Czym jest tlenek bizmutu i kiedy może dojść do przedawkowania?
Tlenek bizmutu (Bismuthi oxidum) jest substancją czynną, która znajduje zastosowanie w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także innych zaburzeń związanych z nadkwaśnością żołądka1. W preparatach dostępnych na rynku występuje najczęściej w postaci bizmutu potasu amonowego cytrynianu, gdzie każda tabletka zawiera 120 mg tej substancji2.
O przedawkowaniu mówimy wtedy, gdy do organizmu dostanie się dawka znacznie przekraczająca zalecaną ilość tlenku bizmutu. Zazwyczaj zalecane dawki są bezpieczne, jednak spożycie bardzo dużych ilości, czy to przez pomyłkę, czy celowo, może prowadzić do poważnych skutków zdrowotnych3.
Objawy przedawkowania tlenku bizmutu
Przedawkowanie tlenku bizmutu, szczególnie w przypadku przyjęcia bardzo dużej ilości jednorazowo, może skutkować poważnymi zaburzeniami pracy nerek. Objawy te mogą pojawić się nawet do 10 dni po spożyciu nadmiernej dawki, co oznacza, że okres utajenia jest dość długi3.
Najczęstsze objawy przedawkowania
- Niewydolność nerek – może rozwinąć się nawet po kilku dniach od spożycia dużej dawki tlenku bizmutu3.
- Objawy związane z zatruciem przewlekłym – mogą obejmować różne dolegliwości, których nasilenie zależy od czasu i wielkości ekspozycji na tlenek bizmutu.
Jak postępować w przypadku przedawkowania tlenku bizmutu?
Jeśli doszło do spożycia bardzo dużej dawki tlenku bizmutu, zalecane jest szybkie rozpoczęcie odpowiednich działań. Najważniejsze kroki obejmują:
- Płukanie żołądka – wykonywane w celu usunięcia resztek substancji z przewodu pokarmowego3.
- Wielokrotne podanie węgla aktywowanego – ma na celu zmniejszenie wchłaniania bizmutu do organizmu3.
- Stosowanie osmotycznych środków przeczyszczających – pomagają szybciej wydalić substancję z przewodu pokarmowego3.
- Monitorowanie stężenia bizmutu we krwi i moczu – zarówno w przypadku ostrego, jak i przewlekłego zatrucia3.
W przypadkach, gdy objawy zatrucia są poważne lub przedawkowanie trwa dłużej, rozważa się zastosowanie tzw. terapii chelatacyjnej. Oznacza to podanie specjalnych leków (np. kwasu dimerkatobursztynowego – DMSA lub kwasu dimerkaptopropanosulfonowego – DMPS), które wiążą bizmut i ułatwiają jego usunięcie z organizmu3. Jeśli u pacjenta występują także poważne zaburzenia pracy nerek, po zastosowaniu terapii chelatacyjnej może być konieczne przeprowadzenie hemodializy4.
Tabela podsumowująca objawy i postępowanie przy przedawkowaniu tlenku bizmutu
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (brak objawów lub minimalne dolegliwości) | Obserwacja, kontrola stężenia bizmutu we krwi i moczu | Nie zawsze wymagana |
| Umiarkowane (objawy żołądkowo-jelitowe, pierwsze zaburzenia pracy nerek) | Płukanie żołądka, węgiel aktywowany, środki przeczyszczające, monitorowanie parametrów | Często wskazana |
| Ciężkie (ostra niewydolność nerek, objawy przewlekłego zatrucia) | Terapia chelatacyjna (DMSA lub DMPS), hemodializa przy ciężkiej niewydolności nerek | Wymagana, leczenie szpitalne |
- Objawy przedawkowania tlenku bizmutu mogą być opóźnione, dlatego ważne jest monitorowanie stanu zdrowia przez kilka dni po spożyciu zbyt dużej dawki.
- Specjalistyczne leczenie, takie jak terapia chelatacyjna i hemodializa, jest stosowane tylko w ciężkich przypadkach.
- Nie istnieje uniwersalna odtrutka, ale stosuje się leki wiążące bizmut oraz procedury wspomagające usuwanie go z organizmu.
- Nie każda sytuacja wymaga hospitalizacji, ale każda powinna być oceniona przez lekarza.
Tlenek bizmutu – ostrożność przede wszystkim
Tlenek bizmutu to substancja skuteczna w leczeniu choroby wrzodowej, jednak w przypadku przedawkowania może prowadzić do groźnych powikłań, szczególnie związanych z pracą nerek3. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem, dlatego zawsze należy zachować ostrożność i stosować się do zaleceń dotyczących dawkowania. W przypadku podejrzenia przedawkowania nie należy zwlekać z kontaktem z personelem medycznym, nawet jeśli początkowo nie występują żadne objawy.


















