W dzisiejszym zabieganym świecie, gdzie zmagamy się z ciągłym stresem, zadaniami do wykonania, krótkimi terminami i coraz bardziej wymagającymi harmonogramami, odczuwanie zmęczenia i braku energii staje się niestety coraz bardziej powszechne. Wielu z nas szuka naturalnych i bezpiecznych sposobów na pobudzenie swojej energii i poprawienie wytrzymałości, a suplementy diety mogą wydawać się atrakcyjnym rozwiązaniem. Te suplementy, często dostępne bez recepty, obiecują nam łatwe i szybkie „zastrzyki” energii. Ale czy naprawdę działają? Jak bezpieczne je stosować? A co z innymi, bardziej naturalnymi metodami zwiększania energii?

Jak działają składniki preparatów na zmęczenie i osłabienie organizmu?

Tabletki na zmęczenie i brak energii często mają podobne do siebie składy. Zawierają substancje czynne, często pochodzenia roślinnego, które pobudzają organizm i zmniejszają zmęczenie. Co można znaleźć w takich preparatach?

• Żeń-szeń syberyjski — poprawia koncentrację, pamięć, pobudza do wysiłku, zmniejsza poziom stresu;
• żeń-szeń koreański — zdecydowanie poprawia witalność organizmu, pobudza, dodaje energii, poprawia przepływ krwi, zwiększa libido, jednocześnie korzystnie wpływa na zaburzenia erekcji i odporność organizmu;
• żeń-szeń indyjski (ashwagandha) – polepsza wydolność organizmu, zwiększa witalność i pobudza organizm, wykazuje działanie przeciwdepresyjne;
• kofeina — skutecznie pobudza organizm, poprawia koncentrację, sprawność umysłową i fizyczną,  zmniejsza senność i uczucie zmęczenia,  wykazuje działanie moczopędnie, zwiększa spalanie tkanki tłuszczowej, przyspiesza pracę serca i rozszerza naczynia krwionośne, co podwyższa ciśnienie tętnicze krwi;
• lecytyna — jest ważnym składnikiem w procesach przemiany materii, jest elementem składowym mózgu i tkanki nerwowej, stanowi barierę ochronną ścian żołądka i bierze udział w gospodarce cholesterolem, lecytyna jest z reguły przeznaczona dla osób dorosłych, nie zaleca się stosowania preparatów ją zawierających przez dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią;
• wyciąg z guarany — wykazuje podobne działanie jak kofeina, która jest zresztą jej głównym składnikiem;
• wyciąg z owocu głogu — wpływa korzystnie na układ sercowo-naczyniowy, obniża ciśnienia krwi, trójglicerydy,  cholesterol całkowity oraz LDL, ma działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, wzmacniające odporność i witalność organizmu;
• magnez — poprawia pracę układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i pracę mięśni, w przypadku niedoborów mogą pojawić się skurcze mięśni łydek, drżenie powiek, migrena, gorsza koncentracja oraz problemy z zaśnięciem;
• niketamid — ma działanie stymulujące, pobudza ośrodkowy układ nerwowy, podobnie jak kofeina podnosi ciśnienie tętnicze krwi;
• miłorząb japoński — wspomaga pamięć i koncentrację, przeciwdziała tworzeniu się złogów beta-amyloidowych w neuronach, (są one przyczyną powstawania choroby Alzheimera), usprawnia krążenie krwi; pomimo że kojarzy się z preparatami głównie  dla seniorów, może być również stosowany przez młode osoby (poprawia zaopatrzenie mózgu w glukozę, co poprawia koncentrację i zdolność zapamiętywania);
• Yerba mate — redukuje łaknienie, wzmacnia odporność, poprawia koncentrację, i nastroju oraz pobudza organizm;
• zielona herbata — oczyszcza organizm z toksyn,  stymuluje pracę mózgu, poprawia koncentrację, przyspiesza zapamiętywanie i uczenie się i redukuje zmęczenie [1].

Suplementy i leki na zmęczenie, senność, brak energii — co można kupić w aptece?

Wsród popularnych leków i suplementów diety na zmęczenie i brak energii można spotkać różne postaci leków, w tym: krople doustne, tabletki, pastylki do ssania. Przykładowe preparaty opisano poniżej.

Jak bezpiecznie stosować preparaty na zmęczenie?

Stosowanie preparatów na zmęczenie i dodających energii może być skuteczne, ale jest kilka zasad, których należy przestrzegać, aby zapewnić ich bezpieczne użycie:

• poznaj skład – zawsze czytaj etykiety, aby zrozumieć, co znajduje się w danym preparacie. Niektóre mogą zawierać składniki, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub interakcje z innymi lekami;
• przestrzeganie dawek – zawsze przestrzegaj zalecanej dawki na opakowaniu produktu. Przyjmowanie większych dawek nie zawsze jest skuteczniejsze i może być niebezpieczne;
• możliwość wystąpienia interakcji z lekami – jeśli przyjmujesz inne leki, zawsze skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem stosowania preparatu na zmęczenie. Niektóre suplementy mogą wchodzić w interakcje z lekami, co może prowadzić do niebezpiecznych efektów ubocznych;
• szukaj zatwierdzonych produktów – wybieraj produkty od zaufanych producentów i dostawców. Upewnij się, że produkt jest zatwierdzony przez odpowiednie organy regulacyjne w twoim kraju;
• słuchaj swojego ciała – jeśli po zażyciu preparatu na zmęczenie doświadczasz niepożądanych efektów ubocznych, takich jak zaburzenia snu, nerwowość, bóle głowy, nudności, przestań go przyjmować i skonsultuj się z lekarzem;
• uważaj na kofeinę – niektóre preparaty na zmęczenie mogą zawierać duże ilości kofeiny, która może przyczynić się do problemów ze snem, nerwowości i innych problemów zdrowotnych;
• konsultacja z lekarzem – jeśli masz jakiekolwiek przewlekłe choroby lub przyjmujesz regularnie leki na receptę, powinieneś skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania jakichkolwiek preparatów bez recepty.

Jakie są inne, domowe sposoby na zmęczenie?

Zmęczenie to powszechne doświadczenie, które może być wynikiem wielu czynników, takich jak brak snu, przeciążenie fizyczne lub psychiczne, stres, niezdrowa dieta, a nawet przewlekłe choroby. Istnieje wiele niefarmakologicznych metod zmniejszania zmęczenia. Poniżej wymieniam kilka z nich:

• zdrowy styl życia – utrzymywanie zdrowego stylu życia jest kluczowe dla zapewnienia właściwej energii i zmniejszenia zmęczenia. To oznacza regularne ćwiczenia, zdrową dietę bogatą w białka, błonnik i witaminy, oraz unikanie szkodliwych nawyków, takich jak palenie tytoniu i nadmierne spożywanie alkoholul
• odpoczynek i sen – regularny, odpowiedni sen jest absolutnie kluczowy do zarządzania zmęczeniem. Dorośli zwykle potrzebują od 7 do 9 godzin snu każdej nocy. Warto również zastosować techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, joga czy techniki oddechowe, które mogą pomóc w redukcji stresu i poprawie jakości snu;
• nawodnienie: – nawodnienie to kluczowy element zdrowego stylu życia, a jego brak może prowadzić do zmęczenia. Pamiętaj, aby regularnie pić wodę i unikać napojów zawierających kofeinę, które mogą przyczynić się do odwodnienia;
• zdrowa dieta – dieta bogata w białka, błonnik i witaminy może pomóc zapewnić organizmowi niezbędne składniki odżywcze, które mogą zmniejszyć odczuwanie zmęczenia;
• prowadzenie regularnego trybu życia – regularne posiłki, regularne godziny snu i aktywności fizycznej mogą pomóc w zredukowaniu poczucia zmęczenia;
• redukcja stresu – długotrwały stres może prowadzić do przewlekłego zmęczenia. Techniki redukcji stresu, takie jak medytacja, techniki relaksacyjne, ćwiczenia oddechowe czy terapia behawioralna, mogą pomóc w zarządzaniu stresem i redukcji zmęczenia;
• aktywność fizyczna – regularna aktywność fizyczna, tak jak spacery, bieganie, joga, mogą poprawić samopoczucie i zmniejszyć odczuwanie zmęczenia;
• unikanie alkoholu i kofeiny – alkohol i kofeina mogą zakłócać cykl snu i przyczyniać się do poczucia zmęczenia;
• zmiana środowiska – czasami zmiana otoczenia, na przykład praca w innym miejscu lub spacer na świeżym powietrzu, może pomóc zredukować odczucie zmęczenia;
• konsultacja z lekarzem – jeśli odczuwasz przewlekłe zmęczenie, które nie ustępuje pomimo stosowania powyższych strategii, warto skonsultować się z lekarzem. Przewlekłe zmęczenie może być objawem podstawowego stanu medycznego, który wymaga leczenia.

Podsumowanie

Preparaty pobudzające dostępne bez recepty oferują szybkie i skuteczne rozwiązania na zmęczenie i brak energii. Wśród popularnych składników tych suplementów są żeń-szeń, kofeina i magnez, które pomagają poprawić koncentrację i zwiększyć witalność. Ważne jest, aby stosować je zgodnie z zaleceniami oraz skonsultować się z lekarzem w przypadku przewlekłego zmęczenia, aby zapewnić ich bezpieczne i efektywne użycie.