aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Interakcje witamin – jakich witamin nie łączyć ze sobą?

Jakie witaminy można brać razem? Poznaj interakcje witamin

Preparaty zawierające witaminy i minerały są w Polsce niezwykle popularne. Zawierają one szereg składników, które (przynajmniej w teorii) mają za zadanie odżywić organizm, poprawić samopoczucie lub wzmocnić odporność. Jednak nie wszystko złoto, co się świeci, bowiem niektóre witaminy i minerały mogą wchodzić ze sobą w niekorzystne interakcje. 
Jakie witaminy można brać razem? (fot. Canva)

Czy można brać kilka witamin na raz?

To pytanie często zadawane przez pacjentów. Odpowiedź na nie zależy — rzecz jasna — od rodzaju stosowanych witamin i minerałów, ale również (a nawet przede wszystkim) chorób towarzyszących, przyjmowanych leków (np. kardiologicznych, przeciwdepresyjnych), wieku pacjenta, a także innych czynników ważnych z medycznego punktu widzenia. Preparaty wieloskładnikowe zawierają szeroką gamę witamin i minerałów, które niejednokrotnie wzajemnie się wykluczają i znoszą swoje właściwości. Z tego powodu wchłaniają się w niewielkim stopniu, a niekiedy nawet wcale. Jakie składniki możemy zażywać jednocześnie, a których połączeń lepiej unikać?

Jakich witamin nie łączyć ze sobą?

Nie wszystkie witaminy można brać jednocześnie, ponieważ mogą one wzajemnie wpływać na swoje działanie. Niektórych witamin nie powinno się zażywać łącznie. Należy zwrócić uwagę na poniższe połączenia.

  • Wysokie dawki witaminy A obniżają wchłanianie witaminy D;
  • Witamina E ogranicza wchłanianie witaminy D;
  • Witamina A i E obniżają wchłanianie witaminy K;
  • Witamina C może obniżać wchłanianie witaminy B12;
  • Wysokie dawki witaminy B1 mogą ograniczyć wchłanianie witaminy B2;
  • Witamina B6 może hamować wytwarzanie witaminy B1 [9].

Witamina D3 – z czym łączyć?

Witamina D3 (np. Devikap, Solderol, Vigantol, Ibuvit D3, Vigalex) jest składnikiem rozpuszczalnym w tłuszczach, co oznacza, że warto przyjmować ją z posiłkiem, np. w porze obiadowej. Witaminę D3 możemy łączyć z magnezem (np. MagneB6, Maglek B6, Magnefar), który jest zresztą niezbędny do jej aktywacji [1]. Co więcej, wykazano, że suplementacja magnezu zmniejsza oporność pacjentów na leczenie witaminą D3. Wybierając preparat z magnezem, stawiajmy na preparaty zawierające sole organiczne (np. cytryniany, mleczany, asparaginiany, chelaty), unikajmy natomiast słabo przyswajalnych form (np. węglan, tlenek) [2].

Czy można łączyć cynk z witaminą D3?

Witaminę D3 można bezpiecznie łączyć z cynkiem (Zincteral, Zincas, Zincas forte). Oba składniki przyczyniają się do poprawy funkcji odpornościowych. Co ważne, unikajmy łączenia cynku z wapniem, miedzią oraz żelazem — wymienione minerały utrudniają jego wchłanianie [3].

Popularne jest również jednoczesne stosowanie cynku i selenu (zwłaszcza wśród osób zmagających się z niedoczynnością tarczycy lub chorobą Hashimoto). Przyjmując te dwa składniki, pamiętajmy o tym, że ich prawidłowe wchłanianie jest zależne od wielu czynników (np. stanu jelit, poziomu zakwaszenia żołądka). I tak, niektórzy przyjmują je razem*, inni osobno. Aby zapobiec ewentualnym interakcjom pomiędzy minerałami, możemy przyjmować je rozłącznie, np. selen rano na czczo (uwaga na inne przyjmowane leki, np. lewotyroksynę), zaś cynk wieczorem, po posiłku. Podczas zażywania selenu i cynku zadbajmy o prawidłową podaż witaminy E (ważna dla wchłaniania selenu) i witaminy B6 (wspomaga absorpcję cynku). Co więcej, cynk możemy bezpiecznie łączyć z witaminą A (np. Cynek + SR) [4,5].

* Wyniki niektórych badań na zwierzętach wykazują, że selen i cynk powinno się przyjmować rozłącznie. Zwłaszcza wtedy, gdy chcemy uzyskać efekt przeciwnowotworowy. Nie ma niestety jednoznacznych rekomendacji co do tego, czy wymienione minerały możemy zażywać razem, czy lepiej unikać tego połączenia [5].

W jakie interakcje mogą wchodzić witaminy?

Czy można łączyć magnez z witaminą C?

Łączenie magnezu z witaminą C (Vitaminum C Teva, Ascorvita) jest bardzo korzystne. Wykazano, że jony magnezowe są pomocne w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów (wpływają na proces tworzenia macierzy chrząstki).  Witamina C jest natomiast silnym przeciwutleniaczem, która przyczynia się do zwalczania stresu oksydacyjnego i tym samym zwiększa przyswajalność jonów magnezu [6].

Połączenie witaminy B12 i kwasu foliowego

Witamina B12 (Energamma, Molekin B12, Naturell Witamina B12 Forte) i kwas foliowy (Folik, Naturell Folian, Olimp kwas foliowy) stanowią dosyć powszechne połączenie w wielu suplementach diety (np. DiaB12). Jest to jak najbardziej uzasadnione, ponieważ oba związki biorą udział w metabolizmie homocysteiny — aminokwasu określanego mianem “cholesterolu XXI wieku”. 

Stosowanie takiego połączenia może być pomocne dla osób zmagających się z podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi, a także pacjentów przyjmujących metforminę (np. Glucophage, Siofor, Symformin, Avamina) [7].

Z czym przyjmować żelazo?

Wchłanianie żelaza zwiększa się podczas jednoczesnego stosowania go z witaminą C. Kwas askorbinowy zapobiega tworzeniu się nierozpuszczalnych związków żelaza, a także sprzyja procesowi redukcji jonów żelaza do postaci łatwiej przyswajalnej. Korzystna interakcja żelaza z witaminą C jest wykorzystywana zarówno w niektórych lekach (Sorbifer Durules), jak i suplementach diety (Szelazo + SR). 

Co ciekawe, niewskazane jest natomiast równoczesne stosowanie żelaza z preparatami zawierającymi wapń (Calcium Teva, Calperos) lub cynk (Cynek + SR, Zincas), które zmniejszają jego wchłanianie. Złym pomysłem jest także zażywanie żelaza wraz z solami magnezu, glinu lub wapnia (np. preparaty zobojętniające sok żołądkowy: Maalox, Gaviscon, Alugastrin, Manti). Aby zapobiec niekorzystnym interakcjom, należy zachować odstęp czasowy pomiędzy stosowanymi preparatami [8].

Z czym nie łączyć magnezu? 

Nie powinniśmy łączyć magnezu z wapniem. Wapń łączy magnez w kompleks, co powoduje znaczne obniżenie wchłaniania magnezu. Nawet wysokie dawki magnezu mogą mieć ograniczona wchłanialność, w związku z tym warto zażywać oddzielnie wapń i magnez. Wysokie dawki cynku mogą ograniczać wchłanianie magnezu. Powyższe mikroelementy zażywaj o różnych porach dnia [9].

Z czym nie łączyć cynku?

Cynku nie powinniśmy łączyć z następującymi pierwiastkami:

  • wapniem: tworzy on nierozpuszczalne kompleksy z cynkiem, co znacznie obniża ich wchłanianie.
  • Miedzią: cynk powoduje obniżenie wchłaniania miedzi. Łączenie tych dwóch minerałów spowoduje spadek absorpcji miedzi, więc warto zacząć ją suplementować po zakończeniu spożywania cynku.
  • Żelazem: żelazo powinno się suplementować na pusty żołądek, łączenie go z cynkiem obniżać wchłanianie cynku, a wysokie dawki cynku mogą obniżyć absorpcję żelaza [9].

Podsumowanie

W artykule omówiono popularne interakcje między witaminami i minerałami, podkreślając, jak te składniki wzajemnie na siebie wpływają i jak mogą wpłynąć na zdrowie organizmu. Artykuł podkreślił, że odpowiednie dawkowanie i kombinacje witamin i minerałów mogą znacząco wspierać zdrowie, ale zawsze należy konsultować się z lekarzem lub dietetykiem przed rozpoczęciem suplementacji, aby uniknąć potencjalnie szkodliwych interakcji.

Bibliografia

  1. ChPL Devikap
  2. Uwitonze, Anne Marie and Razzaque, Mohammed S.. „Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function” Journal of Osteopathic Medicine, vol. 118, no. 3, 2018, pp. 181-189. 
  3. ChPL Zincas forte
  4. P Christian, K P West, Jr, Interactions between zinc and vitamin A: an update, The American Journal of Clinical Nutrition, Volume 68, Issue 2, August 1998, Pages 435S–441S.
  5. Daragó A, Sapota A, Nasiadek M, Klimczak M, Kilanowicz A. The Effect of Zinc and Selenium Supplementation Mode on Their Bioavailability in the Rat Prostate. Should Administration Be Joint or Separate? Nutrients. 2016 Oct 4;8(10):601.
  6. Yao H, Xu J, Wang J, Zhang Y, Zheng N, Yue J, Mi J, Zheng L, Dai B, Huang W, Yung S, Hu P, Ruan Y, Xue Q, Ho K, Qin L. Combination of magnesium ions and vitamin C alleviates synovitis and osteophyte formation in osteoarthritis of mice. Bioact Mater. 2020 Nov 10;6(5):1341-1352.
  7. Reynolds, Edward. „Vitamin B12, folic acid, and the nervous system.” The lancet neurology 5.11 (2006): 949-960.
  8. ChPL Tardyferon
  9. Interactions between Vitamins & Minerals. HealthAid · August 27, 2021

Omawiane substancje

  • Cytrynian magnezu

    Cytrynian magnezu to organiczny związek chemiczny, który jest stosowany jako suplement diety. Jest to źródło magnezu, który jest ważnym składnikiem mineralnym dla organizmu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kwas foliowy

    Kwas foliowy jest ważnym składnikiem diety, który pomaga w produkcji czerwonych krwinek i zapobiega wadom rozwojowym u płodu. Można go znaleźć w warzywach liściastych, orzechach i wątróbce.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Selen

    Selen jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Se i liczbie atomowej 34. Jest to pierwiastek niezbędny dla organizmu człowieka, który pełni ważną rolę w procesach metabolicznych.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Siarczan żelaza

    Siarczan żelaza to związek chemiczny składający się z żelaza i siarczanu. Jest stosowany m.in. jako nawóz roślinny oraz w produkcji farb i pigmentów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Witamina B12

    Witamina B12 jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i krwiotwórczego. Jest to substancja rozpuszczalna w wodzie, którą organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Witamina C

    Witamina C jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a jej niedobór może prowadzić do różnych schorzeń. Suplementacja witaminy C może pomóc w zapobieganiu i leczeniu niektórych chorób.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Wodoroasparaginian cynku

    Wodoroasparaginian cynku jest suplementem diety, który może pomóc w poprawie funkcjonowania układu odpornościowego oraz przyspieszeniu gojenia się ran. Jednakże, przed jego stosowaniem należy skonsultować się z lekarzem.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych schorzeń.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .