Czy maść na bolące stawy pomoże?

Ból stawów i mięśni pojawia się dość często w codziennym życiu. Często bywa wynikiem nadwyrężeń, naciągnięć, skręceń lub urazów mechanicznych, np. będących wynikiem uderzenia lub upadku. Maści na bóle stawów i mięśni są bardzo dobrym wyborem w leczeniu bólu ostrego, czyli takiego, który pojawia się nagle i trwa krócej niż 4 tygodnie. Rekomendacje zalecają rozpoczynanie terapii przeciwbólowej właśnie przy użyciu maści na bolące stawy, które można dostać w aptece. W przypadku bólu, maści nie stanowią leczenia I rzutu, ale są skuteczne jako terapia dodatkowa. Jaka jest najlepsza maść na ból stawów? Jak je stosować i które produkty warto kupić [1]?

Leki przeciwbólowe w maściach na bóle stawów

W aptece znajdziemy ogromną ilość maści na bolące stawy, mięśnie i stłuczenia. W tej rzece preparatów znajduje się kilka substancji z grupy Niesteroidowych Leków Przeciwbólowych, które stanowią trzon terapii miejscowej. Maści na ból stawów z NLPZ nanosi się na nieuszkodzoną skórę. Substancje przeciwbólowe ją penetrują i docierają do stawów, gdzie redukują objawy bólu i zapalenia (np. obrzęk i zaczerwienienie).

Maści na ból stawów z diklofenakiem

Częstym składnikiem maści na bolące stawy jest diklofenak. To substancja z grupy NLPZ, która występuje w stężeniu 10 mg/g (np. Olfen hydrożel, Diclogel, Diclac Lipogel), 11,6 mg/g (Dicloziaja), 20 mg/g (np. Mel Max Actigel, Olfen Max) i 23,2 mg/g (Voltaren Max). Dawkowanie preparatu jest bardzo proste. Mniejsze stężenia aplikuje się od 3 do 4 razy na dobę, a te najwyższe tylko 2 razy na dobę. Diklofenak w wielu badaniach porównawczych wykazuje najlepszą efektywność terapeutyczną i wiele rekomendacji zaleca stosowanie maści na bolące stawy z diklofenakiem. Jest to także substancja, która działa typowo w miejscu bólu i w bardzo małym stopniu wchłania się do organizmu (mniej niż np. etofenamat, o którym więcej dalej) [2,3].

Olfen hydrożel, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• najmniejsze stężenie diklofenaku w dawce;
• konsystencja hydrożelu szybko się wchłania.

Voltaren Max, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• największe stężenie diklofenaku w dawce;
• żelowa konsystencja zapewnia szybkie wchłonięcie preparatu i brak tłustych plam;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• trójkątna nakrętka ułatwia otwieranie i zamykanie.

Ibuprofen miejscowo na ból

Ibuprofen najczęściej kojarzy się z doustnymi lekami przeciwbólowymi, ale jest to również dobra substancja na ból stawów, kości i mięśni. Występuje on w formie kremów i żeli w dawce 50 mg/g (Ibuprom Effect żel, Nurofen mięśnie i stawy, Dolgit) i 100 mg/g (Metafen żel forte). Badania porównawcze pokazują, że ibuprofen stosowany miejscowo nie jest tak silny jak diklofenak, ale nadal jest skutecznym i dobrym lekiem na ból stawów. Ibuprom w maściach na ból stawów występuje także z dodatkiem mentolu (np. Dip Rilif, Ibument, Ibum Sport), który zwiększa szybkość działania. Preparaty te stosuje się zwykle od 3 do 4 razy na dobę [1,4,5].

Metafen żel forte, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• największe stężenie ibuprofenu w żelach dostępnych na rynku;
• żelowa konsystencja zapewnia szybkie wchłonięcie preparatu i brak tłustych plam.

Dip Rilif, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• dodatek mentolu zwiększa szybkość działania żelu;
• żelowa konsystencja zapewnia szybkie wchłonięcie preparatu i brak tłustych plam;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.

Etofenamat i maści na bolące stawy

Etofenamat to substancja z grupy NLPZ, która dobrze działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie na bolące stawy i mięśnie. Jak wypada on w porównaniu do innych maści na bolące stawy? Działa lepiej przeciwbólowo niż diklofenak  w stężeniu 10 mg/g, ale nie jest tak silny jak diklofenak w dawce 23,2 mg/g. Będzie to dobry preparat na silny ból. Etofenamat (np. Traumuscol, Traumon, Difortan) występuje w formie żelu o stężeniu 100 mg/g, który aplikuje się od 3 do 4 razy na dobę [3,6].

Traumuscol, żel

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• konsystencja żelu zapewnia szybkie wchłanianie i nie pozostawia tłustych plam;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.

Nimesulid i naproksen w żelach przeciwbólowych

W kwestii substancji w maściach na ból stawów można wyróżnić jeszcze nimesulid (AulinDol) i naproksen (Naproxen Emo, Naproxen Hasco, 4Flex PureGel). Nie są one tak popularne jak wyżej wymienione maści, ale również działają dobrze i miejscową terapię przeciwbólową można z powodzeniem oprzeć na nich. Nimesulid stosuje się do 3 razy na dobę, a naproksen nawet do 5 razy. Warto wspomnieć, że naproksen można aplikować dzieciom od 3. roku życia [4,7].

AulinDol, żel

O produkcie:

• żel dostępny bez recepty;
• konsystencja żelu nie pozostawia tłustych plam i szybko się wchłania;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach.

Naproxen Emo, żel

O produkcie:

• żel dostępny bez recepty;
• konsystencja żelu nie pozostawia tłustych plam i szybko się wchłania;
• występuje w opakowaniach o dwóch wielkościach;
• można stosować od 3. roku życia.

Maści na bolące stawy i wrażliwość na światło

Część substancji z grupy NLPZ stosowana miejscowo wykazuje działanie fotouczulające. Fotonadwrażliwość występuje podczas kontaktu substancji leczniczej z promieniowaniem świetlnym. W przypadku maści na bolące stawy problem ten dotyczy głównie diklofenaku (Voltaren, Diclogel, Diclac Lipożel) oraz dostępnego na receptę ketoprofenu (Fastum, Opokan-keto). Ryzyko występuje także podczas stosowania innych NLPZ, np. etofenamatu, nimesulidu, ibuprofenu i naproksenu. Reakcja fototoksyczności powoduje powstanie wolnych rodników, które uszkadzają DNA komórek. Prościej mówiąc, dochodzi do reakcji, która przypomina silne oparzenie słoneczne. Pojawia się zaczerwienienie, tworzą się bąble i obrzęk. Prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji fototoksycznej rośnie wraz z długością stosowania maści i pojawia się dość szybko po ekspozycji słonecznej. Podczas stosowania maści na ból stawów nie można się opalać i długo przebywać na słońcu. Regiony smarowane maściami najlepiej chronić przed promieniami słonecznymi [8,9].

Rozgrzewające i chłodzące maści na bóle stawów

W aptece spotkamy także maści na ból stawów o właściwościach rozgrzewająco-chłodzących. Najczęściej mają w składzie salicylan metylu i mentol (Dip Hot rozgrzewający, Bengay) lub mentol z olejkami eterycznymi (np. Neuro Terapia Nes Pharma, Perskindol Active Classic Gel). Salicylan metylu to substancja z grupy NLPZ o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Efekt rozgrzewająco-chłodzący uzyskuje się dzięki mentolowi. Odparowując z powierzchni skóry, chłodzi ją, ale jednocześnie zwiększa przekrwienie tkanek i przepływ krwi, co działa rozgrzewająco. Typowe właściwości rozgrzewające mają olejki eteryczne, np. z goździka korzennego [8,9].

Bengay, maść

O produkcie:

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera substancje o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym;
• wykazuje efekt rozgrzewająco-chłodzący.

Perskindol Active Classic Gel, żel

O produkcie:

• wyrób medyczny;
• zawartość mentolu zapewnia efekt rozgrzewająco-chłodzący;
• olejki eteryczne i ekstrakty roślinne rozgrzewają bolące miejsca;
• można stosować od 5. roku życia.

Najlepsza maść na ból stawów

Pomocniczo stosuje się je do leczenia poważniejszych i przewlekłych schorzeń, np. w ból w osteoporozie. Maści na ból stawów aplikuje się zwykle od 2 do 4 razy na dobę przez kilka dni. W terapii urazów jest ważne, aby na początku odciążać staw i go nie przemęczać oraz wdrożyć fizjoterapię najszybciej jak to możliwe. Wybór maści na bolące stawy będzie zależał od nasilenia bólu. Przy silnym i bardzo silnym bólu najlepiej sięgać po diklofenak w dawce 23,2 mg/g lub etofenemat. Należy zaznaczyć, że w tym porównaniu diklofenak powinien szybciej przynieść ulgę. Na ból o umiarkowanej intensywności można stosować wszystkie maści na bolące stawy z NLPZ. Różnice pomiędzy nimi są dość niewielkie. Przy lekkim bólu warto sięgnąć po preparaty działające rozgrzewająco-chłodząco.