Symwastatyna to substancja czynna, która należy do grupy leków znanych jako statyny. Statyny są stosowane głównie w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi, co jest istotne w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym. Symwastatyna działa poprzez hamowanie enzymu HMG-CoA reduktazy, który jest kluczowy w biosyntezie cholesterolu w wątrobie. Oprócz działania obniżającego cholesterol, symwastatyna ma także korzystny wpływ na stabilizację blaszek miażdżycowych oraz poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego. Działa również przeciwzapalnie, co może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych.

Mechanizm działania

Symwastatyna działa głównie poprzez hamowanie enzymu HMG-CoA reduktazy, co prowadzi do zmniejszenia syntezy cholesterolu w wątrobie. W wyniku tego procesu, wątroba zwiększa liczbę receptorów LDL (lipoprotein o niskiej gęstości) na swojej powierzchni, co skutkuje większym wychwytywaniem LDL z krwi i obniżeniem jego poziomu we krwi. Efekt ten przyczynia się do zmniejszenia ryzyka miażdżycy oraz chorób serca.

Jeśli chodzi o farmakokinetykę, symwastatyna jest dobrze wchłaniana po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie we krwi w ciągu 1-2 godzin. Jest metabolizowana w wątrobie przez enzymy cytochromu P450, a jej okres półtrwania wynosi około 1-2 godzin. Jednakże, jej aktywne metabolity mają znacznie dłuższy okres działania. Eliminacja symwastatyny odbywa się głównie przez żółć, a niewielka ilość wydalana jest z moczem.

Najważniejsze postacie leku, w jakich występuje symwastatyna

  • Tabletki powlekane 10 mg
  • Tabletki powlekane 20 mg
  • Tabletki powlekane 40 mg
  • Tabletki powlekane 80 mg

Wskazania do stosowania

1. Hipercholesterolemia

Symwastatyna jest stosowana w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii oraz mieszanej dyslipidemii. Jest zalecana jako uzupełnienie diety, gdy inne metody niefarmakologiczne, takie jak zmiana stylu życia, nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.

2. Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia

Stosowana jako uzupełnienie diety i innych metod obniżających stężenie lipidów, gdy metody te są niewłaściwe lub niedostępne.

3. Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

Symwastatyna zmniejsza ryzyko zachorowania i umieralności na choroby układu sercowo-naczyniowego u pacjentów z jawną miażdżycą naczyń serca lub cukrzycą.

Dawkowanie

Dawkowanie symwastatyny jest dostosowywane indywidualnie do pacjenta, w zależności od wskazania oraz reakcji na leczenie. Zazwyczaj stosuje się zakres dawkowania od 5 mg do 80 mg na dobę, przy czym dawkę należy dostosowywać w odstępach co najmniej 4 tygodni. Oto szczegółowe zalecenia dla poszczególnych wskazań:

1. Hipercholesterolemia

Początkowa dawka wynosi zazwyczaj 10-20 mg na dobę, podawana wieczorem. W przypadku potrzeby znacznego obniżenia poziomu LDL-C, dawka początkowa może wynosić 20-40 mg.

2. Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia

Zalecana dawka początkowa to 40 mg na dobę, podawana wieczorem. W razie konieczności można rozważyć wyższą dawkę, ale tylko po starannej ocenie ryzyka.

3. Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym

Zalecana dawka wynosi 20-40 mg na dobę, podawana wieczorem.

Typowe działania niepożądane

Podczas stosowania symwastatyny mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

  • Miopatia (bóle mięśni, osłabienie mięśni)
  • Rabdomioliza (ciężka forma miopatii)
  • Zaburzenia czynności wątroby (podwyższenie enzymów wątrobowych)
  • Problemy z układem pokarmowym (nudności, bóle brzucha)

W przypadku wystąpienia objawów miopatii lub rabdomiolizy, należy natychmiast skonsultować się z lekarzem.

Przeciwwskazania

  • Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
  • Czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione zwiększenie aktywności aminotransferaz.
  • Ciąża i okres karmienia piersią.
  • Jednoczesne podawanie silnych inhibitorów CYP3A4.
  • Jednoczesne podawanie gemfibrozylu, cyklosporyny lub danazolu.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podczas stosowania symwastatyny należy zachować ostrożność u pacjentów z:

  • Historią miopatii lub rabdomiolizy.
  • Chorobami wątroby.
  • Stosowaniem innych leków, które mogą powodować interakcje.

Bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią

Stosowanie symwastatyny w ciąży jest przeciwwskazane, ponieważ może być szkodliwe dla rozwijającego się płodu. Kobiety karmiące piersią powinny unikać stosowania tego leku, ponieważ nie wiadomo, czy substancja czynna przenika do mleka matki.

Bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów

Symwastatyna nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługiwania maszyn. Jednakże, jeśli pacjent odczuwa zawroty głowy lub inne objawy niepożądane, powinien unikać prowadzenia pojazdów.

Najważniejsze interakcje

Symwastatyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Oto niektóre z najważniejszych interakcji:

  • Inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać stężenie symwastatyny we krwi, co zwiększa ryzyko miopatii.
  • Gemfibrozyl i cyklosporyna zwiększają ryzyko działań niepożądanych.
  • Amiodaron, amlodypina, werapamil i diltiazem mogą zwiększać stężenie symwastatyny i ryzyko miopatii.

Objawy przedawkowania oraz procedura postępowania w przypadku przedawkowania

Objawy przedawkowania symwastatyny mogą obejmować nasilenie działań niepożądanych, takich jak miopatia czy rabdomioliza. W przypadku podejrzenia przedawkowania, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Zaleca się monitorowanie pacjenta i podjęcie odpowiednich działań w celu złagodzenia objawów, takich jak na przykład odstawienie leku.

Minimalny wiek pacjenta 10 lat
Stosowanie w ciąży Przeciwwskazane
Stosowanie podczas karmienia piersią Przeciwwskazane
Bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów Brak wpływu
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby Wymagana ostrożność, możliwa korekta dawki
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek Nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek