Kołatanie serca to zaburzenie rytmu serca. Inaczej bywa nazywane jako palpitacje serca. Może objawiać się przyspieszeniem jego pracy, zwiększonym odczuwaniem pracy (”biciem”) lub zmienionym (subiektywnie niewłaściwym odczuwaniem) jego pracy. Czasem pacjenci określają to jako „odczucie, że mam serce”. Kołatanie serca może wystąpić zarówno u osób zdrowych jak i obciążonych chorobami układu sercowo-naczyniowego, lub być symptomem poważnej choroby serca. Niekiedy kołatanie może być odczuwane nie w okolicy serca a w okolicy szyi. Jak uspokoić kołatanie serca? Czy warto stosować tabletki uspokajające na kołatanie serca [1]?

Jak pracuje serce?

Zanim przejdziemy do odpowiedzi na pytanie, co wziąć na kołatanie serca, poznajmy bliżej, jak ono pracuje. W warunkach fizjologicznych serce pracuje rytmicznie, wykonując około 70 uderzeń na minutę. Jego praca zwiększa się wraz ze wzrostem aktywności fizycznej [1].

Pracę serca warunkuje węzeł zatokowy, zlokalizowany w prawym przedsionku. Powoduje on skurcz przedsionków, a następnie komór i krew wtłaczana jest do tętnic, a następnie rozprowadzana do wszystkich komórek ciała. Krew bogata w tlen i substancje odżywcze oddaje go komórkom i wraca do serca żyłami, by ponownie z serca dostać się do płuc. Dlaczego serce zaczyna pracować nieregularnie [1]?

Jakie są przyczyny kołatania serca?

Nieprawidłowe bicie serca może mieć kilka przyczyn. Może wywołać je stres, silne emocje, zimno, a także niektóre leki i substancje toksyczne. Także nieprawidłowy poziom elektrolitów (potasu, magnezu i wapnia), choroby tarczycy oraz ciąża mogą wpływać na pojawienie się kołatania serca. Najważniejsze, aby nieprawidłową pracę serca zdiagnozować. Może być ona skutkiem wyjątkowej sytuacji, ale może też być zwiastunem poważnej choroby. Zanim sięgniemy po leki na kołatanie serca bez recepty, upewnijmy się, że nie doszło do żadnych poważnych komplikacji [1].

Leki bez recepty na kołatanie serca — co można kupić w aptece?

Jeśli chodzi o to, co wziąć na kołatanie serca, to najpierw przyjrzyjmy się lekom bez recepty na kołatanie serca. Palpitacje serca jeśli nie są spowodowane chorobą układu sercowo-naczyniowego, bardzo często są efektem stresu. Wyrzut hormonów stresu, np. adrenaliny zwiększa szybkość jego pracy. Pacjenci mogą to odczuwać jako mocne uderzenia bądź niemiarowość. W takim przypadku warto sięgnąć po tabletki uspokajające na kołatanie serca, które bazują na wyciągach roślinnych.

Tabletki uspokajające na kołatanie serca

W przytoczonym powyżej przypadku warto sięgnąć po tabletki uspokajające na kołatanie serca, które bazują na wyciągach roślinnych. Pomocne mogą okazać się leki ziołowe, które zmniejszają napięcie nerwowe i ukoją stres. Do substancji leczniczych stosowanych bez recepty należą:

• wyciąg z kozłka lekarskiego (Valused, Validol, Persen forte, Nervomix Forte, Neospasmina Extra, Valerin forte, Valerin max);
• melisy (Positivum, Persen forte, Nervomix Forte, Neospasmina Extra);
• różeńca górskiego (Destresan max);
• męczennicy (Valused).

Stosuje się je w stanach napięcia nerwowego, stresu, stanów lękowych czy problemów z zasypianiem. Niektóre z ziół należy ostrożnie stosować u osób stosujących leki na receptę. Na przykład wyciąg z różeńca jest inhibitorem enzymów mikrosomalnych i może hamować metabolizm innych, stosowanych leków, zwiększając ich stężenie w surowicy i oprócz działania farmakologicznego wywołać niekorzystne działania uboczne. Korzeń kozłka lekarskiego, czyli waleriany jest bezpiecznym surowcem i dobrze znosi nadmierną nerwowość i pobudzenie. Sprzyja ukojeniu układu nerwowego, a w konsekwencji może zmniejszać objawy kołatania serca.

Valused, kapsułki miękkie

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• ma działanie uspokajające;
• zawiera kozłek, chmiel i męczennicę;
• nie zawiera laktozy;
• kapsułki żelatynowe;
• preparat standaryzowany;
• do stosowania od 12. roku życia;
• może osłabiać sprawność psychoruchową.

Validol, tabletki do ssania;

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• ma działanie uspokajające;
• zawiera kozłek lekarski;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania przez dorosłych;
• maksymalnie 1 tabletka 3 razy na dobę do ssania;
• duże stężenie składników o działaniu uspokajającym pochodzącym z kozłka;
• może osłabiać sprawność psychoruchową.

Valerin max, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• ma działanie uspokajające;
• zawiera dużą dawkę wyciągu z kozłka;
• nie zawiera laktozy;
• preparat standaryzowany;
• do stosowania od 12. roku życia;
• może osłabiać sprawność psychoruchową.

Nervomix Forte, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• ma działanie uspokajające;
• zawiera wyciągi z kozłka, melisy, chmielu i dziurawca;
• nie zawiera laktozy;
• wymaga dość dużej ilości kapsułek do stosowania – nawet 4 kapsułki 3 razy na dobę;
• do stosowania od 12. roku życia;
• może osłabiać sprawność psychoruchową.

Persen forte, kapsułki twarde

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• ma działanie uspokajające;
• zawiera wyciągi z kozłka, melisy i mięty;
• zawiera laktozę;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• do stosowania od 12. roku życia;
• może osłabiać sprawność psychoruchową.

Magnez a objawy kołatania serca

Innym składnikiem, który wpływa na pracę serca, jest magnez. To makroelementem ważnym dla naszego organizmu. Wpływa on kojąco na układ nerwowy i napięcie mięśni. Jest kofaktorem wielu reakcji enzymatycznych warunkujących prawidłowe funkcjonowanie tkanek i narządów. Jego niedobór może wywołać rozdrażnienie i zwiększoną nerwowość. Jego zbyt niski poziom wpływa również na pracę serca. Dlatego wyrównanie niedoborów może zmniejszyć uciążliwe dolegliwości w postaci niemiarowej pracy serca. Warto skonsultować się z lekarzem i przed rozpoczęciem suplementacji określić jego poziom w surowicy krwi. Może występować z dodatkiem witaminy B6 (np. Magnefar B6 Bio, Magne B6, Magvit B6, Maglek B6) lub z dodatkiem głogu (np. Neomag Cardio, Chela-Mag B6 Cardio, Molekin Cardio, Cardiol Magnez, Asparaginian CardioDuo).

Magne B6 forte, tabletki powlekane

O produkcie

• można stosować w trakcie karmienia piersią.
• zawiera substancję czynną o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej;
• zarejestrowany jako lek, co gwarantuje jakość i bezpieczeństwo produktu;
• magnez w formie dobrze przyswajalnej soli organicznej;
• nie stosować u dzieci poniżej 6. roku życia;
• lek nie powinien być stosowany u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy;
• tabletki można stosować u ciężarnych kobiet, wyłącznie w przypadku zdecydowanej konieczności;
• można stosować w trakcie karmienia piersią.

Asparaginian CardioDuo, tabletki

O produkcie

• preparat magnezowo-potasowy, przeznaczony dla osób dorosłych;
• wzbogacony o wyciąg z głogu, żelazo, witaminę C, witaminę E i 8 witamin z grupy B;
• zalecana dawka to 1 tabletka 2 razy dziennie.

Molekin Cardio, tabletki

O produkcie

• preparat zawiera witaminę D, która pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz w prawidłowej pracy mięśni, w tym mięśnia sercowego;
• wyciąg z owoców głogu wspomaga pracę serca i krążenie krwi;
• zalecana dawka to 1 dawka 1 raz dziennie.

Silne tabletki na serce na receptę

Leki na kołatanie serca bez recepty to jedno, ale czasami pacjent cierpi na poważną, przewlekłą chorobę i wtedy niezbędne jest zastosowanie silnych tabletek na serce na receptę. Takie leki przepisuje lekarz po przeprowadzeniu badań, np. EKG, Holtera ciśnieniowego, Holtera EKG, próby wysiłkowej i Echo serca (USG serca). Nie sposób wymienić tutaj wszystkich leków, dlatego przedstawiamy tylko wybrane grupy. Będą to np.:

• β-blokery-czyli leki blokujące receptory β1 w sercu;
• leki antyarytmiczne;
• blokery kanałów wapniowych (werapamil i diltiazem).

Beta-blokery na kołatanie serca

β-blokery poprzez blokowanie receptorów β1 w sercu blokują przekaźnictwo adrenergiczne i zmniejszają pobudzenie serca. Następuje spowolnienie jego pracy i tym samym objawy kołatania serca zmniejszają się i ustępują. β-blokery są lekami o wielu zastosowaniach, ponieważ oprócz rozkurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych i obniżaniu wartości ciśnienia tętniczego są stosowane w leczeniu choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego i jego niewydolności [1,2].

Jednym z pierwszych odkrytych β-blokerów był propranolol. Jest to nieselektywny β-bloker, często stosowany w zmniejszaniu napięcia adrenergicznego w stanach stresu i silnych emocji. Działa poprzez zwolnienie częstości skurczów serca, tym samym zmniejszając objawy kołatania. Lek stosuje się codziennie, w dawkach podzielonych, kontrolując ciśnienie tętnicze krwi. Pełnia jego działania pojawia się po około dwóch tygodniach regularnego stosowania. Należy pamiętać, żeby odstawiać go stopniowo, zmniejszając dawkę dobową [1-3].

Innymi β-blokerami stosowanymi w leczeniu niemiarowej pracy serca są:

• sotalol
• bisoprolol
• acebutolol
• atenolol
• metoprolol

Leki przeciwarytmiczne

Kolejną grupą są leki przeciwarytmiczne. Zmniejszają one próg pobudliwości mięśnia sercowego. Stosowane są w różnego rodzaju zaburzeniach rytmu serca, a także w zapobieganiu długotrwałego migotania przedsionków. Leki te dobiera specjalista kardiolog, często w warunkach szpitalnych, pod kontrolą EKG [2].

Do często stosowanych leków przeciwarytmicznych zaliczamy:

• propafenon;
• amiodaron;
• lidokaina;
• dronedaron.

Należy pamiętać, że każdy lek antyarytmiczny ma ryzyko wywołania niemiarowości. Obarczone są one wieloma działaniami niepożądanymi, pacjent powinien być pod ścisłą kontrolą lekarską podczas leczenia.

Istotnymi zaleceniami dla pacjentów leczonych antyarytmicznie są:

• unikanie leków wydłużających odcinek QT (np. niektóre antybiotyki: klarytromycyna, erytromycyna);
• utrzymywanie wyrównanego poziomu potasu w surowicy krwi (hipokaliemia sprzyja wystąpieniu niemiarowości);
• unikanie ciągłego i intensywnego wysiłku fizycznego;
• unikanie niektórych sportów wyczynowych;
• w miarę możliwości wyeliminowanie sygnałów dźwiękowych powodujących przyspieszenie pracy serca i arytmię (specyficzny dźwięk dzwonka telefonu lub budzika);
• niezależnie od leczenia inwazyjnego stosowanie B-blokerów (preferowany propranolol i nadolol, także atenolol) [2,3].

Blokery kanałów wapniowych 

Inne silne tabletki na serce na receptę to blokery kanałów wapniowych. Przedstawicieli blokerów kanałów wapniowych również stosuje się w zaburzeniach rytmu serca. Należą one do klasy IV podziału leków antyarytmicznych wg Vaughana Williamsa [1,2].

Zmniejszają one siłę skurczu mięśnia sercowego oraz wpływają również na zmniejszenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz częstości skurczów serca. Werapamil wydłuża znacznie czas ponownego otwarcia kanałów wapniowych, dzięki temu wyraźnie zmniejsza się przewodzenie przedsionkowo-komorowe i zmniejsza się rytm pracy serca. Diltiazem działa na serce podobnie jak werapamil, ale słabiej. Oba leki więc działają przeciwarytmicznie. Poza zastosowaniem w leczeniu arytmii są stosowane w leczeniu choroby nadciśnieniowej i choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego [1,2]. 

Podsumowanie

Kołatanie serca, znane również jako palpitacje, może być spowodowane stresem, zaburzeniami elektrolitowymi czy chorobami układu sercowo-naczyniowego. W łagodnych przypadkach warto sięgnąć po leki na kołatanie serca bez recepty, takie jak tabletki uspokajające na bazie wyciągów roślinnych (np. kozłka lekarskiego czy melisy). Pomocna może być także suplementacja magnezem, szczególnie w połączeniu z witaminą B6. W przypadku poważniejszych zaburzeń rytmu serca konieczne są silne leki na receptę, takie jak beta-blokery, leki antyarytmiczne czy blokery kanałów wapniowych, które powinny być stosowane pod ścisłą kontrolą lekarza. Ważne jest, aby każdorazowo skonsultować objawy z lekarzem, by wykluczyć poważne choroby.