Bezpieczeństwo stosowania leków u dzieci – dlaczego jest tak ważne?

Leczenie dzieci środkami farmakologicznymi wymaga wyjątkowej ostrożności, ponieważ organizm dziecka różni się od organizmu osoby dorosłej pod wieloma względami. Przede wszystkim dzieci mają inny metabolizm, co oznacza, że leki są przez nie inaczej wchłaniane, rozkładane i wydalane. Różnice te nie wynikają jedynie z masy ciała, ale także z rozwoju narządów i ich funkcjonowania, co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo leków12345. Stosowanie leków u dzieci wymaga więc indywidualnego podejścia oraz szczególnego monitorowania ewentualnych działań niepożądanych.

Zakres stosowania losartanu u dzieci

Losartan jest lekiem z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, stosowanym głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W przypadku dzieci, losartan jest dopuszczony do stosowania wyłącznie w określonych sytuacjach. Może być stosowany u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat w leczeniu pierwotnego nadciśnienia tętniczego67891011121314. Nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 6. roku życia, ponieważ nie prowadzono badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej12345.

  • Losartan nie jest wskazany do leczenia innych schorzeń u dzieci, takich jak choroby nerek czy niewydolność serca – te wskazania dotyczą wyłącznie dorosłych678.
  • Leki złożone zawierające losartan i hydrochlorotiazyd nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży – nie ma badań potwierdzających ich bezpieczeństwo w tej grupie1516171819.
Ważne: Losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci z zaburzeniami czynności wątroby ani u tych, u których współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) wynosi poniżej 30 ml/min/1,73 m2. W tych przypadkach brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, dlatego jego użycie w tych grupach jest niewskazane. Ponadto w trakcie leczenia należy regularnie monitorować czynność nerek i poziom elektrolitów, zwłaszcza gdy dziecko ma inne schorzenia, takie jak odwodnienie czy gorączka202122232425262728.

Dawkowanie losartanu u dzieci – co warto wiedzieć?

Dawkowanie losartanu u dzieci jest ściśle uzależnione od masy ciała oraz wieku pacjenta. Zalecenia dotyczą wyłącznie dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat, które nie mają ciężkich zaburzeń czynności nerek ani wątroby123294.

  • U dzieci o masie ciała od 20 kg do poniżej 50 kg zalecana dawka początkowa to 0,7 mg/kg masy ciała raz na dobę (do maksymalnie 25 mg na dobę). Dawka może być zwiększona w zależności od reakcji na leczenie, ale nie powinna przekraczać 50 mg na dobę1234.
  • Dzieci o masie ciała 50 kg i więcej: dawka początkowa to zazwyczaj 25 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 50 mg raz na dobę1234.
  • Nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci z masą ciała poniżej 20 kg oraz u dzieci młodszych niż 6 lat, ze względu na brak danych klinicznych w tej grupie1234.

Dawkowanie a schorzenia współistniejące

Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej (np. odwodnienie, biegunka, wymioty), ponieważ mogą być bardziej narażone na objawowe niedociśnienie po pierwszej dawce lub po zwiększeniu dawki leku. Takie niedobory powinny być wyrównane przed rozpoczęciem leczenia1234.

Bezpieczeństwo stosowania losartanu u dzieci – przeciwwskazania i środki ostrożności

Losartan jest lekiem ogólnie dobrze tolerowanym przez dzieci w wieku 6–18 lat, ale istnieją sytuacje, w których jego stosowanie nie jest zalecane:

Ostrzeżenia dotyczące stosowania

Stosowanie losartanu może powodować u dzieci zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej (np. hiperkaliemię, czyli podwyższony poziom potasu we krwi), szczególnie u tych z chorobami nerek lub przy jednoczesnym przyjmowaniu innych leków wpływających na poziom potasu. Dlatego ważna jest regularna kontrola poziomu potasu i czynności nerek podczas leczenia444546474849505152.

Ważne:

  • Losartan nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 6. roku życia ani u dzieci z masą ciała poniżej 20 kg, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych grupach.
  • Leki złożone (losartan z hydrochlorotiazydem) nie są zalecane u dzieci i młodzieży.
  • W trakcie terapii należy regularnie kontrolować parametry laboratoryjne, zwłaszcza czynność nerek i poziom elektrolitów.
  • W razie pojawienia się objawów takich jak silne osłabienie, zawroty głowy czy nagłe pogorszenie samopoczucia, należy zwrócić uwagę na możliwość zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej.

Tabela: Możliwość stosowania i dawkowanie losartanu u dzieci i młodzieży

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (1–6 lat) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (6–18 lat) Można stosować przy nadciśnieniu tętniczym 0,7 mg/kg mc. raz na dobę (do 25 mg), możliwość zwiększenia do 50 mg/dobę; dzieci ≥50 kg: 25–50 mg/dobę
Młodzież (≥18 lat) Stosowanie jak u dorosłych Dawka jak u dorosłych, zgodnie z zaleceniami lekarza

Losartan – bezpieczeństwo stosowania u dzieci z nadciśnieniem tętniczym

Losartan jest jednym z niewielu leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, które można stosować u dzieci i młodzieży w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jednak wyłącznie od 6. roku życia i pod warunkiem braku poważnych chorób nerek czy wątroby. Bezpieczeństwo jego stosowania w tej grupie wiekowej zostało ocenione na podstawie badań klinicznych, jednak lekarz zawsze indywidualnie dobiera dawkę i kontroluje parametry laboratoryjne w trakcie leczenia. Dzieci młodsze niż 6 lat oraz te z masą ciała poniżej 20 kg nie powinny otrzymywać losartanu z powodu braku odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa. W przypadku dzieci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, losartan nie jest zalecany lub jest przeciwwskazany. Leki złożone zawierające losartan i hydrochlorotiazyd nie są przeznaczone do stosowania u dzieci6781012.

Pytania i odpowiedzi

Czy losartan można stosować u dzieci poniżej 6 lat?

Nie, losartan nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1.

Jaka jest zalecana dawka losartanu u dzieci?

U dzieci od 6 do 18 lat dawka wynosi zazwyczaj 0,7 mg/kg masy ciała raz na dobę, nie więcej niż 25 mg na dobę; dla dzieci ≥50 kg: 25–50 mg na dobę1.

Czy losartan można stosować u dzieci z chorobami nerek?

Losartan nie jest zalecany u dzieci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m2) z powodu braku danych klinicznych29.

Czy można podawać dzieciom leki złożone zawierające losartan i hydrochlorotiazyd?

Nie, leki złożone z losartanem i hydrochlorotiazydem nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży15.