Jama ustna jest najczęstszym miejscem wystąpienia pierwszych objawów pęcherzycy, szczególnie w przypadku pęcherzycy zwykłej1. Prawie wszyscy pacjenci z pęcherzycą zwykłą rozwijają zmiany w błonach śluzowych jamy ustnej w pewnym momencie przebiegu choroby1. U około 50-70% chorych objawy ustne pojawiają się przed zmianami skórnymi2.
Charakterystyka zmian w jamie ustnej
Zmiany w jamie ustnej przy pęcherzycy mają bardzo charakterystyczny wygląd i przebieg. Pęcherze na błonach śluzowych szybko ulegają erozji, dlatego rzadko obserwuje się je w stanie nienaruszonym3. Najczęściej widoczne są już nadżerki – nieregularne, słabo zdefiniowane zmiany, które są niezwykle bolesne i goją się bardzo powoli4.
Nadżerki mogą pojawić się na różnych powierzchniach jamy ustnej, w tym na dziąsłach, wewnętrznej stronie policzków i na podniebieniu4. Zmiany mogą być rozległe, obejmując znaczną część jamy ustnej5. W niektórych przypadkach mogą rozszerzać się na gardło, powodując chrypkę6.
Wpływ na codzienne funkcjonowanie
Bolesne zmiany w jamie ustnej znacząco wpływają na jakość życia pacjentów z pęcherzycą. Jedzenie i picie stają się niezwykle trudne i bolesne6. Niektórzy pacjenci są zmuszeni do rezygnacji z pokarmów stałych i używania słomki do picia5. Może to prowadzić do znacznego utraty masy ciała i niedożywienia7.
Oprócz problemów z odżywianiem, zmiany w jamie ustnej mogą utrudniać mówienie5. Gdy nadżerki rozszerzają się na gardło i krtań, może wystąpić chrypka i dalsze trudności z komunikacją8. Pielęgnacja jamy ustnej, w tym mycie zębów, staje się bardzo bolesna i trudna9.
Lokalizacja i rozprzestrzenianie się zmian
Zmiany w jamie ustnej przy pęcherzycy mogą dotyczyć różnych obszarów. Najczęściej obejmują błony śluzowe policzków, dziąsła i podniebienie10. W przypadkach bardziej zaawansowanych mogą rozszerzać się na gardło i krtań, powodując trudności z połykaniem i chrypkę8.
U niektórych pacjentów zmiany mogą obejmować również inne błony śluzowe, takie jak spojówki oczu, błony śluzowe nosa powodujące przekrwienie i krwawienie, czy błony śluzowe narządów płciowych8. W rzadkich przypadkach mogą pojawić się zmiany w przełyku5.
Różnicowanie z innymi schorzeniami
Objawy pęcherzycy w jamie ustnej mogą być początkowo mylone z innymi schorzeniami. W przypadku młodszych pacjentów z pęcherzycą zwykłą, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej jest główną dolegliwością w ponad 50% przypadków10. Kluczowe dla rozpoznania jest uporczywy charakter zmian, ich powolne gojenie oraz brak odpowiedzi na standardowe leczenie infekcji jamy ustnej.
W przeciwieństwie do aft czy infekcji wirusowych, nadżerki w pęcherzycy mają nieregularny kształt, są słabo zdefiniowane i charakteryzują się bardzo powolnym gojeniem4. Dodatkowo, często towarzyszą im inne objawy ogólne, takie jak zmęczenie i osłabienie.
Przebieg i rokowanie
Zmiany w jamie ustnej przy pęcherzycy mają przewlekły charakter z okresami zaostrzeń i poprawy. Bez odpowiedniego leczenia nadżerki mogą utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące10. Nawet przy odpowiednim leczeniu proces gojenia jest powolny i może trwać 6-8 tygodni11.
Wczesne rozpoznanie i leczenie znacząco poprawia rokowanie. Większość pacjentów doświadcza znacznej poprawy po trzech miesiącach leczenia12. Niektórzy pacjenci mogą wejść w długotrwałą remisję, podczas gdy inni wymagają ciągłego leczenia12.



















