Jak nie dać się nabić w butelkę? 5 chwytów marketingowych w suplementach

Rynek suplementów diety w Polsce kwitnie i nieustannie rośnie. Wydajemy na nie rocznie setki złotych, a producenci doskonale wiedzą, jak wykorzystać nasze pragnienie bycia zdrowszymi. Wymyślają coraz to nowsze preparaty, które rzekomo rozwiążą wszystkie nasze problemy zdrowotne. W rzeczywistości często sami te problemy podsycają, wykorzystując nasze lęki. Jak więc odróżnić wartościowy suplement od takiego, który jest jedynie efektem sprytnych zabiegów marketingowych? Przyjrzyjmy się pięciu najpopularniejszym chwytom marketingowym stosowanym przez producentów.

Czy wierzysz w cudowne obietnice z reklam suplementów?

Jeśli reklama obiecuje “rewolucyjne” działanie, cudowne efekty w krótkim czasie albo natychmiastową poprawę zdrowia, powinna nam się zapalić czerwona lampka ostrzegawcza. Suplement diety nie leczy chorób i nie zadziała z dnia na dzień – to nie jest lek, który przeszedł wieloetapowe badania kliniczne. Producent suplementu nie musi udowodnić jego skuteczności przed wprowadzeniem do sprzedaży, dlatego obietnice często pozostają bez pokrycia w faktach naukowych. Jednak rzetelni producenci umieszczają w swoich suplementach składniki, które faktycznie mają potwierdzone naukowo działanie, a dobrane dawki są odpowiednie do uzupełnienia niedoborów. Pamiętaj, że suplement ma uzupełniać niedobory składników, których np. nie możemy przyjąć wraz z dietą, a nie być magicznym sposobem na natychmiastowe pozbycie się problemu!

Popularne hasła sugerujące szybkie odchudzanie (“schudnij 10 kg w miesiąc bez diety!”) czy ekspresową regenerację stawów brzmią pięknie, ale z rzeczywistością mają niewiele wspólnego. Na przykład sama L-karnityna bez ćwiczeń nie pomoże schudnąć, a kolagen potrzebuje czasu i odpowiedniej dawki, by wesprzeć stawy. Pamiętajmy o psychologii wpływu – producenci wykorzystują nasz lęk przed utratą okazji (“Limitowana edycja!”, “Tylko do końca tygodnia!”), by skłonić nas do szybkiej, nieprzemyślanej decyzji zakupowej.

Dlaczego autorytety w reklamach mogą wprowadzać w błąd?

W reklamach suplementów często widzimy osobę w białym fartuchu lub znaną gwiazdę. Taki przekaz działa na naszą podświadomość – biały fartuch kojarzy się z wiedzą medyczną i zaufaniem. Większość odbiorców nie zdaje sobie sprawy, że w reklamie często występuje aktor, a nie prawdziwy lekarz. Celebryta promujący produkt niekoniecznie go stosuje – po prostu został wynajęty do reklamy.

Gdy jakaś substancja staje się modna (np. kolagen czy jagody goji), natychmiast pojawiają się kampanie z udziałem znanych osób. Każdy producent przekonuje, że to jego produkt działa najlepiej, podczas gdy brakuje niezależnych badań potwierdzających te twierdzenia. Pamiętajmy – twarz w reklamie nie gwarantuje skuteczności. Lepiej zaufać opinii własnego lekarza lub farmaceuty, który zna nasz stan zdrowia i przyjmowane leki.

Jak w takim razie wybrać dobry suplement? Kieruj się rzetelnością, renomą i jawnością producenta co do swojego preparatu. Jakościowe suplementy diety mają dokładnie określony skład. Producenci tych produktów często stawiają na uczciwość i transparentność, dlatego np. na swoich stronach internetowych publikują rzetelne badania przeprowadzane przez niezależne ośrodki badawcze, co do jakości, ilości i czystości preparatu. Dobrzy producenci stawiają także na fakty, dlatego skład takich produktów opiera się na analizie naukowych baz danych, a składniki dobrane są z rozwagą, wiedzą i odpowiedzialnością.

Czy “naturalny skład” oznacza bezpieczeństwo?

Hasła typu “100% naturalny“, “z ekstraktami ziołowymi”, “bez chemii” brzmią przekonująco – większość z nas myśli, że naturalne znaczy bezpieczne. Prawda jest taka, że w przyrodzie istnieje mnóstwo naturalnych substancji, które są silnie toksyczne (muchomor sromotnikowy też jest naturalny). Zioła i rośliny lecznicze mają swoją wartość, ale mogą wywoływać skutki uboczne albo wchodzić w interakcje z lekami. Określenie “naturalny suplement” bywa nadużywane. Taki produkt to często skoncentrowany wyciąg zawierający dawki substancji, jakich nigdy nie zjedlibyśmy w zwykłym pożywieniu. Jedna kapsułka może dostarczać tyle alkaloidów co kilkanaście filiżanek ziół – a dawka czyni truciznę. Producent chwali się naturalnym pochodzeniem, ale rzadko informuje o możliwych przeciwwskazaniach.

Szczególnej ostrożności wymagają suplementy, które mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z lekami. Dziurawiec osłabia działanie antykoncepcji i wielu innych leków, miłorząb może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, a żeń-szeń wpływa na poziom cukru we krwi. Nawet magnez może zmniejszać wchłanianie niektórych antybiotyków. Pamiętaj, że im więcej informacji udziela producent o swoim produkcie, tym rzetelniej podchodzi do swojego preparatu, dlatego warto kupować produkty takich marek.

Jak rozpoznać naukowy bełkot w opisach suplementów?

Producenci często chwalą się, że ich produkt ma “opatentowaną formułę”, “klinicznie przetestowane działanie” albo że “badania potwierdzają skuteczność”. Rzadko jednak podają konkretne informacje – jakie badania? Gdzie opublikowane? Na jakiej grupie osób? Określenie “klinicznie testowany” może oznaczać cokolwiek, a opatentowany skład świadczy jedynie o unikalności kompozycji, nie o skuteczności. Domagaj się faktów, a nie jedynie zapewnień. Jeśli producent nie zamieszcza wyników swoich badań w sposób ogólnodostępny, to lepiej poszukać innej firmy.

Kolejnym chwytem jest używanie trudnych nazw składników i pseudonaukowych wywodów. Formuła “Hyper-Immuno Complex™ z β-1,3/1,6-glukanem” brzmi poważnie, ale czy wiesz, co to właściwie oznacza? Taki naukowy ton ma wzbudzić zaufanie, często jednak brakuje dowodów potwierdzających skuteczność. Bądźmy dociekliwi – mamy prawo pytać producenta o certyfikaty jakości i wyniki badań. Stawiaj na firmy, które prosto i logicznie tłumaczą działanie składników zawartych w swoich suplementach diety.

Warto wiedzieć, że istnieją niezależne organizacje testujące jakość suplementów. Produkty, które przeszły ich testy, często mają na opakowaniu specjalne oznaczenia. W Polsce zwracajmy uwagę na suplementy, które dobrowolnie poddały się badaniom w akredytowanych laboratoriach – to znak, że producent dba o jakość.

Jak nie dać się zwieść sztuczkom z dawkowaniem?

Wielu z nas myśli, że więcej znaczy lepiej – więcej witamin, wyższa dawka składnika, dłuższa lista składników. Marketerzy to wykorzystują, reklamując “XXL mega dawkę 1000% zapotrzebowania” albo multiwitaminę ze wszystkimi możliwymi składnikami. W rzeczywistości wrzucenie kilkunastu substancji do jednej pigułki sprawia, że większość z nich jest w śladowych ilościach, a do tego mogą utrudniać sobie wzajemnie wchłanianie.

Chwalenie się ogromnymi dawkami bywa mylące – organizm wykorzysta tylko określoną ilość, a resztę wydali. Suplement z luteiną reklamowany jako “aż 30 mg” może wydawać się lepszy, ale organizm przyswoi jedynie mniejszą część – reszta się zmarnuje. Podobną sztuczką jest tworzenie pozornie zróżnicowanych wersji produktu “dla kobiet”, “dla mężczyzn”, “dla aktywnych” – choć skład mają niemal identyczny. Oczywiście zdarzają się wyjątki, ale tendencja jest raczej jednokierunkowa.

Zamiast kierować się marketingowymi sloganami, warto znać realne zapotrzebowanie organizmu. Dla witaminy D3 optymalna dzienna dawka to zazwyczaj 1000-2000 IU, dla magnezu 300-400 mg (w dobrze przyswajalnej formie), a dla witaminy C 100-200 mg. Przyjmowanie wielokrotności tych dawek nie zwiększy proporcjonalnie korzyści zdrowotnych, a może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.

Jak wybierać suplementy z głową?

Nie wszystkie suplementy są złe – wiele z nich może być korzystnych, jeśli są mądrze dobrane i wysokiej jakości. Kluczem jest wybór rzetelnego producenta. Najlepiej sięgać po suplementy wytwarzane przez firmy farmaceutyczne lub sprawdzonych wytwórców, których standardy produkcji są na wysokim poziomie. Czytajmy etykiety, szukajmy informacji o certyfikatach i badaniach, sprawdzajmy, czy dawki są zgodne z zaleceniami.

Kupując suplementy przez internet, szczególnie z zagranicznych sklepów, pamiętajmy o różnicach w regulacjach prawnych między krajami. W UE suplementy są traktowane jako żywność i podlegają określonym dyrektywom, w USA przepisy są często mniej restrykcyjne. Możemy natrafić na składniki niedozwolone w UE lub produkty o nieprawidłowym składzie. Bezpieczniejszą opcją są zakupy u polskich producentów.

Podsumowanie

Nie dajmy się nabić w butelkę chwytom marketingowym. Zachowajmy zdrowy rozsądek, dopytujmy o dowody i jakość, konsultujmy wątpliwości ze specjalistami. Suplementy diety mogą być cennym uzupełnieniem zdrowego stylu życia, pod warunkiem że wybierzemy je świadomie i będziemy stosować zgodnie z potrzebami organizmu. Dobry suplement ma jasno określony skład, potwierdzoną zawartość składników aktywnych, jest produkowany zgodnie z wysokimi standardami jakości i ma realistyczne obietnice działania. Wybierajmy mądrze, kierując się wiedzą, a nie emocjami wywołanymi reklamą. Nasze zdrowie jest zbyt cenne, by powierzać je produktom wybranym pod wpływem sprytnych, ale niekoniecznie uczciwych chwytów marketingowych.