Atopowe zapalenie skóry — co to za choroba?

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła choroba zapalna skóry. Podłoże AZS ma trzy przyczyny: środowiskową, genetyczną oraz immunologiczną. Charakterystycznymi cechami są świąd i suchość skóry oraz wykwity skórne. Objawy występują bardzo wcześnie. Jest tendencja do nawrotowych zakażeń skóry. Zaostrzenie może wystąpić po zdenerwowaniu. Częste są współistniejące alergie pokarmowe. Suchość skóry jest związana z tym, że zawiera ona mniej lipidów (cholesterolu, ceramidów, wolnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Naskórek jest odwodniony i nadmiernie traci wodę. Co w takim razie robić, aby poprawić kondycję skóry? Rozwiązaniem mogą byc emolienty. Przedstawiamy najlepsze emolienty dla dorosłych i pokazujemy, na co zwrócić uwagę przy ich wyborze [1].

Co to są emolienty i kiedy je stosować?

Emolienty to kosmetyki przeznaczone dla osób z problemami skórnymi, takimi jak atopowe zapalenie skóry lub łuszczyca. Wykazują działanie zmiękczające, nawilżające, natłuszczające oraz regenerujące. Pomagają zmniejszyć podrażnienia, zniwelować stany zapalne oraz złagodzić świąd. Emolienty są stosowane na podrażnioną skórę. Nie powinny zatem zawierać składników, które mogą potencjalnie podrażniać lub uczulać. Należy unikać wszelkich barwników, związków zapachowych, czy środków pieniących. Wybór emolientów dla dorosłych jest duży. Są dostępne zarówno w formie przeznaczonej do mycia, jak i smarowania ciała [2,3].

Wskazaniem do stosowania emolientów są problemy dermatologiczne, które charakteryzują się suchością skóry. Będzie to przede wszystkim atopowe zapalenie skóry i łuszczyca. Emolienty mogą być stosowane przez ludzi w każdym wieku: od 1. dnia życia, przez całe dzieciństwo, dorosłość i w wieku podeszłym. Mogą być stosowane profilaktycznie, u osób z zaburzeniami bariery naskórka. Emolienty świetnie sprawdzą się w leczeniu stanów zapalnych skory jako dodatek do podstawowego leczenia. Przed poznaniem odpowiedzi na pytanie, jakie emolienty stosować na AZS, sprawdźmy, których składników należy unikać.

Jakich składników unikać w emolientach?

Powszechnie wiadomo, że emolienty są używane przez pacjentów z problemami skórnymi. Nierzadko jednak wciąż można w nich znaleźć związki, które mogą potencjalnie dodatkowo podrażniać skórę. Są to m.in.:

• sodium laureth sulfate (SLS) — silnie wysuszający detergent;
• diazolidinyl urea — pochodna formaldehydu, może mieć działanie drażniące na skórę; potencjalny alergen;
• parabeny — potencjalne działanie drażniące, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu; potencjalny alergen;
• phenoxyethanol — potencjalnie drażniący konserwant [4-7].

Czasami ciężko uniknąć ich dodatku w emolientach dla dorosłych, ale warto zwracać uwagę, aby składników drażniących było jak najmniej albo, żeby były one na ostatnich miejscach w składzie. To świadczy o tym, że są dodane w mniejszej ilości niż pozostałe.

Oleje mineralne w emolientach na AZS — czy można je stosować?

Oleje mineralne (Mineral Oil), zwane parafinami, to grupa związków obejmująca:

• olej parafinowy (Paraffinum liquidum);
• wosk mikrokrystaliczny (Cera Microcristallina);
• wazelinę (Petrolatum).

Tworzą one silną warstwę okluzyjną na powierzchni skóry, dzięki czemu zapobiegają utracie wody z jej głębszych warstw. Dodatkowo działają zmiękczająco oraz natłuszczająco. Takie działanie może przynieść dwojakie rezultaty. Zatrzymanie wody w skórze w przebiegu AZS czy innych chorób skóry jest pożądanym zjawiskiem, gdyż umożliwia jej odpowiednie nawilżenie. Jednocześnie wytworzenie szczelnej bariery ochronnej na skórze utrudnia wchłanianie pozostałych składników czynnych maści, kremów i innych preparatów. Jeśli w skład produktu wchodzi szereg związków aktywnych, a na pierwszym miejscu w składzie znajdują się oleje mineralne, z dużą dozą prawdopodobieństwa, składniki czynne nie będą miały szansy wniknąć w głąb skóry i efektywnie zadziałać [3].

Nie da się wysnuć jednego spójnego wniosku, dotyczącego obecności olei mineralnych w produktach emolientowych. Zdecydowanie nie są złe i przeciwwskazane, ale w niektórych przypadkach mogą nie być najlepszym wyborem.

Co powinny zawierać najlepsze emolienty na AZS?

Produkty emolientowe powinny zawierać:

• estry, triglicerydy, alkohole tłuszczowe i kwasy tłuszczowe: zmiękczają naskórek i natłuszczają. Często są dodawane do olejów mineralnych, gdyż zwiększają przepuszczalność warstwy okluzyjnej i umożliwiają wnikanie w głąb skóry pozostałych składników;
• ceramidy i cholesterol: są to związki lipidowe — naturalne składniki cementu międzykomórkowego w warstwie rogowej naskórka; warunkują elastyczność skóry;
• oleje roślinne: ze względu na zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, wpływają na odbudowę lipidów naskórka;
• humektanty: są to substancje o właściwościach higroskopijnych, które wiążą i zatrzymują wodę w warstwie rogowej naskórka [3].

Kiedy nie stosować emolientów? 

Emolienty nie powinny być stosowane bezpośrednio na rany. Nie są to preparaty przeznaczone do codziennej pielęgnacji skory z łojotokowym zapaleniem. Ze względu na zawartość olejów, które mają za zadanie natłuszczać skórę, aplikacja emolientów mogłaby znacznie pogorszyć stan skóry osób z nadmiernym łojotokiem.

Emolientów nie powinno się także stosować na zdrową skórę bez podrażnień u osób bez skłonności do przesuszania skóry. Częsta aplikacja może zaburzyć naturalna regulacje warstwy lipidowej skory.

Jakie emolienty na AZS wybrać? Przegląd

Poniżej znajduje się lista preparatów emolientowych dostępnych obecnie na rynku. Emolienty dla dorosłych to dość szeroka grupa preparatów, do której można zaliczyć emulsje, żele i płyny do mycia, kremy do smarowania ciała, szampony oraz balsamy. Przedstawiamy wybrane produkty z każdej kategorii, ale bardzo często pacjent musi przetestować kilka emolientów dla dorosłych na własnej skórze, aby wybrać ten najlepszy.

Emolium DERMOCARE kremowy żel do mycia, żel

O produkcie

• do stosowania od 1. dnia życia;
• nie narusza pH skóry;
• zawiera masło shea, olej macadamia, betainę i alantoinę;
• przeznaczony do bardzo suchej i podrażnionej skóry;
• przeznaczony dla alergików;
• bezzapachowy;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• posiada pompkę do dozowania.

Emolium A-Topic Trójaktywna, kojąca emulsja do ciała, emulsja

O produkcie

• do stosowania od 1. miesiąca życia;
• posiada rekomendację Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego;
• przeznaczony do skóry suchej i atopowej (także podczas zaostrzeń);
• zawiera naturalne składniki, np. masło shea, olej arganowy.

Oilatum Emulsja do kąpieli, emulsja

O produkcie

• można stosować u niemowląt od 1. dnia życia;
• skład bazuje głównie na parafinie;
• zapewnia nawilżenie i natłuszczenie suchej skóry;
• przeznaczony do codziennego stosowania;
• opakowania o różnych wielkościach.

Oillan Med+ emulsja natłuszczająca do kąpieli, emulsja

O produkcie

• emolient dla dorosłych i dzieci od 1. miesiąca życia;
• przeznaczony do skóry suchej, atopowej, z egzemą lub rybią łuską;
• zawiera parafinę;
• testowany dermatologicznie;
• bezpieczny dla alergików;
• nie zawiera barwników, SLS, SLES i mydła;
• bez substancji zapachowych;
• pH neutralne dla skóry.

Oillan Med+ balsam intensywnie natłuszczający, balsam

O produkcie

• emolient dla dorosłych i dzieci od 1. miesiąca życia;
• przeznaczony do skóry suchej i atopowej;
• zawiera alantoinę, pantenol, masło shea, parafinę;
• testowany dermatologicznie;
• bezpieczny dla alergików;
• nie zawiera barwników i substancji zapachowych.

Oillan Med kojąco-ochronny balsam do ciała, balsam

O produkcie

• emolient dla dorosłych i dzieci od 1. miesiąca życia;
• przeznaczony do skóry suchej i podrażnionej;
• zawiera masło shea, olej z wiesiołka, pachnotki i słodkich migdałów;
• odpowiedni dla alergików;
• bez silikonów i barwników;
• nie zawiera parafiny.

Bepanthen Sensiderm Daily Care, krem

O produkcie

• zawiera oleje, probiotyki i pantenol;
• odpowiedni do dłuższego stosowania;
• nie zawiera substancji zapachowych, konserwantów i barwników;
• hipoalergiczny;
• testowany klinicznie;
• duże opakowanie.

Mediderm, krem

O produkcie

• wyrób medyczny;
• przeznaczony do skóry suchej, atopowej, z egzemą i łuszczycą;
• nie brudzi i nie tłuści;
• można stosować codziennie;
• do użytku od 1. miesiąca życia;
• nie zawiera SLS, parabenów, substancji zapachowych i barwników;
• zawiera parafinę;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• praktycznie bezzapachowy (bardzo delikatny zapach, wynikający z naturalnych składników).

Mediderm, szampon

O produkcie

• wyrób medyczny;
• do użytku od 1. miesiąca życia;
• nie zawiera SLS, substancji zapachowych i barwników;
• testowany dermatologicznie i mikrobiologicznie;
• do codziennego użytku.

Podsumowanie

Podsumowując, na rynku jest wiele emolientów dla dorosłych łagodzących stan zapalny skóry. W wyborze można się kierować ceną, ale też renomą firmy i składem. Emolienty z najniższej półki cenowej są neutralnymi kosmetykami o działaniu natłuszczającym. Droższe kosmetyki i dermokosmetyki zawierają zwykle więcej dodatkowych składników, które mają za zadanie zmniejszyć stan zapalny i poprawić naturalną barierę ochronną skóry. Najlepiej wybierać emolienty dla dorosłych, które mają jak najwięcej naturalnych składników, a sama ilość składników jest jak najmniejsza.