Co to są zajady? Objawy

Zajady to potocznie używana nazwa dla zapalenia kącików ust. Są to zmiany zapalne występujące w obrębie kątów ust, a dokładniej stan zapalny błony śluzowej. Pierwszym objawami zajadów u dziecka są zaczerwienienia oraz ból w jednym lub dwóch kątach warg. W kolejnym etapie powstaje nadżerka i bolesne pęknięcia. Te pęknięcia najczęściej są drobne, występują w dużych ilościach i utrudniają otwieranie ust. Objawy najczęściej utrzymują się przez kilka dni.

Z czym można pomylić zajady?

Zajadów nie należy mylić z opryszczką wargową, która ma postać pęcherzyków wypełnionych przejrzystym płynem. W zależności od czynnika chorobotwórczego zajady mogą mieć różną postać. Te spowodowane przez grzyby z reguły mają białawo-szary, swędzący nalot, a następnie powstaje żywoczerwona nadżerka. Z kolei zajady spowodowane przez gronkowca złocistego objawiają się miodowymi strupami i złuszczaniem się naskórka. Co ważne, zmiany wywołane zajadami ustępują zazwyczaj bez pozostawiania blizn po przeprowadzonym leczeniu [1,2].

Co wywołuje zajady u dzieci?

Zajady z reguły wywoływane są przez bakterie lub grzyby. U dzieci najczęściej są spowodowane nieprawidłową higieną jamy ustnej, anemią z niedoboru żelaza, niedoborami witamin z grupy B i C, przemęczeniem i zmniejszoną odpornością. Zapalenie może być jedno lub obustronne i zdecydowanie najczęściej pojawia się w sezonie jesienno-zimowym. Sezonowe występowanie zajadów u dzieci ma związek ze spadkiem odporności. Dodatkowo częste stosowanie antybiotyków (szczególnie w tym okresie, kiedy jest znacznie więcej infekcji) zaburza prawidłową florę bakteryjną bytującą na skórze i błonach śluzowych, co równie  bardzo zwiększa szansę powstania zajadów. Wpływ na powstawanie zapalenia kącików ust u dzieci ma również ich przebywanie w pomieszczeniach ogrzewanych kaloryferami z powietrzem o małej wilgotności [1,2].

Zajady u dziecka — jak leczyć?

Diagnostyka zajadów nie jest trudna. Stawia się ją na podstawie wymienionych objawów. Ze względu na duże różnice w leczeniu należy je odróżnić od opryszczki wargowej. Leczenie zajadów jest leczeniem objawowym i polega na łagodzeniu stanu zapalnego i stosowaniu leków przeciwbakteryjnych lub przeciwgrzybiczych, w zależności od etiologii infekcji. Jednocześnie należy znaleźć przyczynę wystąpienia zajadów i wtedy zastosować leczenie przyczynowe, które polega na suplementacji żelaza w przypadku anemii lub witamin z grupy B i C w przypadku ich niedoborów. Jeżeli zajady nie chcą się goić, to lekarz może zlecić  wykonanie wymazu i posiewu. Pozwoli to określić patogen wywołujący zapalenie kątów ust. Dzięki znajomości sprawcy infekcji można będzie ustalić skuteczne leczenie celowane [1,2].

Kremy i maści na zajady u dziecka. Co kupisz w aptece?

Actisoftin krem na zajady 8 g

• krem zawiera olej z nasion makadamia, wyciąg z wąkrotki azjatyckiej, wyciąg z kwiatów lawendy, sok z liści aloesu, wyciąg z opuncji, pantenol, wyciąg z kasztanowca oraz witaminę E;
• jest stosowany w celu wspomagania regeneracji kącików ust, działa odżywczo i nawilżająco;
• produkt stosuje się miejscowo w zmienionych chorobowo miejscach.
• producent nie podaje informacji dotyczącej możliwości wieku, od którego można stosować krem [3].

LIPSkin, maść na zajady i problemy skóry ust 5 g

• maść zawiera ekstrakt z szałwii lekarskiej, witaminę B2 i cynk;
• produkt stosuje się do pielęgnacji i ochrony skóry ust, szczególnie w przypadku skłonności do występowania zajadów;
• preparat stosuje się punktowo lub na całe usta kilka razy dziennie;
• może być stosowana przez dzieci od 3 roku życia [5].

Maść B2 hec na zajady 7,5 g

• maść zawiera ekstrakt z szałwii lekarskiej, witaminę B2, dekspantenol i glukonian chlorheksydyny;
• preparat redukuje problemy i podrażnienia w obrębie jamy ustnej;
• stosując produkt, należy nanieść niewielką ilość żelu na zmienione chorobowo miejsce w ustach, następnie przez ok. 30 minut nie spożywać posiłków i nie pić płynów;
• brak informacji o wieku, od jakiego można stosować maść [6].

Zajadex maść na zajady i problemy skóry ust 10 ml

• maść zawiera cynk, witaminę B2 i ekstrakt z szałwii lekarskiej;
• kosmetyk tworzy warstwę ochronną na ustach i łagodzi świąd, pieczenie, dyskomfort, zmniejsza objawy pękających kącików ust, otarć, łuszczenia i pierzchnięcia skóry ust;
• dodatkowo produkt hamuje rozwój drobnoustrojów odpowiadających za zmiany występujące na skórze ust;
• może być stosowany przez osoby dorosłe i dzieci od 3 lat;
• maść należy stosować kilka razy dziennie;
• nie należy stosować w przypadku uczulenia na którykolwiek składnik kosmetyku [7].

Clotrimazolum na zajady u dziecka — czy może pomóc?

Jeśli powyżej opisane preparaty z apteki okazują się nieskuteczne, można wówczas zastosować Clotrimazolum do miejscowego smarowania. Substancja czynna zawarta w kremie charakteryzuje się przeciwgrzybiczym działaniem, a to właśnie grzyby odpowiadają za rozwój zajadów.

Tribiotic na zajady u dziecka — czy warto stosować?

Zajady są wywołane głównie przez grzyby, w związku z czym stosowanie popularnej maści z antybiotykami nie ma większego sensu. Zdecydowanie lepszym wyborem będą wymienione powyżej maści i kremy, których skład jest ukierunkowant głównie na leczenie zajadów. Bakteryjne zajady pojawiają się rzadko, dlatego Tribiotic można stosować jedynie wóczas, gdy inne formy leczenia okazały się nieskuteczne.

Zajady u niemowlaka i dziecka — domowe sposoby. Czym się wspomagać?

Leczenie zajadów u dzieci można przeprowadzić także domowymi sposobami. Pierwszym krokiem powinno być wzbogacenie diety malucha w produkty zawierające witaminy z grupy B, w tym drożdże czy rośliny strączkowe. Do miejscowego smarowania może posłużyć miód — dzięki silnym właściwościom przeciwzapalnym, może efektywnie przyspieszyć gojenie rany. Zamiast miodu można zastosować także oliwę z oliwek — dzięki zawartości witamin A, D, E  i K przyspiesza regenerację naskórka.

Jak zapobiegać zajadom? 5 wskazówek profilaktycznych

Jeśli chodzi o zapobieganie zajadom, oto kilka zaleceń:

1. Unikaj jedzenia o ostrej lub twardej konsystencji, które może podrażniać błonę śluzową jamy ustnej.
2. Jeśli masz tendencję do częstego występowania zajadów, może być pomocne unikanie potencjalnych wyzwalaczy, takich jak pikantne lub kwaśne pokarmy.
3. Zadbaj o higienę jamy ustnej, regularnie szczotkując zęby i język, używając nici dentystycznej i płynu do płukania jamy ustnej. Czysta i zdrowa jama ustna może pomóc zmniejszyć ryzyko zajadów.
4. Unikaj gryzienia warg, policzków lub innych części wewnętrznych jamy ustnej, ponieważ może to prowadzić do podrażnień i powstawania zajadów.
5. Jeśli masz suche usta, warto sięgnąć po produkty nawilżające, takie jak pastylki do ssania lub gumy do żucia, które mogą pobudzać ślinienie i nawilżać jamę ustną.

Jeśli problem z zajadami utrzymuje się lub jest nasilony, zawsze najlepiej skonsultować się z lekarzem, który może przeprowadzić dokładną ocenę i zaproponować odpowiednie leczenie lub dalsze działania.

Podsumowanie

Zajady, czyli zapalenie kącików ust jest dosyć powszechną dolegliwością występującą u dzieci. Nie jest groźna dla zdrowia, ale prowadzi do powstania nadżerek i bolesnych pęknięcia. Jeżeli chodzi o leczenie, to należy w pierwszym etapie odróżnić ją od opryszczki wargowej. Samo leczenie polega na uzupełnieniu witaminy C i witamin z grupy B, których niedobór może prowadzić do powstania zajadów. Ważne jest również stosowanie odpowiednich kremów lub maści. Zajady po kilku dniach powinny zniknąć. Jeżeli pomimo leczenia ich stan się pogarsza, należy bezwzględnie udać się do lekarza.