Dawkowanie terbinafiny – ogólne zasady

Terbinafina jest dostępna w różnych postaciach – do stosowania miejscowego (kremy, żele, aerozole) oraz w postaci tabletek do stosowania doustnego. Wybór formy i schematu dawkowania zależy od rodzaju zakażenia, jego lokalizacji, wieku pacjenta oraz ogólnego stanu zdrowia1234.

Dawkowanie miejscowe (kremy, żele, aerozole)

Dla aerozoli i żeli dawkowanie jest zbliżone – zazwyczaj raz dziennie przez tydzień, choć w przypadku łupieżu pstrego aerozol stosuje się dwa razy dziennie przez tydzień910.

Dawkowanie doustne (tabletki)

Ważne: Nieprawidłowe lub zbyt wczesne przerwanie leczenia terbinafiną może skutkować nawrotem choroby lub brakiem skuteczności terapii. Objawy zakażenia mogą ustępować stopniowo, nawet po zakończeniu przyjmowania leku, zwłaszcza w przypadku grzybicy paznokci. Należy stosować się do zaleceń dotyczących długości leczenia, nawet jeśli objawy ustępują wcześniej211.

Dawkowanie terbinafiny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Miejscowo (kremy, żele, aerozole): Większość preparatów nie jest zalecana u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności7815.
  • Doustnie (tabletki): Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała dziecka. Przykładowe schematy:
    • Dzieci o masie ciała < 20 kg: 62,5 mg raz na dobę1617.
    • 20–40 kg: 125 mg raz na dobę1617.
    • > 40 kg: 250 mg raz na dobę1617.
  • Niektóre preparaty tabletek nie są zalecane dla dzieci w wieku poniżej 2 lat lub o masie ciała poniżej 12 kg16.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności zmiany dawkowania terbinafiny u osób starszych. Jednak u tych pacjentów należy wziąć pod uwagę ewentualne zaburzenia czynności wątroby lub nerek1617.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Miejscowo: Brak szczególnych zaleceń – stosowanie na skórę nie powoduje istotnego obciążenia nerek1.
  • Doustnie: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 50 ml/min lub stężenie kreatyniny powyżej 300 µmol/l) nie zaleca się stosowania terbinafiny, ponieważ nie przeprowadzono odpowiednich badań bezpieczeństwa w tej grupie2114. W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń nerek, lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki18.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Nie zaleca się stosowania terbinafiny doustnie u kobiet w ciąży i karmiących piersią, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo. W przypadku stosowania miejscowego ryzyko ogólnoustrojowe jest bardzo małe, jednak decyzję o leczeniu podejmuje lekarz1319.
Ważne informacje dotyczące przedawkowania:

  • Przedawkowanie terbinafiny przy stosowaniu miejscowym jest bardzo rzadkie, ponieważ lek słabo wchłania się przez skórę. Przypadkowe połknięcie większej ilości może wywołać objawy takie jak ból głowy, nudności, ból brzucha i zawroty głowy2021.
  • Przedawkowanie tabletek (nawet do kilku gramów) może powodować podobne objawy. W razie przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe, w tym podać węgiel aktywowany222324.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie terbinafiny może różnić się w zależności od rodzaju zakażenia oraz drogi podania leku. Przykładowo, w przypadku grzybicy paznokci leczenie doustne trwa znacznie dłużej (od 6 do 12 tygodni, a czasem dłużej), niż w przypadku grzybicy skóry czy owłosionej skóry głowy. W grzybicy paznokci stóp czas leczenia jest zwykle dłuższy niż w przypadku paznokci rąk1314. W leczeniu łupieżu pstrego terbinafina doustnie nie jest skuteczna – stosuje się wyłącznie miejscowe formy leku2526.

Tabela podsumowująca dawkowanie terbinafiny

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (miejscowo) 1-2 razy dziennie przez 1-2 tygodnie (w zależności od wskazania i postaci leku)
Dorośli (tabletki doustne) 250 mg raz na dobę przez 2-6 tygodni (grzybica skóry), 6-12 tygodni (grzybica paznokci)
Dzieci (tabletki doustne) <20 kg: 62,5 mg raz na dobę
20-40 kg: 125 mg raz na dobę
>40 kg: 250 mg raz na dobę
Dzieci (miejscowo) Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat
Pacjenci w podeszłym wieku Dawkowanie jak u dorosłych, ostrożność przy zaburzeniach nerek/wątroby
Pacjenci z niewydolnością nerek Nie zaleca się stosowania doustnie przy ciężkich zaburzeniach nerek
Pacjenci z niewydolnością wątroby Nie zaleca się stosowania doustnie przy czynnych lub przewlekłych chorobach wątroby
Kobiety w ciąży/karmiące Nie zaleca się stosowania doustnie; miejscowo – tylko jeśli korzyści przewyższają ryzyko

Terbinafina – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo

Dawkowanie terbinafiny jest dostosowane do potrzeb pacjenta – różni się w zależności od formy leku, rodzaju zakażenia oraz wieku i stanu zdrowia. Odpowiednie stosowanie terbinafiny, zgodnie z zaleceniami i przez zalecany czas, jest kluczowe dla skutecznego leczenia oraz zapobiegania nawrotom grzybicy. W razie wątpliwości dotyczących schematu dawkowania lub działań niepożądanych, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą23.

Pytania i odpowiedzi

Jak długo należy stosować terbinafinę na skórę?

Najczęściej przez 1-2 tygodnie, zależnie od wskazania i rodzaju grzybicy. Szczegółowe czasy leczenia podane są w ulotce danego produktu.

Czy terbinafina jest bezpieczna dla dzieci?

Preparaty miejscowe nie są zalecane u dzieci poniżej 12 lat. Tabletki stosuje się u dzieci powyżej 2 lat, a dawkowanie zależy od masy ciała.

Czy osoby starsze powinny przyjmować mniejsze dawki terbinafiny?

Nie ma konieczności zmiany dawki u osób starszych, ale należy uwzględnić ewentualne zaburzenia nerek lub wątroby.

Czy terbinafina jest skuteczna w leczeniu łupieżu pstrego?

Tak, ale wyłącznie w postaci miejscowej. Tabletki doustne nie są skuteczne w leczeniu łupieżu pstrego.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki terbinafiny?

Należy przyjąć kolejną dawkę jak najszybciej, ale nie podwajać dawki. Kontynuować leczenie zgodnie z zaleceniami.