Spraye na katar są jednymi z najpopularniejszych sposobów leczenia objawów zatkanego nosa, zarówno w przypadku przeziębienia, jak i alergii. W szerokiej gamie dostępnych produktów znajdują się rozwiązania zarówno na receptę, jak i bez recepty, które mogą łagodzić nie tylko zatory, ale także inne powiązane objawy, takie jak kichanie czy swędzenie nosa. W tym artykule przyjrzymy się różnym typom sprayów do nosa i lekom na cieknący katar, ich składnikom aktywnym oraz mechanizmom działania. Zawierają one różne składniki aktywne, w tym ksylometazolinę, oksymetazolinę, dekspantenol, kwas hialuronowy, bromek ipratropium, hipertoniczną wodę morską oraz naturalne ekstrakty roślinne.

Leki na cieknący katar w sprayu do nosa

Ksylometazolina i oksymetazolina to substancje chemiczne, które powodują obkurczenie naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa. W efekcie dochodzi do zmniejszenia przekrwienia śluzówki i obrzęku, co udrożnia zatkany nos i ułatwia oddychanie. Z tego powodu są polecane jako leki na cieknący katar. Ksylometazolina i oksymetazolina to substancje, które podaje się donosowo w formie kropli lub żelu, przez co pierwsze efekty osiąga się już po około 1. minucie od zastosowania [1-2].

Odblokowanie zatkanego nosa można uzyskać także poprzez doustne zastosowanie substancji, takich jak np. pseudoefedryna (Apselan, Sudafed). Niestety efekt uzyskany dzięki niej jest słabszy, trwa krócej i pojawia się później niż po zastosowaniu, np. oksymetazoliny. Wskazania do stosowania preparatów z ksylometazoliną lub oksymetazoliną są następujące:

• nadmierne przekrwienie błony śluzowej nosa pojawiające się podczas przeziębienia, kataru siennego, alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa lub zapalenia zatok;
• wspomagająco w zapaleniu ucha środkowego;
• pomocniczo przy wziernikowaniu nosa;
• zmniejszenie obrzęku błon śluzowych jam nosa u niemowląt w przypadku problemów z oddychaniem i ssaniem pokarmu [3-5].

Poza klasycznymi lekami obkurczającymi istnieje kilka innych kategorii preparatów donosowych. Spraye z wodą morską (izotoniczną lub hipertoniczną) mechanicznie oczyszczają i nawilżają śluzówkę, mogą być stosowane przewlekle i są odpowiednie nawet dla niemowląt. Preparaty z bromkiem ipratropium zmniejszają ilość wodnistej wydzieliny, a te z dodatkiem kwasu hialuronowego lub dekspantenolu wspierają regenerację i ochronę błony śluzowej nosa. Warto też wspomnieć o preparatach zawierających składniki roślinne i emolientowe, takich jak Bacterid, które łagodzą podrażnienia, wspierają oczyszczanie nosa i chronią śluzówkę. Dzięki tej różnorodności można dobrać spray odpowiadający zarówno nasileniu objawów, jak i potrzebom codziennej pielęgnacji nosa.

Bacteridkrople do nosa

Wyrób medyczny

O produkcie

• zalecany do stosowania przy stanach zapalnych błony śluzowej nosa z przekrwieniem i uczuciem zatkania;
• rekomendowany przy stanie zapalnym zatok przynosowych, nieżycie nosa i nawracającym zapaleniu ucha środkowego;
• składniki zawarte w wyrobie upłynniają wydzielinę, co odtyka zatkany nos i wspomaga oddychanie;
• zawiera olej z drzewa mastyksowego o właściwościach kojących;
• zawarte składniki emolientowe łagodzą podrażnienia i chronią śluzówkę;
• może być stosowany  od 2. roku życia;
• przebadany klinicznie.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku , , zatkanego nosa, zapalenia zatok oraz przeziębienia.

Skład

Substancjami czynnymi produktu są: witamina e (tokoferol).

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Czy hipertoniczna woda morska będzie skuteczna?

Warto skupić się też na bezpiecznych i skutecznych metodach, które bazują na naturalnych składnikach. Czy hipertoniczna woda morska będzie dobrym wyborem? Tak! To bezpieczna i skuteczna alternatywa dla leków obkurczających błonę śluzową nosa, takich jak ksylometazolina i oksymetazolina. W przeciwieństwie do nich nie powodują wysuszenia błony śluzowej, nie podrażniają i nie prowadzą do uzależnienia, dzięki czemu można je stosować częściej i przez dłuższy czas. Działają na zasadzie naturalnej osmozy – redukują obrzęk śluzówki, ułatwiając oddychanie, a jednocześnie nawilżają i wspomagają oczyszczanie nosa. Są uniwersalne i odpowiednie dla całej rodziny, w tym dla dzieci i niemowląt, dzięki czemu można je stosować w codziennej higienie nosa oraz wspomagająco w infekcjach czy alergiach. Jeśli szukasz skutecznego, a jednocześnie łagodnego i bezpiecznego sposobu na zatkany nos, hipertoniczna woda morska to najlepszy wybór! A co zrobić, jeśli jednak katar jest bardzo uciążliwy i potrzebujesz mocniejszego efektu? Wtedy pomyśl nad lekami z oksymetazoliną lub ksylometazoliną.

STERIMAR Zatkany Nos woda morskapłyn

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray do nosa w postaci hipertonicznego roztworu wody morskiej z dodatkiem miedzi;

• odpowiedni dla dorosłych i dzieci od 3. roku życia;

• działa osmotycznie – zmniejsza obrzęk błony śluzowej i udrażnia nos;

• stosowany w przeziębieniu, nieżycie nosa i zapaleniu zatok, wspomaga profilaktykę grypy;

• usuwa wydzielinę, kurz i alergeny;

• wspiera naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest katar, zatkany nos, zapalenie zatok oraz przeziębienie.

Skład

Substancjami czynnymi produktu są: mangan oraz miedź.

Dawkowanie

Stosuj produkt 2-6 razy w ciągu dnia lub częściej, aż do ustąpienia obrzęku na śluzówce.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

STERIMAR Hipertoniczny BABY woda morskapłyn

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray donosowy dla niemowląt i dzieci od 3. miesiąca życia;

• hipertoniczny roztwór wody morskiej, bez konserwantów;

• nowa opatentowana końcówka zapewnia bezpieczną i delikatną aplikację;

• udrażnia nos, zmniejsza obrzęk i ułatwia oddychanie przy katarze;

• zawiera sole mineralne i pierwiastki śladowe, w tym miedź;

• wspiera naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa.

 

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu , alergicznego nieżytu nosa, zapalenia zatok , przeziębienia oraz zapalenia błony śluzowej nosa.

Skład

Produkt złożony jest z manganu oraz miedzi.

Dawkowanie

Ten wyrób medyczny jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania, od 2 do 6 razy dziennie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Disnemar, aerozol do nosa

O produkcie

• bezpieczny produkt, można stosować bez ograniczeń czasowych;
• dostępne są wersje dla młodszych (Disnemar Junior – od 5 do 12 lat) i najmłodszych (Disnemar Baby – od 0 do 4 lat);
• wyrób medyczny;
• wygodny dozownik umożliwia równomierne rozpylenie roztworu w postaci delikatnej mgiełki do jam nosowych.

Nisita, spray do nosa

O produkcie

• ułatwia oczyszczanie nosa i nawilża błonę śluzową;
• nie zawiera konserwantów;
• może być podawany dzieciom, kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią;
• może być stosowany od pierwszego dnia życia;
• posiada aplikator, ułatwiający prawidłową aplikację;
• należy skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania wyrobu u osób po operacji nosa.

Marimer Hipertoniczny, aerozol do nosa

O produkcie

• 100% naturalny roztwór hipertoniczny wody morskiej (zawartość soli 22 g/l);
• skutecznie udrażnia i oczyszcza jamy nosowe;
• może być stosowany już od 1. dnia życia;
• produkt nie zawiera konserwantów;
• po każdym życiu należy umyć aplikator.

Marimer Baby Hipertoniczny, aerozol do nosa

O produkcie

• hipertoniczny roztwór pomaga oczyścić nos dziecka z nadmiaru zalegającej wydzieliny;
• pudełko z aplikatorem ułatwiającym prawidłowe podanie;
• nie zawiera konserwantów.

Oksymetazolina czy ksylometazolina — przegląd produktów

Którą substancję wybrać w sprayu na zatkany nos przy bardzo intensywnych objawach? Oksymetazolinę czy ksylometazolinę? Z badań klinicznych wynika, że nie ma istotnych różnic pomiędzy działaniem obu związków. Ksylometazolina (np. Otrivin, Sudafed XyloSpray, Nasic) i oksymetazolina (np. Xylorin Protect, Acatar Control, Nasivin Classic) bardzo dobrze redukują przekrwienie błony śluzowej nosa i szybko udrażniają zatkany nos. W niektórych przypadkach zaobserwowano, że po zastosowaniu ksylometazoliny efekt występuje nieco szybciej, jednak może to wynikać z różnic międzyosobniczych. A jakie spraye do nosa na zatkany nos z tymi substancjami możemy kupić w aptece [3]?

Nasic, aerozol do nosa

O produkcie

• aplikator ułatwiający podanie leku;
• działa do 10 godzin;
• zawiera hlorek benzalkoniowy, który może powodować podrażnienie lub obrzęk wewnątrz nosa;
• nie stosować dłużej niż 7 dni.

Otrivin, aerozol do nosa

O produkcie

• udrażnia nos już po 2 minutach;
• działa do 12 godzin;
• nie stosować dłużej niż 10 dni;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.

Sudafed XyloSpray HA, aerozol do nosa

O produkcie

• odblokowuje nos w 2 minuty;
• działa do 10 godzin;
• nie stosować dłużej niż 7 dni;
• zawiera chlorek benzalkoniowy, które może powodować przekrwienie błony śluzowej nosa.

Acatar Control, aerozol do nosa

O produkcie

• po otwarciu spray jest ważny 1 miesiąc;
• nie stosować dłużej niż 7 dni;
• działa do 12 godzin.

Nasivin Classic, aerozol do nosa

O produkcie

• odczuwalna poprawka już po 25 sekundach;
• działa do 12 godzin;
• nie stosować dłużej niż 7 dni.

Xylorin Protect, aerozol do nosa

O produkcie

• nie stosować dłużej niż 10 dni;
• nie stosować u dzieci poniżej 10. roku życia.

Spray do nosa na cieknący katar – bromek ipratropium

Jeśli chcemy szybko uzyskać efekt odetkania nosa, to oprócz wcześniej wymienionych substancji można spróbować sprayu do nosa na zatkany nos z dodatkiem bromku ipratropium (Otrivin Ipra Max). Preparaty z bromkiem ipratropium to polecane leki na cieknący katar. Ksylometazolina redukuje przekrwienie błony śluzowej nosa, natomiast bromek ipratropium redukuje wodnistą wydzielinę. Dzięki połączeniu dwóch substancji w jednym preparacie pacjent osiąga lepszy efekt terapeutyczny, niż gdyby stosował jedną z tych substancji lub obie, ale oddzielnie [7-8].

Otrivin Ipra Max, aerozol do nosa

O produkcie

• nie stosować dłużej niż 7 dni;
• nie stosować u osób poniżej 18. roku życia;
• lek może utrudniać prowadzenie pojazdów mechanicznych.

Nawilżający spray do nosa na katar – co wybrać?

Niestety wszystkie wymienione wcześniej substancje mają jedną wadę – szybko wysuszają śluzówkę nosa. Z tego powodu ich dłuższe stosowanie jest przeciwwskazane, ale nawet przy krótkim stosowaniu mogą powodować dyskomfort. Okazuje się, że dodatek dekspantenolu w sprayu na zatkany nos (np. Otrivin Regeneracja, Xylodex) pełni funkcje ochronne i odżywcze dla komórek błony śluzowej. Dodatkowo wykazano, że redukcja objawów ostrego nieżytu nosa następuje szybciej w preparatach łączonych z dekspantenolem [9-10].

Jak szybko taki spray na katar pomaga? Jak już wcześniej wspomniano, nie ma istotnych różnic w terapii podczas stosowania preparatów z ksylometazoliną lub oksymetazoliną. Natomiast dodatek dekspantenolu do formulacji z oksymetazoliną sprawia, że dochodzi do szybszej redukcji objawów oraz występowania mniejszej ilości działań niepożądanych niż w przypadku stosowania samej ksylometazoliny (niestety brak takich preparatów na rynku polskim) [11].

Otrivin Regeneracja, aerozol do nosa

O produkcie

• zawiera dodatek dekspantenolu;
• nie stosować dłużej niż 7 dni;
• aerozol powinien być używany przez jedną osobę;
• zawiera chlorek benzalkoniowy – może powodować obrzęk i/lub podrażnienie śluzówki nosa.

Xylodex regeneracja, aerozol do nosa

O produkcie

• zawiera dodatek dekspantenolu;
• działa do 10 godzin;
• nie stosować dłużej niż 7 dni;
• nie stosować u dzieci poniżej 6. roku życia.

Spray na katar z kwasem hialuronowym

Innym składnikiem regenerującym i nawilżającym śluzówkę nosa podczas nieżytu będzie kwas hialuronowy (np. Xedine HA, Sudafed XyloSpray HA). Kwas hialuronowy (w postaci soli sodowej) dodaje się do preparatów głównie w celu ochrony i nawilżenia błony śluzowej. Celem jest redukcja ewentualnych działań niepożądanych. Niektóre badania wskazują na to, że kwas hialuronowy potęguje również działanie terapeutyczne ksylometazoliny [12].

Xedine HA, aerozol do nosa

O produkcie

• nie stosować dłużej niż 5 dni;
• zawiera dodatek kwasu hialuronowego;
• nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.

Sudafed Xylospray HA, aerozol do nosa

O produkcie

• działa do 10 godzin;
• zawiera dodatek kwasu hialuronowego;
• po otwarciu może być używany nawet przez 12 miesięcy;
• nie zawiera środków konserwujących.

Jak stosować spraye na katar?

Spray na katar, czyli aerozol, to najczęściej spotykana postać leku na cieknący katar i zatkany nos. Działa szybko w miejscu problemu a jego aplikacja jest proste. Jednak prawidłowa technika podania jest bardzo ważna. Należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

• przed użyciem należy wstrząsnąć pojemnikiem a przed pierwszym użyciem preparatu należy kilkakrotnie nacisnąć dozownik, aż do pojawienia się mgiełki;
• dokładnie oczyść nos;
• chwyć pojemnik w taki sposób, żeby dozownik umiejscowiony był pomiędzy palcem wskazującym i środkowym, a kciuk przytrzymywał dno. Wsuń dozownik delikatnie do otworu nosowego;
  • stosuj zasadę, że do prawego nozdrza podajesz lek lewą ręką i odwrotnie. Dzięki temu roztwór nie zostanie rozpylony na przegrodę nosową, a na zewnętrzną część nosa;
• nie odchylaj głowy do tyłu. Lekko pochyl ją do przodu;
• zatkaj drugi otwór nosowy, naciśnij dozownik i jednocześnie powoli rozpocznij wdech;
• po aplikacji preparatu staraj się przez pewien czas nie kichać ani nie oczyszczać nosa [6].

Czy spraye na zatkany są bezpiecznie?

Czy spraye do nosa na zatkany nos, np. z oksymetazoliną czy ksylometazoliną są bezpieczne? Nie można ich stosować długotrwale. Najlepiej korzystać z nich doraźnie. Należy pamiętać o tym, że wspomniane substancje nie leczą przeziębienia, a jedynie redukują jego objawy. Bezpieczny czas stosowania preparatów to nie dłużej niż 5-10 dni. Długotrwałe stosowanie może doprowadzić do pojawienia się działań niepożądanych, takich jak:

• nadmierne przekrwienie błony śluzowej nosa;
• zmiany histologiczne w błonie śluzowej nosa;
• uczucie suchości i pieczenia w nosie;
• kichanie;
• zatkanie nosa z wodnistym katarem (szczególnie obserwowane po odstawieniu leku po długotrwałym używaniu).

Powyższe efekty uboczne może potęgować środek konserwujący — chlorek benzalkoniowy, który często pojawia się w lekach. Jeśli korzystamy z preparatów z ksylometazoliną i oksymetazoliny, to najlepiej wybrać te bez konserwantów oraz z dodatkiem dekspantenolu lub kwasu hialuronowego [14].

Przedłużone stosowanie kropli do nosa z oksymetazoliną lub ksylometazoliną może prowadzić do problemu znanego jako uzależnienie od tych leków. Uzależnienie na tle psychicznym może wynikać z faktu, że użytkownik staje się zależny od leku w celu złagodzenia objawów, takich jak przekrwienie nosa. W przypadku uzależnienia fizycznego, organizm użytkownika przystosowuje się do obecności leku w organizmie, prowadząc do zmian w fizjologii, które mogą prowadzić do nasilenia objawów przekrwienia nosa, kiedy lek zostanie odstawiony.

Uzależnienie od kropli do nosa z ksylometazoliną lub oksymetazoliną może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, takie jak podrażnienie błony śluzowej nosa, zakażenia, krwotoki z nosa oraz uszkodzenie błony śluzowej. Aby uniknąć uzależnienia, zaleca się stosowanie ich tylko przez krótki okres czasu, zwykle przez nie więcej niż kilka dni z rzędu. Należy stosować tylko określoną dawkę i częstość stosowania zalecaną przez lekarza lub producenta.

Jakie są domowe sposoby na zatkany nos?

Jeśli leki na cieknący katar nie pomagają wystarczająco, można wspomóc się domowymi metodami. Oto kilka powszechnych domowych sposobów na pozbycie się zatkanego nosa:

• irygacja nosa – wypłukaj zatoki za pomocą roztworu soli fizjologicznej. Możesz strzykawki lub butelki z zakrętką do wtryskiwania roztworu soli fizjologicznej do dziur nosowych;
• ciepłe okłady – przyłóż ciepły ręcznik lub ciepły kompres do nosa i czoła;
• pij płyny – pij dużo wody, bulionów i innych płynów, takich jak gorąca herbata, woda z cytryną;
• olejki eteryczne – wypróbuj inhalowanie kilku kropli olejków eterycznych, takich jak eukaliptusowy, miętowy lub drzewa herbacianego. Dodaj je do miski z gorącą wodą lub do dyfuzora i wdychaj opary.

Podsumowanie

Aerozole do nosa to skuteczne i szybko działające środki, które pomagają w łagodzeniu objawów kataru, takich jak zatkanie nosa, nadmierna produkcja śluzu czy kichanie. W artykule omówiliśmy różne typy dostępnych sprayów. Każdy z nich ma swoje specyficzne zastosowania i działania, co pozwala dostosować leczenie do indywidualnych potrzeb użytkowników. Podkreśliliśmy również znaczenie odpowiedniego stosowania tych produktów, aby uniknąć potencjalnych skutków ubocznych. Wybór odpowiedniego sprayu powinien być podyktowany przyczyną kataru oraz preferencjami użytkownika, a w przypadku wątpliwości zawsze warto zasięgnąć porady specjalisty.