Czym jest łuszczyca paznokci? Przyczyny i powstawanie

Dokładne przyczyny łuszczycy nie są znane, ale jest ona zaliczana do chorób o podłożu autoimmunologicznym. Najprawdopodobniej mogą ją również powodować grzyby z rodzaju Candida albicans, stres czy czynniki środowiskowe. Mówi się również o podłożu genetycznym.

Połowa chorych na łuszczycę, a nawet 8 na 10 pacjentów cierpiących na łuszczycę stawów, jednocześnie choruje na łuszczycę paznokci. Dotyka ona częściej osób z nadwagą oraz kobiet. Warto podkreślić, że łuszczyca paznokci może występować samodzielnie lub towarzyszyć innym formom łuszczycy, dlatego tak ważna jest kompleksowa diagnostyka i odpowiednio dobrane leki na łuszczycę paznokci [1].

Łuszczyca paznokci — objawy. Jak wygląda paznokieć z łuszczycą?

Łuszczyca paznokci może wyglądać w różny sposób, w zależności od tego, którą część paznokcia zaatakuje. Jeżeli dotyczy macierzy paznokcia, to upośledza jego keratynizację i powoduje naparstkowanie paznokcia (powstają małe zagłębienia w jego płytce, paznokieć łatwo się kruszy). W przypadku gdy łuszczyca dotyka łożyska paznokcia, zachodzi odwarstwienie płytki zwane onycholizą, nadmierne rogowacenie, czyli hiperkeratoza i powstają plamy o żółtej barwie.

Jest ona więc nie tylko problemem natury estetycznej (brzydko wyglądające paznokcie bardzo ograniczają poczucie wartości chorego), ale i medycznym, ponieważ zdeformowane paznokcie nie stanowią funkcji ochronnej dla palców. Może dochodzić do wrastania paznokci w skórę, co często jest bolesne. W przebiegu łuszczycy paznokci może nawet dojść do dystrofii, czyli zniszczenia paznokci. Płytka paznokcia staje się zgrubiała, matowa, przebarwiona i wykrusza się w czasie.

Łuszczyca może dotknąć wszystkich płytek paznokciowych chorego, ale czas zmian może być różny. Dodatkowo u niektórych pacjentów obserwuje się zwiększoną tendencję do rozdwajania paznokci, leukonychię, czyli obecność białych przebarwień w obrębie paznokci, jak również mogą wystąpić poprzeczne lub podłużne bruzdy czy pomarszczenia wraz ze zwiększoną łamliwością paznokci.

Dystroficzne paznokcie łuszczycowe można na pierwszy rzut oka pomylić z grzybicą paznokci. Z tego względu bardzo ważna jest odpowiednia diagnostyka. Jest to również o tyle ważne, że nawet co drugi chory cierpiący na łuszczycę paznokci może mieć współistniejącą grzybicę paznokci. Jest to związane z tym, że zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci znacznie zwiększają ryzyko zakażenia grzybiczego paznokci [1,2].

Łuszczyca paznokci — czy jest zaraźliwa?

Łuszczyca paznokci nie jest zaraźliwa, nie jest chorobą zakaźną. Nie ma możliwości, aby się nią zarazić, np. podając rękę choremu czy przebywając w jego towarzystwie. Z tego względu nie należy obawiać się cierpiących na nią osób, wręcz przeciwnie, warto okazać im wsparcie.

Choroba jest już dla nich wystarczającym dyskomfortem, nie warto dokładać im kolejnych. Osoby zastanawiające się, czy można malować paznokcie z łuszczycą, mogą być spokojne – nie ma ryzyka przeniesienia choroby na innych podczas wykonywania manicure czy pedicure [3].

Jak się leczy łuszczycę paznokci?

Niestety proces leczenia łuszczycy paznokci jest bardzo długotrwały, trudny i nie zawsze daje oczekiwane rezultaty. Obecny stan wiedzy medycznej nie pozwala na całkowite wyleczenie łuszczycy paznokci, a jedynie na zwiększenie komfortu życia pacjenta. Proces leczenia z reguły zaczyna się od wykluczenia jednoczesnego występowania grzybicy paznokci.

Ważne jest również odpowiednio szybkie wprowadzenie leczenia – im szybciej to nastąpi, tym większe szanse na dobre rezultaty terapii. Dobór odpowiednich leków na łuszczycę paznokci powinien być zawsze konsultowany z lekarzem dermatologiem. Istotne jest, aby nie leczyć łuszczycy paznokci na własną rękę, tylko udać się do lekarza i następnie stosować się do zaordynowanej terapii. Współczesna medycyna oferuje zarówno preparaty na receptę, jak i dostępne bez recepty produkty wspomagające leczenie [1,3].

Leki na łuszczycę paznokci — co kupisz w aptece?

Najczęściej stosowane leki w przebiegu łuszczycy paznokci to silne preparaty dostępne tylko i wyłącznie na receptę. Można również stosować fototerapię UVA, chociaż jej skuteczność jest dyskusyjna. Ważne, żeby stosować się dokładnie do zaproponowanej przez lekarza terapii. Należy pamiętać, że leki stosowane w leczeniu łuszczycy paznokci mogą wchodzić w różne interakcje lekowe, zwłaszcza przy jednoczesnym przyjmowaniu innych preparatów immunosupresyjnych lub przeciwzapalnych. Niektóre interakcje mogą nasilać działania niepożądane lub osłabiać skuteczność terapii, dlatego leczenie powinno być zawsze prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza.

Jakie leki na łuszczycę paznokci dostępne są na receptę?

Najczęściej lekarze przepisują:

• glikokortykosteroidy stosowane miejscowo w postaci maści lub kremów – to popularna maść na łuszczycę paznokci, np. Beloderm krem (zawiera betametazon) czy Daivobet (zawiera kalcypotriol i betametazon – połączenie kortykosteroidu z pochodną witaminy D3);
• zastrzyki z kortykosteroidów aplikowane bezpośrednio w płytkę chorego paznokcia – szczególnie skuteczna forma terapii przy zaawansowanych zmianach łuszczycowych;
• doustnie metotrexat (np. Ebetrexat, Methotrexat Ebewe) – lek immunosupresyjny hamujący nadmierny rozrost komórek, czy cyklosporynę A (np. Cyclaid, Sandimmun Neoral) – immunosupresant zmniejszający aktywność układu odpornościowego;
• maści z kwasem salicylowym, np. Belosalic maść (połączenie betametazonu z kwasem salicylowym) – działa keratolitycznie, złuszczając nadmiar zrogowaciałego naskórka [1,2].

Jakie leki na łuszczycę paznokci można kupić bez recepty?

Dostępne są również preparaty, które można nabyć bez recepty lekarskiej:

• lakier na łuszczycę paznokci – najczęściej wybieranym preparatem jest lakier Onypso, który nasila mechaniczne działanie keratolityczne, co osłabia objawy hiperkeratozy i hamuje grubienie paznokci dotkniętych łuszczycą. Lakier Onypso tworzy na powierzchni paznokcia elastyczną, oddychającą powłokę ochronną;
• produkty dziegciowe, które uzyskuje się z kory drzew, mają działanie złuszczające, przeciwzapalne i przeciwświądowe, np. Paraderm szampon, Pinetarsol krem;
• witamina D3, która wspomaga regenerację paznokcia i reguluje procesy immunologiczne, np. Vigantoletten 1000, D-Vitum forte 2000 j.m.;
• preparaty z mocznikiem, które intensywnie nawilżają i złuszczają martwy naskórek, np. Cerko Cerkoderm 15% krem mocznikowy z AHA, Eucerin UreaRepair PLUS, Sorion krem [2,3].

Wybierając odpowiednie leki na łuszczycę paznokci, warto skonsultować się z farmaceutą lub dermatologiem, który pomoże dobrać najskuteczniejszy preparat do indywidualnych potrzeb.

Jaką dietę stosować przy łuszczycy paznokci?

Tak jak w przypadku wielu innych chorób, również tutaj pomóc może zmiana nawyków żywieniowych. Po pierwsze, nadwaga jest jednym z czynników ryzyka wystąpienia łuszczycy paznokci, dlatego warto zadbać o odpowiednią masę ciała. Dodatkowo pomóc może wprowadzenie produktów bogatych w witaminę A i D.

Warto również zrezygnować ze spożywania alkoholu i palenia papierosów, a mięso zastąpić bogatymi w kwasy omega-3 rybami. Odpowiednia dieta może wspomóc działanie leków na łuszczycę paznokci i przyspieszyć proces regeneracji. Dietetycy zalecają również zwiększenie spożycia warzyw i owoców o działaniu przeciwzapalnym, takich jak jagody, szpinak czy brokuły [2].

Czy łuszczycę paznokci da się wyleczyć?

Łuszczyca paznokci jest trudna do wyleczenia. Niemniej jednak istnieją skuteczne metody leczenia łuszczycy paznokci, chociaż nie każdy pacjent na nie reaguje w taki sam sposób. Odpowiednio dobrane leki na łuszczycę paznokci mogą znacząco złagodzić objawy i poprawić wygląd paznokci.

Ważne jest jednak zrozumienie, że leczenie łuszczycy paznokci jest długotrwałe i wymaga regularnego stosowania odpowiednich leków oraz pielęgnacji paznokci. Stosowanie zarówno maści na łuszczycę paznokci, jak i preparatów doustnych, powinno być prowadzone systematycznie i pod kontrolą lekarza. Pamiętajmy, że nawet jeśli nie można całkowicie wyleczyć łuszczycy paznokci, można znacznie poprawić komfort życia i wygląd paznokci dzięki odpowiedniej terapii.

Czy można malować paznokcie z łuszczycą?

Wiele osób zastanawia się, czy można malować paznokcie z łuszczycą i czy nie pogarsza to stanu paznokci. Ogólnie rzecz biorąc, nie ma przeciwwskazań do wykonania manicure i pedicure u osób z łuszczycą paznokci. Malowanie paznokci nie wpływa negatywnie na płytkę paznokciową, a wręcz może pomóc w ukryciu niedoskonałości i poprawić samopoczucie chorego.

Niemniej jednak należy pamiętać, że paznokcie dotknięte łuszczycą są osłabione, kruche i matowe. Dlatego ważne jest, aby stosować delikatne produkty do malowania paznokci i unikać agresywnych zabiegów, które mogą dodatkowo osłabić płytkę paznokciową. Jeśli zastanawiasz się, czy można malować paznokcie z łuszczycą, wybieraj lakiery bez formaldehydu, toluenu i innych szkodliwych substancji.

Dobrym rozwiązaniem może być również specjalny lakier na łuszczycę paznokci, taki jak lakier Onypso, który nie tylko maskuje niedoskonałości, ale również wspomaga leczenie. Lakier Onypso można stosować jako bazę pod kolorowy lakier lub samodzielnie. Warto również używać odżywek do paznokci wzmacniających płytkę paznokciową.

Jak ukryć łuszczycę paznokci i zapobiegać nawrotom?

Aby zmniejszyć szansę nawrotów oraz intensywność zmian łuszczycowych paznokci, oprócz opisanych wyżej sposobów leczenia i odpowiedniej diety, warto wprowadzić jeszcze kilka prostych zasad:

• aby zapobiec łamaniu się paznokci, należy je regularnie obcinać i piłować delikatnymi pilnikami;
• przy wykonywaniu pracy, która może podrażnić ręce, należy zakładać rękawiczki ochronne;
• warto dbać o ciągłe nawilżenie dłoni (łuszczyca bardzo wysusza dłonie i paznokcie) – stosuj kremy z mocznikiem lub gliceryną;
• pod żadnym pozorem nie wolno obgryzać paznokci, a należy dbać o ich higienę;
• regularnie stosuj maść na łuszczycę paznokci lub lakier na łuszczycę paznokci, taki jak lakier Onypso;
• unikaj urazów paznokci, które mogą nasilić zmiany łuszczycowe;
• jeśli chcesz malować paznokcie z łuszczycą, wybieraj delikatne produkty i stosuj odżywki wzmacniające [1].

Pamiętaj, że systematyczne stosowanie odpowiednich leków na łuszczycę paznokci i właściwa pielęgnacja mogą znacząco poprawić wygląd i stan paznokci.

Podsumowanie

Łuszczyca paznokci często występuje obok łuszczycy skóry, ale czasami może poprzedzać ją o wiele lat lub wręcz występować samodzielnie. Niestety, póki co jest to choroba nieuleczalna, co często znacznie zmniejsza zapał chorego do leczenia. Jest to duży błąd, ponieważ leczona może znacznie zmniejszyć dokuczliwe dolegliwości oraz częstotliwość nawrotów.

Odpowiednio dobrane leki na łuszczycę paznokci – zarówno maść na łuszczycę paznokci, jak i lakier na łuszczycę paznokci (np. lakier Onypso) – mogą znacząco poprawić komfort życia pacjenta. Dbając o prawidłową masę ciała, stosując odpowiednią dietę, ograniczając używki i stosując odpowiednie leki, można znacznie zwiększyć komfort życia.

Warto również pamiętać, że można malować paznokcie z łuszczycą, stosując delikatne produkty i odpowiednie preparaty wzmacniające. Im szybciej podejmie się leczenie, tym lepsze będą jego efekty. Dlatego nie warto odkładać wizyty u lekarza, który pomoże dobrać najskuteczniejsze leki na łuszczycę paznokci i opracuje indywidualny plan terapii.

Pytania i odpowiedzi