Letrozol – mechanizm działania

Czym jest mechanizm działania letrozolu?

Mechanizm działania substancji czynnej, takiej jak letrozol, to opis tego, jak wpływa ona na organizm, aby osiągnąć zamierzony efekt terapeutyczny¹. W przypadku leków stosowanych w leczeniu nowotworów, zrozumienie tego mechanizmu pozwala lepiej pojąć, dlaczego dany lek jest skuteczny oraz jakiego rodzaju efekty można się spodziewać podczas terapii. Kluczowe pojęcia związane z mechanizmem działania to farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika opisuje, jak lek oddziałuje na organizm, czyli na jakie procesy wpływa. Farmakokinetyka natomiast tłumaczy, co dzieje się z lekiem po podaniu – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i usuwany z organizmu.

Jak letrozol działa w organizmie?

Letrozol należy do grupy leków nazywanych inhibitorami aromatazy¹². Działa poprzez blokowanie enzymu aromatazy, który odpowiada za przekształcanie androgenów (takich jak androstendion i testosteron) w estrogeny – hormony mające kluczowe znaczenie dla wzrostu niektórych nowotworów piersi u kobiet po menopauzie¹³. W ten sposób letrozol skutecznie obniża poziom estrogenów we wszystkich tkankach, w których ten enzym jest obecny⁴.

• Letrozol wiąże się z aromatazą, uniemożliwiając jej działanie i blokując produkcję estrogenów².
• Obniżenie poziomu estrogenów sprawia, że nowotwory zależne od tych hormonów przestają się rozwijać lub ich wzrost znacząco zwalnia¹.
• Letrozol jest bardzo selektywny – nie wpływa na produkcję innych hormonów, takich jak kortyzol czy aldosteron, ani na stężenie androgenów⁵⁶.
• Nie wpływa także na czynność tarczycy ani na inne hormony przysadki⁷.

Losy letrozolu w organizmie – co się dzieje po podaniu?

Po połknięciu tabletki letrozol jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego – jego biodostępność wynosi aż 99,9%¹⁰¹¹. To oznacza, że praktycznie cała podana dawka trafia do krwi i może działać w organizmie. Pokarm może nieznacznie opóźnić wchłanianie, ale nie ma to znaczenia dla efektu terapeutycznego, więc lek można przyjmować z jedzeniem lub bez¹².

• Letrozol wiąże się z białkami osocza w ok. 60%, co pozwala mu na szerokie rozprzestrzenianie się w organizmie¹⁰.
• Najwięcej letrozolu trafia do osocza, a w erytrocytach osiąga ok. 80% stężenia osoczowego¹¹.
• Główną drogą usuwania leku jest przemiana do nieaktywnego metabolitu, który następnie jest wydalany z moczem¹³.
• Około 88% leku jest wydalane z moczem, a tylko niewielka ilość przez przewód pokarmowy¹².
• Okres półtrwania letrozolu, czyli czas potrzebny do zmniejszenia jego stężenia o połowę, wynosi około 2 dni¹⁴.
• Stałe stężenie leku we krwi osiągane jest po 2-6 tygodniach codziennego stosowania¹⁴.

Letrozol jest usuwany z organizmu powoli, co pozwala na utrzymanie jego działania przez dłuższy czas. U osób starszych, a także u pacjentek z niewydolnością nerek (przy klirensie kreatyniny powyżej 10 ml/min) nie trzeba zmieniać dawki, bo ich organizm radzi sobie z usuwaniem leku podobnie jak u osób zdrowych¹⁵. U osób z poważnymi zaburzeniami pracy wątroby może dochodzić do wolniejszego usuwania leku, dlatego w takich przypadkach konieczna jest ostrożność¹⁶.

Przedkliniczne badania letrozolu

Przedkliniczne badania, czyli te przeprowadzane na zwierzętach, miały na celu sprawdzenie bezpieczeństwa letrozolu przed jego wprowadzeniem do leczenia ludzi. Wyniki tych badań pokazują, że letrozol nie wykazuje toksycznego działania na narządy i jest ogólnie dobrze tolerowany¹⁷. W bardzo wysokich dawkach u zwierząt obserwowano tylko niewielkie objawy toksyczności. W badaniach na szczurach i psach przez rok nie stwierdzono poważnych działań niepożądanych, a poziom dawki, przy której nie obserwowano żadnych skutków ubocznych, był kilkukrotnie wyższy niż stosowany u ludzi¹⁷.

• Letrozol nie wykazał działania mutagennego ani rakotwórczego w badaniach na zwierzętach¹⁷.
• U samic szczurów i myszy zaobserwowano korzystny wpływ na zmniejszenie częstości występowania nowotworów piersi¹⁸.
• Letrozol może działać toksycznie na zarodek i płód u zwierząt, co wiąże się z jego mechanizmem blokowania syntezy estrogenów¹⁸.

Podsumowanie: Letrozol – skuteczne hamowanie syntezy estrogenów

Letrozol działa poprzez bardzo skuteczne i selektywne blokowanie produkcji estrogenów, co jest kluczowe w leczeniu hormonozależnych nowotworów piersi u kobiet po menopauzie¹². Jego mechanizm działania, oparty na hamowaniu aromatazy, pozwala zahamować wzrost nowotworów zależnych od estrogenów, nie zaburzając przy tym produkcji innych hormonów. Dzięki korzystnym właściwościom farmakokinetycznym letrozol działa długo i skutecznie po podaniu doustnym. Badania przedkliniczne potwierdzają jego bezpieczeństwo, choć – jak każdy lek przeciwnowotworowy – może mieć działania uboczne, zwłaszcza w kontekście płodności i ciąży u zwierząt. Letrozol jest uznawany za jeden z najważniejszych leków stosowanych w terapii raka piersi u kobiet po menopauzie.

Podstawowe informacje o mechanizmie działania letrozolu – tabela