Bezpieczeństwo stosowania leków u pacjentów pediatrycznych

Stosowanie leków, w tym szczepionek, u dzieci zawsze wymaga szczególnej uwagi. Dzieci różnią się od dorosłych nie tylko masą ciała, ale także sposobem, w jaki ich organizm wchłania, rozkłada i wydala substancje lecznicze. Oznacza to, że preparaty mogą działać inaczej niż u osób dorosłych, a nieprawidłowe dawkowanie lub nieodpowiednie zastosowanie może wiązać się z ryzykiem działań niepożądanych1.

Zakres stosowania szczepionki durowo-tężcowej u dzieci

Szczepionka zawierająca inaktywowane bakterie Salmonella Typhi oraz toksoid tężcowy przeznaczona jest do czynnego uodpornienia przeciwko durowi brzusznemu i tężcowi w sytuacjach szczególnego ryzyka, takich jak zagrożenie epidemiologiczne czy wyjazdy do krajów, gdzie choroby te występują częściej2.

W przypadku dzieci szczepionka ta nie jest zalecana dla pacjentów poniżej 5. roku życia. Stosowanie jej u młodszych dzieci jest przeciwwskazane, co oznacza, że nie powinna być podawana w tej grupie wiekowej3.

Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania tej szczepionki u dzieci młodszych niż 5 lat. W przypadku dzieci powyżej 5. roku życia szczepionka może być rozważana, ale tylko w sytuacjach uzasadnionych, po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza3.

Ważne dla rodziców:

  • Szczepionka durowo-tężcowa nie jest przeznaczona dla dzieci poniżej 5. roku życia.
  • Przed szczepieniem lekarz zawsze przeprowadza szczegółowy wywiad oraz badanie dziecka.
  • Podanie szczepionki jest możliwe tylko w uzasadnionych przypadkach, np. przy zwiększonym ryzyku zachorowania.
  • W przypadku dzieci powyżej 5 lat decyzja o szczepieniu należy do lekarza, który oceni indywidualne wskazania.

Dawkowanie szczepionki u dzieci

Dawkowanie szczepionki durowo-tężcowej jest ustalone na poziomie jednej dawki (0,5 ml), niezależnie od wieku, ale szczepionka może być stosowana wyłącznie u dzieci powyżej 5. roku życia. U młodszych dzieci nie ustalono odpowiedniego dawkowania, a jej stosowanie jest przeciwwskazane43.

W przypadku dzieci powyżej 5 lat oraz dorosłych podawana jest ta sama dawka szczepionki. Nie ma konieczności dostosowywania ilości preparatu do masy ciała dziecka w tej grupie wiekowej4.

Bezpieczeństwo stosowania oraz przeciwwskazania u dzieci

Szczepionka durowo-tężcowa jest przeciwwskazana u dzieci do 5. roku życia, a także u osób z nadwrażliwością na którąkolwiek ze składników preparatu, w przypadku ostrych chorób przebiegających z gorączką oraz przewlekłych chorób w okresie zaostrzenia. Łagodne infekcje nie są przeciwwskazaniem do podania szczepionki3.

W przypadku dzieci powyżej 5 lat szczepienie powinno być poprzedzone dokładnym wywiadem lekarskim i badaniem. W razie wystąpienia reakcji alergicznej po podaniu szczepionki, należy zapewnić możliwość natychmiastowego leczenia. Po szczepieniu dziecko powinno pozostawać pod obserwacją przez minimum 30 minut1.

U dzieci z osłabioną odpornością odpowiedź na szczepionkę może być słabsza. W takich przypadkach szczepienie można odroczyć do czasu zakończenia leczenia obniżającego odporność, a po szczepieniu można oznaczyć poziom przeciwciał1.

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa szczepień u dzieci:

  • Przed podaniem szczepionki lekarz powinien zebrać wywiad dotyczący wcześniejszych szczepień i ewentualnych reakcji niepożądanych.
  • Dzieci z ostrymi chorobami lub w trakcie zaostrzenia chorób przewlekłych nie powinny być szczepione do czasu poprawy stanu zdrowia.
  • Po szczepieniu konieczna jest obserwacja dziecka przez co najmniej 30 minut.
  • Nie należy podawać szczepionki dzieciom z ciężką reakcją alergiczną na jej składniki.

Podsumowanie – Szczepionka durowo-tężcowa u dzieci: ograniczenia i bezpieczeństwo

Stosowanie szczepionki durowo-tężcowej, zawierającej inaktywowane bakterie Salmonella Typhi oraz toksoid tężcowy, jest ograniczone u dzieci do wybranych przypadków. Preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 5 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej. U dzieci powyżej 5 lat szczepienie jest możliwe, jednak wyłącznie po dokładnej ocenie przez lekarza, szczególnie w sytuacjach zwiększonego ryzyka zachorowania. Każdorazowo konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, przestrzeganie przeciwwskazań oraz monitorowanie dziecka po podaniu szczepionki31.

Grupa wiekowa Możliwość stosowania Dawkowanie
Niemowlęta (0–1 rok) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci (1–5 lat) Nie zaleca się Brak danych
Dzieci powyżej 5 lat Możliwe w uzasadnionych przypadkach 1 dawka (0,5 ml)
Młodzież i dorośli Tak 1 dawka (0,5 ml)

Pytania i odpowiedzi

Czy szczepionka durowo-tężcowa może być podawana dzieciom poniżej 5. roku życia?

Nie, szczepionka jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 5 lat.

Jakie są przeciwwskazania do podania szczepionki durowo-tężcowej u dzieci?

Przeciwwskazania to m.in. wiek poniżej 5 lat, nadwrażliwość na składniki szczepionki, ostre choroby z gorączką oraz zaostrzenia chorób przewlekłych.

Jakie jest dawkowanie szczepionki durowo-tężcowej u dzieci powyżej 5 lat?

Dzieci powyżej 5 lat otrzymują jedną dawkę 0,5 ml, tak jak dorośli.

Czy po szczepieniu dziecko musi być obserwowane?

Tak, po szczepieniu dziecko powinno być obserwowane przez minimum 30 minut.