Bezpieczeństwo stosowania sertraliny przez kobiety w ciąży i karmiące piersią

Spis treści

• Wprowadzenie
• Bezpieczeństwo stosowania sertraliny w ciąży
• Bezpieczeństwo stosowania sertraliny podczas karmienia piersią
• Alternatywne leki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią
• Podsumowanie
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

Sertralina jest lekiem z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), stosowanym w leczeniu depresji, lęku napadowego, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K), zespołu lęku społecznego oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD)^[1]. W artykule omówimy bezpieczeństwo stosowania sertraliny przez kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz przedstawimy alternatywne leki, które mogą być bezpieczniejsze dla matki i dziecka.

Bezpieczeństwo stosowania sertraliny w ciąży

Stosowanie sertraliny w ciąży nie jest zalecane, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę, a potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami^[2]. Badania na zwierzętach wykazały wpływ sertraliny na płodność, prawdopodobnie spowodowany toksycznym działaniem farmakodynamicznym substancji na matkę oraz bezpośrednim działaniem na płód^[2]. U niektórych noworodków, których matki stosowały sertralinę podczas ciąży, zaobserwowano objawy odpowiadające objawom odstawienia, takie jak ostra niewydolność oddechowa, sinica, bezdech, napady drgawkowe, wahania temperatury ciała, trudności z przyjmowaniem pokarmu, wymioty, hipoglikemia, wzmożone napięcie mięśniowe, obniżone napięcie mięśniowe, wygórowanie odruchów, drżenia mięśniowe, skurcze mięśni, drażliwość, podsypianie, ciągły płacz, senność i zaburzenia snu^[2].

Bezpieczeństwo stosowania sertraliny podczas karmienia piersią

Opublikowane dane dotyczące stężeń sertraliny w mleku ludzkim wskazują, że do mleka przenikają niewielkie ilości sertraliny i jej metabolitu N-desmetylosertraliny^[2]. U niemowląt karmionych piersią stwierdzano na ogół bardzo niskie lub niewykrywalne wartości stężenia leku w surowicy, z pojedynczym wyjątkiem niemowlęcia ze stężeniem sertraliny odpowiadającym około 50% wartości stwierdzanej u matki^[2]. Dotychczas nie donoszono o występowaniu jakichkolwiek działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią przez matki stosujące sertralinę, jednak nie można wykluczyć ryzyka takich działań^[2]. Nie zaleca się stosowania sertraliny u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza związane z tym korzyści przewyższają ryzyko^[2].

Alternatywne leki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią

W przypadku konieczności leczenia depresji lub innych zaburzeń psychicznych u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz może rozważyć stosowanie innych leków, które są uważane za bezpieczniejsze dla matki i dziecka. Oto kilka przykładów:

• Fluoksetyna – Jest to inny lek z grupy SSRI, który może być stosowany w ciąży, ale z ostrożnością. Badania wykazały, że fluoksetyna może być bezpieczniejsza niż sertralina, ale nadal istnieje ryzyko wystąpienia objawów odstawienia u noworodków^[1].
• Citalopram – Kolejny lek z grupy SSRI, który może być stosowany w ciąży. Badania sugerują, że citalopram może być bezpieczniejszy niż sertralina, ale również może powodować objawy odstawienia u noworodków^[1].
• Escitalopram – Jest to enancjomer citalopramu, który może być stosowany w ciąży z ostrożnością. Badania wykazały, że escitalopram może być bezpieczniejszy niż sertralina, ale nadal istnieje ryzyko wystąpienia objawów odstawienia u noworodków^[1].
• Bupropion – Jest to lek z innej grupy, który może być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią. Badania wykazały, że bupropion może być bezpieczniejszy niż sertralina, ale nadal istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u matki i dziecka^[1].

Podsumowanie

Stosowanie sertraliny w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę. Istnieje ryzyko wystąpienia objawów odstawienia u noworodków oraz innych działań niepożądanych. W przypadku konieczności leczenia depresji lub innych zaburzeń psychicznych u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, lekarz może rozważyć stosowanie innych leków, takich jak fluoksetyna, citalopram, escitalopram czy bupropion, które mogą być bezpieczniejsze dla matki i dziecka.

Słownik pojęć

• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – Grupa leków stosowanych w leczeniu depresji i innych zaburzeń psychicznych, które działają poprzez zwiększenie poziomu serotoniny w mózgu.
• Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K) – Zaburzenie psychiczne charakteryzujące się nawracającymi, niechcianymi myślami (obsesjami) oraz powtarzającymi się zachowaniami (kompulsjami).
• Zespół lęku społecznego – Zaburzenie psychiczne charakteryzujące się intensywnym lękiem przed sytuacjami społecznymi, w których osoba może być oceniana przez innych.
• Zespół stresu pourazowego (PTSD) – Zaburzenie psychiczne, które może wystąpić po przeżyciu traumatycznego wydarzenia, charakteryzujące się nawracającymi wspomnieniami, koszmarami i silnym lękiem.
• Objawy odstawienia – Objawy, które mogą wystąpić po nagłym przerwaniu stosowania leku, takie jak zawroty głowy, nudności, drżenie, lęk i zaburzenia snu.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku