Czym jest alergiczny nieżyt nosa?

Alergiczny nieżyt nosa, czyli katar sienny, to nadmierna reakcja organizmu na alergeny obecne w powietrzu, takie jak pyłki roślin, kurz, sierść zwierząt czy pleśń. Objawia się zatkanym lub cieknącym nosem, swędzeniem, kichaniem oraz łzawieniem oczu i często towarzyszy mu zmęczenie i trudności z koncentracją. Wyróżnia się sezonowy alergiczny nieżyt nosa, pojawiający się głównie w okresie pylenia roślin, oraz przewlekły, który utrzymuje się przez dłuższy czas. Alergia ta jest częstą dolegliwością, dotykającą zarówno dorosłych, jak i dzieci, zwłaszcza tych z innymi alergiami, jak astma. Czy zawsze pomoże jeden i ten sam skuteczny lek na katar alergiczny? Czy katar może mieć inne podłoże [1-4]?

Rozpoznanie kataru alergicznego jest ważne, aby odróżnić go od zwykłego przeziębienia, które ma inną przyczynę – wirusy – i trwa krócej, bo około tygodnia. Katar sienny może ciągnąć się miesiącami, jeśli kontakt z alergenem jest stały. Aby złagodzić objawy, pomocne są preparaty dostępne bez recepty, takie jak krople czy spray do nosa na alergię, które redukują stan zapalny i ułatwiają oddychanie. Niektóre z nich zawierają sterydy, które zwiększają skuteczność leczenia w przypadku bardziej uporczywych objawów. Czy zawsze warto stosować spray go nosa na alergię ze sterydem? Poznaj nasz ranking sprayów i kropli do nosa, aby wiedzieć, co i kiedy stosować [1,2].

Jakie są skuteczne leki na katar alergiczny?

Skuteczne leczenie kataru alergicznego zależy od nasilenia objawów. W przypadku łagodnych alergii często wystarczają doustne leki przeciwhistaminowe lub krople do nosa na alergię bez recepty w postaci aerozoli z substancjami przeciwhistaminowymi, które łagodzą świąd, kichanie i zatkany nos. Jeśli jednak objawy są silniejsze i utrzymują się dłużej, skuteczniejsze okazują się spraye do nosa na alergię ze sterydem. Działają one przeciwzapalnie i są rekomendowane jako podstawowa terapia w cięższych przypadkach [5,6].

W niektórych sytuacjach stosuje się terapię łączoną, na przykład kortykosteroidy w połączeniu z donosowym lekiem przeciwhistaminowym, co może zwiększyć skuteczność leczenia. Warto jednak pamiętać, że niektóre spraye do nosa na alergię są na receptę. W przypadku leków obkurczających śluzówkę nosa, takich jak ksylometazolina, należy stosować je ostrożnie i krótko, aby uniknąć uzależnienia i pogorszenia objawów. Właściwe dobranie leku oraz forma terapii zależą od nasilenia objawów i indywidualnych potrzeb pacjenta. Ale w takim razie, jakie są najlepsze krople na alergię do nosa [2,5,6]?

Ranking sprayów i kropli do nosa – co znajdziesz w aptece?

Wiemy już, jak powinniśmy leczyć alergiczny nieżyt nosa, dlatego dowiedzmy się teraz jakie preparaty wybrać i jak je dawkować. Poniższa część podzielona jest na sekcje, które omawiają poszczególne grupy produktów. Wymieniamy kilka dostępnych kropli sprayów do nosa na alergię. Bazując na informacjach ze wstępu oraz z pomocy lekarza lub farmaceuty będziecie mogli dobrać odpowiednią terapię dopasowaną do swoich objawów.

Woda morska – podstawa w codziennej walce z alergią

Warto zacząć od tego, co najprostsze i najbardziej naturalne. Woda morska w sprayu to podstawa higieny nosa i pierwszy krok, jaki warto rozważyć przy katarze alergicznym. Dlaczego? Bo działa mechanicznie – wypłukuje alergeny, kurz i pyłki z błony śluzowej nosa, a jednocześnie nawilża ją i chroni przed przesuszeniem. To rozwiązanie, które jest całkowicie bezpieczne, nawet u najmłodszych dzieci, już od pierwszych dni życia. Czy może być coś lepszego na początek niż metoda, którą można stosować zawsze i bez obaw o skutki uboczne?

Tutaj możemy wyróżnić dwa rodzaje preparatów: wodę morską izotoniczną i hipertoniczną. Ta pierwsza jest delikatna, można ją stosować regularnie i długoterminowo, bo jej głównym zadaniem jest nawilżenie i łagodne oczyszczanie nosa. To świetne wsparcie w codziennej walce z alergią, ale gdy nos jest naprawdę mocno zatkany, może się okazać niewystarczająca. Wtedy pomocna bywa woda morska hipertoniczna – bardziej stężona, dzięki czemu skuteczniej udrażnia drogi oddechowe. Trzeba jednak pamiętać, że jej częste i długotrwałe stosowanie może prowadzić do podrażnień błony śluzowej, dlatego lepiej sięgać po nią doraźnie, gdy objawy są silniejsze.

Co ważne, woda morska nie tylko sama w sobie przynosi ulgę, ale też przygotowuje błonę śluzową do dalszej terapii. Jeśli stosujesz inne krople czy spraye na alergię, zwłaszcza sterydowe, najpierw oczyść nos właśnie wodą morską. Dzięki temu lek będzie miał lepszy dostęp do błony śluzowej, a więc zadziała skuteczniej. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, takich jak Marimer, Sterimar Zatkany Nos, Sterimar Zatkany Nos baby, Sterimar Higiena, Sterimar Higiena baby, Disnemar, Ectimer, Puri-nasin, Hysan, Bepanthen baby czy Apteo Care, dlatego każdy może łatwo dobrać coś dla siebie.

STERIMAR Zatkany Nos woda morskapłyn

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray do nosa w postaci hipertonicznego roztworu wody morskiej z dodatkiem miedzi;

• odpowiedni dla dorosłych i dzieci od 3. roku życia;

• działa osmotycznie – zmniejsza obrzęk błony śluzowej i udrażnia nos;

• stosowany w przeziębieniu, nieżycie nosa i zapaleniu zatok, wspomaga profilaktykę grypy;

• usuwa wydzielinę, kurz i alergeny;

• wspiera naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa.

Wskazania

Produkt stosuje się w przypadku , zatkanego nosa, zapalenia zatok oraz przeziębienia.

Skład

Produkt złożony jest z manganu oraz miedzi.

Dawkowanie

Stosuj produkt 2-6 razy w ciągu dnia lub częściej, aż do ustąpienia obrzęku na śluzówce.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sterimar Higiena nosa woda morskaaerozol do nosa

Wyrób medyczny

O produkcie

• spray do nosa z wodą morską, fizjologiczny roztwór;

• przeznaczony dla dzieci i dorosłych;

• delikatnie oczyszcza nos z alergenów, kurzu i drobnych pyłów;

• nawilża błonę śluzową, szczególnie przy suchej atmosferze (np. klimatyzacja, podróże);

• 100% naturalna woda morska, bez konserwantów;

• bezpieczny również dla kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest podrażnienie górnych dróg oddechowych, zatkany nos, higiena błony śluzowej nosa, suchość błony śluzowej nosa, przeziębienie oraz zapalenie błony śluzowej nosa.

Skład

Do substancji czynnych zawartych w produkcie należą izotoniczny roztwór wody morskiej.

Dawkowanie

Zaleca się od 2 do 6 aplikacji produktu dziennie. Przy pierwszym użyciu należy jeden raz rozpylić preparat w powietrzu, aby uruchomić system.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Krople i spraye do nosa na alergię o działaniu przeciwhistaminowym

Najczęściej stosowane krople do nosa na alergię zawierają azelastynę (np. Acatar Allergy, Allergodil, Azelamed, Azelastin POS). Preparaty występują w postaci aerozoli donosowych, co znacznie ułatwia aplikację leku. Azelastyna jest lekiem przeciwhistaminowym II generacji o długotrwałym działaniu. Dzięki temu, aby skutecznie zredukować objawy alergii, stosuje się ją 2 razy na dobę po 1 aplikacji do każdego nozdrza. Leki z azelastyną można stosować u dzieci od 6. roku życia [7].

Acatar Allergy, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• łagodzi objawy kataru alergicznego;
• przeznaczony dla osób dorosłych i dzieci od 6. roku życia;
• można stosować długoterminowo – nie uzależnia;
• nie zawiera konserwantów;
• nie stosować w I trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią;
• nie należy stosować po upływie 6 miesięcy od pierwszego otwarcia.

Kolejna substancja, która występuje w kroplach do nosa na alergię bez recepty to dimetynden. Jest to lek przeciwhistaminowy I generacji o działaniu przeciwalergicznym. Preparaty z dimetyndenem mają dodatek fenylefryny. Fenylefryna obkurcza naczynia krwionośne błony śluzowej nosa i zmniejsza jej przekrwienie, dzięki czemu odtyka nos i ułatwia oddychanie.

Połączenie dimetyndenu oraz fenylefryny znajduje się w aerozolu do nosa – Otrivin Allergy. Lek można stosować u dzieci od 6. roku życia. Ze względu na zawartość fenylefryny, która nadużywana może prowadzić do uzależnienia i reakcji z odbicia, takich jak np. wodnisty katar, nie należy stosować preparatu dłużej niż 7 dni. Lek stosuje się 3 do 4 razy na dobę, aplikując od 1 do 2 dawek do każdego nozdrza [8].

Otrivin Allergy, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• łagodzi objawy kataru alergicznego;
• przeznaczony dla osób dorosłych i dzieci od 6. roku życia;
• nie stosować dłużej niż 7 dni – ryzyko uzależnienia;
• nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.

Przeciwalergiczne leki donosowe zawierają również mepiraminę (Sinumedin, Envil katar). To substancja podobna w działaniu do omawianego wcześniej dimetyndenu. Występuje również w połączeniu z fenylefryną. Lek można stosować u dzieci od 6. roku życia. Preparat dawkuje się co 4 do 6 godzin po 2 aplikacje do każdego nozdrza, jednak nie więcej niż 5 razy na dobę i nie dłużej niż 3 dni [9].

Sinumedin, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• łagodzi objawy kataru alergicznego;
• przeznaczony dla osób dorosłych i dzieci od 6. roku życia;
• nie stosować dłużej niż 3 dni – ryzyko uzależnienia;
• nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią.

Spray do nosa na alergię z glikokortykosteroidem

Kolejna grupa preparatów to spraye do nosa na alergię ze sterydem. Zawierają mometazon (Nasometin Control, Pronasal Control, Momester Nasal, czy Aleric Spray) lub flutikazon (OtriAllergy Control). To glikokortykosteroidy o silnym działaniu przeciwzapalnym i przeciwalergicznym. W aptece dostępne są aerozole donosowe, jednak bez konsultacji z lekarzem mometazon można stosować jedynie od 18. roku życia.

Aerozole z mometazonem stosuje się w następujący sposób. Początkowo aplikuje się dwie dozy do każdego nozdrza raz na dobę. Po ustabilizowaniu objawów dawkę zmniejsza się do 1 dozy do każdego nozdrza raz na dobę. W przypadku donosowych glikokortykosteroidów pierwsze efekty terapeutyczne mogą być zauważalne dopiero po kilku dniach stosowania [2,10].

Momester Nasal, aerozol do nosa

O produkcie

• substancja czynna zawarta w aerozolu działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
• lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
• nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
• nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
• lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych;
• występuje w opakowaniach o dwóch różnych wielkościach.

Pronasal Control, aerozol do nosa

O produkcie

• mometazon działa przeciwalergicznie i przeciwzapalnie;
• lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
• nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
• nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
• zawiera 60 dawek w opakowaniu;
• lek działa głównie miejscowo, co minimalizuje występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

OtriAllergy Control, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• jedyny preparat z flutikazonem bez recepty;
• lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 roku życia;
• nie należy stosować leku bez konsultacji z lekarzem w okresie ciąży oraz karmienia piersią;
• nie wolno stosować u pacjentów po niedawno przebytym urazie nosa lub po zabiegu chirurgicznym;
• zawiera 60 dawek w opakowaniu.

Kromoglikan jako spray do nosa na alergię

Warto jeszcze wspomnieć o innej substancji o działaniu przeciwalergicznym, tj. kromoglikanie sodowym (Polcrom 2%). To spray na alergię do nosa. Działa on przeciwalergicznie, ale nie jest lekiem przeciwhistaminowym. Kromoglikan zapobiega degranulacji komórek tucznych, a w wyniku tego uwalnianiu substancji odpowiedzialnych za rozwój reakcji alergicznej, np. histaminy [11].

Ze względu na swój mechanizm działania kromoglikan stosuje się zapobiegawczo – minimum 1 tydzień przed potencjalnym narażeniem na alergen. Produkt powinno używać się regularnie. Kromoglikan sodowy można używać od 3. roku życia. Przyjmuje się 1 dawkę do każdego nozdrza od 4 do 6 razy na dobę [11].

Polcrom 2%, aerozol do nosa

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• dla dzieci powyżej 3. roku życia;
• zawiera chlorek benzalkoniowy, który może wywoływać działania niepożądane;
• powinien być stosowany przez jedną osobę ze względów higienicznych.

Podsumowanie

Alergiczny nieżyt nosa, czyli katar sienny, to reakcja organizmu na alergeny takie jak pyłki, kurz czy sierść zwierząt, objawiająca się m.in. swędzeniem, zatkanym nosem i kichaniem. W leczeniu stosuje się doustne leki przeciwhistaminowe, krople oraz spraye do nosa, które łagodzą objawy alergii. Preparaty przeciwhistaminowe (np. z azelastyną) działają szybko i mogą być stosowane od 6. roku życia, podczas gdy leki ze sterydem (np. mometazon) są zalecane w cięższych przypadkach i dostępne od 18 lat. Należy stosować je regularnie, choć działanie pojawia się po kilku dniach. W przypadku doraźnej potrzeby można sięgnąć po preparaty obkurczające błonę śluzową nosa, ale tylko krótkotrwale, aby uniknąć uzależnienia. Ostateczny wybór leku zależy od nasilenia objawów i konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.