Losartan – ogólna charakterystyka działań niepożądanych
Stosowanie losartanu wiąże się z możliwością wystąpienia działań niepożądanych, choć nie u każdego pacjenta muszą się one pojawić1234. Najczęściej są one łagodne i ustępują po pewnym czasie lub po zakończeniu leczenia, jednak u niektórych osób mogą przyjąć poważniejszy charakter5. Częstość i rodzaj działań niepożądanych zależy od kilku czynników, takich jak:
- dawka leku5
- długość stosowania1
- postać leku i droga podania1
- indywidualna wrażliwość organizmu6
- wiek, stan zdrowia oraz obecność innych chorób, w tym cukrzycy czy chorób nerek6
- jednoczesne stosowanie innych leków, zwłaszcza preparatów złożonych z hydrochlorotiazydem7
Najczęstszym działaniem niepożądanym jest zawroty głowy, jednak mogą pojawić się także inne objawy, które różnią się w zależności od tego, czy losartan stosowany jest samodzielnie czy w połączeniu z innymi substancjami, jak hydrochlorotiazyd78. W przypadku dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych jest podobny jak u dorosłych910.
Zawsze należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, decydując się na przyjmowanie leków z losartanem1.
Działania niepożądane według częstotliwości występowania
Działania niepożądane bardzo często (≥1/10)
Działania niepożądane często (≥1/100 do <1/10)
- Niedokrwistość (anemia) – może objawiać się osłabieniem, bladością skóry5
- Hiperkaliemia (podwyższone stężenie potasu we krwi), co może wywoływać uczucie osłabienia, mrowienia lub zaburzenia rytmu serca56
- Zaburzenia czynności nerek oraz niewydolność nerek5
- Hipoglikemia (obniżenie poziomu cukru we krwi), zwłaszcza u osób z cukrzycą5
- Zwiększenie stężenia mocznika, kreatyniny i potasu we krwi5
- Biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty11
- Ból głowy12
- Kaszel12
- Zmęczenie, osłabienie5
Działania niepożądane niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- Senność, zaburzenia snu5
- Ból głowy5
- Kołatanie serca, dławica piersiowa5
- Ból brzucha, zaparcia5
- Bóle mięśni, bóle stawów5
- Obrzęki5
- Pokrzywka, wysypka, świąd5
- Duszność5
Działania niepożądane rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- Nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy – objawia się m.in. nagłym obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła, który może utrudniać oddychanie5
- Zapalenie naczyń krwionośnych5
- Parestezje (uczucie mrowienia, drętwienia)5
- Omdlenia5
- Migotanie przedsionków5
- Zapalenie wątroby5
Działania niepożądane bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości
- Małopłytkowość (spadek liczby płytek krwi)5
- Depresja5
- Migrena, zaburzenia smaku, szum w uszach5
- Nadwrażliwość na światło5
- Rabdomioliza (uszkodzenie mięśni)5
- Zaburzenia erekcji/impotencja5
- Złe samopoczucie, objawy grypopodobne5
Działania niepożądane przy stosowaniu preparatów złożonych (losartan + hydrochlorotiazyd)
W przypadku leków łączących losartan z hydrochlorotiazydem mogą wystąpić także działania niepożądane typowe dla tej drugiej substancji, np.:
- Hiponatremia (obniżenie poziomu sodu we krwi)12
- Hipokaliemia (obniżenie potasu we krwi)12
- Hiperglikemia (podwyższony poziom cukru)12
- Uczulenie na światło, wysypki skórne, pokrzywka12
- Kurcze mięśni12
- Ból głowy12
- Bardzo rzadko: nieczerniakowe nowotwory skóry przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek hydrochlorotiazydu12
- Niektóre działania niepożądane mogą być przejściowe i ustępować po kilku dniach lub tygodniach stosowania leku.
- Ryzyko poważnych powikłań, takich jak obrzęk naczynioruchowy, jest bardzo niskie, ale wymaga natychmiastowej interwencji.
- Długotrwałe stosowanie leków z losartanem może wymagać regularnych badań krwi, aby kontrolować poziom elektrolitów i czynność nerek.
- Działania niepożądane mogą być bardziej nasilone u osób w podeszłym wieku lub z chorobami współistniejącymi.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane należy zgłaszać do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), korzystając z formularza dostępnego na stronie smz.ezdrowie.gov.pl, bądź bezpośrednio producentowi leku913.
Tabela: Działania niepożądane losartanu według układów narządowych i częstości
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ krwiotwórczy | Niedokrwistość | Małopłytkowość | ||||
| Układ nerwowy | Zawroty głowy | Ból głowy | Senność, zaburzenia snu | Parestezje | Migrena, zaburzenia smaku | |
| Układ sercowo-naczyniowy | Kołatanie serca, dławica piersiowa, niedociśnienie | Omdlenie, migotanie przedsionków, udar | ||||
| Układ oddechowy | Kaszel | Duszność | ||||
| Układ pokarmowy | Biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty | Zaparcia | Zapalenie wątroby | Zapalenie trzustki, zaburzenia czynności wątroby | ||
| Skóra i tkanka podskórna | Pokrzywka, świąd, wysypka | Nadwrażliwość na światło, ból mięśni, rabdomioliza | ||||
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Bóle mięśni, bóle stawów | Rabdomioliza | ||||
| Nerki i drogi moczowe | Zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek | |||||
| Badania diagnostyczne | Hiperkaliemia, hipoglikemia, zwiększenie mocznika, kreatyniny i potasu | Zwiększenie aktywności AlAT | Hiponatremia | |||
| Inne | Zmęczenie, osłabienie, obrzęki | Złe samopoczucie, objawy grypopodobne |
Losartan – podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Losartan jest uznawany za lek o korzystnym profilu bezpieczeństwa, jednak – podobnie jak każdy inny lek – może powodować działania niepożądane, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi, w podeszłym wieku lub stosujących większe dawki. Najczęściej pojawiają się łagodne objawy, takie jak zawroty głowy, ból głowy czy zmęczenie, które zazwyczaj nie wymagają odstawienia leku56. Rzadziej dochodzi do poważniejszych reakcji, takich jak obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia pracy nerek czy zaburzenia skórne. Długotrwałe przyjmowanie losartanu – zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami – wymaga regularnych kontroli laboratoryjnych i obserwacji samopoczucia. W razie wystąpienia nietypowych lub uciążliwych objawów należy poinformować o tym lekarza913.

















