Czym jest gruczoł krokowy?

Gruczoł krokowy, zwany również prostatą, jest elementem męskiego układu moczowo-płciowego. Rozmiarem i kształtem przypomina kasztana oraz znajduje się u podstawy pęcherza moczowego. Co ważne, przez prostatę przechodzi cewka moczowa i przewody wytryskowe stanowiące część dróg nasiennych. Prostata jest odpowiedzialna m.in. za odpowiednią jakość nasienia. Zapalenie prostaty może mieć postać przewlekłą lub ostrą i dotyczy mężczyzn w różnym wieku. Znajomość budowy i funkcji tego gruczołu jest kluczowa dla zrozumienia mechanizmów powstawania stanów zapalnych oraz wyboru odpowiednich metod leczenia zapalenia prostaty [1].

Jakie są przyczyny zapalenia prostaty?

Przyczyny zapalenia gruczołu krokowego są różnorodne i mogą obejmować zarówno czynniki infekcyjne, jak i nieinfekcyjne. Zrozumienie, co powoduje zapalenie prostaty, jest istotne dla skutecznego leczenia tego schorzenia. Do najczęstszych przyczyn należą:

• infekcja bakteryjna, najczęściej pałeczką okrężnicy Escherichia coli lub infekcja wirusowa;
• zapalenie pęcherza moczowego;
• rzeżączka;
• kamienie sterczowe utrudniające odpływ moczu;
• cewnik w cewce moczowej po zabiegach urologicznych przez dłuższy okres czasu;
• ostre zapalenie prostaty w przypadku nieodpowiedniego leczenia może przejść w postać przewlekłą;
• może być powikłaniem niektórych chorób np. gruźlicy;
• niebakteryjne zapalenie prostaty może być spowodowane przez np. zaburzenia w regulacji nerwowej, napięcia mięśni prostaty czy cewki moczowej [1,2].

Ostre zapalenie prostaty występuje u ok. 20-25 mężczyzn na 100 000. Z drugiej strony, przewlekłe zapalenie prostaty może spotkać nawet co drugiego mężczyznę między 35 a 50 rokiem życia. Większość tych przypadków jest niebakteryjna i są one nazywane zespołem przewlekłego zapalenia stercza. Warto podkreślić, że identyfikacja przyczyny jest kluczowa dla doboru właściwego leczenia zapalenia prostaty [2].

Jakie są objawy zapalenia gruczołu krokowego?

Objawy zapalenia gruczołu krokowego różnią się w zależności od tego, czy mamy do czynienia z ostrą czy przewlekłą postacią choroby. Rozpoznanie charakterystycznych objawów zapalenia prostaty pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Objawy ostrego zapalenia prostaty

Ostre zapalenie prostaty charakteryzuje się nagłym wystąpieniem intensywnych dolegliwości, które wymagają pilnej interwencji medycznej:

• bolesny częstomocz, ale także może dojść do zatrzymania moczu z powodu obrzęku gruczołu i ucisku na cewkę moczową;
• ból w okolicy krocza (szczególnie podczas siedzenia), pachwin, prącia, odbytu czy części krzyżowej kręgosłupa;
• gorączka;
• pieczenie i możliwy ropny wyciek z cewki moczowej [1,3].

Objawy przewlekłego zapalenia prostaty

Przewlekłe zapalenie prostaty ma łagodniejszy przebieg, ale może znacząco wpływać na jakość życia pacjenta:

• objawy są mniej nasilone niż w przypadku postaci ostrej;
• ból podczas oddawania moczu i współżycia;
• okresowy ból okolic krocza;
• zaburzenia erekcji;
• uczucie parcia na pęcherz [2,3].

Objawy zapalenia gruczołu krokowego mogą być mylone z innymi schorzeniami układu moczowo-płciowego, dlatego tak ważna jest konsultacja z lekarzem specjalistą.

Co zrobić w przypadku wystąpienia objawów stanu zapalnego prostaty?

Jeśli zauważysz u siebie objawy zapalenia prostaty, ważne jest szybkie podjęcie odpowiednich działań. Nie należy lekceważyć tych sygnałów, ponieważ nieleczone zapalenie może prowadzić do poważnych powikłań:

• w przypadku ostrego zapalenia gruczołu krokowego należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza;
• samodzielne zastosowanie leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, jak paracetamol (np. Paracetamol Aflofarm, Apap, Gripex) czy ibuprofen (np. Ibuprom, Nurofen, MIG), może chwilowo złagodzić objawy, ale nie pomoże na przyczynę, jednocześnie może przedłużyć czas leczenia i zwiększyć szansę potencjalnych powikłań;
• jest to poważny stan, którego nie należy lekceważyć, w niektórych przypadkach może być konieczna nawet hospitalizacja;
• w przypadku powstania ropnia gruczołu może być konieczne nawet leczenie chirurgiczne;
• w przewlekłych stanach zapalnych prostaty ważne jest unikanie ucisku na krocze (np. podczas jazdy rowerem), rzucenie palenia oraz ograniczenie ilości wypijanego alkoholu, kawy czy napojów gazowanych [1,3].

Pamiętaj, że skuteczne leczenie zapalenia prostaty wymaga dokładnej diagnozy i odpowiednio dobranej terapii przez specjalistę urologa.

Co na zapalenie prostaty bakteryjne?

Ostre bakteryjne zapalenie prostaty jest najczęściej leczone z wykorzystaniem antybiotyków. Taka kuracja z reguły trwa co najmniej 2 tygodnie. Jednak infekcje mają tendencję do nawracania. Dlatego przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty leczy się przy pomocy antybiotykoterapii, przez znacznie dłuższy czas, dochodzący nawet do pół roku.

Jaki antybiotyk na zapalenie prostaty jest najskuteczniejszy?

Lekarze z reguły przepisują chemioterapeutyki z grupy chinolonów lub antybiotyki, takie jak cefalosporyny. W przypadku uczulenia na te antybiotyki stosowane mogą być również trimetoprim lub kotrimoksazol. Wybór konkretnego antybiotyku na zapalenie prostaty powinien być zawsze konsultowany z lekarzem, który dostosuje terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta. Należy pamiętać, że antybiotyki stosowane w leczeniu zapalenia prostaty mogą wchodzić w różne interakcje lekowe, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi czy preparatami zobojętniającymi kwas żołądkowy. Takie interakcje mogą wpływać na wchłanianie i skuteczność antybiotyku, dlatego zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Leczenie zapalenia prostaty niebakteryjnego

Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej może być zarówno leczony antybiotykami, ale w wielu przypadkach stosuje się również leki rozluźniające mięśnie w okolicy gruczołu krokowego i pęcherza moczowego. W szczególności u starszych mężczyzn lekarze często przepisują także leki na receptę poprawiające odpływ moczu z pęcherza moczowego, takie jak np. doksazosyna (np. Cardura, Doxagamma), tamsulozyna (np. Omnic, Fokusin) czy alfuzosyna (np. Xatral, Dalfaz) lub leki zmniejszające wielkość gruczołu krokowego, takie jak np. finasteryd (np. Proscar, Finaster).

Lekarze często przepisują również leki przeciwzapalne i przeciwbólowe zawierające np. naproksen (np. Naproxen Hasco, Nalgesin) lub ibuprofen (np. Ibuprom, Nurofen). W niektórych przypadkach konieczny może być zabieg chirurgiczny przezcewkowej resekcji stercza. Może on być konieczny, jeżeli badania wykażą obecność kamieni sterczowych (drobnych uwapnionych złogów w kanalikach gruczołów stercza) będących rezerwuarem bakterii lub jeżeli zapalenie powraca pomimo długotrwałych terapii antybiotykami [1-3].

Leki na zapalenie prostaty bez recepty – czy są skuteczne?

Wiele osób zastanawia się, co na zapalenie prostaty można zastosować bez wizyty u lekarza. Choć dostępne są preparaty bez recepty, ich skuteczność jest ograniczona.

Jakie leki na zapalenie prostaty można kupić bez recepty?

Zioła na zapalenie prostaty są rzadko stosowane, czasami mogą być pomocne, w przypadku jednoczesnego łagodnego przerostu prostaty. W tym schorzeniu stosować można preparaty bez recepty na łagodny przerost prostaty. Są to m.in.:

• wyciąg z owoców boczni piłkowanej (np. Prostamol Uno, Prostaplast);
• wyciąg z owoców palmy sabałowej (np. Prostaceum, Serenoa Repens);
• wyciąg z ziela wierzbownicy (np. Wierzbownica drobnokwiatowa tabletki);
• likopen (np. Solgar Saw Palmetto likopen, Prostadoxx).

Jeżeli chodzi o pozostałe leki bez recepty na zapalenie prostaty, to stosowane są również wspomniane wcześniej leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen (np. Ibuprom, Nurofen, MIG) czy paracetamol (np. Apap, Paracetamol Aflofarm). Należy jednak pamiętać, że preparaty te mogą jedynie łagodzić objawy zapalenia prostaty, ale nie leczą jego przyczyny [1,2].

Warto podkreślić, że leki na zapalenie prostaty bez recepty nie zastąpią profesjonalnego leczenia, zwłaszcza w przypadku bakteryjnego zapalenia gruczołu krokowego, które wymaga zastosowania antybiotyku.

Czy zapalenie prostaty jest wyleczalne?

Jeżeli zapalenie gruczołu krokowego jest spowodowane przez bakterie, to trwałe wyleczenie uzyskuje się nawet u około połowy leczonych mężczyzn. U pozostałych pacjentów choroba z reguły nawraca po jakimś czasie. Dużo trudniejsze jest całkowite wyleczenie w zespole przewlekłego bólu w miednicy, jednak i w tej postaci opisuje się wiele trwałych wyleczeń. Skuteczne leczenie zapalenia prostaty wymaga cierpliwości i ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza. Dlatego w przypadku tych chorób bardzo ważne jest podjęcie leczenia jak najszybciej oraz stosowanie się do zaleceń lekarza. Regularne kontrole i odpowiednio dobrany antybiotyk na zapalenie prostaty znacząco zwiększają szanse na pełne wyzdrowienie [1,3].

Podsumowanie

Zapalenie gruczołu krokowego najczęściej jest spowodowane przez bakterie i z tego względu do jego leczenia wykorzystuje się antybiotykoterapię. Nie jest to jednak takie proste jak w przypadku zwykłych infekcji bakteryjnych. W zależności czy zapalenie prostaty ma postać ostrą, czy przewlekłą, leczenie trwa krócej lub dłużej. Ze względu na problemy z penetracją antybiotyku do gruczołu krokowego leczenie trwa z reguły wiele tygodni.

Objawy zapalenia gruczołu krokowego, takie jak częstomocz, ból w okolicy krocza czy pieczenie podczas oddawania moczu, wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem. Choć dostępne są leki na zapalenie prostaty bez recepty, które mogą łagodzić dolegliwości, to nie zastąpią one profesjonalnego leczenia. Najskuteczniejszy antybiotyk na zapalenie prostaty dobierze lekarz na podstawie wyników badań.

Niestety nie zawsze udaje się wyleczyć w całości tę dolegliwość i zapalenie często nawraca. Z tego względu należy rozpocząć leczenie zapalenia prostaty jak najszybciej i zawsze stosować się do zaleceń lekarza. Odpowiednie postępowanie znacząco zwiększa szanse na skuteczne wyleczenie i zapobiega powikłaniom.