Pięciornik kurze ziele, znany również jako Potentilla erecta lub Tormentilla erecta, to roślina, która od wieków znajduje zastosowanie w medycynie ludowej oraz współczesnej. Należy do rodziny różowatych (Rosaceae) i jest byliną wieloletnią. Charakteryzuje się cienką, rozgałęzioną i owłosioną łodygą, która osiąga wysokość do 30 cm. Roślina ta ma liście złożone z trzech do pięciu listków o ząbkowanych brzegach, a jej kwiaty mają intensywny żółty kolor, czasem z pomarańczowym odcieniem. Kwitnienie odbywa się od maja do lipca, a owocem są niełupki. Ze względu na swoje właściwości lecznicze, pięciornik kurze ziele jest szeroko stosowany w medycynie, a jego kłącze jest źródłem wielu cennych substancji biologicznie czynnych.

Występowanie

Pięciornik kurze ziele występuje powszechnie w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce roślina ta można spotkać na całym obszarze, preferując tereny wilgotne, gdzie występuje umiarkowana ilość światła. Rośnie na łąkach, w lasach, torfowiskach oraz w zaroślach. Jego łatwość w adaptacji do różnych warunków środowiskowych sprawia, że jest rośliną dostępną dla osób poszukujących naturalnych środków leczniczych.

Najważniejsze Substancje Chemiczne

Kłącze pięciornika kurze ziele jest bogate w różnorodne substancje biologicznie czynne, które mają istotne znaczenie w kontekście medycznym. Główne składniki to:

  • Garbniki: Stanowią ponad 20% składu kłącza, co czyni pięciornik jednym z najlepszych źródeł garbników na świecie. Posiadają silne właściwości ściągające.
  • Katechiny: W tym galusan epigallokatechiny, które przyczyniają się do właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych.
  • Związki fenolowe: Takie jak kwercetyna, które dodatkowo wzmacniają właściwości przeciwzapalne i antybakteryjne.
  • Substancje żywicowe i kwasy organiczne: Takie jak kwas elagowy, askorbowy i chinowy, które również przyczyniają się do właściwości przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych.

Działanie Surowców Pozyskiwanych z Rośliny

Kłącze pięciornika kurze ziele jest głównym surowcem wykorzystywanym w lecznictwie. Dzięki wysokiej zawartości garbników i innych substancji biologicznie czynnych, wykazuje szereg korzystnych działań:

Wyciąg z Kłącza Pięciornika Kurze Ziele

  • Działanie ściągające: Pomaga w zrastaniu się tkanek, uszczelnia naczynia krwionośne i hamuje przetłuszczanie się skóry oraz włosów.
  • Przeciwdrobnoustrojowe i przeciwzapalne: Skuteczne w walce z infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi, a także w łagodzeniu stanów zapalnych.
  • Przeciwbiegunkowe i przeciwkrwotoczne: Wspomaga leczenie biegunek oraz stanów zapalnych przewodu pokarmowego.

Zastosowanie Wewnętrzne

  • Leczenie problemów przewodu pokarmowego: Stosowany w przypadku biegunek, nieżytów żołądka i jelit.
  • Wspomaganie leczenia krwawień: W przeszłości wykorzystywany w leczeniu krwotoków i nadmiernych miesiączek.

Zastosowanie Zewnętrzne

  • Pielęgnacja skóry i błon śluzowych: Stosowany w postaci płukanek, maści czy past do zębów, wspomaga gojenie ran, oparzeń, podrażnień, siniaków, hemoroidów, żylaków oraz zakażeń. Pomaga także w łagodzeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.
  • Kosmetyka: Wykorzystywany do poprawy wyglądu cery trądzikowej, przetłuszczających się włosów oraz do redukcji zaczerwienienia skóry i widoczności porów.

Wskazania do Stosowania

Pięciornik kurze ziele ma szeroki wachlarz zastosowań, w tym:

  • Choroby przewodu pokarmowego: Biegunki, nieżyt żołądka i jelit.
  • Problemy skórne: Rany, oparzenia, podrażnienia, siniaki, hemoroidy, żylaki, zakażenia, trądzik oraz przetłuszczająca się skóra i włosy.
  • Stany zapalne: Gardła, dziąseł, oczu oraz okolic intymnych.

Ostrzeżenia i Środki Ostrożności

  • Interakcje z lekami: Należy zachować ostrożność przy stosowaniu pięciornika kurze ziele w połączeniu z innymi lekami, zwłaszcza tymi, które wpływają na krzepliwość krwi lub mają działanie ściągające.
  • Skutki uboczne: Mogą wystąpić reakcje alergiczne lub nadwrażliwość na substancje zawarte w kłączu pięciornika. W przypadku przedawkowania może wystąpić nadmierne ściąganie tkanek, co może prowadzić do problemów z przewodem pokarmowym.
  • Stosowanie u dzieci i kobiet w ciąży: Zawsze należy skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem pięciornika kurze ziele, zwłaszcza u dzieci i kobiet w ciąży, ze względu na brak wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tych grupach.

Podsumowując, pięciornik kurze ziele to roślina o bogatych właściwościach leczniczych, która może być pomocna w wielu dolegliwościach. Jednak jego stosowanie powinno być dokładnie rozważone i monitorowane, zwłaszcza w przypadku osób z określonymi stanami zdrowia lub przyjmujących inne leki.