Jak działa prometazyna?
Prometazyna należy do grupy leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji, co oznacza, że blokuje działanie histaminy – substancji odpowiedzialnej za reakcje alergiczne w organizmie1234. Oprócz tego, prometazyna działa uspokajająco, łagodzi nudności i wymioty oraz wykazuje efekt przeciwcholinergiczny, co oznacza, że może zmniejszać wydzielanie śluzu i wpływać na inne funkcje układu nerwowego124. Dzięki temu znajduje zastosowanie w leczeniu różnych objawów alergii, w premedykacji przed zabiegami, a także jako środek łagodzący objawy choroby lokomocyjnej.
- Prometazyna dostępna jest w postaci tabletek i syropu, a jej zastosowanie zależy od wieku pacjenta, rodzaju dolegliwości oraz innych chorób towarzyszących.
- Niektóre wskazania dotyczą wyłącznie dorosłych, a stosowanie prometazyny u dzieci jest ograniczone lub wymaga szczególnej ostrożności.
- Lek może być przeciwwskazany w określonych chorobach, takich jak astma, padaczka, ciężkie choroby wątroby lub nerek.
- W przypadku dzieci z objawami sugerującymi zespół Reye’a nie należy stosować prometazyny.
Wskazania do stosowania prometazyny
Wskazania u dorosłych
Prometazyna jest lekiem o wszechstronnym działaniu, stosowanym w różnych sytuacjach klinicznych. Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki drażowane, syrop) oraz drogi podania5678.
- Leczenie objawowe stanów alergicznych – prometazyna łagodzi objawy alergii dotyczące górnych dróg oddechowych (np. katar sienny, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa), a także zmiany skórne takie jak pokrzywka, świąd czy reakcje anafilaktyczne na leki lub obce białka5678.
- Jako środek uspokajający – stosowana jest do uspokojenia przed i po zabiegach chirurgicznych, a także jako wsparcie w leczeniu niepokoju i krótkotrwałej bezsenności, szczególnie po operacjach5678.
- Wspomagająco w leczeniu bólu pooperacyjnego – może być stosowana jako element terapii przeciwbólowej po zabiegach chirurgicznych3.
- Leczenie nudności, wymiotów i zawrotów głowy – prometazyna działa przeciwwymiotnie i może być używana np. w chorobie lokomocyjnej, w celu zapobiegania mdłościom podczas podróży5678.
- Leczenie reakcji poprzetoczeniowych – w przypadkach niepożądanych reakcji po przetoczeniu krwi prometazyna może łagodzić objawy alergiczne8.
Wskazania u dzieci
Stosowanie prometazyny u dzieci jest możliwe tylko w określonych sytuacjach i wymaga dostosowania dawki do wieku i masy ciała dziecka. Niektóre postaci leku są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych. Wskazania obejmują:
- Leczenie objawowe alergii – w przypadku reakcji alergicznych skóry z dużym świądem oraz innych ostrych odczynów alergicznych, prometazyna może być stosowana u dzieci powyżej 2 lat w postaci syropu, jednak tylko w odpowiednich dawkach8.
- Leczenie nudności i wymiotów – syrop prometazyny stosuje się u dzieci w przypadku nudności, wymiotów i zawrotów głowy, np. w przebiegu choroby lokomocyjnej8.
- Jako środek uspokajający przed i po zabiegach chirurgicznych – w szczególnych sytuacjach może być używany do uspokojenia dziecka przed zabiegiem7.
Stosowanie prometazyny u dzieci i młodzieży z objawami sugerującymi zespół Reye’a jest przeciwwskazane91011.
Wskazania w specjalnych grupach pacjentów
Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania prometazyny:
- Osoby starsze – istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, dlatego należy zachować ostrożność i rozważyć niższe dawki12.
- Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby – prometazyna powinna być stosowana ostrożnie, gdyż może pogłębiać zaburzenia czynności tych narządów91011.
- Pacjenci z chorobami układu oddechowego – osoby z astmą, zapaleniem oskrzeli lub rozstrzeniem oskrzeli powinny zachować ostrożność, ponieważ prometazyna może powodować zagęszczenie wydzieliny i utrudniać odkrztuszanie91011.
- Reakcje alergiczne: katar sienny, pokrzywka, świąd, reakcje na leki i obce białka.
- Wsparcie przed i po zabiegach chirurgicznych – uspokojenie i łagodzenie niepokoju.
- Leczenie nudności, wymiotów i choroby lokomocyjnej zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 2 lat (syrop).
- Ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania u dzieci z podejrzeniem zespołu Reye’a.
- Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku i wieku pacjenta.
Porównanie wskazań – tabela
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Stany alergiczne (katar, pokrzywka, świąd) | Tak | Tak, z modyfikacją dawki | Tak, od 2 lat (syrop), z modyfikacją dawki | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Uspokojenie przed/po zabiegach | Tak | Tak, z modyfikacją dawki | Tak, od 2 lat (syrop), z modyfikacją dawki | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Nudności, wymioty, choroba lokomocyjna | Tak | Tak, z modyfikacją dawki | Tak, od 2 lat (syrop), z modyfikacją dawki | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Reakcje poprzetoczeniowe | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Krótkotrwała bezsenność i niepokój | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
Prometazyna – szerokie zastosowanie i bezpieczeństwo stosowania
Prometazyna jest wszechstronnym lekiem, który sprawdza się w leczeniu objawów alergii, nudności, wymiotów oraz jako środek uspokajający przed zabiegami chirurgicznymi. Dostępność w różnych postaciach (tabletki, syrop) pozwala na dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta w różnym wieku5678. Należy jednak pamiętać, że u dzieci lek ten można stosować tylko w określonych sytuacjach i z zachowaniem ostrożności. Osoby starsze oraz pacjenci z chorobami nerek lub wątroby wymagają indywidualnego podejścia. Odpowiedni dobór postaci i dawki prometazyny pozwala skutecznie łagodzić różne objawy, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo terapii.


















