Wrzesień przyniósł kilka nowych preparatów bez recepty, które mogą pomóc pacjentom radzić sobie z różnymi codziennymi dolegliwościami. Jednym z nich jest Fexofenadine Aurovitas – tabletki zawierające 120 mg feksofenadyny, które skutecznie łagodzą objawy alergii, np. katar, zatkany nos lub łzawienie oczu.

Dla osób borykających się z chrypką i suchym kaszlem pojawiły się pastylki Strepsils Natur kaszel suchy i chrypka. Dzięki wyciągowi z ziela stuliszu lekarskiego produkt ten łagodzi suchość w gardle i wspomaga walkę z uporczywym kaszlem, co jest szczególnie przydatne w sezonie jesienno-zimowym.

W przypadku bólu gardła warto sięgnąć po nowy Tantum Verde Protect w aerozolu. Preparat ten, zawierający benzydaminę i chlorek cetylopirydyniowy, działa przeciwbólowo i przeciwbakteryjnie, pomagając ukoić ból i podrażnienia gardła. Aerozolowa forma leku jest łatwa w użyciu i idealnie nadaje się do szybkiego działania.

Na problemy trawienne i wzdęcia, które mogą powodować dyskomfort, dostępny jest Simeticon Clinres Farmacija w opakowaniach po 20 lub 40 kapsułek. Zawarty w nich symetykon pomaga rozbijać pęcherzyki gazu w jelitach, przynosząc ulgę przy uczuciu pełności i zmniejszając napięcie w brzuchu.

Nowe leki dostępne na receptę

Leki na układ nerwowy

Wrześniowe nowości na rynku farmaceutycznym obejmują również leki dostępne na receptę, które działają na układ nerwowy i mają zastosowanie w leczeniu poważnych schorzeń. Jednym z nich jest Irsamla, zawierający wortioksetynę, dostępny w tabletkach powlekanych o różnych dawkach: 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Jest to lek przeznaczony do leczenia dużych epizodów depresji, który pomaga stabilizować nastrój i poprawia jakość życia pacjentów zmagających się z objawami depresji.

Kolejną opcją jest Mirtazapine Bluefish, zawierający mirtazapinę w tabletkach powlekanych o dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg. Ten lek również znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów dużej depresji u dorosłych, działając uspokajająco i poprawiając nastrój. Mirtazapina jest często stosowana u pacjentów, którzy potrzebują wsparcia przy problemach ze snem, co stanowi dodatkową zaletę w walce z depresją.

Dla młodszych pacjentów z ADHD dostępny jest Tentin, który zawiera deksamfetaminy siarczan i występuje w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg. Przeznaczony dla dzieci od 6. do 17. roku życia, Tentin pomaga w regulacji uwagi i zmniejszeniu objawów nadpobudliwości, co znacząco poprawia funkcjonowanie dzieci z ADHD.

Nowością na rynku jest także Lydagriks – roztwór do wstrzykiwań zawierający lidokainę, stosowany do miejscowego znieczulenia. Jest to lek, który znajduje zastosowanie nie tylko w zabiegach medycznych, ale również w łagodzeniu bólu, co zwiększa komfort pacjenta podczas procedur.

Leki na układ krwionośny

Wśród nowych leków na układ krwionośny pojawiły się preparaty, które wspierają profilaktykę i leczenie schorzeń związanych z zakrzepicą oraz małopłytkowością. Clopidogrel + Acetylsalicylic acid MSN to preparat łączący klopidogrel i kwas acetylosalicylowy, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 75 mg + 75 mg. Lek ten stosuje się w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych u dorosłych pacjentów z miażdżycą. Dzięki działaniu przeciwpłytkowemu zmniejsza ryzyko zakrzepów, co jest szczególnie istotne dla pacjentów po przebytych epizodach zakrzepowych.

Dla osób zmagających się z pierwotną małopłytkowością immunologiczną dostępny jest nowy Eltrombopag Zentiva. Ten lek w formie tabletek powlekanych, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg (opakowania po 28 sztuk), jest przeznaczony dla pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły odpowiedniej poprawy. Eltrombopag wspiera produkcję płytek krwi, co pomaga w redukcji objawów małopłytkowości i zmniejsza ryzyko krwawień.

Leki stosowane w leczeniu zakażeń

We wrześniu na rynku pojawiły się również nowe leki stosowane w leczeniu zakażeń różnego pochodzenia, od infekcji grzybiczych po wirusowe. Micafungin Pharmazac to preparat zawierający mikafunginę, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 50 mg i 100 mg. Lek ten jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych wywołanych przez komórki grzybów i drożdżaków z rodzaju Candida, pomagając w walce z trudnymi infekcjami grzybiczymi u pacjentów.

Kolejną propozycją jest Aciclovir Accord, tabletki zawierające acyklowir, dostępne w dawkach 200 mg, 400 mg i 800 mg. Ten lek przeciwwirusowy stosuje się w leczeniu oraz profilaktyce takich infekcji jak ospa wietrzna, półpasiec oraz opryszczka pospolita, co czyni go wszechstronnym środkiem pomocnym przy różnych rodzajach zakażeń wirusowych.

Nowością jest również Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Tillomed, preparat łączący emtrycytabinę i tenofowiru dizoproksyl, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg + 245 mg. Jest to lek stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV, który dzięki działaniu przeciwwirusowemu wspiera pacjentów w kontrolowaniu przebiegu choroby.

Leki przeciwalergiczne

Pojawiły się też nowości w leczeniu alergii, które mogą przynieść ulgę pacjentom zmagającym się z sezonowymi oraz całorocznymi objawami alergicznymi. Biflown, Motesin, Dazlaris oraz Solafid to aerozole do nosa, zawierające połączenie azelastyny i flutikazonu. Preparaty te są skuteczne w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Dzięki temu połączeniu leków aerozole te pomagają w łagodzeniu uporczywego kataru, kichania oraz uczucia zatkanego nosa, co jest szczególnie przydatne dla osób z długotrwałymi objawami alergicznymi.

Dla pacjentów szukających preparatu w formie tabletki dostępny jest Fexofenadine Aurovitas, zawierający feksofenadynę w dawce 180 mg. Lek ten skutecznie łagodzi objawy alergii, takie jak katar, kichanie, zatkany nos i łzawienie oczu, przynosząc ulgę nawet przy nasilonych reakcjach alergicznych.

Nowe leki przeciwnowotworowe i immunomodulujące

Wrześniowe nowości obejmują także zaawansowane leki przeciwnowotworowe oraz immunomodulujące, które oferują wsparcie dla pacjentów zmagających się z nowotworami opornymi na standardowe metody leczenia. Enzalutamide Accord oraz Enzalutamide Sandoz to preparaty stosowane w leczeniu raka prostaty, który nie reaguje na tradycyjne terapie hormonalne lub chirurgiczne. Enzalutamide Accord jest dostępny w formie kapsułek (40 mg) a Enzulatamide Sandoz w formie tabletek powlekanych (40 mg i 80 mg), umożliwiając elastyczność w doborze dawki i formy przyjmowania.

Innym ważnym lekiem w tej kategorii jest Nilotinib Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg i 200 mg, przeznaczony do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Dzięki ukierunkowanemu działaniu nilotynib wspiera terapię pacjentów z przewlekłą białaczką, poprawiając ich szanse na kontrolowanie przebiegu choroby.

W leczeniu zaawansowanego raka nerki oraz określonych postaci mięsaka tkanek miękkich stosowany jest Pazopanib Glenmark. Lek ten, należący do inhibitorów kinazy białkowej, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 200 mg i 400 mg, działa poprzez blokowanie mechanizmów odpowiedzialnych za wzrost komórek nowotworowych, co spowalnia rozwój choroby.

W terapii szpiczaka mnogiego pojawiły się nowe opcje: Pomalidomide Glenmark oraz Pomalidomide PPH. Oba leki są dostępne w kapsułkach twardych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg. Pomalidomid wspomaga układ odpornościowy pacjentów, pomagając w walce z komórkami nowotworowymi u osób, które nie reagują na inne terapie.

Inne nowe leki

Pojawiły się również różnorodne leki z różnych kategorii terapeutycznych, wspomagające leczenie bólu, stanu zapalnego, oraz przygotowania do zabiegów chirurgicznych. Aceklik to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), zawierający aceklofenak, dostępny w tabletkach powlekanych o dawce 100 mg. Lek ten stosuje się w łagodzeniu bólu i stanów zapalnych związanych z chorobami stawów, co może przynieść ulgę pacjentom cierpiącym na przewlekłe dolegliwości stawowe. Opakowania zawierają 20 lub 60 tabletek, pozwalając na dopasowanie leczenia do potrzeb pacjenta.

Na potrzeby intensywnej opieki medycznej i sal operacyjnych wprowadzono Rocuronium Aguettant – roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, zawierający bromek rokuroniowy. Ten lek stosuje się jako środek zwiotczający mięśnie, co jest istotne podczas zabiegów chirurgicznych i w intensywnej terapii, ułatwiając przeprowadzenie operacji i poprawiając bezpieczeństwo pacjenta.

Dla osób zmagających się z trądzikiem nowością jest Duocutan, żel zawierający klindamycynę i nadtlenek benzoilu, dostępny w tubach o pojemności 30 g i 60 g. Substancje działają bakteriobójczo i bakteriostatycznie, co pomaga w walce z trądzikiem o podłożu bakteryjnym.

Leki stosowane w lecznictwie zamkniętym (Lz)

Wrzesień wprowadził także nowe leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego (Lz), które są stosowane wyłącznie w warunkach szpitalnych lub w intensywnej opiece medycznej. Mivacurium Kalceks to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji zawierający miwakurium, dostępny w stężeniu 2 mg/ml. Ten środek zwiotczający mięśnie znajduje zastosowanie w medycynie podczas zabiegów chirurgicznych, umożliwiając kontrolowane rozluźnienie mięśni pacjenta, co jest istotne w przeprowadzaniu operacji i zapewnieniu bezpieczeństwa podczas zabiegów.

Kolejnym lekiem dostępnym w tej kategorii jest Midazolamum Aguettant, roztwór do wstrzykiwań dostępny w ampułko-strzykawce o stężeniu 1 mg/ml. Midazolam stosuje się do płytkiej sedacji, znieczulenia ogólnego, a także jako premedykację przed zabiegami chirurgicznymi. Jest także przydatny w sedacji pacjentów na oddziałach intensywnej opieki medycznej, wspierając kontrolę nad poziomem świadomości pacjenta i zapewniając większy komfort w trakcie leczenia.

Podsumowanie

Wrzesień 2024 roku przyniósł na rynek farmaceutyczny wiele nowości, które odpowiadają na szeroki zakres potrzeb zdrowotnych pacjentów. Od leków dostępnych bez recepty na codzienne dolegliwości, przez preparaty stosowane w leczeniu poważnych chorób, aż po specjalistyczne leki przeznaczone do lecznictwa zamkniętego – nowości te zapewniają skuteczniejsze i bardziej zróżnicowane możliwości terapeutyczne. Dzięki nowym rozwiązaniom pacjenci mogą liczyć na wsparcie w walce z alergiami, zakażeniami, chorobami przewlekłymi, a także w terapii przeciwnowotworowej i leczeniu schorzeń układu nerwowego.

Jakie leki wprowadzono na rynek w styczniu 2024 roku?

W styczniu 2024 roku pozwolenie na dopuszczenie do obrotu uzyskało wiele produktów leczniczych. W dużej mierze są to zamienniki dostępnych już na rynku leków, jak i nowe leki, w tym leki na alergię, stwardnienie rozsiane czy do leczenia schorzeń układu sercowo-naczyniowego.

Leki na układ sercowo-naczyniowy

Jedną z nowości jest Clopidogrel MSN w tabletkach powlekanych, który zapewnia wsparcie w profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Warto również wyróżnić Empelic i Esotkaleno, oferujące nowe opcje w leczeniu schorzeń serca.

Leki na układ nerwowy

Wśród nowości znalazł się Ketoprofen Dompé, oferowany jako granulat powlekany, który jest stosowany w leczeniu bólu i stanów zapalnych. 

Pojawił się również Dagrafors, dostępny w dwóch dawkach, służący do leczenia zaburzeń psychicznych. Na listę trafił również produkt taki jak Duloxetine Medical Valley, wskazany do leczenia depresji i zaburzeń lękowych.

Wśród nowych produktów leczniczych znalazły się także leki takie jak Levetiracetam Stada, roztwór doustny, który jest stosowany w leczeniu i profilaktyce napadów padaczkowych. Nowy Lorazepam TZF, w formie roztworu do wstrzykiwań, oferuje wsparcie dla pacjentów z lękiem oraz w stanach agitacji.

Inne leki dopuszczone do obrotu

W styczniu pojawił się również Magnefar B6 w formie tabletek powlekanych, dostarczający organizmowi magnezu i witaminy B6, wspomagając tym samym funkcjonowanie układu nerwowego i mięśni. Warto wspomnieć także o leku Allerduo w formie aerozolu do nosa, przynoszącego ulgę osobom cierpiącym na alergie, oferując kombinację dwóch substancji czynnych dla lepszego działania antyalergicznego.

Również warto zwrócić uwagę na Benzacne Duo, żel do miejscowego stosowania w leczeniu trądziku, łączący dwie aktywne substancje dla skuteczniejszego działania. Pojawił się także Eferox stosowany w niedoczynności tarczycy.

Znaczące miejsce zajmują również leki takie jak Pirfenidon Medical Valley, przeznaczony do leczenia włóknienia płuc, oraz Sugammadex AptaPharma, nowoczesny środek do odwracania działania leków zwiotczających mięśnie, używanych podczas operacji. Ostatnim nowym lekiem dopuszczonym do obrotu w styczniu 2024 jest Teriflunomide Medical Valley, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, który jest przykładem postępu w terapii chorób autoimmunologicznych. 

Podsumowanie

Początek roku 2024 na rynku farmaceutycznym w Polsce pokazał, że pacjenci zyskali dostęp do szerszego spektrum leków, co przekłada się na lepszą jakość leczenia i możliwość dopasowania terapii do indywidualnych potrzeb. Rozwój farmacji i wprowadzanie nowych produktów leczniczych to dobry znak dla przyszłości opieki zdrowotnej, umożliwiający skuteczniejsze walki z wieloma chorobami i stanami zdrowotnymi.

Wybroczyny i siniaki to jeden z objawów często zgłaszanych przez chorych u lekarza POZ, które są zaburzeniami hemostazy czyli całokształtu procesów, które zabezpieczają przed wydostawaniem się krwi z naczyń krwionośnych. Wybroczynami nazywamy wynaczynienia krwi o wielkości 1–3 mm, niekiedy zlewające się ze sobą. Istotną informacją jest to, że ich lokalizacja zamyka się w obrębie skóry. Siniaki natomiast to wynaczynienia krwi o średnicy od 5 mm do kilku centymetrów. Zdarzają się siniaki osiągające 10 cm lub więcej, które nazywane są wylewami krwawymi [1]. Wybroczyny na skórze (wylewy podskórne) są widoczne gołym okiem w postaci czerwonych lub fioletowych plam i mogą występować na rękach lub na nogach.

Jakie są przyczyny powstawania krwawych wybroczyn nu osób starszych?

Jedna z przyczyn została wspomniana wyżej – zaburzenia hemostazy. Inną z przyczyn są nieprawidłowości w budowie ścian naczyń (kruchość naczyń, zwiększenie ich przepuszczalności), co związane jest z wiekiem, dlatego z wybroczynami głównie borykają się starsi pacjenci. Wybroczyny na rękach bardzo często pojawiają się po przeprowadzeniu różnych procedur medycznych, na przykład podczas pobierania krwi do badań lub zakładania wenflonu podczas hospitalizacji. Mogą występować również w przebiegu następujących chorób: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, choroba wieńcowa, migotanie przedsionków, marskość wątroby, choroby nerek. Częstą przyczyną wsytępowania wybroczyn u osób starszych jest również anemia spowodowana niedoborem witaminy B12.

Jakie leki mogą powodować powstawanie wybroczyn na skórze?

Wywiad dotyczący wybroczyn lub siniaczenia się powinien uwzględnić również stosowane leki, zwłaszcza te, które wpływają na upośledzenie / zaburzenie wspomnianej wyżej hemostazy. Do leków takich zaliczamy: kwas acetylosalicylowy, który obecny jest w lekach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, leki przeciwpłytkowe (klopidogrel, tikagrelor, prasugrel, tiklopidyna), leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol, rywaroksaban, apiksaban, dabigatran) oraz kortykosteroidy, które stosowane są w chorobach zapalnych i alergicznych [2].

Jakie są objawy wybroczyn na skórze u osób starszych?

Wylewy podskórne przyjmują najczęściej postać plam wybroczynowych o różnej wielkości. Zmianom tym może towarzyszyć ból, drętwienie i uczucie tak zwanego „ciągnięcia” skóry. Niektórzy pacjenci dodatkowo opisują obecność wyczuwalnej twardej grudki pod powierzchnią skóry. Kolor wybroczyn zależy od tego gdzie zlokalizowane jest pęknięte naczynie.

Początkowo wybroczyny mają barwę ciemnofioletową lub ciemnoczerwoną, a następnie w miarę wchłaniania wytwarzany jest czynnik, który powoduje, że wybroczyna ma zabarwienie zielone. Po kolejnych dniach zmienia ona zabarwienie na żółte, co świadczy o kończącym się etapie gojenia. Tempo gojenia zależy od wielkości wybroczyny. Może trwać od kilkunastu dni do nawet kilku tygodni.

Jak leczyć krwawe wybroczyny na skórze u osób starszych?

1. Może okazać się wybroczyny będą wymagać specjalistycznego leczenia i wykonania konkretnych badań: morfologia z oznaczonymi czynnikami krzepnięcia oraz ilością płytek krwi, oznaczenie poziomu żelaza i ferrytyny we krwi oraz tak zwane “próby wątrobowe”.
2. W sytuacji kiedy za powstające wybroczyny odpowiadają przyjmowane leki, należy zmodyfikować (zazwyczaj zmniejszyć dawki stosowanych leków) lub odstawić lek.
3. Zasadne może być stosowanie preparatów uszczelniających naczynia krwionośne.
4. W niektórych przypadkach skuteczne mogą się okazać domowe sposoby leczenie wybroczyn:
   
   • okłady miejsca pojawienia się wybroczyny lodowym kompresem owiniętym w ręcznik. Spowoduje to obkurczenie naczyń i zahamowanie dalszego “rozlewania” się krwi;
   • zioła o działaniu przeciwzapalnym i uszczelniającym naczynia krwionośne. Są to między innymi wyciągi z ziela ruty, nagietka, arniki górskiej i kory kasztanowca;
   • właściwa pielęgnacja skóry przyspiesza jej regenerację u osób starszych. Najważniejsze jest delikatne oczyszczanie i właściwe nawilżenie.

Zawał serca to obszar martwicy mięśnia sercowego, powstały w wynik jego niedokrwienia. W zawale dochodzi do zamknięcia tętnicy wieńcowej, która zaopatruje serce w tlen i niezbędne składniki odżywcze, a także usuwa produkty metabolizmu. Za znaczną część przypadków zawału serca odpowiada miażdżyca tętnic wieńcowych [1].

Jak rozpoznać, że to zawał?

Objawy zawału serca mogą się różnić w zależności od osoby, a ich nasilenie i charakter mogą być zarówno typowe, jak i mniej oczywiste. Wśród objawów możemy wyróżnić:

• Silny ból za mostkiem, który może promieniować do lewej ręki, barku, a także żuchwy; najczęściej trwa co najmniej 20 minut — jest to najbardziej charakterystyczny objaw zawału serca;
• Blada skóra;
• Zimne poty;
• Uczucie silnego strachu;
• Ból brzucha, mdłości wymioty, ogólne złe samopoczucie — są to mniej charakterystyczne objawy. Mogą się one pojawić, kiedy występuje tzw. niemy zawał serca; osoby, które go przeszły nie wiedzą o tym, gdyż niespecyficzne objawy nie wzbudzają żadnych podejrzeń. Niemy zawał serca można wykryć m.in. w badaniu EKG [1]. Występuje szczególnie u chorych na cukrzycę.

Zawał serca — pierwsza pomoc

Odpowiednie postępowanie osób z otoczenia chorego podczas zawału serca zwiększa jego szansę na przeżycie i na mniejsze komplikacje zdrowotne. Postępowanie będzie uzależnione od stanu świadomości chorego (osoba przytomna lub nieprzytomna). Pierwsza pomoc powinna zostać udzielona natychmiast.

Jak pomóc choremu podczas zawału?

W przypadku podejrzenia zawału serca u chorego, warto pamiętać o kilku kluczowych krokach postępowania, które mogą pomóc zminimalizować jego negatywne skutki:

• Ułóż chorego w komfortowej dla niego pozycji półsiedzącej, tak aby jego plecy opierały się o coś stabilnego; taka pozycja ułatwi mu oddychanie. Powiedz choremu, żeby nie wykonywał nagłych i gwałtownych ruchów. 
• W razie potrzeby rozluźnij krępujące części garderoby chorego np. krawat. 
• Wezwij pogotowie ratunkowe.
• Ciepło okryj chorego.
• Zawałowi serca zazwyczaj towarzyszy silny lęk i uczucie niepokoju, dlatego bądź przez cały czas z chorym, uspokajaj go aż do momentu przyjazdu karetki pogotowia. 
• Kontroluj czynności życiowe chorego, jeśli straci przytomność, postępuj zgodnie z procedurami resuscytacyjnymi [1].

Zawał serca a aspiryna

Czy można podać kwas acetylosalicylowy (aspirynę) choremu na zawał? Można to zrobić tylko i wyłącznie, jeśli osoba jest przytomna. Lek należy podać w dawce 300 mg, jeśli chory wcześniej go nie przyjmował [2].

Jak wygląda leczenie zabiegowe zawału serca?

W przypadku rozpoznania zawału serca chory jak najszybciej powinien znaleźć się w szpitalu w pracowni hemodynamiki, gdzie zespół medyczny podejmie leczenie zabiegowe. W pierwszym etapie u chorego wykonuje się koronarografię. Badanie to ma na celu wykryć, która tętnica odpowiada za objawy. Następnie przeprowadzany jest zabieg, który ma spowodować jej udrożnienie.

• Angioplastyka tętnic wieńcowych, czyli wprowadzenie specjalnego balonika do tętnicy, a następnie jego rozprężenie; w wyniku tego zabiegu poszerza się światło uszkodzonego naczynia wieńcowego. Kolejno poprawia się przepływ przez zwężone miejsce, implantując specjalny stent.
• Pomostowanie aortalno-wieńcowe (operacja wytworzenia bajpasów)  — polega na ominięciu zablokowanej podczas zawału tętnicy wieńcowej poprzez utworzenie nowego połączenia pomiędzy aortą i naczyniem wieńcowym; do utworzenia wspomnianego połączenia stosuje się najczęściej naczynia własne chorego (zazwyczaj jest to żyła odpiszczelowa, którą pobiera się z podudzia pacjenta [3].

Na czym polega farmakologiczne leczenie po zawale?

Chory po przebytym zawale serca znajduje się w grupie wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, co oznacza, że z dużym prawdopodobieństwem w przyszłości może u niego wystąpić ponowny zawał lub też udar. Dlatego też osoba po zawale powinna pozostawać pod ścisłą kontrolą kardiologa i już do końca życia przyjmować leki, które pozwolą zmniejszyć to ryzyko. Jakie leki na zawał serca przyjmuje się po jego wystąpieniu?

• Leki przeciwpłytkowe — to podstawowe leki, które powinny stosować osoby po przebytym zawale serca. U wszystkich chorych, którzy nie mają przeciwwskazań, po zawale serca powinien zostać włączony kwas acetylosalicylowy w dawce 75-100 mg (Acard, Polocard) i lek ten powinien być stosowany już do końca życia. Dodatkowo stosuje się również drugi lek o działaniu przeciwpłytkowym przez okres 6-12 miesięcy po zawale lub dłużej, zależnie od metody leczenia. Wśród tych leków można wyróżnić: tikagrelor (Brilique), prasugrel (Bewim, Efient, Ugramel) lub klopidogrel (np. Agregex, Areplex, Clopidix, Plavix).
• Statyny, czyli leki obniżające poziom cholesterolu, np.: atorwastatyna (m.in. Atoris, Atrox, Tulip), fluwastatyna, lowastatyna (Liprox, Lovasterol)  — powinny zostać podane pacjentowi jeszcze w ostrej fazie zawału, a następnie chory powinien je przyjmować stale, jako prewencję wtórną zawału serca, aby zapobiegać podobnym incydentom w przyszłości.
• Leki b-adrenolityczne, np. bisoprolol (m.in. Bisocard, Bibloc, Conaret), atenolol (m.in. Atenolol Sopharma, Aminol)  — podawanie tych leków podobnie jak w przypadku statyn, również należy rozpocząć u każdego chorego bez przeciwwskazań już w ostrej fazie zawału i kontynuować do końca życia.
• Inhibitory konwertazy angiotensyny, np.: enalapryl (Benalapril, Enarenal), lizynopryl (np. Lisiprol, Ranopril) — szczególną korzyść z ich przyjmowania odnoszą pacjenci z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i przewlekłą chorobą nerek [4,5].

Jakie są niefarmakologiczne działania profilaktyczne po zawale?

Po przebytym zawale serca nie tylko stosowanie leków, ale także inne działania niefarmakologiczne mają znaczenie w zapobieganiu kolejnym incydentom. Należą do nich:

• Zaprzestanie palenia tytoniu – palenie papierosów zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i przyczynia się do dalszego uszkodzenia naczyń krwionośnych.
• Odpowiednia dieta – powinna być bogata w warzywa, owoce, zdrowe tłuszcze i błonnik, a uboga w tłuszcze trans, sól i cukry proste.
• Utrzymanie prawidłowej masy ciała – nadwaga i otyłość obciążają serce oraz zwiększają ryzyko nadciśnienia i cukrzycy.
• Aktywność fizyczna – regularny, umiarkowany wysiłek, dostosowany do naszego obecnego stanu zdrowia, poprawia wydolność serca i krążenie.
• Zaprzestanie spożywania alkoholu – nadmierne spożycie alkoholu może prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi i zaburzeń rytmu serca [6].

Podsumowanie

Zawał serca to poważne zagrożenie życia, dlatego kluczowe jest szybkie rozpoznanie jego objawów i natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej. W ramach pierwszej pomocy przy zawale serca, należy ułożyć chorego w pozycji półsiedzącej, zapewnić mu spokój, kontrolować jego stan i, jeśli jest przytomny, podać aspirynę w dawce 300 mg. Leczenie zawału serca obejmuje zarówno interwencje zabiegowe, takie jak angioplastyka i pomostowanie aortalno-wieńcowe, jak i terapię farmakologiczną, m.in. statyny i leki przeciwpłytkowe. Aby zapobiegać kolejnym incydentom, niezbędna jest zmiana stylu życia – zaprzestanie palenia tytoniu, zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna i kontrola masy ciała. Pamiętaj! Twoja szybka reakcja i odpowiednie działania mogą uratować życie chorego i zminimalizować skutki zawału serca.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego stosunek omega-3 do omega-6 ma znaczenie?
• Czy kwasy omega-3 obniżają cholesterol LDL?
• Czy suplementacja omega-3 jest całkowicie bezpieczna?
• Jaka dawka EPA i DHA jest naprawdę skuteczna?
• Dlaczego DHA jest tak ważne w ciąży i u małych dzieci?

Stosunek kwasów omega-3/omega-6/omega-9 ma bardzo duże znaczenie — FAKT

Kwasy omega-3 i omega-6 należą do grupy niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które nie mogą być syn­tetyzowane w organizmie, a ich jedynym źródłem jest dieta. Do najważniejszych z nich należą:

• kwas α-linolenowy (ALA, n-3) znajdujący się w chloroplastach zielonych warzyw liściastych oraz w nasionach lnu, rzepaku, chia i orzechach włoskich;
• linolowy (LA, n-6), którego najbogatszym źródłem są nasiona większości roślin oprócz kokosa i kakaowca, a w związku z tym uzyskiwane z nich oleje (z pestek winogrona, słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, krokoszowy).

W wyniku działania enzymów (Δ5- i Δ6-desaturaz oraz elongaz), poprzez kolejne przemiany, ALA tworzy kwas eikozapentaenowy (EPA, C20:5 n-3), kwas dokozapentaenowy (DPA, C22:5 n-3), a następnie kwas dokoza­heksaenowy (DHA, C22:6 n-3). Natomiast z LA powstaje kwas arachidonowy (AA, C20:4 n-6).

Podsumowując, w przemianach kwasów tłuszczowych z rodzin n-3, n-6 oraz n-9 przebiegających w organizmie człowieka uczestniczą te same enzymy (elongaza i desaturazy). Kwas ALA i LA konkurują do tych enzymów w trakcie przemian metabolicznych – następuje zjawisko współzawodnictwa substratowego. Przewaga LA (n-6) w diecie hamuje syntezę EPA i DHA (n-3), a zwiększa syntezę ARA (n-6). W przypadku niedoboru LA (n-6) i ALA (n-3), przemianom katalizowanym przez desaturazy i elongazy ulega kwas oleinowy (n-9). Należy on do grupy jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i jest obecny w dużej ilości szczególnie w oliwie z oliwek. Oznacza to, że niewłaściwe zbilansowanie kwasów tłuszczowych z ro­dzin n-3 i n-6 w diecie może skutkować zaburzeniem równowagi fizjologicz­nej ustroju.

Nadmierne ilości kwasów omega-6 i bardzo wysoki stosunek omega-6 do omega-3, jakie można znaleźć w dzisiejszej zachodniej diecie, sprzyjają patogenezie wielu chorób. Nieodpowiedni bilans wymienionych kwasów tłuszczowych sprzyja rozwojowi przede wszystkim chorób układu krążenia i nowotworów. Ma też wpływ na powstanie chorób zapalnych i autoimmunologicznych (m.in. cukrzycy, przyczyniając się do wzrostu oporności na insulinę). Dodatkowo, zbyt duża ilość kwasów omega-6 w diecie zakłóca normalny rozwój mózgu. W takim razie jakie ilości omega-6 i omega-3 powinniśmi spożywać? Wykazano, że już stosunek omega-6/omega-3 wynoszący 3:1 do 4:1 może zmniejszyć negatywny wpływ diety zachodniej na nasze zdrowie. Jednak mając na uwadze także badania na temat zmian w żywieniu człowieka na przestrzeni lat w kontekście ewolucji (w tym ewolucji genomu oraz postępów w neurorozwoju) dąży się by stosunek ten wynosił 2:1 czy 1:1 [1,2].

Kwasy omega-3 zmniejszają stężenie cholesterolu LDL — MIT

Suplementacja kwasami omega-3 wskazana jest pacjentom z chorobą niedokrwienną serca (w małych dawkach – 1g/dzień) oraz hipertriglicerydemią. W tym drugim wskazaniu farmakologiczne dawki długołańcuchowych kwasów tłuszczowych z grupy omega‑3 oscylują pomiędzy 2–3 g na dzień i skutecznie zmniejszają stężenie TG (o 25-34%). Większa dawka może zwiększać stężenie LDL przy jednoczesnym spadku TG, ale bez zmian stężenia cholesterolu całkowitego. W metaanalizie 21 randomizowanych badań klinicznych wykazano, że suplementacja oleju rybiego była związana ze średnim wzrostem poziomu LDL-C o 6 mg/dl [1,3].

Kwasy omega-3 wykazują działanie kardioprotekcyjne – FAKT

Dane obserwacyjne wskazują, że spożywanie ryb (przynajmniej 2×/tydz.) i pokarmów roślinnych bogatych w kwasy tłuszczowe z grupy omega‑3 wiąże się z mniejszą częstością rozwoju choroby niedokrwiennej serca oraz zmniejszonym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych i udaru mózgu. Kardioprotekcyjny efekt kwasów omega-3 związany jest z:

• działaniem przeciwarytmicznym, przeciwzakrzepowym i przeciwzapalnym,
• obniżeniem skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi (działaniem hipotensyjnym),
• poprawą funkcji śródbłonka przez uwalnianie tlenku azotu. [1,3]

Suplementacja kwasami omega-3 jest całkowicie bezpieczna — MIT

Podawanie kwasów tłuszczowych z grupy omega‑3 wydaje się bezpieczne i pozbawione istotnych klinicznie interakcji. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Jednak warto zwrócić uwagę na wspomniane wcześniej przeciwzakrzepowe działanie kwasów omega‑3. W konsekwencji suplementacja przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego, klopidogrelu czy warfaryny może zwiększać skłonność do krwawień [1].

Dawka kwasów omega-3 nie ma znaczenia — MIT

Badanie VITAL (The VITamin D and OmegA-3 TriaL) wykazało z kolei, że w 5‑letniej obserwacji kwasy tłuszczowe z grupy omega‑3 stosowane w mniejszej dawce (1 g/dz.) nie były skuteczne w pierwotnej prewencji incydentów sercowo-naczyniowych ani chorób nowotworowych u zdrowych mężczyzn i kobiet w średnim wieku. W profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych zaleca się spożywanie ryb 2 razy w tygodniu (w tym raz ryb tłustych). Zamiennie można zastosować suplementa­cję EPA+DHA w ilości od min. 250 mg/dobę do 1000 mg/dobę u chorych z niedokrwienną chorobą serca lub 2000-3000mg/dobę u pacjentów hipertriglicerydemią [1,4].

Skoro dawka ma znaczenie, przy wyborze suplementu warto sprawdzać realną zawartość EPA i DHA w jednej porcji, a nie tylko masę oleju rybiego. Mocniejsze preparaty pozwalają osiągnąć zalecaną dawkę mniejszą liczbą kapsułek. Przykładem są kapsułki Möller’s Omega-3 2000 mg, w których jedna kapsułka dostarcza 1000 mg oleju z ryb z wysoką zawartością kwasów omega-3. Niezależnie od preparatu nie należy przekraczać dawki wskazanej na opakowaniu.

Kwasy omega-3 są ważne w życiu płodowym, a także u dzieci do 2. roku życia — FAKT

Kwasy omega-3 w okresie pre-, jak i postnatalnym mają wpływ na szereg funkcji. Na uwagę zasługuje tutaj kwas dokozaheksaenowy (DHA), który obecny jest w fosfolipidach błon komórkowych. Jego odpowiednia zawartość korzystnie wpływa na czynność i plastyczność komórek, a w szczególności neuronów. Natomiast jego niedobór jest jednym z czynników sprawczych obniżenia zdolności poznawczych i powstawania chorób psychicznych. Zatem odpowiednia ilość DHA w okresie ciąży i karmienia piersią jest niezbędna do zachowania prawidłowego rozwoju na poziomie komórkowym i neuronowym. Jego wysoka zawartość szczególnie w mózgu i w siatkówce oka zapewnia prawidłowy kierunek rozwoju psychomotorycznego dziecka. Ma istotny wpływ na dojrzewanie układu nerwowego i rozwój funkcji poznawczych, behawioralnych, mowy i narządu wzroku u niemowląt i małych dzieci [1,5].

Najnowsze doniesienia naukowe wskazują, że najważniejszą korzyścią kliniczną kobiet ciężarnych poprzez odpowiednią suplementację DHA jest zmniejszenie ryzyka porodu przedwczesnego. Wykazano, że szczególnie u kobiet w ciąży z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka zagrożenia ciąży, suplementacja DHA wydłuża czas trwania ciąży, zapobiegając tym samym przedwczesnemu porodowi przed 37. (o 11%) i przed 34. (o 42%) tygodniem ciąży [1,5].

Biorąc pod uwagę aktualną wiedzą na temat wpływu kwasów omega-3 na przebieg ciąży Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników rekomenduje suplementację co najmniej 200 mg DHA u wszystkich ciężarnych. Większe dawki zalecane są dla kobiet spożywających małe ilości ryb oraz dla kobiet obciążonych ryzykiem porodu przedwczesnego (do nawet 1000 mg DHA) [5].

W praktyce taką dawkę DHA łatwiej osiągnąć, łącząc spożycie ryb z preparatem o znanej zawartości kwasów omega-3. U osób dorosłych, w tym kobiet w ciąży i karmiących piersią, sprawdzają się zarówno kapsułki Möller’s Omega-3 2000 mg, jak i tran w płynie, na przykład Möller’s Gold Tran Norweski, który oprócz DHA i EPA dostarcza także witaminę D. Dawkę i wybór preparatu w okresie ciąży i laktacji warto ustalić z lekarzem.

Należy również zwrócić uwagę na ewentualną suplementację kwasami omega-3 w okresie laktacji. Poziom DHA w mleku matki zależy w znacznym stopniu od sposobu jej odżywiania, stąd przy spożyciu 2 porcji tłustych ryb morskich tygodniowo podstawowe zapotrzebowanie na DHA zostaje zaspokojone. Przede wszystkim odpowiednia podaż DHA u matki karmiącej wpływa na prawidłowy rozwój mózgu niemowlęcia, co w przyszłości przyczynia się do zwiększonej zdolności uczenia się. Ostatnie pojedyncze badania wskazują również na dodatkowe korzyści płynące z wystarczającej ilości kwasów omega-3 w mleku matki. Wkazuje się na zmniejszenie ryzyka alergii u niemowląt i małych dzieci (szczególnie alergicznego nieżytu nosa czy atopowego zapalenia skóry) oraz infekcji u niemowląt (szczególnie do 6. miesiąca życia). [1,6].

Wszystkie ryby i produkty rybne są bezpieczne przy spożywaniu ich większych ilości — MIT

Niestety ryby oraz owoce morza mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi, m.in. rtęcią, kadmem, ołowiem oraz zanieczyszczeniami organicznymi, w tym przede wszystkim dioksynami i polichlorowanymi bifenylami (PCB). Choć maksymalne poziomy ww. zanieczyszczeń w rybach są regulowane prawnie, należy uważać na gatunki drapieżne bądź pochodzące z zanieczyszczonych akwenów wodnych. Biorąc pod uwagę stwierdzony w Polsce poziom metylortęci i dioksyn, większość ryb i produktów rybnych można spożywać w ilościach przekraczających 1 kg tygodniowo. Wyjątek stanowi łosoś bałtycki i norweski, szprot, śledź, a także sardynka, których spożycie w ciągu tygodnia powinno być ograniczone.

Najlepszy stosunek korzyści przez spożycie kwasów DHA+EPA do ewentualnych zagrożeń spowodowanych spożyciem również dioksyn i ich związków stanowi pstrąg hodowlany. W tym przypadku aby pobrać zalecaną dzienną dawkę kwasów omega-3 należy spożyć dziennie ok. 28 g tej ryby (ok. 196 g tygodniowo). Odpowiada to jednoczesnym przyjęciem zanieczyszczeń na poziomie 8% maksymalnej dopuszczalnej ilości, jaką można spożyć (w przypadku osoby ważącej 70 kg) [1,7].

Choć stwierdzone korzyści zdrowotne ze spożywania umiarkowanych ilości ryb przez kobiety ciężarne przeważają nad ryzykiem, nadal zaleca się unikanie gatunków ryb bardziej zanieczyszczonych w diecie kobiet planujących ciążę, kobiet w ciąży, kobiet karmiących piersią i małych dzieci. Warto zwrócić uwagę na inne naturalne źródła DHA, do których zalicza się również algi oraz fitoplankton morski (np.: jednokomórkowe glony kryptofity o zawartości EPA i DHA w zakresie odpowiednio 5,8–12,5 i 0,8–6,1 g/mg suchej masy). DHA uzyskiwany metodą biotechnologiczną z alg rodzaju Schizochytrium sp. są hodowane warunkach kontrolowanych, co zapobiega wbudowaniu w ich strukturę różnych zanieczyszczeń pochodzących z wody morskiej [1,8].

Chromanie przestankowe to inaczej ból kończyn pojawiający się podczas chodzenia, który wynika z niedokrwienia. Brak dopływu krwi jest spowodowany blokadą przepływu wytworzoną przez blaszkę miażdżycową w naczyniach krwionośnych nóg. Ból występuje w trakcie wysiłku fizycznego, powtarza się cyklicznie. Chory często zmuszony jest się zatrzymać i odpocząć. Dla dolegliwości charakterystyczne jest to, że ból ustępuje po paru minutach [1]. 

Skąd się bierze chromanie przestankowe?

Główną przyczyną występowania chromania przestankowego jest miażdżyca, czyli inaczej odłożenie się blaszek miażdżycowych w tętnicach dostarczających krew do mięśni nóg. Przez napór krwi pod wpływem wysiłku fizycznego dochodzi do wzmożonego zapotrzebowania mięśni na tlen, niestety układ krwionośny nie jest w stanie dostarczyć pożądanej ilości. Wskutek tego dochodzi do wystąpienia bólu. Istnieją inne rzadziej występujące przyczyny chromania przestankowego:

• choroba Buergera
• koarktacja
• urazy
• torbiele, tętniaki tętnic

W zależności od tego, jak dużo tętnic jest zwężonych, tak bardzo nasilone są objawy. Objawy są obserwowane u chorych w zależności od ich aktywności fizycznej. U osób z unieruchomieniem, lub bardzo niską aktywnością fizyczną ból może w ogóle się nie pojawiać, nie oznacza to jednak, że chromanie przestankowe nie występuje [1]. 

Leki na chromanie przestankowe, które mogą Ci pomóc

Farmakoterapię po diagnozie chromania przestankowego opiera się o dokładną przyczynę wystąpienia dolegliwości. Choroby takie jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze przyczyniają się do występowania zmian w tętnicach. W związku z tym leczenie chorób podstawowych w takich przypadkach będzie najistotniejsze. Oprócz tego stosuje się:

Leki regulujące poziom lipidów

Ze względu na to, że główną przyczyną pojawienia się chromania przestankowego są tworzące się blaszki miażdżycowe, oczywiste jest wdrożenie leczenia hipolipemizującego. Głównie wykorzystywane są leki z grupy statyn (atorwastatyna, rosuwastatyna). Oprócz zahamowania tworzenia się dalszych zwężeń tętnic obniżają ogólne ryzyko powstawania chorób sercowo-naczyniowych, co jest jednym z celów terapii osób z chromaniem przestankowym. Jeśli leczenie statynami nie poprawi profilu lipidowego pacjenta wdraża się dodatkowo ezetimib [1]. 

Leki przeciwkrzepliwe

W leczeniu chromania przestankowego wdraża się leki obniżające krzepliwość krwi, z intencją zmniejszenia możliwości wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych. Najczęściej wdraża się kwas acetylosalicylowy w niskich dawkach (Acard, Polocard). 

U niektórych pacjentów konieczne jest wdrożenie silniejszego środka przeciwzakrzepowego, na przykład klopidogrelu zwłaszcza po zabiegu chirurgicznym. U pacjentów ze wskazaniami do długotrwałej terapii włącza się antagonistów witaminy K (warfaryna i acenokumarol) [1].

Leki łagodzące objawy chromania przestankowego

U pacjentów, u których objawy bardzo utrudniają codzienne funkcjonowanie, wdraża się leki, które łagodzą objawy chromania przestankowego. Należą do nich cilostazol oraz naftidrofuryl. W Polsce dostępny jest jedynie cilostazol (Stepcil, Cilozek, Noclaud). Jego mechanizm działania opiera się o hamowanie agregacji płytek krwi oraz rozszerzenie naczyń krwionośnych. Cilostazol zwiększa możliwy odstęp pomiędzy występowaniem objawów chromania przestankowego. Dostępny jest z przepisu lekarza.

W celu łagodzenia objawów stosuje się także pentoksyfilinę (Agapurin, Polfilin), karnitynę, miłorząb dwuklapowy. Niestety badania nie pokazują jednoznacznego polepszenia się stanu pacjenta, a łagodzenie objawów jest minimalne [1].

Leki bez recepty na chromanie przestankowe – czy są dostępne?

Leczenie chromania przestankowego powinno odbywać się pod kontrolą lekarza, ze względu na to, że jego zaniedbanie może mieć bardzo poważne dla człowieka konsekwencje, w tym prowadzić nawet do śmierci. Do leków dostępnych bez recepty należy kwas acetylosalicylowy, powodujący rozrzedzenie krwi oraz miłorząb dwuklapowy. To, co pacjent może zrobić poza lekami z przepisu lekarza, to wprowadzenie aktywności fizycznej. W leczeniu chromania przestankowego codzienne ćwiczenia polegające głównie na marszu nie tylko poprawią dystans między pojawieniem się objawów, ale także wpływają korzystnie na śródbłonek naczyniowy, poprawiają wydolność układu krążenia i znacznie polepszają komfort codziennego życia [1]. 

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stanowią niejednorodną grupę leków. Oznacza to, że pod względem chemicznym różnią się od siebie. To, co je łączy to właściwości lecznicze. NLPZ powodują hamowanie enzymu COX typu 1 oraz 2. Efektem tego jest działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i redukujące gorączkę. Miejsce działania COX-1 jest zlokalizowane między innymi w żołądku oraz płytkach krwi, przez co większość działań niepożądanych oraz interakcji będzie dotyczyła uszkodzeń śluzówki żołądka i zaburzeń krzepnięcia [1].

NLPZ interakcje

Stosowanie NLPZ samo w sobie wiąże się z ryzykiem występowania licznych działań niepożądanych. Należą do nich:

• Uszkodzenie śluzówki żołądka: Enzym COX ma wpływ na syntezę prostaglandyn, które mają ochronny wpływ na śluzówkę żołądka. Hamowanie enzymu pozbawia żołądek ochrony.
• Zaburzenia krzepnięcia krwi: NLPZ mają wpływ na kaskadę krzepnięcia, hamując ten proces. Przez to krew jest rozrzedzona, co powoduje występowanie ryzyka krwawień.

Ze względu na działania niepożądane niezalecane jest łączenie dwóch preparatów należących do grupy NLPZ.. Wskutek takich połączeń może dojść do znacznego zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych [1].

Żołądek

Nie wszystkie NLPZ działają na oba typy COX. Te, które nie oddziałują na typ 1, nie stanowią zagrożenia dla działania na śluzówkę żołądka. Grupę NLPZ oddziałująca tylko na typ 2 COX nazywamy kosybami (Aclexa, Celebrex, Elecoxel, Doloxib, Kostarox, Roticox). Jednak łączenie leków przeciwbólowych (koksybów) z aspiryną znosi ochronę śluzówki żołądka. W związku. Z tym takie połączenie jest ryzykowne.

W długotrwałych terapiach NLPZ stosujemy leki, które chronią śluzówkę żołądka takie jak inhibitory pompy protonowej: omeprazol (Bioprazol, Gasec, Helicid), pantoprazol (Anesteloc, Contix, Controloc). Oprócz tej grupy istnieją inhibitory receptora H2, które hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, łagodząc dolegliwości żołądkowe. Jednak nie chronią śluzówki, więc łączenie ich z NLPZ to błąd. Do tej grupy należy ranitydyna oraz famotydyna [1,2].

Krzepnięcie krwi

Leki z grupy NLPZ mają wpływ na układ krzepnięcia krwi. Powodują hamowanie tak zwanej kaskady krzepnięcia, co prowadzi do rozrzedzenia krwi. W praktyce wykorzystujemy tę funkcję stosując niskie dawki kwasu acetylosalicylowego w chorobie niedokrwiennej serca. Jednak istnieją leki, które również mają wpływ na układ krzepnięcia i łączenie ich z NLPZ może skutkować wysokim ryzykiem krwawień. Są to:

• antykoagulanty, czyli leki wpływające bezpośrednio na układ krzepnięcia: warfaryna, acenokumarol, klopidogrel
• leki przeciwdepresyjne, a zwłaszcza inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny: sertralina, fluwoksamina, paroksetyna, fluoksetyna, escitalopram, citalopram
• glikokortykosteroidy: encorton, prednizon, prednizolon, encortolon
• miłorząb japoński, żeń-szeń [1,3]

Obniżenie aktywności leków obniżających ciśnienie

NLPZ w połączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie krwi z grup inhibitorów konwertazy angiotensyny oraz diuretyków pętlowych powoduje zaburzenia czynności nerek. Niestety oznacza to nie tylko problemy z układem moczowym, ale także obniżenie skuteczności leków. Ciśnienie nie będzie obniżane w takim stopniu jak przed podaniem NLPZ. [1].

Jak stosować NLPZ, aby zmniejszyć ryzyko występowania działań niepożądanych ?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne stanowią grupę skutecznych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Można zapewnić większe bezpieczeństwo terapii. Aczkolwiek należy pamiętać o następujących warunkach:

1. Unikaj stosowania kilku leków z tej samej grupy na raz. Stosowanie różnych NLPZ jednocześnie nie spowoduje, że efekt będzie mocniejszy. Jedyne, do czego doprowadzi takie połączenie, to większe prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.
2. Przed przyjęciem leku powiadom lekarza, lub farmaceutę o innych przyjmowanych lekach. Specjaliści pomogą w wyborze odpowiedniego leku, aby uniknąć groźnych interakcji.
3. Przy długotrwałej terapii NLPZ zastosuj osłonę żołądka, dołączając leki należące do grupy inhibitorów pompy protonowej.
4. Stosuj leki przeciwbólowe tylko jeśli jest taka potrzeba.
5. Nigdy nie zażywaj NLPZ na pusty żołądek. Zobacz także: https://leki.pl/poradnik/leki-przeciwbolowe-czy-nasze-menu-ma-na-nie-wplyw/

Ból w klatce piersiowej zazwyczaj jest związany z narządami klatki piersiowej (jak np. serce, płuca) lub urazami ściany klatki piersiowej. Może on jednak pochodzić także z narządów jamy brzusznej (np. z pęcherzyka żółciowego lub żołądka).

W różnicowaniu przyczyny bólu w klatce piersiowej należy wziąć pod uwagę jego cechy charakterystyczne, czyli:

• siłę bólu,
• lokalizację,
• ewentualne promieniowanie (np. do kończyn),
• sytuację, w której występuje (np. podczas wysiłku lub w spoczynku).

Te cechy opisujące ból w klatce pozwalają często ustalić jego przyczynę [1].

Przyczyny bólu w klatce piersiowej

Ból w klatce może mieć różnorodne podłoże, w zależności od konkretnego przypadku mogą to być bardziej lub mniej poważne schorzenia. Oto najczęstsze przyczyny bólu w klatce piersiowej.

Choroba niedokrwienna serca/ zawał serca

Najważniejszym schorzeniem wywołującym ból w klatce jest choroba niedokrwienna serca. Ból ten określa się wtedy mianem stenokardii lub dławicy piersiowej. Może on wystąpić przy znacznym wysiłku w przypadku stabilnej postaci choroby wieńcowej (inna nazwa choroby niedokrwiennej serca). Wtedy wymaga rutynowej kontroli kardiologicznej i interwencji farmakologicznej. Gorszą sytuacją jest tzw. niestabilna postać choroby niedokrwiennej serca<span style=”font-weight: 400;”> (m.in zawał serca). W tym przypadku ból może wystąpić w spoczynku. Jego patofizjologią jest zatrzymanie przepływu krwi przez jedną z tętnic wieńcowych. Pacjenci zazwyczaj odczuwają pieczenie bądź duszenie za mostkiem. Często ból ten promieniuje do lewego ramienia lub żuchwy,  a jego natężenie może być duże.

Diagnostyka zawału serca polega na wykonaniu badania elektrokardiograficznego (EKG) i pomiaru poziomu troponin sercowych we krwi. Przy wystąpieniu jawnych zmian w EKG należy rozważyć pilną interwencję wieńcową (koronarografia z udrożnieniem niedrożnej tętnicy). Przy podwyższonym poziomie troponin bez zmian w EKG, kardiolog indywidualnie podejmuje decyzję co do przeprowadzenia koronarografii. 

Koronarografia jest rodzajem badania angiograficznego, które polega na podaniu kontrastu do tętnic wieńcowych przy równoczesnym obserwowaniu ich kontrasowaniu się w badaniu rentgenograficznym. Przy braku zachowanego przepływu można wykonać interwencję wieńcową, która zazwyczaj polega na wszczepieniu stentu  w krytycznie zwężone miejsce.

Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu leków przeciwpłytkowych (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, tikagrelor).

Czytaj także: Acard, Polocard czy Aspirin Cardio-zastosowanie niskich dawek ASA w prewencji zawału serca.

Tętniak aorty

Inną bardzo groźną przyczyną bólu w klatce piersiowej, która jest rzadsza, jest rozwarstwienie tętniaka aorty. Schorzenie to charakteryzuje się wystąpieniem nagłego rozdzierającego bólu w klatce piersiowej (najczęściej występuje on na plecach). Diagnostyka tutaj jest trudniejsza i najlepszym potwierdzającym badaniem jest tomografia komputerowa z użyciem kontrastu. Leczenie wymaga interwencji kardiochirurga.

Zapalenie płuc

Kolejną przyczyną bólu w klatce piersiowej może być zapalenie płuc. Ból zlokalizowany wtedy będzie po prawej lub lewej stronie klatki piersiowej. Nasilać będzie się on przy głębokim oddychaniu. Zapaleniu płuc zazwyczaj towarzyszy kaszel, gorączka i dreszcze. W rozpoznaniu pomoże badanie fizykalne — osłuchiwanie płuc i zdjęcie rentgenowskie. Leczeniem w tej sytuacji będzie stosowanie antybiotyku.

Schorzenia narządów jamy brzusznej

Ból w klatce piersiowej mogą powodować także schorzenia narządów jamy brzusznej. Najczęściej będzie to zapalenie błony śluzowej żołądka lub choroba refluksowa. Wtedy odczujemy piekący ból za mostkiem, podobny do tego w chorobie niedokrwiennej serca. Diagnostyką w tym przypadku będzie gastroskopia w trybie planowym, a rozpoznanie stawia się zazwyczaj na podstawie wywiadu i wykluczenia innych poważniejszych przyczyn. W leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się leki obniżające pH soku żołądkowego np. omeprazol, famotydynę. 

Innym brzusznym schorzeniem objawiającym się bólem w klatce piersiowej może być ostre zapalenie trzustki lub choroby pęcherzyka żółciowego.

Inne przyczyny bólu w klatce piersiowej

Częstą przyczyną bólu w klatce piersiowej są problemy kostno-mięśniowe. Może być to np. ból mięśni po urazie klatki piersiowej. Ból w klatce mogą powodować także nerwobóle, pochodzące ze schorzeń związanych z piersiowym odcinkiem kręgosłupa. Leczeniem w tym przypadku są leki przeciwbólowe jak paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne [1,2,3].

Co zrobić gdy boli w klatce piersiowej? Jak złagodzić ból w klatce piersiowej?

Objawu tego z pewnością nie można lekceważyć. Przy wystąpieniu silnego nagłego bólu w klatce, niezwiązanego z urazem, należy natychmiast wezwać pogotowie lub zgłosić się na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR). Przy bólu łagodnym i nasilającym się stopniowo lub związanym z urazem, także należy zasięgnąć porady lekarza, jednak w tej sytuacji może być to lekarz POZ, który po zbadaniu pacjenta zaproponuje odpowiednią ścieżkę diagnostyczną. 

Jak zostało wspomniane wyżej, leczenie przeciwbólowe jako jedyny sposób terapii stosujemy tylko w bólach kostno-mięśniowych, natomiast inne poważniejsze przyczyny tego bólu wymagają indywidualnego leczenia. Leczenie przeciwbólowe pełni tylko funkcję wspomagającą [2,3].

Wybór między Ginkofarem a Bilobilem to częste pytanie zadawane przez pacjentów, którzy szukają naturalnych środków na poprawę pamięci i koncentracji. Ginkgo biloba, czyli miłorząb japoński, to jedna z najstarszych roślin na Ziemi, od wieków wykorzystywana w medycynie. Oferuje ona nie tylko właściwości wspierające funkcje poznawcze, ale również poprawia krążenie krwi, szczególnie w mózgu. W niniejszym artykule przeanalizujemy te dwa popularne preparaty i pomożemy Ci odpowiedzieć na pytanie, jaki preparat z Ginkgo biloba wybrać?

Jak działają tabletki z miłorzębem japońskim?

Leki z miłorzębem japońskim, takie jak Ginkofar i Bilobil, zawierają standaryzowany wyciąg z liści tej rośliny. Dzięki aktywnym składnikom, takim jak flawonoidy i ginkgolidy, poprawiają krążenie krwi, zwłaszcza w mózgu. Wyciąg ten jest szczególnie pomocny dla osób, które mają problemy z koncentracją lub pamięcią. Czy pamiętasz, jak czasem trudno się skupić, szczególnie gdy mamy na głowie wiele spraw? Tabletki z miłorzębem japońskim mogą okazać się skutecznym wsparciem w takich sytuacjach. Wielu pacjentów, stosując preparaty, takie jak Ginkofar lub Bilobil, zgłasza poprawę funkcji poznawczych już po kilku tygodniach stosowania. Co więcej, badania wykazały, że leki z miłorzębem japońskim mogą także łagodzić objawy związane z chorobą Alzheimera oraz działać neuroprotekcyjnie. Czy te preparaty mają też inne właściwości [1,2]?

Wyobraź sobie, że przyjmując Ginkgo biloba, dbasz nie tylko o swoją pamięć, ale też o zdrowie całego organizmu. Badania pokazują, że ekstrakt z miłorzębu japońskiego może chronić nasze komórki nerwowe, co jest ważne zwłaszcza dla osób starszych. Działa jak naturalny „obrońca” mózgu, który zwalcza stan zapalny i wolne rodniki, czyli szkodliwe cząsteczki uszkadzające nasze komórki. Co więcej, tabletki z miłorzębem japońskim pomagają poprawić krążenie krwi – zwłaszcza u osób z chorobami serca. Mogą zmniejszać ryzyko zakrzepów, co jest istotne dla zapobiegania udarom. Ginkofar może także łagodzić szumy uszne, co jest świetną wiadomością dla osób borykających się z tym problemem [2-6].

Jaki lek z Ginkgo biloba wybrać?

Obecnie na rynku znajduje się wiele preparatów zawierających wyciąg z miłorzębu dwuklapowego, niemniej jedynie część z nich jest standaryzowana na poszczególne substancje czynne (np. Tanakan, Bilobil Intense, Bilobil Forte, Ginkofar, Ginkofar Intense, Ginkofar Forte, Ginkofar Extra). Sama zawartość suchego wyciągu roślinnego w tabletce czy kapsułce nie jest dla nas wystarczającą informacją. W jaki sposób wybrać preparaty z miłorzębem japońskim? Aby ocenić jakość produktu, należy znać zawartość poszczególnych związków aktywnych w tym, np. glikozydów flawonowych. Co więcej, leki roślinne są preparatami o udowodnionym działaniu terapeutycznym. Poniżej przedstawiamy wybrane leki z Ginkgo biloba, które warto rozważyć przy zakupie.

Tanakan, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera wyciąg standaryzowany na ilość ważnych składników;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• po podaniu mogą wystąpić lekkie zawroty głowy;
• zwykle stosuje się 3 tabletki na dobę.

Bilobil, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• występuje w kilku wersjach różniących się ilością substancji czynnej (Bilobil forte, Bilobil Intense).

Ginkofar, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• zawiera laktozę;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• występuje w kilku wersjach różniących się ilością substancji czynnej (Ginkofar forte, Ginkofar Intense, Ginkofar Extra).

Jakie są opinie o suplementach z miłorzębem?

Suplement diety (np. Solgar Miłorząb japoński, Olimp Ginkoflav Forte, Naturell Gingko Intensive, Ginkosal Forte, Bilomag Plus) jest natomiast klasyfikowany jako produkt spożywczy. Jego zadaniem jest wyłącznie uzupełnianie codziennej diety w składniki wspierające fizjologiczne procesy zachodzące w organizmie. Jeśli chcemy, aby przyjmowany przez nas preparat z miłorzębem przyniósł oczekiwane rezultaty zdrowotne, należy wybierać ten o statusie leku, chociaż opinie o niektórych suplementach, np. Bilomag Plus są pozytywne. Poniżej przedstawiamy wybrane suplementy z miłorzębem, które mogą ci pomóc w dokonaniu wyboru.

Solgar Miłorząb, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• nie zawiera laktozy;
• przeznaczony dla osób dorosłych;
• stosunkowo drogi w porównaniu z innymi preparatami.

Olimp Ginkoflav Forte, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• nie zawiera laktozy;
• przeznaczony dla osób dorosłych.

Naturell Gingko Intensive, tabletki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• nie zawiera laktozy i barwników;
• może zawierać ryby i ich produkty pochodne;
• mała, łatwa do połknięcia tabletka;
• przeznaczony dla osób dorosłych.

Ginkosal Forte, tabletki powlekane

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• nie zawiera laktozy;
• mała, łatwa do połknięcia tabletka;
• przeznaczony dla osób dorosłych.

Bilomag Plus, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• zawiera standaryzowany wyciąg z liści miłorzębu japońskiego;
• dodatkowo w składzie lecytyna, która wspomaga funkcjonowanie mózgu;
• nie zawiera laktozy;
• duże, ekonomiczne opakowanie (120 kapsułek) lub mniejsze (60 kapsułek);
• przeznaczony dla osób dorosłych.

Czy miłorząb japoński ma skutki uboczne?

Choć miłorząb japoński jest generalnie bezpieczny, mogą wystąpić pewne skutki uboczne, takie jak bóle i zawroty głowy, nudności czy krwawienia. Nie zaleca się stosowania miłorzębu japońskiego równolegle z lekami przeciwpłytkowymi, np. klopidogrelem (np. Plavix, Trombex, Pegorel, Grepid, Areplex) lub kwasem acetylosalicylowym (np. Acard, Aspirin, Aspirin Cardio, Polocard). Istnieje również konieczność zachowania ostrożności podczas stosowania miłorzębu japońskiego jednocześnie z dabigatranem (Pradaxa, Gribero, Mirexan, Telexer) lub nifedypiną. Z kolei dostępne badania na temat warfaryny (Warfin) nie wykazały interakcji z preparatami zawierającymi wyciąg z liści miłorzębu japońskiego, jednakże zaleca się obserwację pacjentów podczas zmian dawkowania, kończenia leczenia lub zmiany preparatu. Dlatego przed rozpoczęciem terapii warto zapoznać się z pełną listą możliwych działań niepożądanych i skonsultować się z lekarzem, szczególnie jeśli stosujesz inne leki przeciwzakrzepowe [7].

Opinie o preparatach z miłorzębem japońskim

Pacjenci często dzielą się swoimi doświadczeniami na temat stosowania preparatów z miłorzębem. Opinie o Ginkgo biloba są na ogół pozytywne. Wiele osób zauważa poprawę pamięci i koncentracji już po kilku tygodniach regularnego stosowania. Opinie o Bilobilu i Ginkofarze są podobnie pozytywne, choć niektórzy pacjenci preferują jeden preparat nad drugim ze względu na dawkowanie lub indywidualną reakcję organizmu.

Podsumowanie

Tabletki z miłorzębem japońskim to dobre preparaty na poprawę pamięci i koncentracji u osób starszych. Badania naukowe oraz opinie o popularnych produktach, np. Bilobilu czy Ginkofarze potwierdzają te aspekty. Najlepiej wybierać preparaty z Ginkgo biloba zarejestrowane jako lek, co daje nam pewność w kwestii deklarowanej ilości substancji czynnej. Najpoważniejsze skutki uboczne miłorzębu to zmniejszenie krzepliwości krwi, dlatego powinny na niego uważać osoby, które stosują leki obniżające krzepliwość krwi, np. są po udarze. Ginkofar czy Bilobil? Wybór zależy od Twoich potrzeb i oczekiwań.

Czosnek pospolity (Allium sativum L.) to roślina powszechnie używana w kuchni jako przyprawa. W lecznictwie wykorzystuje się cebulę czosnku zarówno w postaci sproszkowanej, jak i w formie wyciągu [1]. Jest to jedna z najstarszych znanych roślin leczniczych, która od wieków znajduje szerokie zastosowanie w medycynie naturalnej dzięki swoim cennym właściwościom prozdrowotnym. Oto najważniejsze właściwości lecznicze czosnku:

• wspomaga układ odpornościowy;
• wykazuje działanie przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze (jest nazywany naturalnym antybiotykiem);
• nieznacznie obniża ciśnienie tętnicze krwi;
• pomaga utrzymać prawidłowe stężenie cholesterolu we krwi [1,2].

Co zawiera czosnek?

Czosnek zawiera około 2 tysięcy składników czynnych. Tymi, które nadają roślinie charakterystyczny zapach oraz odpowiadają za większość właściwości leczniczych, są organiczne związki siarki. Powstają podczas rozkładu alliny pod wpływem enzymów. Są to przede wszystkim to allicyna, ajoen, sulfidy allilowe i sulfidy propylowe. Enzymy zaczynają przekształcać allinę kiedy główka czosnku zostaje zmiażdżona. Powstałe w ten sposób związki mają silne działanie antybakteryjne, dzięki czemu roślina zyskuje właściwości antybiotyczne. Innymi składnikami, jakie zawiera czosnek, są witaminy (C, B₁, B₂, PP, A) oraz związki mineralne takie jak: wapń, żelazo, miedź, magnez, nikiel, kobalt, chrom, selen i german [3,4].

Czy czosnek to naturalny antybiotyk?

Przede wszystkim za działanie bakteriobójcze odpowiadają związki siarki, które powstają podczas rozkładu alliny. Badania dowiodły, że roślina wykazuje działanie wobec wielu bakterii zarówno Gram-dodatnich, jak i Gram-ujemnych. Zauważono działanie na takie gatunki jak Salmonella, Eschericha, Staphylococcus, Streptococcus, Clostridium i Mycobacterium tuberculosis. W dodatku czosnek jest w stanie zlikwidować bakterie oporne na antybiotyki, takie jak Staphylococcus aureus. Bakterie zazwyczaj nie są w stanie wytworzyć oporności przeciwko związkom siarki występującym w czosnku. W badaniach in vitro dowiedziono, że roślina ma także działanie przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwrobacze [3,5].

Różnice w składzie czosnku. Czym się różni świeży czosnek od suszonego?

Czosnek można spożywać pod wieloma postaciami, jednakże mogą się one różnić zawartością substancji czynnych. W poniższej tabeli przedstawione zostały zawartości związków siarki dla różnych postaci tej rośliny:

Czosnek — przeciwwskazania. Kto powinien unikać czosnku?

Czosnek posiada właściwości antyagregacyjne, w związku z tym jego stosowanie nie jest bezpieczne dla osób zażywających leki powodujące rozrzedzenie krwi, takie jak Acard, Polocard, Plavix czy Warfin. Może również powodować hamowanie aktywności cytochromów wątrobowych, więc zażywając leki metabolizowane przez wątrobę, należy zachować szczególną ostrożność. Najczęściej spotykanym działaniem niepożądanym jest nieświeży oddech, występujący zwłaszcza po spożyciu świeżej rośliny. U niektórych osób mogą pojawić się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego [3,6].

Czy można stosować tabletki z czosnkiem podczas ciąży?

Brakuje danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w okresie ciąży, dlatego nie zaleca się ich stosowania podczas ciąży, bez konsultacji z lekarzem. Nie zaleca się również ich stosowania w okresie karmienia piersią. Związki siarkowe czosnku przechodzą do mleka matki, powodując zmianę jego zapachu [1,7].

Które tabletki z czosnkiem wybrać?

Na rynku aptecznym dostępnych jest wiele preparatów zawierających czosnek, zarówno w formie leków bez recepty, jak i suplementów diety, które różnią się między sobą składem, zawartością substancji czynnych, a także dawkowaniem i wskazaniami. Poniżej przedstawiliśmy niektóre z nich:

Alliofil, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 200 mg sproszkowanej cebuli czosnku i 53,5 mg sproszkowanego liścia pokrzywy;
• jest stosowany profilaktycznie i wspomagająco w łagodnych infekcjach górnych dróg oddechowych;
• u młodzieży poniżej 18. roku życia dopuszcza się stosowanie leku po uprzedniej konsultacji z lekarzem;
• nie jest zalecany u kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• dorośli 3 razy dziennie po 1 tabletce (maksymalnie przez 6 miesięcy);
• dostępny w opakowaniach po 30 tabletek [8].

Tabletki z czosnku Labofarm, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• 1 tabletka zawiera 300 mg cebuli czosnku;
• preparat może być stosowany w profilaktyce miażdżycy, w łagodnych postaciach hiperlipidemii i hipercholesterolemii, w zapobieganiu starczym zmianom naczyń krwionośnych oraz w początkowym okresie infekcji górnych dróg oddechowych;
• lek może być stosowany od 12. roku życia;
• nie jest zalecany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią;
• lek jest stosowany profilaktycznie 2-3 razy dziennie po 1-2 tabletki, a w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych 2 tabletki 3-4 razy dziennie;
• dostępny w opakowaniach po 60 tabletek [9].

Alliofil forte, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 350 mg czosnku pospolitego (Allium sativum) i 50 mg pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica);
• suplement wspomaga odporność i może być stosowany wspomagająco w infekcji górnych dróg oddechowych;
• nie należy stosować u dzieci i kobiet w ciąży;
• może być stosowany przez osoby dorosłe 1-2 kapsułki na dobę;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek [10].

Czosnek Forte bezzapachowy Oleofarm, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 15 mg maceratu olejowego z czosnku, co odpowiada 825 mg, standaryzowany na 0,3 mg alliiny;
• preparat wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, pracę serca i utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi;
• może być stosowany od 6. roku życia;
• dzieci powyżej 6. roku życia stosują 1 kapsułka dziennie, a dorośli 2 kapsułki dziennie;
• dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek [11].

Naturell Czosnek forte bezzapachowy, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 2 mg ekstraktu z czosnku, co odpowiada 400 mg czosnku i 100 j.m. witaminy D;
• preparat wspomaga odporność oraz właściwy poziom cholesterolu;
• może być stosowany od 6. roku życia;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem tego preparatu;
• dzieci powyżej 6. roku życia stosują 1 kapsułka dziennie, a dorośli 1-2 kapsułki dziennie;
• nie zawiera cukru, glutenu i laktozy;
• dostępny w opakowaniach po 90 kapsułek [12].

Olimp Garlicin, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 200 mg ekstraktu z czosnku standaryzowanego na 4 mg alicyny, 7 mg tiosulfinatów, 7 mg alliny i 7,6 mg gamma-glutamylocysteiny;
• preparat wspomaga prawidłowe funkcjonowanie serca i układu krążenia, wpływa na utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu i poprawia odporność;
• preparat przeznaczony dla osób dorosłych;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny zażywać preparatu;
• dorośli stosują 1 kapsułkę dziennie;
• dostępny w opakowaniach po 30 kapsułek [13].

Solgar Olejek czosnkowy, kapsułki

O produkcie

• suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 218 mg oleju z krokosza barwierskiego i 1 mg olejku czosnkowego skoncentrowanego (z ok. 500 mg świeżego czosnku);
• produkt wykazuje działania antywirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwzakrzepowe i przeciwmiażdżycowe oraz wzmacnia odporność organizmu;
• preparat przeznaczony dla osób dorosłych;
• kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem tego preparatu;
• stosuje się 1 kapsułkę na dobę;
• produkt nie zawiera glutenu, cukru, soli oraz skrobi;
• preparat jest produkowany bez użycia sztucznych substancji konserwujących, zapachowych i barwiących;
• dostępny w opakowaniach po 100 kapsułek.

Na rynku dostępne są preparaty z czosnkiem w dwóch kategoriach: zarejestrowane leki OTC, których jakość jest potwierdzona badaniami klinicznymi, oraz suplementy diety. Nie oznacza to jednak, że na starcie należy skreślać suplementy diety – niektóre z nich mają starannie opracowane składy i zawierają standaryzowane ilości substancji czynnych. Preparaty mogą zawierać czosnek w różnych postaciach: sproszkowany, w formie suchych i olejowych wyciągów albo jako olejek czosnkowy. Dla osób, którym zależy na uniknięciu charakterystycznego zapachu czosnku, dobrym wyborem będą preparaty zawierające bezzapachowy wyciąg. Ponieważ za działanie czosnku odpowiada głównie allicyna, warto zwrócić szczególną uwagę na preparaty, które mają standaryzację na zawartość tej substancji czynnej – daje to pewność, że produkt zawiera odpowiednią ilość składnika aktywnego.

Czy czosnek szkodzi na wątrobę?

Według dostępnych informacji, czosnek nie szkodzi wątrobie, jeśli jest spożywany w normalnych ilościach. Czosnek jest silnym antyoksydantem, wspomaga wydzielanie żółci, reguluje florę jelitową i posiada właściwości przeciwbakteryjne. Jednak nadmierne spożycie czosnku, choć rzadko występujące, może podrażniać wątrobę ze względu na jego wysoką zawartość siarki.

Z jakimi lekami nie łączyć czosnku?

Niektóre leki mogą oddziaływać z czosnkiem i osłabiać lub wzmagać ich działanie. Niektóre leki, z którymi nie należy łączyć czosnku to:

• leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, heparyna i klopidogrel, ponieważ czosnek ma właściwości rozrzedzające krew i może zwiększać ryzyko krwawienia;
• NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), takie jak kwas acetylosalicylowy (aspiryna) i ibuprofen, ponieważ w połączeniu z czosnkiem mogą zwiększyć ryzyko krwawienia;
• leki obniżające poziom cukru we krwi, ponieważ czosnek może zwiększyć ich skuteczność i prowadzić do hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru we krwi).

Podsumowanie

Czosnek, dzięki zawartości związków siarki, jest naturalnym antybiotykiem o udowodnionym działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym i przeciwgrzybiczym, dlatego możesz stosować go wspomagająco podczas przeziębienia i w celu wzmocnienia odporności. Pamiętaj jednak, że jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne lub przeciwcukrzycowe, skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji czosnkiem, gdyż może on wchodzić w interakcje z tymi lekami. Na rynku znajdziesz wiele preparatów z czosnkiem – od leków OTC po suplementy diety – wybierając któryś z nich, zwróć szczególną uwagę na zawartość allicyny i standaryzację składu, a jeśli przeszkadza Ci charakterystyczny zapach, rozważ preparaty bezzapachowe. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny zachować szczególną ostrożność i skonsultować stosowanie czosnku i jego preparatów z lekarzem, natomiast dla pozostałych osób czosnek jest bezpiecznym rozwiązaniem, o ile jest spożywany w rozsądnych ilościach.