Tynidazol

Tynidazol, znany również jako Tinidazolum, to substancja czynna o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwpierwotniakowym. Jest to pochodna imidazolu, która wykazuje skuteczność w leczeniu różnych zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ten lek. Tynidazol jest stosowany w terapii zakażeń bakteriami beztlenowymi oraz w leczeniu chorób wywołanych przez pierwotniaki, takich jak rzęsistkowica, giardiaza czy pełzakowica. Jego działanie opiera się na uszkadzaniu DNA drobnoustrojów, co prowadzi do ich śmierci. Tynidazol jest dostępny w postaci tabletek powlekanych, co ułatwia jego stosowanie.

Mechanizm działania

Mechanizm działania tynidazolu jest związany z jego zdolnością do przenikania do komórek drobnoustrojów. Po podaniu doustnym, tynidazol szybko i prawie całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w surowicy osiągane jest w ciągu 2 godzin od podania. Tynidazol przenika do wszystkich tkanek organizmu, osiągając w nich stężenia terapeutyczne. W badaniach wykazano, że po podaniu 2 g tynidazolu, maksymalne stężenie wynosiło od 40 do 51 µg/ml. Po 24 godzinach stężenie zmniejszało się do 11-19 µg/ml, a po 72 godzinach nie przekraczało 1 µg/ml.

Tynidazol przenika przez barierę łożyska oraz do mleka kobiecego, co należy brać pod uwagę przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących. Po zakończeniu działania leku, jest on wydalany głównie z moczem, a okres półtrwania wynosi od 12 do 14 godzin. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek, nie zaobserwowano znaczących zmian w parametrach farmakokinetycznych.

Najważniejsze postacie leku, w jakich występuje tynidazol

• Tabletki powlekane

Wskazania do stosowania

• Zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe:
• Zapalenie otrzewnej
• Ropień
• Zapalenie błony śluzowej macicy
• Posocznica
• Zakażenia ran po zabiegach chirurgicznych
• Zakażenia skóry i tkanki miękkiej
• Zapalenie płuc
• Niespecyficzne zapalenie pochwy
• Ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł
• Rzęsistkowica układu moczowo-płciowego
• Giardiaza
• Pełzakowica jelitowa
• Pełzakowy ropień wątroby
• Zakażenie Helicobacter pylori
• Profilaktyka zakażeń pooperacyjnych

Dawkowanie

• Zakażenia wywołane przez bakterie beztlenowe:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) w dawce jednorazowej pierwszego dnia, następnie 1 g (2 tabletki po 500 mg) na dobę.
• Dzieci w wieku poniżej 12 lat: Nie określono dawkowania.
• Niespecyficzne zapalenie pochwy:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) jednorazowo.
• Ostre martwicze wrzodziejące zapalenie dziąseł:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) jednorazowo.
• Rzęsistkowica:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) jednorazowo.
• Dzieci: Od 50 do 75 mg/kg masy ciała jednorazowo.
• Giardiaza:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) jednorazowo.
• Dzieci: Od 50 do 75 mg/kg masy ciała jednorazowo.
• Pełzakowica jelitowa:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) na dobę przez 2 lub 3 dni.
• Dzieci: Od 50 do 60 mg/kg masy ciała na dobę przez 3 dni.
• Pełzakowy ropień wątroby:
• Dorośli: Od 4,5 do 12 g tynidazolu na całkowitą kurację.
• Dzieci: Od 50 do 60 mg/kg masy ciała na dobę przez 5 dni.
• Zakażenie Helicobacter pylori:
• Dorośli: 500 mg tynidazolu (1 tabletka) dwa razy na dobę przez 7 dni w połączeniu z innym lekiem.
• Zapobieganie zakażeniom pooperacyjnym:
• Dorośli: 2 g tynidazolu (4 tabletki po 500 mg) jednorazowo około 12 godzin przed zabiegiem chirurgicznym.

Typowe działania niepożądane

Działania niepożądane tynidazolu występują rzadko i mają zazwyczaj lekkie lub umiarkowane nasilenie. Najczęściej ustępują samoistnie. Do najczęstszych działań niepożądanych należą:

• Zaburzenia krwi: przemijająca leukopenia.
• Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, ataksja, osłabienie czucia dotyku, neuropatia obwodowa, drgawki, zaburzenia czucia.
• Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, brak łaknienia, biegunka, bóle brzucha.
• Zaburzenia skóry: reakcje alergiczne, wysypka, pokrzywka.
• Zaburzenia nerek: ciemne zabarwienie moczu.
• Zaburzenia ogólne: gorączka, uczucie zmęczenia.

Przeciwwskazania oraz specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania tynidazolu obejmują:

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub inne pochodne 5-nitroimidazolu.
• Organiczne choroby neurologiczne.
• Zmiany w obrazie krwi.
• Pierwszy trymestr ciąży i okres karmienia piersią.

W czasie leczenia tynidazolem oraz przez co najmniej 3 dni po jego zakończeniu, nie należy spożywać alkoholu, ze względu na ryzyko wystąpienia efektu disulfiramowego. Należy również zachować ostrożność w przypadku wystąpienia zaburzeń neurologicznych, takich jak zawroty głowy czy ataksja.

Bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią

Tynidazol przenika przez barierę łożyska, a jego stosowanie jest przeciwwskazane w pierwszym trymestrze ciąży. W drugim i trzecim trymestrze można go stosować tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Podczas karmienia piersią tynidazol przenika do mleka kobiecego, dlatego nie należy karmić piersią podczas stosowania leku oraz przez co najmniej 3 dni po jego zaprzestaniu.

Bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów

Podczas leczenia tynidazolem mogą wystąpić objawy ze strony układu nerwowego, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pacjenci powinni być świadomi tego ryzyka i unikać prowadzenia pojazdów, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane.

Najważniejsze interakcje

Tynidazol może nasilać toksyczne działanie alkoholu, co prowadzi do ryzyka efektu disulfiramowego. Równocześnie stosowanie tynidazolu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może zwiększać ich działanie, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego i ewentualnej modyfikacji dawki leku przeciwzakrzepowego.

Objawy przedawkowania oraz procedura postępowania w przypadku przedawkowania

Nie opisano przypadków przedawkowania tynidazolu u ludzi. W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe oraz podtrzymujące czynności życiowe. Możliwe jest również płukanie żołądka. Tynidazol jest łatwo usuwany z krwiobiegu podczas dializy, co może być pomocne w przypadku przedawkowania.