Wśród opatrunków ze srebrem Aquacel Ag, stosowanych w celu wspomagania gojenia się ran z równoczesnym silnym działaniem antybakteryjnym, można wymienić kilka rodzajów, które będą różniły się między sobą nieco innym przeznaczaniem:

• Aquacel Ag Foam;
• Aquacel Ag Extra;
• Aquacel Ag+ Extra.

W poniższym artykule zostały opisane wskazania do stosowania każdego z wymienionych opatrunków oraz w jaki sposób odpowiednio je założyć.

Co należy wiedzieć przed założeniem opatrunku?

Każdorazowa zmiana opatrunku wiąże się z usunięciem starego opatrunku, następnie umyciem rany i okolicy rany, zmyciem biofilmu z rany i odkażeniem jej. Za każdym razem należy także ocenić stan rany, żeby podjąć właściwe kroki. Nie można zapominać także o prawidłowej pielęgnacji brzegów rany i skóry wokół rany. Wszystkie czynności należy wykonywać zachowując zasady lawaseptyki i antyseptyki, w rękawiczkach jednorazowych, posługując się jałowymi narzędziami [1]. 

Przykładowe produkty używane przy zmianie opatrunków ze srebrem jonowym znajdują się na powyższym zdjęciu oraz zostały wymienione poniżej:

• Kodan – służy do dezynfekcji wyłącznie nieuszkodzonej skóry wokół rany;
• Octenilin płyn, Prontosan – służą do oczyszczania rany z biofilmu i resztek tkanek. Można to wykonać używając jałowych gazików lub specjalnych gąbek WoundPad;
• Octenisept, Oktaseptal, Aqvitox, Granudacyn – są to preparaty do dezynfekcji oczyszczonej rany.

UWAGA: równocześnie z opatrunkami ze srebrem nie używamy żadnych produktów z jodem! Wykluczone są zatem np.: Betadine płyn i maść, Braunovidon oraz Inadine [1].

Czym charakteryzuje się opatrunek Aquacel Ag+ Extra?

Aquacel Ag+ Extra jest nowoczesnym opatrunkiem, który poza srebrem jonowym ma w swojej strukturze także kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA) i chlorek benzetoniowy (BEC), które wspomagają niszczenie biofilmu bakteryjnego. Dodatkowo zastosowana technologia Hydrofiber wiąże wysięk z rany w formie żelu, a sam opatrunek dopasowuje się do łożyska rany. Zachowane jest wilgotne środowisko gojenia rany. 

Aquacel Ag+ Extra jest miękkim opatrunkiem, łatwo dostosować go zarówno do rany powierzchownej, jak i ran głębokich. Nie przykleja się do ran. Może pozostawać w ranie nawet do 7 dni. Można go ciąć jałowymi nożyczkami i w ten sposób dostosować do rany. Specjalne przeszycia wzmacniające powodują, że opatrunek zachowuje wtedy swoją strukturę. Przeciwwskazany jest u osób uczulonych na srebro [2]. 

Jak stosować opatrunek Aquacel Ag+ Extra?

Aby zapewnić skuteczne działanie Aquacel Ag+ Extra oraz zminimalizować ryzyko ewentualnych zakażeń, należy pamiętać o kilku ważnych czynnościach, które powinniśmy wykonać podczas zakładania opatrunku:

• Najpierw zdejmujemy stary opatrunek (zmoczenie go np. solą fizjologiczną lub płynem Octenilin ułatwia bezbolesne zdjęcie opatrunku), następnie oczyszczamy ranę i okolice rany;
• Należy ocenić stan rany, zwracając uwagę na ewentualną infekcję i postępy gojenia;
• Następnie wyjmujemy opatrunek ze sterylnego opakowania. Jeśli opakowanie bezpośrednie jest uszkodzone, nie należy używać opatrunku;
• Aquacel Ag+ Extra można przycinać w dowolnym kierunku. Rana płytka powinna być przykryta z zachowanym marginesem minimum 1 cm poza brzegi rany;
• Ranę głęboką można wypełnić opatrunkiem Aquacel Ag+ Extra w 80%, ponieważ w miarę wiązania wysięku opatrunek zwiększa swoją objętość. W ranie głębokiej umieszcza się pasek opatrunku złożony w harmonijkę, z wystającym fragmentem dla odprowadzania wysięku oraz łatwiejszego późniejszego usunięcia opatrunku. Doskonale ilustruje to grafika z opakowania opatrunku przedstawiona poniżej;

• Aquacel Ag+ Extra należy zabezpieczyć, przyklejając na wierzch opatrunek wtórny:
  • w ranach z małym i średnim wysiękiem np. Granuflex Extra Thin, Aquacel Foam Adhesive lub Non-adhesive, Mepilex Border, Allevyn Gentle Border;
  • w ranach z dużym wysiękiem np. Aquacel Foam, Versiva XC, Zetuvit Plus, Allevyn Life; 

• W ranach suchych Aquacel Ag+ Extra nakładamy na oczyszczoną ranę, a potem zwilżamy obszar opatrunku wyłącznie nad raną sterylną solą fizjologiczną. Całość zabezpieczamy opatrunkiem wtórnym np. Granuflex Extra Thin [3]. Można rownież najpierw położyć na ranę sterylny hydrożel (np. GranuGel, Intrasite żel, Octenilin żel) w celu zmiękczenia suchej powierzchni rany, a następnie położyć Aquacel Ag+ Extra i na to opatrunek wtórny [2].

Opatrunek Aquacel Ag Extra – jak założyć?

Opatrunek Aquacel Ag Extra jest poprzednikiem opatrunku Aquacel Ag+ Extra, ale jeden mały plus w nazwie robi wielką różnicę. Opatrunek Aquacel Ag Extra nie ma dodatkowych składników wspomagających niszczenie biofilmu, nie posiada również wzmacniających przeszyć. W przypadku ran głębokich praktycznie wyparł go Aquacel Ag+ Extra. W odróżnieniu jednak od następcy ma on wskazanie także do leczenia oparzeń II stopnia.

Sposób użycia jest analogiczny jak Aquacel Ag+ Extra, należy jedynie pamiętać o tym, że w przypadku oparzeń trzeba przykryć opatrunkiem obszar przynajmniej 5 cm wokół oparzenia [4]. W instrukcji dla opatrunku nie ma słowa o możliwości cięcia tego opatrunku [4]. Dlatego w tym przypadku należy wybrać rozmiar pokrywający całą ranę łącznie z wymaganym zapasem. Z drugiej strony nie może jednak być on zbyt duży, dlatego przed dobraniem rozmiaru należy zmierzyć ranę. 

Kiedy należy stosować opatrunek Aquacel Ag Foam?

Opatrunek Aquacel Ag Foam to z kolei opatrunek piankowy, stosowany na powierzchnię rany z dużym wysiękiem. Łączy właściwości opatrunku piankowego, chłonącego i odprowadzającego wysięk z rany oraz zapewniającego wilgotne środowisko gojenia rany, z antybakteryjnymi właściwościami jonów srebra. Zewnętrzna warstwa poliuretanowa pozwala z jednej strony odprowadzać nadmiar wilgoci ze związanego wysięku, a z drugiej strony jest wodoodporną ochroną rany [5]. 

Aquacel Ag Foam w zależności od konkretnego przypadku może być opatrunkiem wtórnym, może być także zastosowany samodzielnie. Występuje w dwóch wersjach: przylepnej (Adhesive), z delikatną silikonową warstwą klejącą, oraz w wersji nieprzylepnej (Non-adhesive). Obie wersje można przycinać i dopasowywać do kształtu rany, należy wtedy jednak pamiętać o zamocowaniu opatrunku odpowiednim przylepcem. 

Jak należy zakładać Aquacel Ag Foam?

Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich opatrunków ze srebrem, także podczas stosowania Aquacel Ag Foam należy stosować się do kilku zasad, aby zapewnić jego skuteczne działanie. Poniżej przedstawiono czynności niezbędne do prawidłowego założenia wspomnianego opatrunku:

• Zdejmujemy stary opatrunek (zmoczenie go np. solą fizjologiczną lub płynem Octenilin ułatwia bezbolesne zdjęcie opatrunku), następnie oczyszczamy ranę i okolice rany;
• Sprawdzamy stan rany i dobieramy wielkość opatrunku, pamiętając o tym, że warstwa chłonna ma wystawać przynajmniej 1 cm od brzegów rany;
• Wyjmujemy opatrunek ze sterylnego opakowania. Jeśli opakowanie bezpośrednie jest uszkodzone, nie należy używać opatrunku;
• W razie potrzeby można dociąć opatrunek i przymocować go za pomocą odpowiedniego przylepca. Do miejsc trudnych jak np. pięta można wybrać wyprofilowane opatrunki;
• Niezużyte części opatrunku należy wyrzucić;
• Aquacel Ag Foam można pozostawić na ranie maksymalnie do 7 dni. Półprzezroczysta warstwa wierzchnia pozwala na obserwację, czy opatrunek wymaga zmiany [5].

UWAGA: Zużyte opatrunki, gaziki, WoundPady, narzędzia i materiały mające bezpośrednią styczność z raną są odpadami medycznymi i powinny być utylizowane w odpowiedni dla nich sposób. Nie należy wyrzucać ich do śmieci komunalnych. Opatrunki i materiały są wyłącznie jednorazowego użytku. 

Podsumowanie

Różne rodzaje opatrunków Aquacel Ag, takie jak Aquacel Ag Foam, Aquacel Ag Extra i Aquacel Ag+ Extra, są dostosowane do różnych potrzeb i typów ran, zawierając w swym składzie srebro jonowe, zapewniające ochronę antybakteryjną. Opatrunki te są odpowiednie zarówno dla płaskich ran powierzchniowych, jak i głębokich, wymagających szczególnego podejścia i pielęgnacji. Przestrzeganie odpowiednich zasad podczas ich stosowania gwarantuje, że opatrunki te pomogą skutecznie zapobiegać infekcjom i wspierać proces gojenia ran.