Czym jest choroba lokomocyjna (kinetoza)?

W transporcie lądowym, morskim i powietrznym u dzieci może dojść do wystąpienia choroby lokomocyjnej, czyli odpowiedzi na intensywny ruch do którego dochodzi podczas podróży środkiem komunikacji. Narząd wzroku rejestruje wówczas przemieszczanie się i wysyła sygnały do mózgu. Z kolei błędnik, który jest narządem równowagi, nie rejestruje zmiany położenia ciała, reaguje natomiast na hamowanie i przyspieszanie, co prowadzi do upośledzenia zgodności bodźców odbieranych przez narząd wzroku i równowagi i skutkuje pojawieniem się objawów “choroby lokomocyjnej”, takich jak: nudności, wymioty, zawroty głowy, wzmożone pocenie się, ślinotok. Problemy zazwyczaj mijają po zakończeniu podróży [1].

Jakie są objawy choroby lokomocyjnej u niemowląt i u dzieci?

Objawy choroby lokomocyjnej mogą być różne i nasilają się w różnym stopniu. Do typowych symptomów zalicza się:

• osłabienie organizmu;
• uczucie rozbicia (objawiające się płaczliwością);
• znużenie;
• zmęczenie;
• brak apetytu;
• uczucie niewygody;
• wzmożoną senność;
• trudności w oddychaniu;
• ból i zawroty głowy;
• pocenie się wraz z uderzeniami gorąca czy zimna;
• bladość;
• ślinotok;
• ból brzucha;
• nudności;
• wymioty;
• letarg i odrętwienie.

Niekiedy objawy choroby są subtelniejsze, przez co rodzicom trudniej odgadnąć, co jest przyczyną złego samopoczucia ich pociechy w trakcie podróży. Z tego powodu sygnałami, które mogą stanowić przesłankę do podejrzewania choroby lokomocyjnej, jest ziewanie, ślinienie się, bladość czy płacz malucha. Starsze dzieci mogą uskarżać się na ból i/lub zawroty głowy [2].

Jakie leki stosować na chorobę lokomocyjną u dzieci?

Najbardziej znanym i powszechnym środkiem podawanym dzieciom, które cierpią na chorobę lokomocyjną są leki antyhistaminowe blokujące receptory H1, na przykład: klemastyna (Clemastin), prometazyna (Diphergan), hydroksyzyna (Hydroxizinum). Ich podanie wiąże się jednak z występowaniem działań niepożądanych, między innymi: sennością, suchością w jamie ustnej czy problemami żołądkowymi. Istnieje jednak rozwiązanie tego problemu – w aptekach dostępne są też leki antyhistaminowe, które zgodnie z zapewnieniami producentów, nie wywołują dodatkowych dolegliwości.

Ponadto, leczenie choroby lokomocyjnej możliwe jest poprzez podanie leków dostępnych bez recepty,  na przykład preparat Aviomarin (przyjmowany na 30 minut przed podróżą w dawce 1,25 mg/kg masy ciała, maksymalnie do 50 mg w jednorazowej dawce) bądź suplementów diety, na przykład Lokomotiv – występuje w postaci drażetek do połykania, pastylek do ssania i syropu. Zawiera on wyciąg z kłącza imbiru. Imbir to znana od lat roślina, która hamuje nudności i wymioty. Dodatkowo, nie powoduje otępienia ani senności, jak leki antyhistaminowe. Choroba lokomocyjna u dzieci od 3. roku życia może być leczona za pomocą preparatu Lokomotiv w syropie.

Jakie leki stosować na chorobę lokomocyjną u niemowląt?

Choroba lokomocyjna u niemowląt nie występuje, ponieważ niemowlak nie umie jeszcze połączyć ze sobą różnych bodźców i fakt, że są one sprzeczne, zupełnie mu nie przeszkadza. Dlatego niemowlaki najczęściej bardzo dobrze znoszą podróże. Zwykle choroba lokomocyjna u dziecka występuje między 2. a 12. rokiem życia.

Jak przygotować dziecko z chorobą lokomocyjną do podróży?

Do podstawowych działań prewencyjnych należy wybranie najbardziej statycznego miejsca siedzącego w środku transportu, na przykład przednie siedzenie w samochodzie, w środkowej części pokładu promu lub statku, przy oknie, na wysokości skrzydła, po prawej stronie w samolocie. Przed podróżą należy unikać spożywania ciężkostrawnych posiłków, słodyczy i napojów gazowanych.