REKLAMA
Data publikacji:
Ostatnia aktualizacja:
Cynk i selen – jak je przyjmować, by naprawdę działały? Sprawdź!
Jak przyjmować cynk i selen?
Cynk i selen to podstawowe minerały, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowaniu naszego organizmu. Znajdują się w pożywieniu, jednak znajdziemy je również w suplementach diety. Selen z cynkiem są niezbędne do prawidłowej syntezy hormonów, białek i DNA. Jednak można to powiedzieć o każdym minerale i witaminie. Za co faktycznie odpowiada selen i cynk? Czy można brać cynk i selen razem? Kiedy najlepiej brać selen i cynk? Jak przyjmować selen z cynkiem, aby to było skuteczne?

Za co odpowiada selen?
Selen najczęściej kojarzy się z prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy i jest to prawda. Selen jest niezbędny do prawidłowej syntezy selenoprotein. W ich skład wchodzą, m.in. te odpowiedzialne za prawidłową syntezę hormonów tarczycy. Niedobory selenu nie są częste, jednak występują. Najczęściej prowadzą do zaburzeń funkcjonowania tarczycy i często zaostrzają efekty niedoborów jodu. Niedobory selenu mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i wpływać na zaburzenie funkcji poznawczych. Często nieprawidłowe stężenie selenu w organizmie powoduje zaburzenia płodności u mężczyzn. Selen to również ważny antyoksydant. Chroni nasze komórki przed reaktywnymi formami tlenu. Z tego względu jest ważny nie tylko dla zdrowia tarczycy, ale również całego organizmu [1,2,7,8].
Do czego potrzeba nam cynku?
Za co odpowiada cynk? Niedobory cynku powodują zaburzenia układu odpornościowego i najczęściej manifestują się poprzez skłonność do częstszych infekcji. Cynk jest również niezbędny do prawidłowego wzrostu kości, a także odpowiada za dobry rozwój włosów, skóry i paznokci. Niedobory pojawiają się najczęściej u chorych na zaburzenia układu pokarmowego (np. choroba Crohna) bądź u wegan. Istnieją dowody o niezbyt wysokim znaczeniu, jakoby niedobory cynku były przyczyną rozwoju cukrzycy typu 2 lub zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem [3].
W jakich produktach jest selen i cynk?
W czym jest selen i cynk? Selen i cynk znajdują się w wielu produktach spożywczych, dlatego warto poznać ich źródła. Zawsze na początku starajmy się uzupełniać niedobory wprost z pożywienia. To najlepsze źródło wszystkich składników, bo oprócz nich samych przyjmujemy jeszcze wiele innych. Duże ilości cynku znajdują się w owocach morza (głównie ostrygi) oraz mięsie (indyk, wołowina). Dobrym źródłem cynku będą także produkty zbożowe, rośliny strączkowe i pestki oraz nasiona. Największe ilości selenu są w orzechach brazylijskich. Owoce morza, mięso i nabiał to także dobre źródła tego minerału [1,3].
Czy selen i cynk można brać razem?
Czasami można natrafić na informacje, z których wynika, że nie powinno się przyjmować selenu i cynku razem. Argumentem jest antagonizm tych minerałów, który powoduje utrudnione wchłanianie przy przyjmowaniu selenu i cynku razem. Co prawda istnieją badania, które to potwierdzają, ale zostały wykonane około 40 lat i są to eksperymenty na zwierzętach. Aktualne dane nie wspominają o takiej interakcji. Istnieją badania, w którym wykazano, że przyjmowanie cynku prowadzi do wzrostu poziomu testosteronu, ale jednoczesne stosowanie cynku z selenem blokuje ten efekt. Było to badanie na zwierzętach, które analizowało tylko taki efekt. W większości przypadków stosowanie selenu i cynku razem będzie efektowne – istnieją nawet takie suplementy. Dowiedzmy się teraz, które produkty z cynkiem, a które z selenem warto kupić w aptece [4-6].
Selen w suplementach diety
Czy istnieje selen lek a nie suplement? Selen dostępny jest jedynie w suplementach diety, np. Streboxar Se+, Naturell Selen Organiczny, Selen Oleofarm, Walmark Selen, Olimp Selen, Cefasel 100 nutri. Starajmy się wybierać suplementy z formami organicznymi (selen z drożdży, selenometionina, selenocysteina), gdyż są nieco lepiej przyswajalne niż formy nieorganiczne (seleniany). Pomimo tego, że nie ma selenu jako lek, to nie jest to powód do obaw. Starajmy wybierać się dobre suplementy z selenem. Co to znaczy? Powinniśmy kierować się renomą producenta i jakością preparatu. A jak to rozpoznać? Wybierajmy produkty, w których producent przedstawia wyniki badań swojego suplementu, np. certyfikaty jakości, czystości, analizy co do ilości składników i tak dalej. Wtedy mamy pewność co do rzetelności producenta i wiemy, co przyjmujemy.
Streboxar Se+kapsułki
- zawiera monofosforan urydyny, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania włókien nerwowych;
- witaminy z grupy B (B1, B6, B12) zawarte w suplemencie wspierają właściwe działanie układu nerwowego;
- witaminy B6, B12 oraz kwas foliowy przyczyniają się do utrzymania właściwych funkcji psychologicznych;
- zawiera cholinę, która uczestniczy w procesach związanych z regulacją aktywności komórek nerwowych;
- zawarty w produkcie selen pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy;
- opakowanie wystarcza na 1 miesiąc terapii.
Zalecane spożycie dla dorosłych to 1 kapsułka dziennie. Należy popić ją szklanką wody.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Naturell Selen Organiczny, tabletki
O produkcie
- suplement diety;
- selen organiczny, pochodzący z droższy o dobrej przyswajalności;
- produkt bezlaktozowy, bezglutenowy i bez dodatku cukru;
- odpowiedni dla wegan i wegetarian;
- występuje w wersjach o różnej ilości selenu (100 i 200 µg);
- małe tabletki.
Olimp Selen, tabletki
O produkcie
- suplement diety;
- organiczna forma selenu;
- bez laktozy.
Cefasel 100 nutri, tabletki
O produkcie
- suplement diety;
- nieorganiczna forma selenu o gorszej przyswajalności;
- zawiera cukier;
- preparat bezlaktozowy.
Czy istnieje cynk – lek? Poznaj produkty z cynkiem
A jak to wygląda w przypadku cynku? Czy istnieje cynk lek, czy są to tylko suplementy diety? W przypadku produktów z cynkiem mamy już większy wybór, gdyż istnieją tu suplementy diety (np. Cynek +SR, Cynek + Forte, Olimp Chela Cynk) oraz leki dostępne bez recepty (Zinas forte, Zinkorot). Poniżej przedstawiamy wybrane produkty wraz z opisem najważniejszych cech.
Zincas forte, tabletki
O produkcie
- lek dostępny bez recepty;
- dobrze przyswajalna forma cynku;
- największa ilość jonów cynku w 1 tabletce;
- duże, ekonomiczne opakowanie;
- bez laktozy;
- małe tabletki.
Zinkorot, tabletki
O produkcie
- lek dostępny bez recepty;
- zawiera chelatowany cynk o dużej przyswajalności;
- bez laktozy;
- występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.
Cynek +SR, kapsułki twarde
O produkcie
- suplement diety;
- zawiera dobrze przyswajalną formę cynku;
- preparat bezlaktozowy;
- produkt bez glutenu i barwników;
- odpowiedni dla wegan i wegetarian;
- występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.
W jakich produktach jest selen i cynk razem?
Preparatów z cynkiem i selenem razem nie ma dużo, ale istnieją takie produkty. Będzie Selen + cynk z witaminami z Aflofarmu oraz Selen + cynk + prebiotyk z firmy Wish. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, można spokojnie przyjmować selen i cynk jednocześnie, jeśli zachodzi taka potrzeba.
Selen + cynk z witaminami, tabletki
O produkcie
- lek dostępny bez recepty;
- zawiera nieorganiczną formę selenu o gorszej przyswajalności;
- bez laktozy;
- dodatek witamin, co umożliwia ich jednoczesną suplementację;
- małe tabletki.
Wish Selen + cynk + prebiotyk, kapsułki
O produkcie
- suplement diety;
- zawiera dobrze przyswajalną formę cynku i selenu;
- preparat bezlaktozowy;
- produkt bez glutenu, barwników, cukru, soli i skrobi;
- odpowiedni dla wegan i wegetarian;
- duże opakowanie.
Jak przyjmować cynk i selen?
Jak przyjmować cynk i selen, aby było to prawidłowe, zdrowe i efektywne? Wiemy już, że cynk i selen razem można brać, ale kiedy to robić i ile dziennie przyjmować cynku i selenu? Cynk i selen najlepiej przyjmować po posiłku – to zmniejsza ryzyko podrażnienia żołądka i poprawia przyswajalność. Choć można je stosować razem, zaleca się zachowanie odstępu kilku godzin, jeśli stosujemy wysokie dawki lub mamy wrażliwy układ pokarmowy. Przykładowo: selen rano, cynk po południu. Ważne jest, aby nie przekraczać zalecanych dawek – najczęściej to ok. 100–200 µg selenu i 10–25 mg cynku dziennie, chyba że lekarz zaleci inaczej. Regularność ma kluczowe znaczenie – minerały te najlepiej działają, gdy poziom w organizmie jest stabilny. Suplementację warto dostosować do indywidualnych potrzeb, np. potwierdzonych niedoborów lub wskazań lekarza.
Podsumowanie
Selen i cynk to minerały potrzebne do prawidłowego funkcjonowania tarczycy i układu odpornościowego. Można stosować je razem lub osobno. Jak przyjmować selen i cynk? Zwykle wystarczy jedna tabletka lub kapsułka na dobę spożyta w okolicy międzyposiłkowej. Wybierając produkty z selenem i cynkiem, warto kupić te, które zawierają formy organiczne i chelatowane, gdyż są lepiej przyswajalne.
REKLAMA
Bibliografia
- „Office of Dietary Supplements - Selenium”. Dostęp: 29 czerwiec 2024. [Online]. Dostępne na: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Selenium-HealthProfessional/
- Y. Zuo, Y. Li, X. Gu, i Z. Lei, „The correlation between selenium levels and autoimmune thyroid disease: a systematic review and meta-analysis”, Ann. Palliat. Med., t. 10, nr 4, Art. nr 4, kwi. 2021, doi: 10.21037/apm-21-449.
- „Office of Dietary Supplements - Zinc”. Dostęp: 29 czerwiec 2024. [Online]. Dostępne na: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Zinc-HealthProfessional/
- A. Daragó, M. Klimczak, J. Stragierowicz, O. Stasikowska-Kanicka, i A. Kilanowicz, „The Effect of Zinc, Selenium, and Their Combined Supplementation on Androgen Receptor Protein Expression in the Prostate Lobes and Serum Steroid Hormone Concentrations of Wistar Rats”, Nutrients, t. 12, nr 1, s. 153, sty. 2020, doi: 10.3390/nu12010153.
- W. A. House i R. M. Welch, „Bioavailability of and interactions between zinc and selenium in rats fed wheat grain intrinsically labeled with 65Zn and 75Se”, J. Nutr., t. 119, nr 6, s. 916–921, cze. 1989, doi: 10.1093/jn/119.6.916.
- A. Yildiz, Y. Kaya, i O. Tanriverdi, „Effect of the Interaction Between Selenium and Zinc on DNA Repair in Association With Cancer Prevention”, J. Cancer Prev., t. 24, nr 3, s. 146–154, wrz. 2019, doi: 10.15430/JCP.2019.24.3.146.
- Zaremba M. Urydyna i cholina – nowe możliwe obszary zastosowania znanych nutraceutyków. Medical Tribune 2022;05.
- Dobolyi A, i wsp. Uridine function in the central nervous system. Curr Top Med Chem. 2011;11(8):1058-67
Omawiane substancje
Omawiane schorzenia
REKLAMA
Słownik medyczny
suplement diety
Suplement diety to produkt spożywczy zawierający składniki odżywcze, takie jak witaminy, minerały, aminokwasy, czy ekstrakty roślinne, mający na celu uzupełnienie normalnej diety. Nie jest lekiem i nie służy do leczenia chorób, ale może wspierać zdrowie i dobre samopoczucie.
Witamina
Witamina to organiczny związek chemiczny, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, który musi być dostarczany z pożywieniem, ponieważ organizm nie jest w stanie go samodzielnie syntetyzować.
Tarczyca
Tarczyca to duży gruczoł wydzielania wewnętrznego, znajdujący się na przedniej części szyi. Jest kluczowym organem układu hormonalnego, odpowiedzialnym za regulację metabolizmu, bilansu energetycznego i produkcję ciepła. Problemy z tarczycą mogą wpływać na metabolizm, trawienie, apetyt oraz stan skóry i włosów.
Infekcja
Infekcja to stan, w którym drobnoustroje chorobotwórcze, takie jak bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty, wnikają do organizmu i zaczynają się w nim namnażać. Aby wywołać chorobę, muszą pokonać naturalną odporność organizmu. Infekcje mogą być miejscowe (ograniczone do jednego obszaru) lub uogólnione (rozprzestrzenione po całym organizmie).
Wchłanianie
Wchłanianie to proces, w którym proste związki organiczne powstałe z trawienia pokarmu w jelicie cienkim przechodzą do krwi. Najintensywniej zachodzi w jelicie czczym, gdzie ściana jelita jest pofałdowana i pokryta kosmkami oraz mikrokosmkami, co zwiększa powierzchnię wchłaniania. Wchłaniane są substancje odżywcze, witaminy, sole mineralne i woda.
Interakcja
Interakcja to wzajemne oddziaływanie dwóch lub więcej substancji, które może wpływać na ich działanie, skuteczność lub bezpieczeństwo, szczególnie w kontekście leków.
Kapsułka
Kapsułka to rodzaj leku doustnego, który składa się z osłonki (najczęściej żelatynowej) wypełnionej substancją leczniczą w formie proszku, granulatu, płynu lub pasty. Osłonka rozpuszcza się w żołądku, uwalniając zawartość, co umożliwia jej wchłonięcie przez organizm. Kapsułki są często stosowane, gdy substancja lecznicza ma nieprzyjemny smak lub zapach.
Prebiotyk
Prebiotyk to składnik pokarmowy, który nie jest trawiony przez nasz organizm, ale wspiera wzrost korzystnych bakterii w jelicie grubym. Prebiotyki obejmują m.in. inulinę i fruktooligosacharydy, które wspomagają rozwój korzystnych mikroorganizmów w jelitach, poprawiając zdrowie układu pokarmowego.











Dodaj komentarz