Jakie są przyczyny grzybicy odbytu?

Za grzybicę odbytu w większości odpowiadają drożdżaki z gatunku Candida albicans. Ich obecność w okolicy odbytu jest naturalna, ponieważ namnażają się one w jelicie grubym i są usuwane razem z kałem. W przypadku nieodpowiedniej higieny po defekacji część drożdżaków pozostaje na błonie śluzowej odbytu, prowadząc do powstawania grzybicy w tym obszarze.

Czynniki, jakie predysponują do powstawania grzybicy to:

• nieodpowiednia higiena;
• używanie bielizny wykonanej ze sztucznych materiałów;
• nadmiar cukrów w diecie;
• rozrost Candida po antybiotykoterapii [1,2].

Jak się objawia grzybica odbytu?

Grzybica odbytu przede wszystkim może objawić się intensywnym świądem w tej okolicy. Można zauważyć silne zaczerwienienie wokół odbytu. Jest to dolegliwość wstydliwa i utrudniająca codzienne funkcjonowanie. Niestety często w wyniku drapania swędzących miejsc dochodzi do dodatkowego podrażnienia odbytu, co wydłuża gojenie. Ponadto grzybica może przenieść się w okolice intymne [1,2].

Jak leczyć grzybicę odbytu?

Leki na grzybicę odbytu mogą być podawane doustnie lub bezpośrednio na błonę śluzową odbytu. Podanie leku powinno być zawsze poprzedzone wizytą lekarską, gdzie lekarz na podstawie diagnozy zaleci odpowiednią terapię lekową.

Jakie doustne leki przeciwgrzybicze można stosować w grzybicy odbytu?

W przypadku kiedy występują dodatkowo dolegliwości z przewodu pokarmowego, lekarz może wprowadzić do terapii przeciwgrzybiczy lek doustny. Może to świadczyć o toczącej się grzybicy w żołądku, jelitach czy przełyku. Lekiem pierwszego wyboru jest flukonazol (Flucofast, Fluconazole Polfarmex, Flucorta, Flumycon, Mycosyst). Jest to lek, który zapobiega wytwarzaniu ergosterolu, czyli składnika, który grzyby wykorzystują do budowy błon komórkowych. Substancja prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony i wycieku fosforanów i potasu z komórki. Są to składniki niezbędne do syntezy kwasów nukleinowych. Konsekwencją powyższego mechanizmu jest obumieranie komórek grzyba. Flukonazol jest dostępny wyłącznie z przepisu lekarza i jest stosowany doustnie. Dawka oraz długość terapii jest dobierana indywidualnie.

Innymi lekami o właściwościach przeciwgrzybiczych, które stosujemy w grzybicach przewodu pokarmowego są preparaty zawierające itrakonazol (Orungal, Trioxal). Substancja działa w analogiczny sposób do flukonazolu [3,4].

Jakie leki bez recepty można stosować na grzybicę odbytu?

Podstawą leczenia grzybic odbytu są preparaty do stosowania bezpośrednio na błonę śluzową odbytu. Najbardziej powszechna i jednocześnie dostępna bez recepty jest maść na grzybicę odbytu z klotrimazolem (Clotrimazolum GSK, Clotrimazolum Aflofarm). Po zastosowaniu na błony śluzowe wchłania się w bardzo ograniczonym stopniu do krążenia ogólnego, dlatego często przy grzybicach odbytu z towarzyszącą grzybicą jelit dołączenie leczenia doustnego jest koniecznością.

Okolice odbytu należy smarować preparatem przynajmniej 2 razy dziennie i po ustąpieniu objawów kontynuować przez 3 tygodnie [3,5].

Podsumowanie

Grzybica odbytu jest często spowodowana przez drożdżaki z gatunku Candida albicans, które zasiedlają jelito grube. Najczęstsze przyczyny to nieodpowiednia higiena, syntetyczna bielizna, dieta bogata w cukry oraz nadużywanie antybiotyków. Objawy to głównie świąd i zaczerwienienie odbytu, a leczenie zazwyczaj obejmuje maści z klotrimazolem lub doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol. Ważne jest, aby kontynuować aplikację maści przez trzy tygodnie po ustąpieniu objawów, aby zapobiec nawrotom.