Cholesterol – jaką rolę odgrywa w organizmie?

W codziennym życiu utarło się, że cholesterol jest przyczyną chorób sercowo-naczyniowych. Po części jest to prawda, jednak sytuacja nie jest, tzw. “zero-jedynkowa”. Pochodne cholesterolu budują lipoproteiny, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, gdyż transportują lipidy do tkanek, które są źródłem energii bądź biorą udział w tworzeniu hormonów steroidowych [1].

Natomiast we krwi możemy wyróżnić aż 6 różnych lipoprotein:

• bardzo małej gęstości (VLDL);
• pośredniej gęstości (IDL);
• małej gęstości (LDL);
• dużej gęstości (HDL);
• Lp(a);
• chylomikrony [1].

Co w takim razie jest niebezpieczne?

Generalnie można by powiedzieć, że wszystko zależy od ilości. Natomiast na podstawie wyników wielu badań klinicznych można stwierdzić, że to LDL-C odpowiada za zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Analizy potwierdzają, że wraz ze zmniejszeniem stężenia LDL-C, spada ryzyko pojawienia się incydentów sercowo-naczyniowych [1].

Co ciekawe, w przypadku HDL-C zależność jest odwrotna [1]!

Jak cholesterol LDL wpływa na ryzyko sercowo-naczyniowe?

Jeśli nasz lipidogram nie wyszedł idealnie, to po pierwsze powinniśmy oszacować ryzyko sercowo-naczyniowe. Pomocna może okazać się tabela SCORE.

W tym artykule skupimy się na sytuacji, gdy 10-letnie absolutne ryzyko wystąpienia śmiertelnych chorób sercowo-naczyniowych zostało określone jako niskie lub umiarkowane. Czy taki wynik powinien już budzić nasz niepokój? Niekoniecznie, jednak wymaga podjęcia odpowiednich działań. Zgodnie z wytycznymi, zalecenia zależą od stężenia LDL-C i przedstawiają się następująco:

• w przypadku niskiego ryzyka i LDL-C poniżej 3 mmol/l – zmiana stylu życia;
• w przypadku umiarkowanego ryzyka i LDL-C poniżej 2,6 mmol/l – zmiana stylu życia [1].

Choć modyfikacja stylu życia brzmi jak proste rozwiązanie, w praktyce obejmuje wiele aspektów. Nasuwa się więc pytanie: czy istnieją inne skuteczne metody poprawy profilu lipidowego, które mogą wspomóc zmiany stylu życia?

Jak bergamota wpływa na poziom cholesterolu?

Bergamota (Citrus bergamia), pochodząca z włoskiej Kalabrii, to roślina o wszechstronnym zastosowaniu. Jej skórka jest szeroko wykorzystywana w przemyśle kosmetycznym, szczególnie przy produkcji perfum. Jednak to sok z owoców bergamoty zasługuje na szczególną uwagę ze względu na swoje właściwości zdrowotne – wykazuje działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, a co najważniejsze, pomaga w obniżaniu poziomu cholesterolu [2].

Najważniejsze substancje, które wpływają na profil lipidowy, określane są mianem BPF (ang. Bergamot Polyphenolic Fraction, czyli frakcje polifenolowe bergamoty) i należą do nich głównie: neokriocytryna, naryngenina i neohesperydyna. Mechanizm działania tych związków jest podobny do działania statyn [2].

Bergamota w badaniach klinicznych

Jednak jak przekłada się to na rzeczywiste wyniki? W jednym badaniu klinicznym podawano pacjentom (z różnymi zaburzeniami lipidowymi, m.in. z poziomem LDL-C ponad 130 mg/dl) 500 mg, 1000 mg lub 1500 mg BPF przez 30 dni. U pacjentów, którzy przyjmowali 500 mg lub 1000 mg BPF przez 30 dni zaobserwowano:

• 500 mg BPF jako dawka dobowa:
  • spadek cholesterolu całkowitego o 21,8%;
  • spadek LDL-C o 24,1%;
  • wzrost HDL-C o 22,3%;
• 1000 mg BPF jako dawka dobowa:
  • spadek cholesterolu całkowitego o 29,4%;
  • spadek LDL-C o 30,6%;
  • wzrost HDL-C o 40,1%;
• 1500 mg BPF jako dawka dobowa u pacjentów z mieszaną hiperlipidemią i cukrzycą, którzy cierpieli na działania niepożądane (typu mialgia), po terapii statynami (terapia rozpoczęta 60 dni po odstawieniu statyn):
  • spadek cholesterolu całkowitego o 25%;
  • spadek LDL-C o 27,6%;
  • brak działań niepożądanych [2].

Ciekawe wnioski nasuwa kolejne badanie, w którym obserwowano pacjentów z zaburzeniami lipidowymi. Zastosowano terapię łączoną z klasycznymi statynami. Badani przyjmowali 10 mg rosuwastatyny oraz 1000 mg BPF dobowo. Wykazano, że taka koterapia jest bardziej efektywna niż monoterapia statyną [3].

Bergamota i przegląd systematyczny

Wysoka wartość bergamoty w regulacji zaburzeń lipidowych została potwierdzona w przeglądzie systematycznym przeprowadzonym przez hiszpańskich naukowców. Ten rodzaj analizy naukowej ma szczególne znaczenie, ponieważ zestawia wyniki wielu badań klinicznych, co przekłada się na większą wiarygodność wniosków. Wyniki przeglądu są imponujące – w 9 na 12 analizowanych badań zaobserwowano znaczące obniżenie poziomu LDL-C i cholesterolu całkowitego, a w 8 badaniach odnotowano również korzystny wzrost poziomu HDL-C.

Czy BPF z bergamoty faktycznie działa?

Na podstawie przeprowadzonej analizy wykazano, że frakcje polifenolowe bergamoty (BPF) skutecznie normalizują poziom lipidów we krwi. Choć minimalna skuteczna dawka dobowa wynosi 500 mg, wyniki badań sugerują, że optymalne efekty można osiągnąć przy dawce 1000 mg BPF na dobę. Aby terapia przyniosła oczekiwane rezultaty, powinna trwać co najmniej 30 dni, a jej skuteczność jest bezpośrednio związana z wielkością przyjmowanej dawki [2-3].

Gdzie znajdziemy BPF?

Największą ilość BPF w jednej kapsułce znajdziemy w takich preparatach jak: Berimal Forte (500 mg) oraz Bergamil Forte (500 mg). Pamiętajmy jednak, żeby decyzji o terapii nie podejmować samodzielnie. Na początku powinno odbyć się odpowiednie badania diagnostyczne i konsultację lekarską. Jeśli aktualnie przyjmujemy statyny, to nie rezygnujmy z ich stosowania na rzecz środków roślinnych. Wszelką chęć zmiany terapii należy przedyskutować z lekarzem lub farmaceutą.

Podsumowanie

Pamiętaj, że cholesterol nie zawsze jest twoim wrogiem – jego pochodne są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak to podwyższony poziom LDL-C wymaga szczególnej uwagi i może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Jeśli zmagasz się z zaburzeniami lipidowymi, bergamota na cholesterol może okazać się skutecznym rozwiązaniem – badania kliniczne potwierdzają, że jej aktywne składniki (BPF) znacząco obniżają poziom cholesterolu całkowitego i LDL-C, jednocześnie podwyższając korzystną frakcję HDL-C. Aby uzyskać optymalne efekty, powinieneś przyjmować 1000 mg BPF dziennie (na przykład w formie preparatów zawierających po 500 mg BPF w kapsułce) przez minimum 30 dni. Pamiętaj jednak, że przed rozpoczęciem jakiejkolwiek terapii, w tym suplementacji bergamotą, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który przeprowadzi odpowiednią diagnostykę i dobierze dla Ciebie najlepsze rozwiązanie.