Żeń-szeń syberyjski, znany również jako Eleuterokok kolczasty (Eleutherococcus senticosus), to roślina stosowana w medycynie naturalnej, szczególnie w tradycyjnej medycynie chińskiej i japońskiej. Należy do rodziny araliowatych i występuje głównie w Azji. Żeń-szeń syberyjski jest znany z właściwości wzmacniających organizm i wspomagających adaptację do stresu. Jego korzeń oraz liście zawierają substancje czynne, które mogą mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

Występowanie

Żeń-szeń syberyjski występuje naturalnie w dzikich lasach Azji, szczególnie w rejonach Syberii, Chin i Mongolii. Roślina ta preferuje zacienione, wilgotne miejsca, co sprawia, że często można ją spotkać w lasach liściastych. W ostatnich latach żeń-szeń syberyjski zaczął być uprawiany na większą skalę, szczególnie w Chinach i Rosji, co pozwala na pozyskiwanie surowca w sposób kontrolowany i zrównoważony.

Najważniejsze substancje chemiczne

Korzeń i liście żeń-szenia syberyjskiego zawierają szereg związków chemicznych, które odpowiadają za jego właściwości. Do najważniejszych substancji należą:

  • Eleuterozydy: Główne składniki aktywne, które mają działanie adaptogenne.
  • Kwasy organiczne: Wspierają właściwości żeń-szenia, wpływając na procesy metaboliczne w organizmie.
  • Witaminy i sole mineralne: Roślina zawiera cenne witaminy, takie jak beta-karoten i witamina E, oraz minerały.
  • Beta-sitosterol: Związek, który wspomaga regulację poziomu cholesterolu we krwi.
  • Związki cukrowe: W tym tzw. eleuterany, które mają korzystny wpływ na organizm.

Działanie surowców pozyskiwanych z rośliny

Żeń-szeń syberyjski ma szerokie spektrum działania, które obejmuje zarówno aspekty fizyczne, jak i psychiczne. Oto niektóre z jego kluczowych właściwości:

Działanie adaptogenne

Żeń-szeń syberyjski wykazuje działanie adaptogenne, co oznacza, że pomaga organizmowi przystosować się do stresu i zmieniających się warunków otoczenia.

Wpływ na układ hormonalny i sercowo-naczyniowy

Substancje czynne zawarte w żeń-szeniu syberyjskim mogą mieć pozytywny wpływ na układ hormonalny oraz sercowo-naczyniowy.

Działanie antyoksydacyjne

Żeń-szeń syberyjski ma właściwości antyoksydacyjne, co oznacza, że neutralizuje wolne rodniki w organizmie.

Wpływ na pracę mózgu i koncentrację

Roślina wspiera funkcje poznawcze, zwiększając koncentrację oraz poprawiając pamięć.

Wpływ na układ odpornościowy

Żeń-szeń syberyjski wzmacnia układ odpornościowy.

Wpływ na wydolność fizyczną

Roślina zwiększa wytrzymałość fizyczną, co jest korzystne dla sportowców i osób aktywnych.

Wpływ na skórę

Żeń-szeń syberyjski korzystnie wpływa na kondycję skóry, zwiększając jej nawilżenie i elastyczność.

Wykorzystanie w lecznictwie

Żeń-szeń syberyjski jest wykorzystywany w leczeniu i profilaktyce niektórych schorzeń:

  • Stany depresyjne i lękowe: Roślina może łagodzić objawy depresji i lęku.
  • Choroby serca i układu krążenia: Pomaga regulować poziom cholesterolu.
  • Cukrzyca i insulinoodporność: Wspiera metabolizm glukozy.
  • Otyłość: Może wspierać proces odchudzania.

Formy preparatów i dawkowanie

Żeń-szeń syberyjski jest dostępny w różnych formach, co ułatwia jego stosowanie:

  • Kapsułki: Zazwyczaj zaleca się przyjmowanie 1 kapsułki 2 razy dziennie.
  • Mielony i pocięty korzeń: Można przygotować napar lub dodać do potraw. Maksymalna dzienna dawka to około 3 gramów.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

Przed rozpoczęciem suplementacji żeń-szeniem syberyjskim, zaleca się konsultację z lekarzem, zwłaszcza w przypadku osób z chorobami przewlekłymi lub przyjmujących inne leki. Należy zachować ostrożność w przypadku:

  • Nadciśnienia: Żeń-szeń syberyjski może podnosić ciśnienie krwi.
  • Problemów sercowych: Osoby z chorobami serca powinny unikać tej rośliny.
  • Ciąży i karmienia piersią: Kobiety w ciąży i karmiące powinny zrezygnować z jego stosowania.

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaburzenia snu, wzrost ciśnienia krwi, nudności czy wysypka skórna, należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.