Menu
Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczne
Siofor 500
Siofor 500 zawiera metforminę jako substancję czynną, która należy do grupy leków nazywanych biguandami. Jego działanie polega na obniżaniu stężenia glukozy we krwi do wartości jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych. Siofor 500 stosowany jest w leczeniu cukrzycy typu 2., zwłaszcza u pacjentów z nadwagą, a także w zapobieganiu cukrzycy typu 2. u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym.
Skład produktu
Wskazania do stosowania
Chcesz zadać pytanie o produkt ?
Zadaj je farmaceucie
Siofor 500 – skuteczny lek w leczeniu cukrzycy typu 2
Siofor 500 to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera jako substancję czynną metforminę chlorowodorek w dawce 500 mg w jednej tabletce powlekanej. Metformina należy do grupy leków przeciwcukrzycowych zwanych biguanidami i jest szeroko stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u osób z nadwagą.
Kiedy stosuje się Siofor 500?
Lek Siofor 500 jest przeznaczony przede wszystkim do leczenia cukrzycy typu 2, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą, gdy sama dieta i aktywność fizyczna nie pozwalają na odpowiednią kontrolę poziomu cukru we krwi. Może być stosowany zarówno jako jedyny lek (monoterapia), jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym z insuliną.
U dorosłych pacjentów lek może być stosowany samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami obniżającymi poziom glukozy. U dzieci powyżej 10 roku życia i młodzieży Siofor 500 również może być stosowany samodzielnie lub razem z insuliną.
Ważnym wskazaniem do stosowania leku jest również zapobieganie cukrzycy typu 2 u osób ze stanem przedcukrzycowym – czyli takim stanem, w którym poziom cukru we krwi jest podwyższony, ale nie na tyle, by rozpoznać cukrzycę. U dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 i nadwagą, leczonych metforminą jako pierwszym lekiem, wykazano zmniejszenie ryzyka powikłań związanych z cukrzycą.
Należy pamiętać, że podczas stosowania leku Siofor 500 trzeba kontynuować stosowanie odpowiedniej diety i regularnie podejmować wysiłek fizyczny.
Jak działa metformina?
Metformina, substancja czynna zawarta w leku Siofor 500, działa na kilka różnych sposobów, aby pomóc kontrolować poziom cukru we krwi:
- Zmniejsza wytwarzanie glukozy przez wątrobę, hamując procesy jej powstawania z innych substancji.
- Poprawia wrażliwość mięśni na insulinę, dzięki czemu organizm lepiej wykorzystuje glukozę.
- Opóźnia wchłanianie glukozy z jelit po posiłku.
Ważną cechą metforminy jest to, że nie pobudza trzustki do wydzielania większej ilości insuliny, dzięki czemu nie powoduje zbyt niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemii), gdy jest stosowana samodzielnie. Dodatkowo metformina korzystnie wpływa na gospodarkę tłuszczową w organizmie – zmniejsza poziom cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (zwanego “złym cholesterolem”) oraz triglicerydów. U wielu pacjentów stosowanie metforminy wiąże się ze stabilizacją lub niewielkim zmniejszeniem masy ciała.
Jak stosować Siofor 500?
Dawkowanie leku Siofor 500 jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza na podstawie wyników badań poziomu cukru we krwi. Bardzo ważne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących dawkowania.
Dorośli z prawidłową czynnością nerek
Dawka początkowa zazwyczaj wynosi 500 mg lub 850 mg metforminy chlorowodorku dwa lub trzy razy na dobę, przyjmowane w czasie posiłku lub po nim. Po 10-15 dniach lekarz może zmodyfikować dawkę na podstawie wyników badań poziomu cukru we krwi. Powolne zwiększanie dawki może pomóc organizmowi lepiej tolerować lek i zmniejszyć ryzyko dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Maksymalna zalecana dawka metforminy wynosi 3000 mg (3 g) na dobę, podzielona na trzy dawki.
Jeśli pacjent stosował wcześniej inny lek przeciwcukrzycowy w tabletkach, lekarz zaleci odstawienie tego leku i rozpoczęcie leczenia metforminą zgodnie z powyższymi wskazówkami.
Stosowanie z insuliną
Metformina może być stosowana razem z insuliną, aby uzyskać lepszą kontrolę poziomu cukru we krwi. W takim przypadku zazwyczaj stosuje się dawkę początkową metforminy 500 mg dwa lub trzy razy na dobę, a dawka insuliny jest dostosowywana przez lekarza na podstawie pomiarów poziomu cukru.
Dzieci i młodzież powyżej 10 roku życia
U dzieci i młodzieży zazwyczaj stosuje się dawkę początkową 500 mg lub 850 mg raz na dobę, przyjmowaną podczas posiłku lub po nim. Po 10-15 dniach lekarz może dostosować dawkę na podstawie wyników badań. Maksymalna zalecana dawka u dzieci wynosi 2000 mg (2 g) na dobę, podzielona na dwie lub trzy dawki.
Osoby starsze
U osób w podeszłym wieku zwiększone jest ryzyko zaburzeń czynności nerek, dlatego dawka musi być dostosowana na podstawie wyników badań czynności nerek. Konieczne są regularne kontrole.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Przed rozpoczęciem leczenia oraz następnie co najmniej raz w roku (lub częściej u osób z większym ryzykiem) konieczne jest wykonanie badania czynności nerek. W zależności od wyniku badania lekarz dostosuje dawkę lub zdecyduje o przerwaniu leczenia. U osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek metformina jest przeciwwskazana.
Stan przedcukrzycowy
U osób dorosłych ze stanem przedcukrzycowym zalecana dawka początkowa to 500 mg lub 850 mg raz na dobę. Zazwyczaj stosowana dawka to 500 mg lub 850 mg dwa razy na dobę, przyjmowane podczas posiłku lub po nim.
Kiedy nie wolno stosować leku Siofor 500?
Istnieją sytuacje, w których stosowanie leku Siofor 500 jest bezwzględnie przeciwwskazane. Należą do nich:
- Uczulenie na metforminę lub którykolwiek inny składnik leku.
- Kwasica metaboliczna – stan, w którym dochodzi do zakwaszenia organizmu, w tym kwasica mleczanowa (poważne powikłanie, które może wystąpić podczas stosowania metforminy) oraz cukrzycowa kwasica ketonowa.
- Ciężka niewydolność nerek – gdy wynik badania czynności nerek (GFR) wynosi poniżej 30 ml/min.
- Ostre stany chorobowe, które mogą zaburzyć pracę nerek, takie jak: odwodnienie organizmu, ciężkie zakażenie, wstrząs.
- Choroby powodujące niedobór tlenu w tkankach, szczególnie w ostrym przebiegu lub zaostrzeniu choroby przewlekłej, takie jak: niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, świeżo przebyty zawał serca, wstrząs.
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm.
W przypadku wątpliwości, czy lek można stosować, należy skonsultować się z lekarzem.
Ważne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwasica mleczanowa – rzadkie, ale poważne powikłanie
Kwasica mleczanowa to bardzo rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, które może wystąpić podczas stosowania metforminy. Jest to stan, w którym w organizmie gromadzi się zbyt duża ilość kwasu mlekowego. Występuje najczęściej, gdy dochodzi do nagłego pogorszenia czynności nerek, w chorobach układu krążenia lub oddechowego, lub w przypadku posocznicy (ciężkiego zakażenia).
Objawy kwasicy mleczanowej to:
- Duszność związana z zakwaszeniem organizmu.
- Ból brzucha.
- Skurcze mięśni.
- Ogólne osłabienie.
- Obniżenie temperatury ciała.
- W najcięższych przypadkach – śpiączka.
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek podejrzanych objawów należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i pilnie zgłosić się do lekarza.
Ryzyko kwasicy mleczanowej zwiększa się w przypadku:
- Odwodnienia organizmu (np. w wyniku ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki lub zmniejszonej podaży płynów).
- Nadmiernego spożycia alkoholu.
- Niewydolności wątroby.
- Źle kontrolowanej cukrzycy.
- Długotrwałego głodzenia.
- Jednoczesnego stosowania niektórych innych leków.
W razie odwodnienia organizmu należy tymczasowo przerwać stosowanie metforminy i skontaktować się z lekarzem.
Czynność nerek
Ponieważ metformina jest wydalana przez nerki, przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie w jego trakcie konieczne jest wykonywanie badań czynności nerek. U osób z prawidłową czynnością nerek badanie wykonuje się co najmniej raz w roku. U osób starszych oraz z ryzykiem pogorszenia czynności nerek badania należy wykonywać częściej – co 3-6 miesięcy.
Zaburzenia czynności nerek u osób starszych często nie dają żadnych objawów, dlatego regularne badania są tak ważne. Szczególną ostrożność należy zachować przy rozpoczynaniu stosowania leków obniżających ciśnienie krwi, leków moczopędnych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofenu), ponieważ mogą one wpływać na czynność nerek.
Niewydolność serca
Pacjenci z niewydolnością serca są bardziej narażeni na niedotlenienie i zaburzenia czynności nerek. Metformina może być stosowana u osób ze stabilną, przewlekłą niewydolnością serca, pod warunkiem regularnej kontroli czynności serca i nerek. Lek jest przeciwwskazany u osób z ostrą i niestabilną niewydolnością serca.
Badania z użyciem środków kontrastowych zawierających jod
Niektóre badania obrazowe (np. tomografia komputerowa, niektóre badania naczyń) wymagają podania środka kontrastowego zawierającego jod. Takie środki mogą przejściowo zaburzyć czynność nerek, co prowadzi do gromadzenia się metforminy w organizmie i zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej.
Dlatego należy przerwać stosowanie metforminy przed takim badaniem lub w jego trakcie, i nie stosować jej przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Wznowić przyjmowanie leku można dopiero po ponownej ocenie czynności nerek przez lekarza i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.
Zabiegi chirurgiczne
Stosowanie metforminy należy przerwać bezpośrednio przed planowanym zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż 48 godzin po zabiegu, po wznowieniu jedzenia i picia oraz po ponownej ocenie czynności nerek.
Dieta i aktywność fizyczna
Wszyscy pacjenci stosujący Siofor 500 powinni kontynuować dietę zapewniającą prawidłowy rozkład spożycia węglowodanów w ciągu dnia. Osoby z nadwagą powinny stosować dietę z ograniczeniem kalorii. Konieczna jest również regularna aktywność fizyczna.
Witamina B12
Długotrwałe stosowanie metforminy może powodować zmniejszenie poziomu witaminy B12 w organizmie. Ryzyko to zwiększa się wraz ze wzrostem dawki leku i czasu trwania leczenia. W przypadku podejrzenia niedoboru witaminy B12 (objawy mogą obejmować niedokrwistość lub zaburzenia neurologiczne) lekarz może zlecić badanie jej poziomu. U niektórych pacjentów konieczne może być okresowe monitorowanie poziomu witaminy B12.
Ryzyko hipoglikemii
Metformina stosowana samodzielnie nie powoduje zbyt niskiego poziomu cukru we krwi (hipoglikemii). Jednak przy stosowaniu jej razem z insuliną lub innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika) ryzyko hipoglikemii istnieje. Może to wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Interakcje z innymi lekami
Niektóre leki mogą wchodzić w interakcje z metforminą, dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty.
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z:
- Alkoholem – picie alkoholu zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadku głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Należy unikać picia alkoholu i przyjmowania leków zawierających alkohol.
- Środkami kontrastowymi zawierającymi jod – jak opisano wcześniej, przed badaniem z użyciem takich środków należy przerwać stosowanie metforminy.
Ostrożność wymagają:
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym leki takie jak ibuprofen – mogą zaburzać czynność nerek.
- Leki obniżające ciśnienie krwi – mogą wpływać na czynność nerek.
- Leki moczopędne – mogą wpływać na czynność nerek.
- Glikokortykosteroidy (np. prednizon) – mogą podnosić poziom cukru we krwi.
- Niektóre leki przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe i inne – mogą wpływać na wydalanie metforminy przez nerki i zwiększać jej stężenie w organizmie.
Przy rozpoczynaniu stosowania któregokolwiek z tych leków razem z metforminą konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek i poziomu cukru we krwi.
Ciąża, karmienie piersią i płodność
Ciąża
Niekontrolowana cukrzyca w czasie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad wrodzonych u dziecka oraz zwiększoną śmiertelnością okołoporodową. Dostępne dane dotyczące stosowania metforminy u kobiet w ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych.
Jednak gdy kobieta planuje ciążę oraz w czasie ciąży, zaleca się, aby cukrzycy nie leczyć metforminą, a w przypadku cukrzycy typu 2 stosować insulinę. Insulina pozwala na lepszą kontrolę poziomu cukru we krwi i zmniejsza ryzyko powikłań u dziecka.
Karmienie piersią
Metformina przenika do mleka kobiecego. Ponieważ dostępne dane są ograniczone, nie zaleca się karmienia piersią w czasie stosowania metforminy. Decyzję o tym, czy przerwać karmienie piersią, należy podjąć wspólnie z lekarzem, rozważając korzyści z karmienia piersią i potencjalne ryzyko dla dziecka.
Płodność
Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu metforminy na płodność.
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Siofor 500 może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób)
- Zaburzenia przewodu pokarmowego – nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu. Te objawy występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Aby je zminimalizować, zaleca się przyjmowanie leku w 2 lub 3 dawkach na dobę, podczas posiłku lub po nim. Powolne zwiększanie dawki również może pomóc.
Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u 1 do 10 na 100 osób)
- Zaburzenia smaku.
- Zmniejszenie poziomu witaminy B12 w organizmie – przy długotrwałym stosowaniu.
Bardzo rzadkie działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10000 osób)
- Kwasica mleczanowa – bardzo poważne powikłanie wymagające natychmiastowej pomocy medycznej (objawy opisano wcześniej).
- Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub zapalenie wątroby – ustępują po odstawieniu leku.
- Reakcje skórne – rumień, świąd, pokrzywka.
U dzieci i młodzieży
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży mają podobny charakter i nasilenie jak u osób dorosłych.
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące lub nasilające się, należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to również działań niepożądanych niewyszczególnionych w tej informacji.
Przedawkowanie
Przy przyjęciu bardzo dużych dawek metforminy (nawet do 85 g) nie obserwowano zbyt niskiego poziomu cukru we krwi, jednak mogła wystąpić kwasica mleczanowa. Duże przedawkowanie lub współistnienie innych czynników ryzyka może prowadzić do kwasicy mleczanowej, która jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowego leczenia w szpitalu.
Najskuteczniejszym sposobem usunięcia nadmiaru metforminy i kwasu mlekowego z organizmu jest hemodializa (forma dializy).
W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym.
Przechowywanie leku
- Przechowywać lek w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
- Nie stosować leku po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
- Lek nie wymaga specjalnych warunków przechowywania.
Niewykorzystany lek należy zwrócić do apteki lub utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami.
Skład leku Siofor 500
Substancja czynna: Jedna tabletka powlekana zawiera 500 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 390 mg metforminy.
Pozostałe składniki:
- Rdzeń tabletki: hypromeloza, powidon, magnezu stearynian.
- Otoczka tabletki: hypromeloza, makrogol 6000, tytanu dwutlenek (E 171).
Jak wygląda Siofor 500 i co zawiera opakowanie?
Siofor 500 to białe, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane.
Lek dostępny jest w blistrach z folii PVC i aluminiowej, w tekturowym pudełku. Opakowanie może zawierać 10, 30, 60, 90 lub 120 tabletek powlekanych. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą być dostępne w aptekach.
Ważne informacje końcowe
Siofor 500 to lek na receptę. Należy stosować go dokładnie według wskazówek lekarza. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Regularne badania kontrolne, w tym badania poziomu cukru we krwi i czynności nerek, są niezbędne dla bezpiecznego i skutecznego leczenia.
W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania leku należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Charakterystyka Siofor 500
Tabela charakterystyki leku
| Siofor 500, tabletki powlekane, 500 mg | |
|---|---|
| Dostępne opakowania | Lek Siofor 500 dostępny jest w opakowaniach: |
| Wskazania do stosowania | Siofor 500 stosuj na: |
| Skład |
Substancje czynne zawarte w Siofor 500 to: |
| Kategorie | |
| Moc | Dawka 500 mg |
| Postać | Tabletki powlekane |
| Producent | Producentem Siofor 500 jest Berlin-Chemie/Menarini |
| Zamienniki | Zamiennikami Siofor 500 są Avamina, Etform 500, Glucophage 500 mg, Metcrean, Metformax 500 i Metformin Bluefish |
| Dostępność | Lek dostępny na receptę (RX) |
Opinie o Siofor 500
Jak pacjenci oceniają ten produkt?
Zamienniki Siofor 500
oraz produkty podobne
Poradniki dla pacjenta
Powiązane wg kategorii
Producentem Siofor 500 jest
firma Berlin-Chemie/Menarini
W portfolio producenta Berlin-Chemie/Menarini znajduje się więcej produktów:
Siofor 500
tabletki powlekane • 500 mgDOSTĘPNE WARIANTY
- Opakowanie
10 tabl.Aktualnie brak ofert dla tego produktu - Opakowanie
30 tabl.Aktualnie brak ofert dla tego produktu - Opakowanie
60 tabl.Cena od 63.99 zł Produkt dostępny
w 1 aptekach - Opakowanie
90 tabl.Cena od 3.51 zł Produkt dostępny
w 2 aptekach - Opakowanie
120 tabl.Cena od 3.24 zł Produkt dostępny
w 2 aptekach
Ceny produktu
Gdzie kupić najtaniej?
Ceny dla wariantu: 10 tabl.
Zobacz historię cen
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Czy metformina powoduje spadek masy ciała?
Metformina nie jest lekiem odchudzającym, ale u wielu pacjentów jej stosowanie wiąże się ze stabilizacją lub niewielkim zmniejszeniem masy ciała. Efekt ten jest wynikiem poprawy metabolizmu glukozy i wrażliwości na insulinę.
Dlaczego metformina powoduje problemy żołądkowe?
Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, ból brzucha) są najczęstszymi działaniami niepożądanymi metforminy. Występują głównie na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie. Przyjmowanie leku podczas posiłku i powolne zwiększanie dawki może znacznie zmniejszyć te objawy.
Czy można pić alkohol podczas stosowania metforminy?
Nie zaleca się picia alkoholu podczas stosowania metforminy, ponieważ alkohol zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej – poważnego powikłania. Dotyczy to również leków zawierających alkohol.
Jak długo można stosować metforminę?
Metformina może być stosowana przez wiele lat, pod warunkiem regularnej kontroli lekarskiej i monitorowania czynności nerek. Lekarz na podstawie wyników badań kontrolnych decyduje o kontynuacji leczenia.
Co zrobić gdy zapomnę przyjąć dawkę metforminy?
Jeśli zapomni się przyjąć dawkę leku, należy przyjąć ją, gdy tylko się o tym przypomni, chyba że zbliża się czas przyjęcia następnej dawki. Nie należy przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej dawki. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
LEKsykon wiedzy
Wybierz pozycje z listy aby przejść do rozdziału
Porady
Z odpowiedzią farmaceuty
Dodatkowe informacje
Dowiedz się więcej o produkcie
Zaburzenia czynności nerek
Regularne monitorowanie czynności nerek jest kluczowe, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku oraz u tych z ryzykiem pogorszenia funkcji nerek. U pacjentów z wartością GFR < 30 ml/min stosowanie metforminy jest przeciwwskazane.
Kwasica mleczanowa
Kwasica mleczanowa to rzadkie, ale poważne powikłanie związane z kumulacją metforminy, które może wystąpić w przypadku nagłego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego lub posocznicy. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność, ból brzucha, skurcze mięśni oraz ogólne osłabienie. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać stosowanie leku i szukać pomocy medycznej.
Wpływ na poziom witaminy B12
Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia poziomu witaminy B12 w organizmie. Zaleca się monitorowanie jej stężenia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru, takimi jak długotrwałe leczenie metforminą.
Ostrzeżenia dotyczące leków
Należy zachować ostrożność przy stosowaniu metforminy z lekami, które mogą wpływać na czynność nerek, takimi jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), leki moczopędne oraz leki obniżające ciśnienie krwi. Monitorowanie funkcji nerek jest zalecane w takich przypadkach.
Zabiegi chirurgiczne
Stosowanie metforminy powinno być przerwane przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić dopiero po ocenie stabilności czynności nerek, co powinno mieć miejsce co najmniej 48 godzin po zabiegu.
Nie daj się jesieni
