać alergie skórne;
  • stosuje się w niewydolności żylnej, ale także w leczeniu hemoroidów;
  • wymaga popicia szklanką wody.

Diosminex, tabletki

  • produkt leczniczy zawiera zmikronizowaną diosminę, zwiększającą napięcie naczyń żylnych a także działa ochronnie na naczynia;
  • produkt ten jest lekiem;
  • diosminex zawiera laktozę, więc jeśli stwierdzono u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, to przed zastosowaniem produktu leczniczego należy skonsultować się z lekarzem;
  • preparat może zawierać 500 mg lub 1000 mg diosminy.

Diohespan, tabletki

  • to produkt, który również zawiera diosminę;
  • preparat ten należy przyjmować podczas posiłku;
  • preparat może zawierać 500 mg lub 1000 mg diosminy.

Phlebodia, tabletki

  • substancją czynną tych tabletek jest diosmina – 1 tabletka zawiera 600 mg diosminy;
  • lek zawiera lak czerwieni koszenilowej Ponceau 4R (E 124). Składnik ten może powodować reakcje alergiczne;
  • zalecana dawka w przypadku niewydolność krążenia żylnego w obrębie kończyn dolnych: 1 tabletka na dobę, rano na czczo. 

Aescin, tabletki

  • substancją czynną leku jest alfa-escyna, jedna tabletka zawiera 20 mg escyny;
  • zazwyczaj stosowana dawka leku dla dorosłych: 3 razy na dobę po 2 tabletki, po posiłku, popijając dużą ilością płynu;
  • profilaktycznie można stosować na minimum 16 godzin przed zabiegiem chirurgicznym;
  • w przypadku stosowania środków antykoncepcyjnych można przyjmować podwójną dawkę alfa-escyny.

Fortiven Active Gel, żel

  • produkt leczniczy zawierający w swoim składzie dużą zawartość heparyny sodowej;
  • preparat przeznaczony jest od 12. roku życia;
  • należy go stosować od 1 do 3 razy dziennie;
  • posiada ekonomiczne opakowanie;
  • po pierwszym otwarciu z preparatu można korzystać do 6. miesięcy.

Venescin, żel

  • produkt leczniczy zawierający w swoim składzie wyciąg z kasztanowca o zawartości 17% escyny oraz trokserutynę;
  • lek ten przeznaczony jest dla osób od 12. roku życia;
  • należy co stosować rano i wieczorem;
  • preparat należy przechowywać w temperaturze pokojowej,  chroniąc od światła i wilgoci.

Aescin, żel

  • produkt leczniczy zawierający w swoim składzie escynę, salicylan dietyloaminy oraz heparynę;
  • nie zaleca się stosowania tego preparatu u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia;
  • lek należy stosować od 3 do 5 razy na dobę;
  • nie należy długotrwale stosować leku u kobiet w ciąży.

Lioton 1000, żel

  • lek dostępny bez recepty;
  • 1 g żelu zawiera 1000 j.m. heparyny sodowej;
  • żel zawiera również karbomer 940, parahydroksybenzoesan propylu, parahydroksybenzoesan metylu, etanol 96%, olejek lawendowy, olejek pomarańczowy, trietanoloaminę i wodę oczyszczoną;
  • młodzież powyżej 12 lat i osoby dorosłe stosują żel od 1 do 3 razy na dobę.

Czy zakrzepicy można zapobiec? Poznaj profilaktykę

Jak dbać o swoje żyły, aby nie dopuścić do zakrzepicy żylnej? Na pierwszym miejscu stawiana jest aktywność fizyczna. Nacisk stawia się tutaj głównie na gimnastykę kończyn dolnych i trenowanie mięśni łydek. Nawet krótkie, ale regularne, codzienne spacery pozytywnie wpłyną na funkcjonowanie układu żylnego w kończynach. Pacjentom wymagającym profilaktycznego leczenia, a jednocześnie posiadającym duże ryzyko epizodów krwawień na skutek stosowania leków przeciwzakrzepowych, należy wprowadzić leczenie uciskowe. Odpowiednio dobrane rajstopy, pończochy czy podkolanówki elastyczne o stopniowanym ucisku również korzystnie wpłyną na pracę układu żylnego [1,2].

Na co dzień przede wszystkim należy unikać długiego siedzenia, stania czy pozostawania w bezruchu oraz dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Dłuższa podróż powinna być zawsze przerywana krótkimi spacerami (najlepiej z napinaniem mięśni łydek). W przypadku osób obarczonych większym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy (szczególnie u kobiet w ciąży, pacjentów otyłych, z innymi chorobami współistniejącymi, mającymi żylaki lub u osób, u których w bliskiej rodzinie wystąpiły przypadki zakrzepicy i zatorowości płucnej) warto każde niepokojące zmiany omówić jak najszybciej z lekarzem w celu dobrania jak najlepszych metod leczenia i profilaktyki ciężkich powikłań [1,2].

Zatorowość żylna a zakrzepica żylna – poznaj różnice

Wiemy już, co to jest zakrzepica żylna, ale często słyszy się także o zatorowości żylnej. Czy to takie same choroby? Zakrzepica żylna to proces tworzenia się zakrzepów krwi w żyłach, najczęściej kończyn dolnych, co prowadzi do utrudnionego przepływu krwi. Zatorowość żylna natomiast to stan, w którym fragment zakrzepu odrywa się od ściany naczynia i przemieszcza się z krwią do innych narządów, np. płuc, powodując zatorowość płucną. Główna różnica polega na tym, że zakrzepica to powstanie skrzepliny w żyle, a zatorowość to przemieszczenie się tej skrzepliny i zablokowanie przepływu krwi w innym miejscu, co może zagrażać życiu. Obie choroby są ze sobą powiązane i wymagają szybkiego rozpoznania oraz leczenia [1,2].

Podsumowanie

Zakrzepica żylna to groźna choroba polegająca na powstawaniu zakrzepów w żyłach, najczęściej kończyn dolnych, co prowadzi do bólu, obrzęków i zaczerwienienia nóg. Nieleczona może skutkować zatorowością żylną, gdy zakrzep przemieszcza się do płuc, zagrażając życiu. Jak rozpoznać zakrzepicę? Objawy to m.in. ból, uczucie ciężkości nóg, obrzęk i napięta skóra, choć choroba często przebiega bezobjawowo. Leczenie obejmuje leki przeciwzakrzepowe na żylaki, zarówno na receptę, jak i dostępne bez recepty (np. diosmina, escyna), a także stosowanie wyrobów uciskowych. Aby zapobiec zakrzepicy, warto zadbać o aktywność fizyczną, unikać długiego siedzenia i dbać o nawodnienie. Wczesne rozpoznanie i leczenie to klucz do uniknięcia powikłań.

Bibliografia

  1. Kałas M., Siemiński M., Skorupa Ł. Zakrzepica żył głębokich – czy nadal jest wyzwaniem diagnostycznym? Forum Medycyny Rodzinnej. 2019. 13(3), 149-158.
  2. Nalewczyńska A., Maździarz A., Krynicki R., Śpiewankiewicz B. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – epidemiologia oraz profilaktyka. Current Gynecologic Oncology. 2015. 13(3), 191-200.
  3. Neubaurek-Geryk J., Bieniaszewki L. Zakrzepica żył powierzchniowych. Forum Medycyny Rodzinnej. 2018. 12(3), 99-101.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Omawiane substancje

  • Acenokumarol

    Acenokumarol to lek przeciwzakrzepowy z grupy antagonistów witaminy K, stosowany w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Wymaga monitorowania krzepliwości krwi i indywidualnego dawkowania.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Apiksaban

    Apiksaban to innowacyjny doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz zapobieganiu udarom, ceniony za skuteczność i wygodę stosowania u różnych grup pacjentów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Dabigatran

    Dabigatran to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy, cechujący się skutecznością i szerokim zastosowaniem u dorosłych oraz dzieci.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Diosmina

    Diosmina wzmacnia naczynia krwionośne, poprawia mikrokrążenie i łagodzi objawy niewydolności żylnej, takie jak obrzęki, ból czy uczucie ciężkości nóg.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Heparyna

    Heparyna to substancja czynna o działaniu przeciwzakrzepowym, wykorzystywana w profilaktyce i leczeniu zakrzepów, chorób żył, urazów oraz blizn w różnych formach i dawkach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Hesperydyna

    Hesperydyna to flawonoid występujący w cytrusach. Ma działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ruszczyk kolczasty

    Ruszczyk kolczasty to roślina z rodziny astrowatych. Jego liście i kwiaty są wykorzystywane w medycynie naturalnej.
    Surowce roślinne
  • Rywaroksaban

    Rywaroksaban to nowoczesny lek przeciwzakrzepowy stosowany w zapobieganiu i leczeniu zakrzepicy oraz zatorowości, a także w ochronie przed udarem u pacjentów z migotaniem przedsionków.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Warfaryna

    Warfaryna to doustny lek przeciwzakrzepowy stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy. Zmniejsza krzepliwość krwi poprzez hamowanie działania witaminy K, chroniąc przed powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Zakrzepica żył głębokich

    Zakrzepica żył głębokich to choroba charakteryzująca się tworzeniem skrzepów w głębokich żyłach. Objawy obejmują obrzęk i ból nogi, ale połowa przypadków przebiega bezobjawowo. Wymaga natychmiastowego leczenia przeciwzakrzepowego dla zapobiegania zatorowości płucnej.
  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

    Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa jest schorzeniem, które dotyczy układu krążenia i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zatorowość płucna. Objawy choroby obejmują ból, obrzęk i uczucie ciężkości w kończynach dolnych.

Przeczytaj również:

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .

Porady